Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 72

Ṛk 1.72.2

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

अ॒स्मे व॒त्सं परि॒ षंतं॒ न विं॑दन्नि॒च्छंतो॒ विश्वे॑ अ॒मृता॒ अमू॑राः ।
श्र॒म॒युवः॑ पद॒व्यो॑ धियं॒धास्त॒स्थुः प॒दे प॑र॒मे चार्व॒ग्नेः ॥

अस्मे वत्सम् परि षन्तं न विन्दन्न् इच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः |
श्रमयुवः पदव्यो धियन्धास् तस्थुः पदे परमे चार्व् अग्नेः ||

asmé vatsám pári ṣántam ná vindannicchánto víśve amṛ́tā ámūrāḥ ǀ
śramayúvaḥ padavyó dhiyaṃdhā́stasthúḥ padé paramé cā́rvagnéḥ ǁ

asme vatsam pari ṣantaṃ na vindann icchanto viśve amṛtā amūrāḥ |
śramayuvaḥ padavyo dhiyandhās tasthuḥ pade parame cārv agneḥ ||

Padapāṭha

अ॒स्मे इति॑ । व॒त्सम् । परि॑ । सन्त॑म् । न । वि॒न्द॒न् । इ॒च्छन्तः॑ । विश्वे॑ । अ॒मृताः॑ । अमू॑राः ।
श्र॒म॒ऽयुवः॑ । प॒द॒ऽव्यः॑ । धि॒य॒म्ऽधाः । त॒स्थुः । प॒दे । प॒र॒मे । चारु॑ । अ॒ग्नेः ॥

अस्मे इति । वत्सम् । परि । सन्तम् । न । विन्दन् । इच्छन्तः । विश्वे । अमृताः । अमूराः ।
श्रमऽयुवः । पदऽव्यः । धियम्ऽधाः । तस्थुः । पदे । परमे । चारु । अग्नेः ॥

asmé íti ǀ vatsám ǀ pári ǀ sántam ǀ ná ǀ vindan ǀ icchántaḥ ǀ víśve ǀ amṛ́tāḥ ǀ ámūrāḥ ǀ
śrama-yúvaḥ ǀ pada-vyáḥ ǀ dhiyam-dhā́ḥ ǀ tasthúḥ ǀ padé ǀ paramé ǀ cā́ru ǀ agnéḥ ǁ

asme iti ǀ vatsam ǀ pari ǀ santam ǀ na ǀ vindan ǀ icchantaḥ ǀ viśve ǀ amṛtāḥ ǀ amūrāḥ ǀ
śrama-yuvaḥ ǀ pada-vyaḥ ǀ dhiyam-dhāḥ ǀ tasthuḥ ǀ pade ǀ parame ǀ cāru ǀ agneḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.072.02
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.17.02
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.073
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.72.2

Interpretations

Sri Aurobindo

All the immortals, they who are not limited (by ignorance), desiring, found him in us as if the Calf (of the cow Aditi) existing everywhere; labouring, travelling to the Seat, holding the Thought they attained in the supreme seat to the shining (glory) of Agni. (SABCL, Vol. 10, p. 210)

All the immortals, the wise ones, desired but found not in us the Child who is all around; turning to toil on his track, upholding the Thought, they stood in the supreme plane, they reached the beauty of the Flame. (SABCL, Vol. 11, p. 61)

हिन्दी

सभी अमर्त्यों ने, ज्ञानियों ने वांछा की, परंतु, हम में सर्वव्यापी शिशु को नहीं पाया; अपने पथ पर श्रम करने हेतु मुड़ते हुए, विचार को ऊपर संभाले हुए, वे परम स्तर पर खड़े थे और परम ज्वाला के सौन्दर्य तक पहुँच गए।