Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 71

Ṛk 1.71.2

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

वी॒ळु चि॑द्दृ॒ळ्हा पि॒तरो॑ न उ॒क्थैरद्रिं॑ रुज॒न्नंगि॑रसो॒ रवे॑ण ।
च॒क्रुर्दि॒वो बृ॑ह॒तो गा॒तुम॒स्मे अहः॒ स्व॑र्विविदुः के॒तुमु॒स्राः ॥

वीऌउ चिद् दृऌहा पितरो न उक्थैर् अद्रिं रुजन्न् अङ्गिरसो रवेण |
चक्रुर् दिवो बृहतो गातुम् अस्मे अहः स्वर् विविदुः केतुम् उस्राः ||

vīḷú ciddṛḷhā́ pitáro na uktháirádrim rujannáṅgiraso ráveṇa ǀ
cakrúrdivó bṛható gātúmasmé áhaḥ svárvividuḥ ketúmusrā́ḥ ǁ

vīḷu cid dṛḷhā pitaro na ukthair adriṃ rujann aṅgiraso raveṇa |
cakrur divo bṛhato gātum asme ahaḥ svar vividuḥ ketum usrāḥ ||

Padapāṭha

वी॒ळु । चि॒त् । दृ॒ळ्हा । पि॒तरः॑ । नः॒ । उ॒क्थैः । अद्रि॑म् । रु॒ज॒न् । अङ्गि॑रसः । रवे॑ण ।
च॒क्रुः । दि॒वः । बृ॒ह॒तः । गा॒तुम् । अ॒स्मे इति॑ । अह॒रिति॑ । स्वः॑ । वि॒वि॒दुः॒ । के॒तुम् । उ॒स्राः ॥

वीळु । चित् । दृळ्हा । पितरः । नः । उक्थैः । अद्रिम् । रुजन् । अङ्गिरसः । रवेण ।
चक्रुः । दिवः । बृहतः । गातुम् । अस्मे इति । अहरिति । स्वः । विविदुः । केतुम् । उस्राः ॥

vīḷú ǀ cit ǀ dṛḷhā́ ǀ pitáraḥ ǀ naḥ ǀ uktháiḥ ǀ ádrim ǀ rujan ǀ áṅgirasaḥ ǀ ráveṇa ǀ
cakrúḥ ǀ diváḥ ǀ bṛhatáḥ ǀ gātúm ǀ asmé íti ǀ áharíti ǀ sváḥ ǀ vividuḥ ǀ ketúm ǀ usrā́ḥ ǁ

vīḷu ǀ cit ǀ dṛḷhā ǀ pitaraḥ ǀ naḥ ǀ ukthaiḥ ǀ adrim ǀ rujan ǀ aṅgirasaḥ ǀ raveṇa ǀ
cakruḥ ǀ divaḥ ǀ bṛhataḥ ǀ gātum ǀ asme iti ǀ ahariti ǀ svaḥ ǀ vividuḥ ǀ ketum ǀ usrāḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.071.02
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.15.02
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.063
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.71.2

Interpretations

Sri Aurobindo

Our fathers broke open the firm and strong places by their words, yea, the Angirasas broke open the hill by their criy; they made in us the path to the Great heaven; they found the Day and Swar and vision and the luminous Cows. (SABCL, Vol. 10, p. 191)

Our fathers by their words broke the strong and stubborn places, the Angiras seers shattered the mountain rock with their cry; they made in us a path to great Heaven, they discovered the Day and the sun-world and the intuitive ray and the shining herds. (SABCL, Vol. 11, p. 59)

हिन्दी

हमारे पित्रों ने अपने मंत्रों द्वारा प्रबल और हठी क्षेत्रों को तोड़ा, अंगिरस ऋषियों ने अपनी पुकार से पहाड़ी चट्टान को चूर-चूर कर दिया; हममें उन्होंने महान स्वर्ग तक एक पथ का निर्माण किया, उन्होंने दिवस और सूर्यलोक और अंतर्ज्ञानी केतु-किरण और शुभ्र झुंडों की खोजप्राप्ति की।