Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 126

Ṛk 1.126.6

Bhāvayavya · Romaśā · 1-5: Kakṣīvat Dairghatamasa; 6: Bhāvayavya; 7: Romaśa

The whole sūkta Link

Saṃhitā

आग॑धिता॒ परि॑गधिता॒ या क॑शी॒केव॒ जंग॑हे ।
ददा॑ति॒ मह्यं॒ यादु॑री॒ याशू॑नां भो॒ज्या॑ श॒ता ॥

आगधिता परिगधिता या कशीकेव जङ्गहे |
ददाति मह्यं यादुरी याशूनाम् भोज्या शता ||

ā́gadhitā párigadhitā yā́ kaśīkéva jáṅgahe ǀ
dádāti máhyam yā́durī yā́śūnām bhojyā́ śatā́ ǁ

āgadhitā parigadhitā yā kaśīkeva jaṅgahe |
dadāti mahyaṃ yādurī yāśūnām bhojyā śatā ||

Padapāṭha

आऽग॑धिता । परि॑ऽगधिता । या । क॒शी॒काऽइ॑व । जङ्ग॑हे ।
ददा॑ति । मह्य॑म् । यादु॑री । याशू॑नाम् । भो॒ज्या॑ । श॒ता ॥

आऽगधिता । परिऽगधिता । या । कशीकाऽइव । जङ्गहे ।
ददाति । मह्यम् । यादुरी । याशूनाम् । भोज्या । शता ॥

ā́-gadhitā ǀ pári-gadhitā ǀ yā́ ǀ kaśīkā́-iva ǀ jáṅgahe ǀ
dádāti ǀ máhyam ǀ yā́durī ǀ yā́śūnām ǀ bhojyā́ ǀ śatā́ ǁ

ā-gadhitā ǀ pari-gadhitā ǀ yā ǀ kaśīkā-iva ǀ jaṅgahe ǀ
dadāti ǀ mahyam ǀ yādurī ǀ yāśūnām ǀ bhojyā ǀ śatā ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.126.06
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.1.11.06
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.18.069
Devatā देवता
1, 5, 7: Bhāvayavya; 2-4, 6: Romaśā
Ṛṣi ऋषि
1-5: Kakṣīvat Dairghatamasa; 6: Bhāvayavya; 7: Romaśa
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Anuṣṭubh
Svara स्वरः
गान्धारः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.126.6

Interpretations

Sāyaṇa

संभोगायप्रार्थितोभावयव्यः स्वभार्यांरोमशामप्रौढेतिबुद्भ्यापरिहसन्नाह—भोज्या भोगयोग्यैषा आगधिताआसमन्ताद्गृहीता स्वीकृता तथा परिगधिता परितोग्रहीताआदरातिशयाय पुनर्वचनं गध्यंगृह्णातेरितियास्कः । यद्वा आगधिता आसमन्तान्मिश्रयन्ती आन्तरंप्रजननेन बाह्यंभुजादिभिरि- त्यर्थः गध्यतिर्मिश्रीभावकर्मेतियास्कः । पूर्वस्मिन्पक्षेपुरुषस्यप्राधान्यं उत्तरस्मिंस्तुयोषितइतिभेदः कीदृशीसा या जंगहे अत्यर्थंगृह्णातिकदापिनमुंचति अत्यागेदृष्टान्तः—कशीकेव कशीकानामसूतव- त्सानकुली सायथा पत्यासहचिरकालंक्रीडति नकदचिदपिविमुंचति तथेषाअपि किंच भोज्यैषा यादुरीय दुरित्युदकनाम रेतोलक्षणमुदकं प्रभूतंरातिददातीति यादुरी बहुरेतोयुक्तेत्यर्थः तादृशीसती याशूनां संभोगानां यशइतिप्रजनननाम तत्संबन्धीनिकर्माणि याशूनिभोगाः तेषांशताशतान्यसंख्या- तानि मह्यंददाति ॥ ६ ॥