Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 59

Ṛk 1.59.4

Agni Vaiśvānara · Nodhas Gautama

The whole sūkta Link

Saṃhitā

बृ॒ह॒ती इ॑व सू॒नवे॒ रोद॑सी॒ गिरो॒ होता॑ मनु॒ष्यो॒३॒॑ न दक्षः॑ ।
स्व॑र्वते स॒त्यशु॑ष्माय पू॒र्वीर्वै॑श्वान॒राय॒ नृत॑माय य॒ह्वीः ॥

बृहती इव सूनवे रोदसी गिरो होता मनुष्यो न दक्षः |
स्वर्वते सत्यशुष्माय पूर्वीर् वैश्वानराय नृतमाय यह्वीः ||

bṛhatī́ iva sūnáve ródasī gíro hótā manuṣyó ná dákṣaḥ ǀ
svárvate satyáśuṣmāya pūrvī́rvaiśvānarā́ya nṛ́tamāya yahvī́ḥ ǁ

bṛhatī iva sūnave rodasī giro hotā manuṣyo na dakṣaḥ |
svarvate satyaśuṣmāya pūrvīr vaiśvānarāya nṛtamāya yahvīḥ ||

Padapāṭha

बृ॒ह॒ती इ॒वेति॑ बृह॒तीऽइ॑व । सू॒नवे॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । गिरः॑ । होता॑ । म॒नु॒ष्यः॑ । न । दक्षः॑ ।
स्वः॑ऽवते । स॒त्यऽशु॑ष्माय । पू॒र्वीः । वै॒श्वा॒न॒राय॑ । नृऽत॑माय । य॒ह्वीः ॥

बृहती इवेति बृहतीऽइव । सूनवे । रोदसी इति । गिरः । होता । मनुष्यः । न । दक्षः ।
स्वःऽवते । सत्यऽशुष्माय । पूर्वीः । वैश्वानराय । नृऽतमाय । यह्वीः ॥

bṛhatī́ ivéti bṛhatī́-iva ǀ sūnáve ǀ ródasī íti ǀ gíraḥ ǀ hótā ǀ manuṣyáḥ ǀ ná ǀ dákṣaḥ ǀ
sváḥ-vate ǀ satyá-śuṣmāya ǀ pūrvī́ḥ ǀ vaiśvānarā́ya ǀ nṛ́-tamāya ǀ yahvī́ḥ ǁ

bṛhatī iveti bṛhatī-iva ǀ sūnave ǀ rodasī iti ǀ giraḥ ǀ hotā ǀ manuṣyaḥ ǀ na ǀ dakṣaḥ ǀ
svaḥ-vate ǀ satya-śuṣmāya ǀ pūrvīḥ ǀ vaiśvānarāya ǀ nṛ-tamāya ǀ yahvīḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.059.04
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.4.25.04
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.11.013
Devatā देवता
Agni Vaiśvānara
Ṛṣi ऋषि
Nodhas Gautama
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.59.4

Interpretations

Sri Aurobindo

Heaven and earth grow as if vaster worlds to the Son. Then the offering priest sings the sacred words even as might a man of discerning skill. To Vaisvanara, for this most strong god who brings with him the light of the sun-world the many mighty waters because his strength is of the truth.

हिन्दी

अधिक बृहत् लोकों के समान, स्वर्ग और पृथ्वी, परम पुत्र की ओर वर्धित (बढ़ते) होते हैं। वे हमारे यज्ञ के होता हैं और हमारे शब्द गाते हैं जैसे कोई विवेकी मनुष्य गाता हो। वैश्वानर की जय, इस अति बलशाली देव की जै, जो अपने साथ सूर्यलोक का प्रकाश, उसके अनेकों शक्तिशाली जल लाते हैं, क्योंकि उनकी शक्ति सत्य की है।