Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 73

Ṛk 1.73.1

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

र॒यिर्न यः पि॑तृवि॒त्तो व॑यो॒धाः सु॒प्रणी॑तिश्चिकि॒तुषो॒ न शासुः॑ ।
स्यो॒न॒शीरति॑थि॒र्न प्री॑णा॒नो होते॑व॒ सद्म॑ विध॒तो वि ता॑रीत् ॥

रयिर् न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश् चिकितुषो न शासुः |
स्योनशीर् अतिथिर् न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत् ||

rayírná yáḥ pitṛvittó vayodhā́ḥ supráṇītiścikitúṣo ná śā́suḥ ǀ
syonaśī́rátithirná prīṇānó hóteva sádma vidható ví tārīt ǁ

rayir na yaḥ pitṛvitto vayodhāḥ supraṇītiś cikituṣo na śāsuḥ |
syonaśīr atithir na prīṇāno hoteva sadma vidhato vi tārīt ||

Padapāṭha

र॒यिः । न । यः । पि॒तृ॒ऽवि॒त्तः । व॒यः॒ऽधाः । सु॒ऽप्रनी॑तिः । चि॒कि॒तुषः॑ । न । शासुः॑ ।
स्यो॒न॒ऽशीः । अति॑थिः । न । प्री॒णा॒नः । होता॑ऽइव । सद्म॑ । वि॒ध॒तः । वि । ता॒री॒त् ॥

रयिः । न । यः । पितृऽवित्तः । वयःऽधाः । सुऽप्रनीतिः । चिकितुषः । न । शासुः ।
स्योनऽशीः । अतिथिः । न । प्रीणानः । होताऽइव । सद्म । विधतः । वि । तारीत् ॥

rayíḥ ǀ ná ǀ yáḥ ǀ pitṛ-vittáḥ ǀ vayaḥ-dhā́ḥ ǀ su-pránītiḥ ǀ cikitúṣaḥ ǀ ná ǀ śā́suḥ ǀ
syona-śī́ḥ ǀ átithiḥ ǀ ná ǀ prīṇānáḥ ǀ hótā-iva ǀ sádma ǀ vidhatáḥ ǀ ví ǀ tārīt ǁ

rayiḥ ǀ na ǀ yaḥ ǀ pitṛ-vittaḥ ǀ vayaḥ-dhāḥ ǀ su-pranītiḥ ǀ cikituṣaḥ ǀ na ǀ śāsuḥ ǀ
syona-śīḥ ǀ atithiḥ ǀ na ǀ prīṇānaḥ ǀ hotā-iva ǀ sadma ǀ vidhataḥ ǀ vi ǀ tārīt ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.073.01
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.19.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.082
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.73.1

Interpretations

Sri Aurobindo

He is like an ancestral wealth that founds our strength, perfect in his leading like the command27 of one who knows, he is like a guest lying happily well-pleased, he is like a priest of invocation and increases the house of his worshipper. (16HTMF 106)

हिन्दी

वह एक पैतृक धन के समान हैं जो हमारी शक्ति की स्थापना करते हैं, अपने नेतृत्व में पूर्ण, उसकी आज्ञा (या शिक्षण) के समान जो ज्ञानी है, वह एक अतिथि के समान हैं जो आनंद से अति-प्रसन्न लेटे हुए हैं, वह आह्वान के होता के समान हैं और अपने उपासक के गृह का वर्धन करते हैं।