Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 73

Ṛk 1.73.3

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

दे॒वो न यः पृ॑थि॒वीं वि॒श्वधा॑या उप॒क्षेति॑ हि॒तमि॑त्रो॒ न राजा॑ ।
पु॒रः॒सदः॑ शर्म॒सदो॒ न वी॒रा अ॑नव॒द्या पति॑जुष्टेव॒ नारी॑ ॥

देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा |
पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ||

devó ná yáḥ pṛthivī́m viśvádhāyā upakṣéti hitámitro ná rā́jā ǀ
puraḥsádaḥ śarmasádo ná vīrā́ anavadyā́ pátijuṣṭeva nā́rī ǁ

devo na yaḥ pṛthivīṃ viśvadhāyā upakṣeti hitamitro na rājā |
puraḥsadaḥ śarmasado na vīrā anavadyā patijuṣṭeva nārī ||

Padapāṭha

दे॒वः । न । यः । पृ॒थि॒वीम् । वि॒श्वऽधा॑याः । उ॒प॒ऽक्षेति॑ । हि॒तऽमि॑त्रः । न । राजा॑ ।
पु॒रः॒ऽसदः॑ । श॒र्म॒ऽसदः॑ । न । वी॒राः । अ॒न॒व॒द्या । पति॑जुष्टाऽइव । नारी॑ ॥

देवः । न । यः । पृथिवीम् । विश्वऽधायाः । उपऽक्षेति । हितऽमित्रः । न । राजा ।
पुरःऽसदः । शर्मऽसदः । न । वीराः । अनवद्या । पतिजुष्टाऽइव । नारी ॥

deváḥ ǀ ná ǀ yáḥ ǀ pṛthivī́m ǀ viśvá-dhāyāḥ ǀ upa-kṣéti ǀ hitá-mitraḥ ǀ ná ǀ rā́jā ǀ
puraḥ-sádaḥ ǀ śarma-sádaḥ ǀ ná ǀ vīrā́ḥ ǀ anavadyā́ ǀ pátijuṣṭā-iva ǀ nā́rī ǁ

devaḥ ǀ na ǀ yaḥ ǀ pṛthivīm ǀ viśva-dhāyāḥ ǀ upa-kṣeti ǀ hita-mitraḥ ǀ na ǀ rājā ǀ
puraḥ-sadaḥ ǀ śarma-sadaḥ ǀ na ǀ vīrāḥ ǀ anavadyā ǀ patijuṣṭā-iva ǀ nārī ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.073.03
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.19.03
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.084
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.73.3

Interpretations

Sri Aurobindo

He is like a God upholding the world and he inhabits earth like a good and friendly king: he is like a company of heroes sitting in our front, dwelling in our house; he is as if a blameless wife beloved of her lord. (16HTMF 106)

हिन्दी

पृथ्वी को उठाए हुए, वे एक देव के समान हैं और वे धरती में एक शुभ और मित्रवत नृप के रूप में निवास करते हैं: वे हमारे आगे बैठे हुए योद्धाओं की सेना के समान हैं, हमारे गृह में रहते हुए; वे, जैसे कि अपने पति की प्रिय, एक दोषरहित पत्नि।