Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 127

Ṛk 1.127.6

Agni · Parucchepa Daivodāsi

The whole sūkta Link

Saṃhitā

स हि शर्धो॒ न मारु॑तं तुवि॒ष्वणि॒रप्न॑स्वतीषू॒र्वरा॑स्वि॒ष्टनि॒रार्त॑नास्वि॒ष्टनिः॑ ।
आद॑द्ध॒व्यान्या॑द॒दिर्य॒ज्ञस्य॑ के॒तुर॒र्हणा॑ ।
अध॑ स्मास्य॒ हर्ष॑तो॒ हृषी॑वतो॒ विश्वे॑ जुषंत॒ पंथां॒ नरः॑ शु॒भे न पंथां॑ ॥

स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिर् अप्नस्वतीषूर्वरास्व् इष्टनिर् आर्तनास्व् इष्टनिः |
आदद् धव्यान्य् आददिर् यज्ञस्य केतुर् अर्हणा |
अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम् ||

sá hí śárdho ná mā́rutam tuviṣváṇirápnasvatīṣūrvárāsviṣṭánirā́rtanāsviṣṭániḥ ǀ
ā́daddhavyā́nyādadíryajñásya ketúrarháṇā ǀ
ádha smāsya hárṣato hṛ́ṣīvato víśve juṣanta pánthām náraḥ śubhé na panthām ǁ

sa hi śardho na mārutaṃ tuviṣvaṇir apnasvatīṣūrvarāsv iṣṭanir ārtanāsv iṣṭaniḥ |
ādad dhavyāny ādadir yajñasya ketur arhaṇā |
adha smāsya harṣato hṛṣīvato viśve juṣanta panthāṃ naraḥ śubhe na panthām ||

Padapāṭha

सः । हि । शर्धः॑ । न । मारु॑तम् । तु॒वि॒ऽस्वनिः॑ । अप्न॑स्वतीषु । उ॒र्वरा॑सु । इ॒ष्टनिः॑ । आर्त॑नासु । इ॒ष्टनिः॑ ।
आद॑त् । ह॒व्यानि॑ । आ॒ऽद॒दिः । य॒ज्ञस्य॑ । के॒तुः । अ॒र्हणा॑ ।
अध॑ । स्म॒ । अ॒स्य॒ । हर्ष॑तः । हृषी॑वतः । विश्वे॑ । जु॒ष॒न्त॒ । पन्था॑म् । नरः॑ । शु॒भे । न । पन्था॑म् ॥

सः । हि । शर्धः । न । मारुतम् । तुविऽस्वनिः । अप्नस्वतीषु । उर्वरासु । इष्टनिः । आर्तनासु । इष्टनिः ।
आदत् । हव्यानि । आऽददिः । यज्ञस्य । केतुः । अर्हणा ।
अध । स्म । अस्य । हर्षतः । हृषीवतः । विश्वे । जुषन्त । पन्थाम् । नरः । शुभे । न । पन्थाम् ॥

sáḥ ǀ hí ǀ śárdhaḥ ǀ ná ǀ mā́rutam ǀ tuvi-svániḥ ǀ ápnasvatīṣu ǀ urvárāsu ǀ iṣṭániḥ ǀ ā́rtanāsu ǀ iṣṭániḥ ǀ
ā́dat ǀ havyā́ni ǀ ā-dadíḥ ǀ yajñásya ǀ ketúḥ ǀ arháṇā ǀ
ádha ǀ sma ǀ asya ǀ hárṣataḥ ǀ hṛ́ṣīvataḥ ǀ víśve ǀ juṣanta ǀ pánthām ǀ náraḥ ǀ śubhé ǀ ná ǀ pánthām ǁ

saḥ ǀ hi ǀ śardhaḥ ǀ na ǀ mārutam ǀ tuvi-svaniḥ ǀ apnasvatīṣu ǀ urvarāsu ǀ iṣṭaniḥ ǀ ārtanāsu ǀ iṣṭaniḥ ǀ
ādat ǀ havyāni ǀ ā-dadiḥ ǀ yajñasya ǀ ketuḥ ǀ arhaṇā ǀ
adha ǀ sma ǀ asya ǀ harṣataḥ ǀ hṛṣīvataḥ ǀ viśve ǀ juṣanta ǀ panthām ǀ naraḥ ǀ śubhe ǀ na ǀ panthām ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.127.06
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.1.13.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.19.006
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parucchepa Daivodāsi
Chandas छन्दस्
Atyaṣṭi, Atidhṛti
Svara स्वरः
गान्धारः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.127.6

Interpretations

Sri Aurobindo

He is many-noised like the army of the storm-winds hurrying over the fertile lands full of our labour, hurrying over the waste lands.4 He takes and devours the offerings, he is the eye of intuition of the sacrifice in its due action; so all men follow with pleasure the path of this joyful and joy-giving Fire, as on a path leading to happiness. (16HTMF 111)

हिन्दी

वह बहु-कोलाहलपूर्ण हैं, तूफानी हवाओं की सेना के समान, हमारे श्रम से भरी हुए फलदायक भूमि पर तीव्रता से उड़ते हुए, बंजर भूमि पर तीव्रता से उड़ते हुए (या, अध्यात्मिक भाव में, प्राण-शक्ति की सेना, उर्वर बनाने वाली वर्षा के साथ, हमारी जोती हुई और बंजर भूमि पर उड़ते हुए)। वह हव्य लेते हैं और उसका भक्षण करते हैं, वे क्रियांवित यज्ञ के अन्तर्ज्ञान के चक्षु हैं; अतः, सभी लोग प्रसन्नचित्त, इस आनंदित और आनंद प्रदान करने वाले अग्नि के पथ का अनुगमन करते हैं, जैसे उस पथ का जो आनंद की ओर जाता है।