Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 72

Ṛk 1.72.5

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

सं॒जा॒ना॒ना उप॑ सीदन्नभि॒ज्ञु पत्नी॑वंतो नम॒स्यं॑ नमस्यन् ।
रि॒रि॒क्वांस॑स्त॒न्वः॑ कृण्वत॒ स्वाः सखा॒ सख्यु॑र्नि॒मिषि॒ रक्ष॑माणाः ॥

संजानाना उप सीदन्न् अभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् |
रिरिक्वांसस् तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर् निमिषि रक्षमाणाः ||

saṃjānānā́ úpa sīdannabhijñú pátnīvanto namasyám namasyan ǀ
ririkvā́ṃsastanváḥ kṛṇvata svā́ḥ sákhā sákhyurnimíṣi rákṣamāṇāḥ ǁ

saṃjānānā upa sīdann abhijñu patnīvanto namasyaṃ namasyan |
ririkvāṃsas tanvaḥ kṛṇvata svāḥ sakhā sakhyur nimiṣi rakṣamāṇāḥ ||

Padapāṭha

स॒म्ऽजा॒ना॒नाः । उप॑ । सी॒द॒न् । अ॒भि॒ऽज्ञु । पत्नी॑ऽवन्तः । न॒म॒स्य॑म् । न॒म॒स्य॒न्निति॑ नमस्यन् ।
रि॒रि॒क्वांसः॑ । त॒न्वः॑ । कृ॒ण्व॒त॒ । स्वाः । सखा॑ । सख्युः॑ । नि॒ऽमिषि॑ । रक्ष॑माणाः ॥

सम्ऽजानानाः । उप । सीदन् । अभिऽज्ञु । पत्नीऽवन्तः । नमस्यम् । नमस्यन्निति नमस्यन् ।
रिरिक्वांसः । तन्वः । कृण्वत । स्वाः । सखा । सख्युः । निऽमिषि । रक्षमाणाः ॥

sam-jānānā́ḥ ǀ úpa ǀ sīdan ǀ abhi-jñú ǀ pátnī-vantaḥ ǀ namasyám ǀ namasyanníti namasyan ǀ
ririkvā́ṃsaḥ ǀ tanváḥ ǀ kṛṇvata ǀ svā́ḥ ǀ sákhā ǀ sákhyuḥ ǀ ni-míṣi ǀ rákṣamāṇāḥ ǁ

sam-jānānāḥ ǀ upa ǀ sīdan ǀ abhi-jñu ǀ patnī-vantaḥ ǀ namasyam ǀ namasyanniti namasyan ǀ
ririkvāṃsaḥ ǀ tanvaḥ ǀ kṛṇvata ǀ svāḥ ǀ sakhā ǀ sakhyuḥ ǀ ni-miṣi ǀ rakṣamāṇāḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.072.05
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.17.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.076
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.72.5

Interpretations

Sri Aurobindo

Knowing perfectly (or in harmony) they kneeled down to him; they with their wives (the female energies of the gods) bowed down to him who is worthy of obeisance; purifying themselves (or, perhaps, exceeding the limits of heaven and earth) they created their own (their proper or divine) forms, guarded in the gaze, each friend, of the Friend. (SABCL, Vol. 10, p. 210)

Utterly knowing him they with their wives came and knelt before him and adored with obeisance the adorable. They made themselves empty and formed their own bodies guarded in his gaze, friend in the gaze of friend. (SABCL, Vol. 11, p. 62)

हिन्दी

पूर्ण रूप से उन्हें जानते हुए, वे अपनी पत्नियों के साथ आए और उनके सामने दण्डवत प्रणाम किया और श्रद्धा के साथ उन आराध्य को पूजा। स्वयं को उन्होंने रिक्त किया और उनके अवलोकन के संरक्षण में, अपने शरीरों का निर्माण किया, मित्र के अवलोकन में मित्र।