Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 68

Ṛk 1.68.6

Agni · Parāśara Śāktya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

यस्तुभ्यं॒ दाशा॒द्यो वा॑ ते॒ शिक्षा॒त्तस्मै॑ चिकि॒त्वान्र॒यिं द॑यस्व ॥

यस् तुभ्यं दाशाद् यो वा ते शिक्षात् तस्मै चिकित्वान् रयिं दयस्व ||

yástúbhyam dā́śādyó vā te śíkṣāttásmai cikitvā́nrayím dayasva ǁ

yas tubhyaṃ dāśād yo vā te śikṣāt tasmai cikitvān rayiṃ dayasva ||

Padapāṭha

यः । तुभ्य॑म् । दाशा॑त् । यः । वा॒ । ते॒ । शिक्षा॑त् । तस्मै॑ । चि॒कि॒त्वान् । र॒यिम् । द॒य॒स्व॒ ॥

यः । तुभ्यम् । दाशात् । यः । वा । ते । शिक्षात् । तस्मै । चिकित्वान् । रयिम् । दयस्व ॥

yáḥ ǀ túbhyam ǀ dā́śāt ǀ yáḥ ǀ vā ǀ te ǀ śíkṣāt ǀ tásmai ǀ cikitvā́n ǀ rayím ǀ dayasva ǁ

yaḥ ǀ tubhyam ǀ dāśāt ǀ yaḥ ǀ vā ǀ te ǀ śikṣāt ǀ tasmai ǀ cikitvān ǀ rayim ǀ dayasva ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.068.06
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
1.5.12.06
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.12.036
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parāśara Śāktya
Chandas छन्दस्
Dvipadā Virāj
Svara स्वरः
पञ्चमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.68.6

Interpretations

Sāyaṇa

ऋतस्य गतस्य देवयजनं प्राप्तस्याग्नेः प्रेषाः प्रकर्षेणेष्यमाणाः स्तुतयः क्रियंते । धीतिः । धीयते सोमः पीयतेऽस्मिन्निति धीतिर्यागः । सोऽपि ऋतस्य देवयजनदेशं प्राप्यस्याग्नेरेव क्रियते । अतः सोऽग्निर्विश्वायुः । विश्वं सर्वमायुरन्नं यस्य स तथाविधो भवति । अपि चास्मै विश्वे सर्वे यजमाना अपांसि दर्शपूर्णमासादीनि कर्माणि चक्रुः । कुर्वंति । हे अग्ने तुभ्यं यो दाशान् चरुपुरोडाशादीनि हवींषि ददाति । यो वान्योऽपि यो यजमानस्ते शिक्षात् त्वदीयं कर्म कर्तुं शक्तो भूयासमितीच्छति । उभयविधाय तस्मै यजमानाय चिकित्वात् तत्कृतमनुष्ठानं ज्ञानंस्त्वं रयिं दयस्व । धनं देहि ॥ दाशात् । दाशृ दाने । लेट्याडागमः । शिक्षात् । शक्लृ शक्तौ । इच्छार्थे सन् । सनि मीमाघुरभलभशकेत्यकारस्येसादेशः । पा ७-४-५४ । अत्रलोपोऽभ्यासस्येत्यभ्यासलोपः । स्कोः संयोगाद्योरिति सकारलोपः । पूर्ववल्लेट्याडागमः । चिकित्वान् । कित ज्ञाने । लिटः क्वसुः । दयस्व । दय दानगतिरक्षणहिंसादानेषु ॥ ५ ॥ ६ ॥