Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 59

Ṛk 1.59.5

Agni Vaiśvānara · Nodhas Gautama

The whole sūkta Link

Saṃhitā

दि॒वश्चि॑त्ते बृह॒तो जा॑तवेदो॒ वैश्वा॑नर॒ प्र रि॑रिचे महि॒त्वं ।
राजा॑ कृष्टी॒नाम॑सि॒ मानु॑षीणां यु॒धा दे॒वेभ्यो॒ वरि॑वश्चकर्थ ॥

दिवश् चित् ते बृहतो जातवेदो वैश्वानर प्र रिरिचे महित्वम् |
राजा कृष्टीनाम् असि मानुषीणां युधा देवेभ्यो वरिवश् चकर्थ ||

diváścitte bṛható jātavedo váiśvānara prá ririce mahitvám ǀ
rā́jā kṛṣṭīnā́masi mā́nuṣīṇām yudhā́ devébhyo várivaścakartha ǁ

divaś cit te bṛhato jātavedo vaiśvānara pra ririce mahitvam |
rājā kṛṣṭīnām asi mānuṣīṇāṃ yudhā devebhyo varivaś cakartha ||

Padapāṭha

दि॒वः । चि॒त् । ते॒ । बृ॒ह॒तः । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । वैश्वा॑नर । प्र । रि॒रि॒चे॒ । म॒हि॒ऽत्वम् ।
राजा॑ । कृ॒ष्टी॒नाम् । अ॒सि॒ । मानु॑षीणाम् । यु॒धा । दे॒वेभ्यः॑ । वरि॑वः । च॒क॒र्थ॒ ॥

दिवः । चित् । ते । बृहतः । जातऽवेदः । वैश्वानर । प्र । रिरिचे । महिऽत्वम् ।
राजा । कृष्टीनाम् । असि । मानुषीणाम् । युधा । देवेभ्यः । वरिवः । चकर्थ ॥

diváḥ ǀ cit ǀ te ǀ bṛhatáḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ váiśvānara ǀ prá ǀ ririce ǀ mahi-tvám ǀ
rā́jā ǀ kṛṣṭīnā́m ǀ asi ǀ mā́nuṣīṇām ǀ yudhā́ ǀ devébhyaḥ ǀ várivaḥ ǀ cakartha ǁ

divaḥ ǀ cit ǀ te ǀ bṛhataḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ vaiśvānara ǀ pra ǀ ririce ǀ mahi-tvam ǀ
rājā ǀ kṛṣṭīnām ǀ asi ǀ mānuṣīṇām ǀ yudhā ǀ devebhyaḥ ǀ varivaḥ ǀ cakartha ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.059.05
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.4.25.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.11.014
Devatā देवता
Agni Vaiśvānara
Ṛṣi ऋषि
Nodhas Gautama
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.59.5

Interpretations

Sri Aurobindo

O universal godhead, O knower of all things born, thy excess of greatness overflows even the Great Heaven. Thou art king of the toiling human peoples and by battle makest the supreme good for the gods.

हिन्दी

हे वैश्वानर, हे जातवेदा, संपूर्ण जन्मी वस्तुओं को जानने वाले, आपके गुरुत्व का प्राचुर्य, महान स्वर्ग (महि) के ऊपर भी उमड़ता है। आप, श्रम करने वाली मानव जाति के नृप हैं और आपने युद्ध द्वारा देवगणों के लिये परम कल्याण का निर्माण किया।