Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 46

Agni · Vatsaprī Bhālandana · 10 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Vatsaprī Bhālandana
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles triṣṭup (4, 8, 10); pādanicṛttriṣṭup (1, 2); svarāḍārcītriṣṭup (3, 5); bhurigārcītriṣṭup (6); virāṭtrisṭup (7); nicṛttriṣṭup (9)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    प्र होता॑ जा॒तो म॒हान्न॑भो॒विन्नृ॒षद्वा॑ सीदद॒पामु॒पस्थे॑ ।
    दधि॒र्यो धायि॒ स ते॒ वयां॑सि यं॒ता वसू॑नि विध॒ते त॑नू॒पाः ॥

    प्र होता जातो महान् नभोविन् नृषद्वा सीदद् अपाम् उपस्थे |
    दधिर् यो धायि स ते वयांसि यन्ता वसूनि विधते तनूपाः ||

    prá hótā jātó mahā́nnabhovínnṛṣádvā sīdadapā́mupásthe ǀ
    dádhiryó dhā́yi sá te váyāṃsi yantā́ vásūni vidhaté tanūpā́ḥ ǁ

    pra hotā jāto mahān nabhovin nṛṣadvā sīdad apām upasthe |
    dadhir yo dhāyi sa te vayāṃsi yantā vasūni vidhate tanūpāḥ ||

    प्र । होता॑ । जा॒तः । म॒हान् । न॒भः॒ऽवित् । नृ॒ऽसद्वा॑ । सी॒द॒त् । अ॒पाम् । उ॒पऽस्थे॑ ।
    दधिः॑ । यः । धायि॑ । सः । ते॒ । वयां॑सि । य॒न्ता । वसू॑नि । वि॒ध॒ते । त॒नू॒ऽपाः ॥

    प्र । होता । जातः । महान् । नभःऽवित् । नृऽसद्वा । सीदत् । अपाम् । उपऽस्थे ।
    दधिः । यः । धायि । सः । ते । वयांसि । यन्ता । वसूनि । विधते । तनूऽपाः ॥

    prá ǀ hótā ǀ jātáḥ ǀ mahā́n ǀ nabhaḥ-vít ǀ nṛ-sádvā ǀ sīdat ǀ apā́m ǀ upá-sthe ǀ
    dádhiḥ ǀ yáḥ ǀ dhā́yi ǀ sáḥ ǀ te ǀ váyāṃsi ǀ yantā́ ǀ vásūni ǀ vidhaté ǀ tanū-pā́ḥ ǁ

    pra ǀ hotā ǀ jātaḥ ǀ mahān ǀ nabhaḥ-vit ǀ nṛ-sadvā ǀ sīdat ǀ apām ǀ upa-sthe ǀ
    dadhiḥ ǀ yaḥ ǀ dhāyi ǀ saḥ ǀ te ǀ vayāṃsi ǀ yantā ǀ vasūni ǀ vidhate ǀ tanū-pāḥ ǁ

    10.46.1 Aṣṭaka 8.1.1.1Anuvāka 10.4.35

  2. Ṛk 2

    इ॒मं वि॒धंतो॑ अ॒पां स॒धस्थे॑ प॒शुं न न॒ष्टं प॒दैरनु॑ ग्मन् ।
    गुहा॒ चतं॑तमु॒शिजो॒ नमो॑भिरि॒च्छंतो॒ धीरा॒ भृग॑वोऽविंदन् ॥

    इमं विधन्तो अपां सधस्थे पशुं न नष्टम् पदैर् अनु ग्मन् |
    गुहा चतन्तम् उशिजो नमोभिर् इच्छन्तो धीरा भृगवो ऽविन्दन् ||

    imám vidhánto apā́m sadhásthe paśúm ná naṣṭám padáiránu gman ǀ
    gúhā cátantamuśíjo námobhiricchánto dhī́rā bhṛ́gavo’vindan ǁ

    imaṃ vidhanto apāṃ sadhasthe paśuṃ na naṣṭam padair anu gman |
    guhā catantam uśijo namobhir icchanto dhīrā bhṛgavo 'vindan ||

    इ॒मम् । वि॒धन्तः॑ । अ॒पाम् । स॒धऽस्थे॑ । प॒शुम् । न । न॒ष्टम् । प॒दैः । अनु॑ । ग्म॒न् ।
    गुहा॑ । चत॑न्तम् । उ॒शिजः॑ । नमः॑ऽभिः । इ॒च्छन्तः॑ । धीराः॑ । भृग॑वः । अ॒वि॒न्द॒न् ॥

    इमम् । विधन्तः । अपाम् । सधऽस्थे । पशुम् । न । नष्टम् । पदैः । अनु । ग्मन् ।
    गुहा । चतन्तम् । उशिजः । नमःऽभिः । इच्छन्तः । धीराः । भृगवः । अविन्दन् ॥

    imám ǀ vidhántaḥ ǀ apā́m ǀ sadhá-sthe ǀ paśúm ǀ ná ǀ naṣṭám ǀ padáiḥ ǀ ánu ǀ gman ǀ
    gúhā ǀ cátantam ǀ uśíjaḥ ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ icchántaḥ ǀ dhī́rāḥ ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ avindan ǁ

    imam ǀ vidhantaḥ ǀ apām ǀ sadha-sthe ǀ paśum ǀ na ǀ naṣṭam ǀ padaiḥ ǀ anu ǀ gman ǀ
    guhā ǀ catantam ǀ uśijaḥ ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ icchantaḥ ǀ dhīrāḥ ǀ bhṛgavaḥ ǀ avindan ǁ

    10.46.2 Aṣṭaka 8.1.1.2Anuvāka 10.4.36

  3. Ṛk 3

    इ॒मं त्रि॒तो भूर्य॑विंददि॒च्छन्वै॑भूव॒सो मू॒र्धन्यघ्न्या॑याः ।
    स शेवृ॑धो जा॒त आ ह॒र्म्येषु॒ नाभि॒र्युवा॑ भवति रोच॒नस्य॑ ॥

    इमं त्रितो भूर्य् अविन्दद् इच्छन् वैभूवसो मूर्धन्य् अघ्न्यायाः |
    स शेवृधो जात आ हर्म्येषु नाभिर् युवा भवति रोचनस्य ||

    imám tritó bhū́ryavindadicchánvaibhūvasó mūrdhányághnyāyāḥ ǀ
    sá śévṛdho jātá ā́ harmyéṣu nā́bhiryúvā bhavati rocanásya ǁ

    imaṃ trito bhūry avindad icchan vaibhūvaso mūrdhany aghnyāyāḥ |
    sa śevṛdho jāta ā harmyeṣu nābhir yuvā bhavati rocanasya ||

    इ॒मम् । त्रि॒तः । भूरि॑ । अ॒वि॒न्द॒त् । इ॒च्छन् । वै॒भु॒ऽव॒सः । मू॒र्धनि॑ । अघ्न्या॑याः ।
    सः । शेऽवृ॑धः । जा॒तः । आ । ह॒र्म्येषु॑ । नाभिः॑ । युवा॑ । भ॒व॒ति॒ । रो॒च॒नस्य॑ ॥

    इमम् । त्रितः । भूरि । अविन्दत् । इच्छन् । वैभुऽवसः । मूर्धनि । अघ्न्यायाः ।
    सः । शेऽवृधः । जातः । आ । हर्म्येषु । नाभिः । युवा । भवति । रोचनस्य ॥

    imám ǀ tritáḥ ǀ bhū́ri ǀ avindat ǀ icchán ǀ vaibhu-vasáḥ ǀ mūrdháni ǀ ághnyāyāḥ ǀ
    sáḥ ǀ śé-vṛdhaḥ ǀ jātáḥ ǀ ā́ ǀ harmyéṣu ǀ nā́bhiḥ ǀ yúvā ǀ bhavati ǀ rocanásya ǁ

    imam ǀ tritaḥ ǀ bhūri ǀ avindat ǀ icchan ǀ vaibhu-vasaḥ ǀ mūrdhani ǀ aghnyāyāḥ ǀ
    saḥ ǀ śe-vṛdhaḥ ǀ jātaḥ ǀ ā ǀ harmyeṣu ǀ nābhiḥ ǀ yuvā ǀ bhavati ǀ rocanasya ǁ

    10.46.3 Aṣṭaka 8.1.1.3Anuvāka 10.4.37

  4. Ṛk 4

    मं॒द्रं होता॑रमु॒शिजो॒ नमो॑भिः॒ प्रांचं॑ य॒ज्ञं ने॒तार॑मध्व॒राणां॑ ।
    वि॒शाम॑कृण्वन्नर॒तिं पा॑व॒कं ह॑व्य॒वाहं॒ दध॑तो॒ मानु॑षेषु ॥

    मन्द्रं होतारम् उशिजो नमोभिः प्राञ्चं यज्ञं नेतारम् अध्वराणाम् |
    विशाम् अकृण्वन्न् अरतिम् पावकं हव्यवाहं दधतो मानुषेषु ||

    mandrám hótāramuśíjo námobhiḥ prā́ñcam yajñám netā́ramadhvarā́ṇām ǀ
    viśā́makṛṇvannaratím pāvakám havyavā́ham dádhato mā́nuṣeṣu ǁ

    mandraṃ hotāram uśijo namobhiḥ prāñcaṃ yajñaṃ netāram adhvarāṇām |
    viśām akṛṇvann aratim pāvakaṃ havyavāhaṃ dadhato mānuṣeṣu ||

    म॒न्द्रम् । होता॑रम् । उ॒शिजः॑ । नमः॑ऽभिः । प्राञ्च॑म् । य॒ज्ञम् । ने॒तार॑म् । अ॒ध्व॒राणा॑म् ।
    वि॒शाम् । अ॒कृ॒ण्व॒न् । अ॒र॒तिम् । पा॒व॒कम् । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । दध॑तः । मानु॑षेषु ॥

    मन्द्रम् । होतारम् । उशिजः । नमःऽभिः । प्राञ्चम् । यज्ञम् । नेतारम् । अध्वराणाम् ।
    विशाम् । अकृण्वन् । अरतिम् । पावकम् । हव्यऽवाहम् । दधतः । मानुषेषु ॥

    mandrám ǀ hótāram ǀ uśíjaḥ ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ prā́ñcam ǀ yajñám ǀ netā́ram ǀ adhvarā́ṇām ǀ
    viśā́m ǀ akṛṇvan ǀ aratím ǀ pāvakám ǀ havya-vā́ham ǀ dádhataḥ ǀ mā́nuṣeṣu ǁ

    mandram ǀ hotāram ǀ uśijaḥ ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ prāñcam ǀ yajñam ǀ netāram ǀ adhvarāṇām ǀ
    viśām ǀ akṛṇvan ǀ aratim ǀ pāvakam ǀ havya-vāham ǀ dadhataḥ ǀ mānuṣeṣu ǁ

    10.46.4 Aṣṭaka 8.1.1.4Anuvāka 10.4.38

  5. Ṛk 5

    प्र भू॒र्जयं॑तं म॒हां वि॑पो॒धां मू॒रा अमू॑रं पु॒रां द॒र्माणं॑ ।
    नयं॑तो॒ गर्भं॑ व॒नां धियं॑ धु॒र्हिरि॑श्मश्रुं॒ नार्वा॑णं॒ धन॑र्चं ॥

    प्र भूर् जयन्तम् महां विपोधाम् मूरा अमूरम् पुरां दर्माणम् |
    नयन्तो गर्भं वनां धियं धुर् हिरिश्मश्रुं नार्वाणं धनर्चम् ||

    prá bhūrjáyantam mahā́m vipodhā́m mūrā́ ámūram purā́m darmā́ṇam ǀ
    náyanto gárbham vanā́m dhíyam dhurhíriśmaśrum nā́rvāṇam dhánarcam ǁ

    pra bhūr jayantam mahāṃ vipodhām mūrā amūram purāṃ darmāṇam |
    nayanto garbhaṃ vanāṃ dhiyaṃ dhur hiriśmaśruṃ nārvāṇaṃ dhanarcam ||

    प्र । भूः॒ । जय॑न्तम् । म॒हान् । वि॒पः॒ऽधाम् । मू॒राः । अमू॑रम् । पु॒राम् । द॒र्माण॑म् ।
    नय॑न्तः । गर्भ॑म् । व॒नाम् । धिय॑म् । धुः॒ । हिरि॑ऽश्मश्रुम् । न । अर्वा॑णम् । धन॑ऽअर्चम् ॥

    प्र । भूः । जयन्तम् । महान् । विपःऽधाम् । मूराः । अमूरम् । पुराम् । दर्माणम् ।
    नयन्तः । गर्भम् । वनाम् । धियम् । धुः । हिरिऽश्मश्रुम् । न । अर्वाणम् । धनऽअर्चम् ॥

    prá ǀ bhūḥ ǀ jáyantam ǀ mahā́n ǀ vipaḥ-dhā́m ǀ mūrā́ḥ ǀ ámūram ǀ purā́m ǀ darmā́ṇam ǀ
    náyantaḥ ǀ gárbham ǀ vanā́m ǀ dhíyam ǀ dhuḥ ǀ híri-śmaśrum ǀ ná ǀ árvāṇam ǀ dhána-arcam ǁ

    pra ǀ bhūḥ ǀ jayantam ǀ mahān ǀ vipaḥ-dhām ǀ mūrāḥ ǀ amūram ǀ purām ǀ darmāṇam ǀ
    nayantaḥ ǀ garbham ǀ vanām ǀ dhiyam ǀ dhuḥ ǀ hiri-śmaśrum ǀ na ǀ arvāṇam ǀ dhana-arcam ǁ

    10.46.5 Aṣṭaka 8.1.1.5Anuvāka 10.4.39

  6. Ṛk 6

    नि प॒स्त्या॑सु त्रि॒तः स्त॑भू॒यन्परि॑वीतो॒ योनौ॑ सीददं॒तः ।
    अतः॑ सं॒गृभ्या॑ वि॒शां दमू॑ना॒ विध॑र्मणायं॒त्रैरी॑यते॒ नॄन् ॥

    नि पस्त्यासु त्रित स्तभूयन् परिवीतो योनौ सीदद् अन्तः |
    अतः संगृभ्या विशां दमूना विधर्मणायन्त्रैर् ईयते नॄन् ||

    ní pastyā́su tritáḥ stabhūyánpárivīto yónau sīdadantáḥ ǀ
    átaḥ saṃgṛ́bhyā viśā́m dámūnā vídharmaṇāyantráirīyate nṝ́n ǁ

    ni pastyāsu trita stabhūyan parivīto yonau sīdad antaḥ |
    ataḥ saṃgṛbhyā viśāṃ damūnā vidharmaṇāyantrair īyate nṝn ||

    नि । प॒स्त्या॑सु । त्रि॒तः । स्त॒भु॒ऽयन् । परि॑ऽवीतः । योनौ॑ । सी॒द॒त् । अ॒न्तरिति॑ ।
    अतः॑ । स॒म्ऽगृभ्य॑ । वि॒शाम् । दमू॑नाः । विऽध॑र्मणा । अ॒य॒न्त्रैः । ई॒य॒ते॒ । नॄन् ॥

    नि । पस्त्यासु । त्रितः । स्तभुऽयन् । परिऽवीतः । योनौ । सीदत् । अन्तरिति ।
    अतः । सम्ऽगृभ्य । विशाम् । दमूनाः । विऽधर्मणा । अयन्त्रैः । ईयते । नॄन् ॥

    ní ǀ pastyā́su ǀ tritáḥ ǀ stabhu-yán ǀ pári-vītaḥ ǀ yónau ǀ sīdat ǀ antáríti ǀ
    átaḥ ǀ sam-gṛ́bhya ǀ viśā́m ǀ dámūnāḥ ǀ ví-dharmaṇā ǀ ayantráiḥ ǀ īyate ǀ nṝ́n ǁ

    ni ǀ pastyāsu ǀ tritaḥ ǀ stabhu-yan ǀ pari-vītaḥ ǀ yonau ǀ sīdat ǀ antariti ǀ
    ataḥ ǀ sam-gṛbhya ǀ viśām ǀ damūnāḥ ǀ vi-dharmaṇā ǀ ayantraiḥ ǀ īyate ǀ nṝn ǁ

    10.46.6 Aṣṭaka 8.1.2.1Anuvāka 10.4.40

  7. Ṛk 7

    अ॒स्याजरा॑सो द॒माम॒रित्रा॑ अ॒र्चद्धू॑मासो अ॒ग्नयः॑ पाव॒काः ।
    श्वि॒ती॒चयः॑ श्वा॒त्रासो॑ भुर॒ण्यवो॑ वन॒र्षदो॑ वा॒यवो॒ न सोमाः॑ ॥

    अस्याजरासो दमाम् अरित्रा अर्चद्धूमासो अग्नयः पावकाः |
    श्वितीचयः श्वात्रासो भुरण्यवो वनर्षदो वायवो न सोमाः ||

    asyā́járāso damā́marítrā arcáddhūmāso agnáyaḥ pāvakā́ḥ ǀ
    śvitīcáyaḥ śvātrā́so bhuraṇyávo vanarṣádo vāyávo ná sómāḥ ǁ

    asyājarāso damām aritrā arcaddhūmāso agnayaḥ pāvakāḥ |
    śvitīcayaḥ śvātrāso bhuraṇyavo vanarṣado vāyavo na somāḥ ||

    अ॒स्य । अ॒जरा॑सः । द॒माम् । अ॒रित्राः॑ । अ॒र्चत्ऽधू॑मासः । अ॒ग्नयः॑ । पा॒व॒काः ।
    श्वि॒ती॒चयः॑ । श्वा॒त्रासः॑ । भु॒र॒ण्यवः॑ । व॒न॒ऽसदः॑ । वा॒यवः॑ । न । सोमाः॑ ॥

    अस्य । अजरासः । दमाम् । अरित्राः । अर्चत्ऽधूमासः । अग्नयः । पावकाः ।
    श्वितीचयः । श्वात्रासः । भुरण्यवः । वनऽसदः । वायवः । न । सोमाः ॥

    asyá ǀ ajárāsaḥ ǀ damā́m ǀ arítrāḥ ǀ arcát-dhūmāsaḥ ǀ agnáyaḥ ǀ pāvakā́ḥ ǀ
    śvitīcáyaḥ ǀ śvātrā́saḥ ǀ bhuraṇyávaḥ ǀ vana-sádaḥ ǀ vāyávaḥ ǀ ná ǀ sómāḥ ǁ

    asya ǀ ajarāsaḥ ǀ damām ǀ aritrāḥ ǀ arcat-dhūmāsaḥ ǀ agnayaḥ ǀ pāvakāḥ ǀ
    śvitīcayaḥ ǀ śvātrāsaḥ ǀ bhuraṇyavaḥ ǀ vana-sadaḥ ǀ vāyavaḥ ǀ na ǀ somāḥ ǁ

    10.46.7 Aṣṭaka 8.1.2.2Anuvāka 10.4.41

  8. Ṛk 8

    प्र जि॒ह्वया॑ भरते॒ वेपो॑ अ॒ग्निः प्र व॒युना॑नि॒ चेत॑सा पृथि॒व्याः ।
    तमा॒यवः॑ शु॒चयं॑तं पाव॒कं मं॒द्रं होता॑रं दधिरे॒ यजि॑ष्ठं ॥

    प्र जिह्वया भरते वेपो अग्निः प्र वयुनानि चेतसा पृथिव्याः |
    तम् आयवः शुचयन्तम् पावकम् मन्द्रं होतारं दधिरे यजिष्ठम् ||

    prá jihváyā bharate vépo agníḥ prá vayúnāni cétasā pṛthivyā́ḥ ǀ
    támāyávaḥ śucáyantam pāvakám mandrám hótāram dadhire yájiṣṭham ǁ

    pra jihvayā bharate vepo agniḥ pra vayunāni cetasā pṛthivyāḥ |
    tam āyavaḥ śucayantam pāvakam mandraṃ hotāraṃ dadhire yajiṣṭham ||

    प्र । जि॒ह्वया॑ । भ॒र॒ते॒ । वेपः॑ । अ॒ग्निः । प्र । व॒युना॑नि । चेत॑सा । पृ॒थि॒व्याः ।
    तम् । आ॒यवः॑ । शु॒चय॑न्तम् । पा॒व॒कम् । म॒न्द्रम् । होता॑रम् । द॒धि॒रे॒ । यजि॑ष्ठम् ॥

    प्र । जिह्वया । भरते । वेपः । अग्निः । प्र । वयुनानि । चेतसा । पृथिव्याः ।
    तम् । आयवः । शुचयन्तम् । पावकम् । मन्द्रम् । होतारम् । दधिरे । यजिष्ठम् ॥

    prá ǀ jihváyā ǀ bharate ǀ vépaḥ ǀ agníḥ ǀ prá ǀ vayúnāni ǀ cétasā ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ
    tám ǀ āyávaḥ ǀ śucáyantam ǀ pāvakám ǀ mandrám ǀ hótāram ǀ dadhire ǀ yájiṣṭham ǁ

    pra ǀ jihvayā ǀ bharate ǀ vepaḥ ǀ agniḥ ǀ pra ǀ vayunāni ǀ cetasā ǀ pṛthivyāḥ ǀ
    tam ǀ āyavaḥ ǀ śucayantam ǀ pāvakam ǀ mandram ǀ hotāram ǀ dadhire ǀ yajiṣṭham ǁ

    10.46.8 Aṣṭaka 8.1.2.3Anuvāka 10.4.42

  9. Ṛk 9

    द्यावा॒ यम॒ग्निं पृ॑थि॒वी जनि॑ष्टा॒माप॒स्त्वष्टा॒ भृग॑वो॒ यं सहो॑भिः ।
    ई॒ळेन्यं॑ प्रथ॒मं मा॑त॒रिश्वा॑ दे॒वास्त॑तक्षु॒र्मन॑वे॒ यज॑त्रं ॥

    द्यावा यम् अग्निम् पृथिवी जनिष्टाम् आपस् त्वष्टा भृगवो यं सहोभिः |
    ईळेन्यम् प्रथमम् मातरिश्वा देवास् ततक्षुर् मनवे यजत्रम् ||

    dyā́vā yámagním pṛthivī́ jániṣṭāmā́pastváṣṭā bhṛ́gavo yám sáhobhiḥ ǀ
    īḷényam prathamám mātaríśvā devā́statakṣurmánave yájatram ǁ

    dyāvā yam agnim pṛthivī janiṣṭām āpas tvaṣṭā bhṛgavo yaṃ sahobhiḥ |
    īḷenyam prathamam mātariśvā devās tatakṣur manave yajatram ||

    द्यावा॑ । यम् । अ॒ग्निम् । पृ॒थि॒वी इति॑ । जनि॑ष्टाम् । आपः॑ । त्वष्टा॑ । भृग॑वः । यम् । सहः॑ऽभिः ।
    ई॒ळेन्य॑म् । प्र॒थ॒मम् । मा॒त॒रिश्वा॑ । दे॒वाः । त॒त॒क्षुः॒ । मन॑वे । यज॑त्रम् ॥

    द्यावा । यम् । अग्निम् । पृथिवी इति । जनिष्टाम् । आपः । त्वष्टा । भृगवः । यम् । सहःऽभिः ।
    ईळेन्यम् । प्रथमम् । मातरिश्वा । देवाः । ततक्षुः । मनवे । यजत्रम् ॥

    dyā́vā ǀ yám ǀ agním ǀ pṛthivī́ íti ǀ jániṣṭām ǀ ā́paḥ ǀ tváṣṭā ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ yám ǀ sáhaḥ-bhiḥ ǀ
    īḷényam ǀ prathamám ǀ mātaríśvā ǀ devā́ḥ ǀ tatakṣuḥ ǀ mánave ǀ yájatram ǁ

    dyāvā ǀ yam ǀ agnim ǀ pṛthivī iti ǀ janiṣṭām ǀ āpaḥ ǀ tvaṣṭā ǀ bhṛgavaḥ ǀ yam ǀ sahaḥ-bhiḥ ǀ
    īḷenyam ǀ prathamam ǀ mātariśvā ǀ devāḥ ǀ tatakṣuḥ ǀ manave ǀ yajatram ǁ

    10.46.9 Aṣṭaka 8.1.2.4Anuvāka 10.4.43

  10. Ṛk 10

    यं त्वा॑ दे॒वा द॑धि॒रे ह॑व्य॒वाहं॑ पुरु॒स्पृहो॒ मानु॑षासो॒ यज॑त्रं ।
    स याम॑न्नग्ने स्तुव॒ते वयो॑ धाः॒ प्र दे॑व॒यन्य॒शसः॒ सं हि पू॒र्वीः ॥

    यं त्वा देवा दधिरे हव्यवाहम् पुरुस्पृहो मानुषासो यजत्रम् |
    स यामन्न् अग्ने स्तुवते वयो धाः प्र देवयन् यशसः सं हि पूर्वीः ||

    yám tvā devā́ dadhiré havyavā́ham puruspṛ́ho mā́nuṣāso yájatram ǀ
    sá yā́mannagne stuvaté váyo dhāḥ prá devayányaśásaḥ sám hí pūrvī́ḥ ǁ

    yaṃ tvā devā dadhire havyavāham puruspṛho mānuṣāso yajatram |
    sa yāmann agne stuvate vayo dhāḥ pra devayan yaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ ||

    यम् । त्वा॒ । दे॒वाः । द॒धि॒रे । ह॒व्य॒ऽवाह॑म् । पु॒रु॒ऽस्पृहः॑ । मानु॑षासः । यज॑त्रम् ।
    सः । याम॑न् । अ॒ग्ने॒ । स्तु॒व॒ते । वयः॑ । धाः॒ । प्र । दे॒व॒ऽयन् । य॒शसः॑ । सम् । हि । पू॒र्वीः ॥

    यम् । त्वा । देवाः । दधिरे । हव्यऽवाहम् । पुरुऽस्पृहः । मानुषासः । यजत्रम् ।
    सः । यामन् । अग्ने । स्तुवते । वयः । धाः । प्र । देवऽयन् । यशसः । सम् । हि । पूर्वीः ॥

    yám ǀ tvā ǀ devā́ḥ ǀ dadhiré ǀ havya-vā́ham ǀ puru-spṛ́haḥ ǀ mā́nuṣāsaḥ ǀ yájatram ǀ
    sáḥ ǀ yā́man ǀ agne ǀ stuvaté ǀ váyaḥ ǀ dhāḥ ǀ prá ǀ deva-yán ǀ yaśásaḥ ǀ sám ǀ hí ǀ pūrvī́ḥ ǁ

    yam ǀ tvā ǀ devāḥ ǀ dadhire ǀ havya-vāham ǀ puru-spṛhaḥ ǀ mānuṣāsaḥ ǀ yajatram ǀ
    saḥ ǀ yāman ǀ agne ǀ stuvate ǀ vayaḥ ǀ dhāḥ ǀ pra ǀ deva-yan ǀ yaśasaḥ ǀ sam ǀ hi ǀ pūrvīḥ ǁ

    10.46.10 Aṣṭaka 8.1.2.5Anuvāka 10.4.44

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.46 · Agni

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

STABLISHED for thee, to lend thee vital forces, Giver of wealth, Guard of his servant's body. The Great Priest, born, who knows the clouds, Abider with men, is seated in the lap of waters.

Ṛk 2

Worshipping, seeking him with adoration like some lost creature followed by its footprints, Wise Bhṛgus, yearning in their hearts, pursued him, and found him lurking where the floods are gathered.

Ṛk 3

On the Cow's forehead, with laborious searching, Trita, the offspring of Vibhiavas, found him. Born in our houses, Youthful, joy-bestower, he now becomes the central point of brightness.

Ṛk 4

Yearning, with homage, they have set and made him blithe Priest among mankind, oblation-bearer, Leader of rites and Purifier, envoy of men, as sacrifice that still advances.

Ṛk 5

The foolish brought the ne’er-bewildered forward, great, Victor, Song-inspirer, Fort-destroyer. Leading the Youth gold-bearded, like a courser gleaming with wealth, they turned their hymn to profit.

Ṛk 6

Holding his station firmly in the houses, Trita sat down within his home surrounded Thence, as Law bids, departs the Tribes' Companion having collected men with no compulsion.

Ṛk 7

His are the fires, eternal, purifying, that make the houses move, whose smoke is shining, White, waxing in their strength, for ever stirring, and sitting in the wood; like winds are Somas.

Ṛk 8

The tongue of Agni bears away the praisesong, and, through his care for Earth, her operations. Him, bright and radiant, living men have stablished as their blithe Priest, the Chief of Sacrificers.

Ṛk 9

That Agni, him whom Heaven and Earth engendered, the Waters. Tvaṣṭar, and with might, the Bhṛgus, Him Mātariśvan and the Gods have fashioned holy for man and first to be entreated.