Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 127

Ṛk 1.127.7

Agni · Parucchepa Daivodāsi

The whole sūkta Link

Saṃhitā

द्वि॒ता यदीं॑ की॒स्तासो॑ अ॒भिद्य॑वो नम॒स्यंत॑ उप॒वोचं॑त॒ भृग॑वो म॒थ्नंतो॑ दा॒शा भृग॑वः ।
अ॒ग्निरी॑शे॒ वसू॑नां॒ शुचि॒र्यो ध॒र्णिरे॑षां ।
प्रि॒याँ अ॑पि॒धीँर्व॑निषीष्ट॒ मेधि॑र॒ आ व॑निषीष्ट॒ मेधि॑रः ॥

द्विता यद् ईं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः |
अग्निर् ईशे वसूनां शुचिर् यो धर्णिर् एषाम् |
प्रियां अपिधींर् वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः ||

dvitā́ yádīm kīstā́so abhídyavo namasyánta upavócanta bhṛ́gavo mathnánto dāśā́ bhṛ́gavaḥ ǀ
agnírīśe vásūnām śúciryó dharṇíreṣām ǀ
priyā́m̐ apidhī́m̐rvaniṣīṣṭa médhira ā́ vaniṣīṣṭa médhiraḥ ǁ

dvitā yad īṃ kīstāso abhidyavo namasyanta upavocanta bhṛgavo mathnanto dāśā bhṛgavaḥ |
agnir īśe vasūnāṃ śucir yo dharṇir eṣām |
priyāṃ apidhīṃr vaniṣīṣṭa medhira ā vaniṣīṣṭa medhiraḥ ||

Padapāṭha

द्वि॒ता । यत् । ई॒म् । की॒स्तासः॑ । अ॒भिऽद्य॑वः । न॒म॒स्यन्तः॑ । उ॒प॒ऽवोच॑न्त । भृग॑वः । म॒थ्नन्तः॑ । दा॒शा । भृग॑वः ।
अ॒ग्निः । ई॒शे॒ । वसू॑नाम् । शुचिः॑ । यः । ध॒र्णिः । ए॒षा॒म् ।
प्रि॒यान् । अ॒पि॒ऽधीन् । व॒नि॒षी॒ष्ट॒ । मेधि॑रः । आ । व॒नि॒षी॒ष्ट॒ । मेधि॑रः ॥

द्विता । यत् । ईम् । कीस्तासः । अभिऽद्यवः । नमस्यन्तः । उपऽवोचन्त । भृगवः । मथ्नन्तः । दाशा । भृगवः ।
अग्निः । ईशे । वसूनाम् । शुचिः । यः । धर्णिः । एषाम् ।
प्रियान् । अपिऽधीन् । वनिषीष्ट । मेधिरः । आ । वनिषीष्ट । मेधिरः ॥

dvitā́ ǀ yát ǀ īm ǀ kīstā́saḥ ǀ abhí-dyavaḥ ǀ namasyántaḥ ǀ upa-vócanta ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ mathnántaḥ ǀ dāśā́ ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ
agníḥ ǀ īśe ǀ vásūnām ǀ śúciḥ ǀ yáḥ ǀ dharṇíḥ ǀ eṣām ǀ
priyā́n ǀ api-dhī́n ǀ vaniṣīṣṭa ǀ médhiraḥ ǀ ā́ ǀ vaniṣīṣṭa ǀ médhiraḥ ǁ

dvitā ǀ yat ǀ īm ǀ kīstāsaḥ ǀ abhi-dyavaḥ ǀ namasyantaḥ ǀ upa-vocanta ǀ bhṛgavaḥ ǀ mathnantaḥ ǀ dāśā ǀ bhṛgavaḥ ǀ
agniḥ ǀ īśe ǀ vasūnām ǀ śuciḥ ǀ yaḥ ǀ dharṇiḥ ǀ eṣām ǀ
priyān ǀ api-dhīn ǀ vaniṣīṣṭa ǀ medhiraḥ ǀ ā ǀ vaniṣīṣṭa ǀ medhiraḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.127.07
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.1.13.02
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.19.007
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parucchepa Daivodāsi
Chandas छन्दस्
Atyaṣṭi, Atidhṛti
Svara स्वरः
मध्यमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.127.7

Interpretations

Sri Aurobindo

When in his twofold strength, bards with illumination upon them, the Bhrigu-flame-seers have made obeisance and spoken to him the word, when they have churned him out by their worship,—the Flame-Seers, the Fire becomes master of the riches, he who in his purity holds them within him, wise he enjoys the things laid upon him and they are pleasant to him, he takes joy of them in his wisdom. (16HTMF 111)

हिन्दी

अपनी दोहरी शक्ति में जब प्रकाशित कवि, भृगु-ज्वाला-दृष्टा, श्रद्धा से उनका अभिवादन कर चुके हैं और उन्हें शब्द बोल चुके हैं, जब कवियों ने अपनी अराधना से उन्हें मंथन कर निकाला है, तब ज्वाला-कवि, अग्नि, निधियों के स्वामी बन जाते हैं, वह, जो अपनी पवित्रता में उन्हें अपने भीतर धारण करते हैं, वह ज्ञानी, उन वस्तुओं का आनंद उठाते हैं जो उन्हें दी गई हैं और उन्हें रुचिकर लगती हैं, अपने ज्ञान के द्वारा उनका आनंद उठाते हैं।