Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 71

Ṛk 1.71.1

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

उप॒ प्र जि॑न्वन्नुश॒तीरु॒शंतं॒ पतिं॒ न नित्यं॒ जन॑यः॒ सनी॑ळाः ।
स्वसा॑रः॒ श्यावी॒मरु॑षीमजुष्रंचि॒त्रमु॒च्छंती॑मु॒षसं॒ न गावः॑ ॥

उप प्र जिन्वन्न् उशतीर् उशन्तम् पतिं न नित्यं जनयः सनीऌआः |
स्वसारः श्यावीम् अरुषीम् अजुष्रञ् चित्रम् उच्छन्तीम् उषसं न गावः ||

úpa prá jinvannuśatī́ruśántam pátim ná nítyam jánayaḥ sánīḷāḥ ǀ
svásāraḥ śyā́vīmáruṣīmajuṣrañcitrámucchántīmuṣásam ná gā́vaḥ ǁ

upa pra jinvann uśatīr uśantam patiṃ na nityaṃ janayaḥ sanīḷāḥ |
svasāraḥ śyāvīm aruṣīm ajuṣrañ citram ucchantīm uṣasaṃ na gāvaḥ ||

Padapāṭha

उप॑ । प्र । जि॒न्व॒न् । उ॒श॒तीः । उ॒शन्त॑म् । पति॑म् । न । नित्य॑म् । जन॑यः । सऽनी॑ळाः ।
स्वसा॑रः । श्यावी॑म् । अरु॑षीम् । अ॒जु॒ष्र॒न् । चि॒त्रम् । उ॒च्छन्ती॑म् । उ॒षस॑म् । न । गावः॑ ॥

उप । प्र । जिन्वन् । उशतीः । उशन्तम् । पतिम् । न । नित्यम् । जनयः । सऽनीळाः ।
स्वसारः । श्यावीम् । अरुषीम् । अजुष्रन् । चित्रम् । उच्छन्तीम् । उषसम् । न । गावः ॥

úpa ǀ prá ǀ jinvan ǀ uśatī́ḥ ǀ uśántam ǀ pátim ǀ ná ǀ nítyam ǀ jánayaḥ ǀ sá-nīḷāḥ ǀ
svásāraḥ ǀ śyā́vīm ǀ áruṣīm ǀ ajuṣran ǀ citrám ǀ ucchántīm ǀ uṣásam ǀ ná ǀ gā́vaḥ ǁ

upa ǀ pra ǀ jinvan ǀ uśatīḥ ǀ uśantam ǀ patim ǀ na ǀ nityam ǀ janayaḥ ǀ sa-nīḷāḥ ǀ
svasāraḥ ǀ śyāvīm ǀ aruṣīm ǀ ajuṣran ǀ citram ǀ ucchantīm ǀ uṣasam ǀ na ǀ gāvaḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.071.01
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.15.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.062
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.71.1

Interpretations

Sri Aurobindo

The Mothers who dwell in one abode, desiring came to him who desired them and gave him pleasure as to their eternal spouse: the sisters took joy in him as the Ray-Cows in the Dawn when she comes dusky, flushing red, then shining out in rich hues. (16HTMF 101)

हिन्दी

माताएँ जो एक निवास में रहती हैं, कामना करती हुई उनके पास आईं जो उनकी कामना कर रहे थे और उन्हें आनंद दिया जैसे कि अपने शाश्वत पति को दे रही हों: बहनों ने उनमें प्रसन्नता प्राप्त की जैसे उषा में गौ रूपी किरणें, जब वह श्यामल, लाल फिर भरपूर वर्णों में चमकती हुई आती हैं।