Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 65

Ṛk 1.65.8

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

यद्वात॑जूतो॒ वना॒ व्यस्था॑द॒ग्निर्ह॑ दाति॒ रोमा॑ पृथि॒व्याः ॥

यद् वातजूतो वना व्य् अस्थाद् अग्निर् ह दाति रोमा पृथिव्याः ||

yádvā́tajūto vánā vyásthādagnírha dāti rómā pṛthivyā́ḥ ǁ

yad vātajūto vanā vy asthād agnir ha dāti romā pṛthivyāḥ ||

Padapāṭha

यत् । वात॑ऽजूतः । वना॑ । वि । अस्था॑त् । अ॒ग्निः । ह॒ । दा॒ति॒ । रोम॑ । पृ॒थि॒व्याः ॥

यत् । वातऽजूतः । वना । वि । अस्थात् । अग्निः । ह । दाति । रोम । पृथिव्याः ॥

yát ǀ vā́ta-jūtaḥ ǀ vánā ǀ ví ǀ ásthāt ǀ agníḥ ǀ ha ǀ dāti ǀ róma ǀ pṛthivyā́ḥ ǁ

yat ǀ vāta-jūtaḥ ǀ vanā ǀ vi ǀ asthāt ǀ agniḥ ǀ ha ǀ dāti ǀ roma ǀ pṛthivyāḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.065.08
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.09.00
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Dvipadā Virāj
Svara स्वरः
पञ्चमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.65.8

Interpretations

Sāyaṇa

सिंधूनां स्यंदनशीलानामपामयमग्निर्जामिर्बंधुः । तासुमुत्पादकत्वात् । तथा चाम्नातं । अग्नेराप इति । यद्वा । देवेभ्यः पलायितोऽप्सु वर्तमानः सन् तासामपां बंधुर्बभूवेत्यर्थः । तत्र दृष्टांतः । स्वस्रां स्वसृणां भ्रातेव । यथा भ्रातातिशयेन हितकरो भवति तद्वत् । तादृशोऽग्निर्वनानि महांत्यरण्यान्यत्ति । भक्षयति । दहतीत्यर्थः । तत्र निदर्शनं राजेभ्यान्न । भियं यंतीति नैरुक्तव्युत्पत्त्येभ्याः शत्रवः । तान्यथा समूलं हिनस्ति तद्वत् । यद्वा । इभ्या धनिनः । तान्यथा धनमपहरन्राजा हिनस्ति तद्वदित्यर्थः । अपि च यद्यदा वातजूतो वातेन प्रेरितः सन्वना वनान्यरण्यानि व्यस्थात् उक्तप्रकारेण विविधमातिष्ठति दग्धुं प्रवर्तते तदानीमग्निर्हासावग्निरेव पृथिव्या भूमेः संबंधीनि रोमौषधिरूपाणि रोमाणि दाति । छिनत्ति । भूम्यामोषधिवनस्पतिजातं यदस्ति तत्सर्वं दहतीति भावः ॥ स्वस्रां । आमो नुडभावश्छांदसः । अस्थात् । लुङि गातिस्थेति सिचो लुक् । दाति । दाप् लवने । आदादित्वाच्छपो लुक् ॥ ७ ॥ ८ ॥