Devatā देवता

1, 2, 8, 9, 13-16: Yama; 3: Aṅgirasas, Bṛhaspati, Yama; 4, 5: Aṅgirasas, Yama; 6: Aṅgirasas; 7: Yama, Varuṇa; 10-12: Yama, 2 Sārameyas

Ṛṣi ऋषि

Yama Vaivasvata

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Anuṣṭubh, Bṛhatī

1. Ṛk 1

   प॒रे॒यि॒वांसं॑ प्र॒वतो॑ म॒हीरनु॑ ब॒हुभ्यः॒ पंथा॑मनुपस्पशा॒नं ।
   वै॒व॒स्व॒तं सं॒गम॑नं॒ जना॑नां य॒मं राजा॑नं ह॒विषा॑ दुवस्य ॥

   परेयिवांसम् प्रवतो महीर् अनु बहुभ्यः पन्थाम् अनुपस्पशानम् |
   वैवस्वतं संगमनं जनानां यमं राजानं हविषा दुवस्य ||

   pareyivā́ṃsam praváto mahī́ránu bahúbhyaḥ pánthāmanupaspaśānám ǀ
   vaivasvatám saṃgámanam jánānām yamám rā́jānam havíṣā duvasya ǁ

   pareyivāṃsam pravato mahīr anu bahubhyaḥ panthām anupaspaśānam |
   vaivasvataṃ saṃgamanaṃ janānāṃ yamaṃ rājānaṃ haviṣā duvasya ||

   प॒रे॒यि॒ऽवांस॑म् । प्र॒ऽवतः॑ । म॒हीः । अनु॑ । ब॒हुऽभ्यः॑ । पन्था॑म् । अ॒नु॒ऽप॒स्प॒शा॒नम् ।
   वै॒व॒स्व॒तम् । स॒म्ऽगम॑नम् । जना॑नाम् । य॒मम् । राजा॑नम् । ह॒विषा॑ । दु॒व॒स्य॒ ॥

   परेयिऽवांसम् । प्रऽवतः । महीः । अनु । बहुऽभ्यः । पन्थाम् । अनुऽपस्पशानम् ।
   वैवस्वतम् । सम्ऽगमनम् । जनानाम् । यमम् । राजानम् । हविषा । दुवस्य ॥

   pareyi-vā́ṃsam ǀ pra-vátaḥ ǀ mahī́ḥ ǀ ánu ǀ bahú-bhyaḥ ǀ pánthām ǀ anu-paspaśānám ǀ
   vaivasvatám ǀ sam-gámanam ǀ jánānām ǀ yamám ǀ rā́jānam ǀ havíṣā ǀ duvasya ǁ

   pareyi-vāṃsam ǀ pra-vataḥ ǀ mahīḥ ǀ anu ǀ bahu-bhyaḥ ǀ panthām ǀ anu-paspaśānam ǀ
   vaivasvatam ǀ sam-gamanam ǀ janānām ǀ yamam ǀ rājānam ǀ haviṣā ǀ duvasya ǁ

   10.14.1 Aṣṭaka 7.6.14.1Anuvāka 10.1.105Interpretations

2. Ṛk 2

   य॒मो नो॑ गा॒तुं प्र॑थ॒मो वि॑वेद॒ नैषा गव्यू॑ति॒रप॑भर्त॒वा उ॑ ।
   यत्रा॑ नः॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॑ परे॒युरे॒ना ज॑ज्ञा॒नाः प॒थ्या॒३॒॑ अनु॒ स्वाः ॥

   यमो नो गातुम् प्रथमो विवेद नैषा गव्यूतिर् अपभर्तवा उ |
   यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुर् एना जज्ञानाः पथ्या अनु स्वाः ||

   yamó no gātúm prathamó viveda náiṣā́ gávyūtirápabhartavā́ u ǀ
   yátrā naḥ pū́rve pitáraḥ pareyúrenā́ jajñānā́ḥ pathyā́ ánu svā́ḥ ǁ

   yamo no gātum prathamo viveda naiṣā gavyūtir apabhartavā u |
   yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyur enā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ ||

   य॒मः । नः॒ । गा॒तुम् । प्र॒थ॒मः । वि॒वे॒द॒ । न । ए॒षा । गव्यू॑तिः । अप॑ऽभ॒र्त॒वै । ऊं॒ इति॑ ।
   यत्र॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । प॒रा॒ऽई॒युः । ए॒ना । ज॒ज्ञा॒नाः । प॒थ्याः॑ । अनु॑ । स्वाः ॥

   यमः । नः । गातुम् । प्रथमः । विवेद । न । एषा । गव्यूतिः । अपऽभर्तवै । ऊं इति ।
   यत्र । नः । पूर्वे । पितरः । पराऽईयुः । एना । जज्ञानाः । पथ्याः । अनु । स्वाः ॥

   yamáḥ ǀ naḥ ǀ gātúm ǀ prathamáḥ ǀ viveda ǀ ná ǀ eṣā́ ǀ gávyūtiḥ ǀ ápa-bhartavái ǀ ūṃ íti ǀ
   yátra ǀ naḥ ǀ pū́rve ǀ pitáraḥ ǀ parā-īyúḥ ǀ enā́ ǀ jajñānā́ḥ ǀ pathyā́ḥ ǀ ánu ǀ svā́ḥ ǁ

   yamaḥ ǀ naḥ ǀ gātum ǀ prathamaḥ ǀ viveda ǀ na ǀ eṣā ǀ gavyūtiḥ ǀ apa-bhartavai ǀ ūṃ iti ǀ
   yatra ǀ naḥ ǀ pūrve ǀ pitaraḥ ǀ parā-īyuḥ ǀ enā ǀ jajñānāḥ ǀ pathyāḥ ǀ anu ǀ svāḥ ǁ

   10.14.2 Aṣṭaka 7.6.14.2Anuvāka 10.1.106Interpretations

3. Ṛk 3

   मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अंगि॑रोभि॒र्बृह॒स्पति॒र्ऋक्व॑भिर्वावृधा॒नः ।
   यांश्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्त्स्वाहा॒न्ये स्व॒धया॒न्ये म॑दंति ॥

   मातली कव्यैर् यमो अङ्गिरोभिर् बृहस्पतिर् ऋक्वभिर् वावृधानः |
   यांश् च देवा वावृधुर् ये च देवान् स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ||

   mā́talī kavyáiryamó áṅgirobhirbṛ́haspátirṛ́kvabhirvāvṛdhānáḥ ǀ
   yā́ṃśca devā́ vāvṛdhúryé ca devā́ntsvā́hānyé svadháyānyé madanti ǁ

   mātalī kavyair yamo aṅgirobhir bṛhaspatir ṛkvabhir vāvṛdhānaḥ |
   yāṃś ca devā vāvṛdhur ye ca devān svāhānye svadhayānye madanti ||

   मात॑ली । क॒व्यैः । य॒मः । अङ्गि॑रःऽभिः । बृह॒स्पतिः॑ । ऋक्व॑ऽभिः । व॒वृ॒धा॒नः ।
   यान् । च॒ । दे॒वाः । व॒वृ॒धुः । ये । च॒ । दे॒वान् । स्वाहा॑ । अ॒न्ये । स्व॒धया॑ । अ॒न्ये । म॒द॒न्ति॒ ॥

   मातली । कव्यैः । यमः । अङ्गिरःऽभिः । बृहस्पतिः । ऋक्वऽभिः । ववृधानः ।
   यान् । च । देवाः । ववृधुः । ये । च । देवान् । स्वाहा । अन्ये । स्वधया । अन्ये । मदन्ति ॥

   mā́talī ǀ kavyáiḥ ǀ yamáḥ ǀ áṅgiraḥ-bhiḥ ǀ bṛ́haspátiḥ ǀ ṛ́kva-bhiḥ ǀ vavṛdhānáḥ ǀ
   yā́n ǀ ca ǀ devā́ḥ ǀ vavṛdhúḥ ǀ yé ǀ ca ǀ devā́n ǀ svā́hā ǀ anyé ǀ svadháyā ǀ anyé ǀ madanti ǁ

   mātalī ǀ kavyaiḥ ǀ yamaḥ ǀ aṅgiraḥ-bhiḥ ǀ bṛhaspatiḥ ǀ ṛkva-bhiḥ ǀ vavṛdhānaḥ ǀ
   yān ǀ ca ǀ devāḥ ǀ vavṛdhuḥ ǀ ye ǀ ca ǀ devān ǀ svāhā ǀ anye ǀ svadhayā ǀ anye ǀ madanti ǁ

   10.14.3 Aṣṭaka 7.6.14.3Anuvāka 10.1.107Interpretations

4. Ṛk 4

   इ॒मं य॑म प्रस्त॒रमा हि सीदांगि॑रोभिः पि॒तृभिः॑ संविदा॒नः ।
   आ त्वा॒ मंत्राः॑ कविश॒स्ता व॑हंत्वे॒ना रा॑जन्ह॒विषा॑ मादयस्व ॥

   इमं यम प्रस्तरम् आ हि सीदाङ्गिरोभिः पितृभिः संविदानः |
   आ त्वा मन्त्राः कविशस्ता वहन्त्व् एना राजन् हविषा मादयस्व ||

   imám yama prastarámā́ hí sī́dā́ṅgirobhiḥ pitṛ́bhiḥ saṃvidānáḥ ǀ
   ā́ tvā mántrāḥ kaviśastā́ vahantvenā́ rājanhavíṣā mādayasva ǁ

   imaṃ yama prastaram ā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṃvidānaḥ |
   ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantv enā rājan haviṣā mādayasva ||

   इ॒मम् । य॒म॒ । प्र॒ऽस्त॒रम् । आ । हि । सीद॑ । अङ्गि॑रःऽभिः । पि॒तृऽभिः॑ । स॒म्ऽवि॒दा॒नः ।
   आ । त्वा॒ । मन्त्राः॑ । क॒वि॒ऽश॒स्ताः । व॒ह॒न्तु॒ । ए॒ना । रा॒ज॒न् । ह॒विषा॑ । मा॒द॒य॒स्व॒ ॥

   इमम् । यम । प्रऽस्तरम् । आ । हि । सीद । अङ्गिरःऽभिः । पितृऽभिः । सम्ऽविदानः ।
   आ । त्वा । मन्त्राः । कविऽशस्ताः । वहन्तु । एना । राजन् । हविषा । मादयस्व ॥

   imám ǀ yama ǀ pra-starám ǀ ā́ ǀ hí ǀ sī́da ǀ áṅgiraḥ-bhiḥ ǀ pitṛ́-bhiḥ ǀ sam-vidānáḥ ǀ
   ā́ ǀ tvā ǀ mántrāḥ ǀ kavi-śastā́ḥ ǀ vahantu ǀ enā́ ǀ rājan ǀ havíṣā ǀ mādayasva ǁ

   imam ǀ yama ǀ pra-staram ǀ ā ǀ hi ǀ sīda ǀ aṅgiraḥ-bhiḥ ǀ pitṛ-bhiḥ ǀ sam-vidānaḥ ǀ
   ā ǀ tvā ǀ mantrāḥ ǀ kavi-śastāḥ ǀ vahantu ǀ enā ǀ rājan ǀ haviṣā ǀ mādayasva ǁ

   10.14.4 Aṣṭaka 7.6.14.4Anuvāka 10.1.108Interpretations

5. Ṛk 5

   अंगि॑रोभि॒रा ग॑हि य॒ज्ञिये॑भि॒र्यम॑ वैरू॒पैरि॒ह मा॑दयस्व ।
   विव॑स्वंतं हुवे॒ यः पि॒ता ते॒ऽस्मिन्य॒ज्ञे ब॒र्हिष्या नि॒षद्य॑ ॥

   अङ्गिरोभिर् आ गहि यज्ञियेभिर् यम वैरूपैर् इह मादयस्व |
   विवस्वन्तं हुवे यः पिता ते ऽस्मिन् यज्ञे बर्हिष्य् आ निषद्य ||

   áṅgirobhirā́ gahi yajñíyebhiryáma vairūpáirihá mādayasva ǀ
   vívasvantam huve yáḥ pitā́ te’smínyajñé barhíṣyā́ niṣádya ǁ

   aṅgirobhir ā gahi yajñiyebhir yama vairūpair iha mādayasva |
   vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te 'smin yajñe barhiṣy ā niṣadya ||

   अङ्गि॑रःऽभिः । आ । ग॒हि॒ । य॒ज्ञिये॑भिः । यम॑ । वै॒रू॒पैः । इ॒ह । मा॒द॒य॒स्व॒ ।
   विव॑स्वन्तम् । हु॒वे॒ । यः । पि॒ता । ते॒ । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । ब॒र्हिषि॑ । आ । नि॒ऽसद्य॑ ॥

   अङ्गिरःऽभिः । आ । गहि । यज्ञियेभिः । यम । वैरूपैः । इह । मादयस्व ।
   विवस्वन्तम् । हुवे । यः । पिता । ते । अस्मिन् । यज्ञे । बर्हिषि । आ । निऽसद्य ॥

   áṅgiraḥ-bhiḥ ǀ ā́ ǀ gahi ǀ yajñíyebhiḥ ǀ yáma ǀ vairūpáiḥ ǀ ihá ǀ mādayasva ǀ
   vívasvantam ǀ huve ǀ yáḥ ǀ pitā́ ǀ te ǀ asmín ǀ yajñé ǀ barhíṣi ǀ ā́ ǀ ni-sádya ǁ

   aṅgiraḥ-bhiḥ ǀ ā ǀ gahi ǀ yajñiyebhiḥ ǀ yama ǀ vairūpaiḥ ǀ iha ǀ mādayasva ǀ
   vivasvantam ǀ huve ǀ yaḥ ǀ pitā ǀ te ǀ asmin ǀ yajñe ǀ barhiṣi ǀ ā ǀ ni-sadya ǁ

   10.14.5 Aṣṭaka 7.6.14.5Anuvāka 10.1.109Interpretations

6. Ṛk 6

   अंगि॑रसो नः पि॒तरो॒ नव॑ग्वा॒ अथ॑र्वाणो॒ भृग॑वः सो॒म्यासः॑ ।
   तेषां॑ व॒यं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒मपि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म ॥

   अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः |
   तेषां वयं सुमतौ यज्ञियानाम् अपि भद्रे सौमनसे स्याम ||

   áṅgiraso naḥ pitáro návagvā átharvāṇo bhṛ́gavaḥ somyā́saḥ ǀ
   téṣām vayám sumatáu yajñíyānāmápi bhadré saumanasé syāma ǁ

   aṅgiraso naḥ pitaro navagvā atharvāṇo bhṛgavaḥ somyāsaḥ |
   teṣāṃ vayaṃ sumatau yajñiyānām api bhadre saumanase syāma ||

   अङ्गि॑रसः । नः॒ । पि॒तरः॑ । नव॑ऽग्वाः । अथ॑र्वाणः । भृग॑वः । सो॒म्यासः॑ ।
   तेषा॑म् । व॒यम् । सु॒ऽम॒तौ । य॒ज्ञिया॑नाम् । अपि॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥

   अङ्गिरसः । नः । पितरः । नवऽग्वाः । अथर्वाणः । भृगवः । सोम्यासः ।
   तेषाम् । वयम् । सुऽमतौ । यज्ञियानाम् । अपि । भद्रे । सौमनसे । स्याम ॥

   áṅgirasaḥ ǀ naḥ ǀ pitáraḥ ǀ náva-gvāḥ ǀ átharvāṇaḥ ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ somyā́saḥ ǀ
   téṣām ǀ vayám ǀ su-matáu ǀ yajñíyānām ǀ ápi ǀ bhadré ǀ saumanasé ǀ syāma ǁ

   aṅgirasaḥ ǀ naḥ ǀ pitaraḥ ǀ nava-gvāḥ ǀ atharvāṇaḥ ǀ bhṛgavaḥ ǀ somyāsaḥ ǀ
   teṣām ǀ vayam ǀ su-matau ǀ yajñiyānām ǀ api ǀ bhadre ǀ saumanase ǀ syāma ǁ

   10.14.6 Aṣṭaka 7.6.15.1Anuvāka 10.1.110Interpretations

7. Ṛk 7

   प्रेहि॒ प्रेहि॑ प॒थिभिः॑ पू॒र्व्येभि॒र्यत्रा॑ नः॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॑ परे॒युः ।
   उ॒भा राजा॑ना स्व॒धया॒ मदं॑ता य॒मं प॑श्यासि॒ वरु॑णं च दे॒वं ॥

   प्रेहि प्रेहि पथिभिः पूर्व्येभिर् यत्रा नः पूर्वे पितरः परेयुः |
   उभा राजाना स्वधया मदन्ता यमम् पश्यासि वरुणं च देवम् ||

   préhi préhi pathíbhiḥ pūrvyébhiryátrā naḥ pū́rve pitáraḥ pareyúḥ ǀ
   ubhā́ rā́jānā svadháyā mádantā yamám paśyāsi váruṇam ca devám ǁ

   prehi prehi pathibhiḥ pūrvyebhir yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyuḥ |
   ubhā rājānā svadhayā madantā yamam paśyāsi varuṇaṃ ca devam ||

   प्र । इ॒हि॒ । प्र । इ॒हि॒ । प॒थिऽभिः॑ । पू॒र्व्येभिः॑ । यत्र॑ । नः॒ । पूर्वे॑ । पि॒तरः॑ । प॒रा॒ऽई॒युः ।
   उ॒भा । राजा॑ना । स्व॒धया॑ । मद॑न्ता । य॒मम् । प॒श्या॒सि॒ । वरु॑णम् । च॒ । दे॒वम् ॥

   प्र । इहि । प्र । इहि । पथिऽभिः । पूर्व्येभिः । यत्र । नः । पूर्वे । पितरः । पराऽईयुः ।
   उभा । राजाना । स्वधया । मदन्ता । यमम् । पश्यासि । वरुणम् । च । देवम् ॥

   prá ǀ ihi ǀ prá ǀ ihi ǀ pathí-bhiḥ ǀ pūrvyébhiḥ ǀ yátra ǀ naḥ ǀ pū́rve ǀ pitáraḥ ǀ parā-īyúḥ ǀ
   ubhā́ ǀ rā́jānā ǀ svadháyā ǀ mádantā ǀ yamám ǀ paśyāsi ǀ váruṇam ǀ ca ǀ devám ǁ

   pra ǀ ihi ǀ pra ǀ ihi ǀ pathi-bhiḥ ǀ pūrvyebhiḥ ǀ yatra ǀ naḥ ǀ pūrve ǀ pitaraḥ ǀ parā-īyuḥ ǀ
   ubhā ǀ rājānā ǀ svadhayā ǀ madantā ǀ yamam ǀ paśyāsi ǀ varuṇam ǀ ca ǀ devam ǁ

   10.14.7 Aṣṭaka 7.6.15.2Anuvāka 10.1.111Interpretations

8. Ṛk 8

   सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेने॑ष्टापू॒र्तेन॑ पर॒मे व्यो॑मन् ।
   हि॒त्वाया॑व॒द्यं पुन॒रस्त॒मेहि॒ सं ग॑च्छस्व त॒न्वा॑ सु॒वर्चाः॑ ॥

   सं गच्छस्व पितृभिः सं यमेनेष्टापूर्तेन परमे व्योमन् |
   हित्वायावद्यम् पुनर् अस्तम् एहि सं गच्छस्व तन्वा सुवर्चाः ||

   sám gacchasva pitṛ́bhiḥ sám yaméneṣṭāpūrténa paramé vyóman ǀ
   hitvā́yāvadyám púnarástaméhi sám gacchasva tanvā́ suvárcāḥ ǁ

   saṃ gacchasva pitṛbhiḥ saṃ yameneṣṭāpūrtena parame vyoman |
   hitvāyāvadyam punar astam ehi saṃ gacchasva tanvā suvarcāḥ ||

   सम् । ग॒च्छ॒स्व॒ । पि॒तृऽभिः॑ । सम् । य॒मेन॑ । इ॒ष्टा॒पू॒र्तेन॑ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् ।
   हि॒त्वाय॑ । अ॒व॒द्यम् । पुनः॑ । अस्त॑म् । आ । इ॒हि॒ । सम् । ग॒च्छ॒स्व॒ । त॒न्वा॑ । सु॒ऽवर्चाः॑ ॥

   सम् । गच्छस्व । पितृऽभिः । सम् । यमेन । इष्टापूर्तेन । परमे । विऽओमन् ।
   हित्वाय । अवद्यम् । पुनः । अस्तम् । आ । इहि । सम् । गच्छस्व । तन्वा । सुऽवर्चाः ॥

   sám ǀ gacchasva ǀ pitṛ́-bhiḥ ǀ sám ǀ yaména ǀ iṣṭāpūrténa ǀ paramé ǀ ví-oman ǀ
   hitvā́ya ǀ avadyám ǀ púnaḥ ǀ ástam ǀ ā́ ǀ ihi ǀ sám ǀ gacchasva ǀ tanvā́ ǀ su-várcāḥ ǁ

   sam ǀ gacchasva ǀ pitṛ-bhiḥ ǀ sam ǀ yamena ǀ iṣṭāpūrtena ǀ parame ǀ vi-oman ǀ
   hitvāya ǀ avadyam ǀ punaḥ ǀ astam ǀ ā ǀ ihi ǀ sam ǀ gacchasva ǀ tanvā ǀ su-varcāḥ ǁ

   10.14.8 Aṣṭaka 7.6.15.3Anuvāka 10.1.112Interpretations

9. Ṛk 9

   अपे॑त॒ वी॑त॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ऽस्मा ए॒तं पि॒तरो॑ लो॒कम॑क्रन् ।
   अहो॑भिर॒द्भिर॒क्तुभि॒र्व्य॑क्तं य॒मो द॑दात्यव॒सान॑मस्मै ॥

   अपेत वीत वि च सर्पतातो ऽस्मा एतम् पितरो लोकम् अक्रन् |
   अहोभिर् अद्भिर् अक्तुभिर् व्यक्तं यमो ददात्य् अवसानम् अस्मै ||

   ápeta vī́ta ví ca sarpatā́to’smā́ etám pitáro lokámakran ǀ
   áhobhiradbhíraktúbhirvyáktam yamó dadātyavasā́namasmai ǁ

   apeta vīta vi ca sarpatāto 'smā etam pitaro lokam akran |
   ahobhir adbhir aktubhir vyaktaṃ yamo dadāty avasānam asmai ||

   अप॑ । इ॒त॒ । वि । इ॒त॒ । वि । च॒ । स॒र्प॒त॒ । अतः॑ । अ॒स्मै । ए॒तम् । पि॒तरः॑ । लो॒कम् । अ॒क्र॒न् ।
   अहः॑ऽभिः । अ॒त्ऽभिः । अ॒क्तुऽभिः॑ । विऽअ॑क्तम् । य॒मः । द॒दा॒ति॒ । अ॒व॒ऽसान॑म् । अ॒स्मै॒ ॥

   अप । इत । वि । इत । वि । च । सर्पत । अतः । अस्मै । एतम् । पितरः । लोकम् । अक्रन् ।
   अहःऽभिः । अत्ऽभिः । अक्तुऽभिः । विऽअक्तम् । यमः । ददाति । अवऽसानम् । अस्मै ॥

   ápa ǀ ita ǀ ví ǀ ita ǀ ví ǀ ca ǀ sarpata ǀ átaḥ ǀ asmái ǀ etám ǀ pitáraḥ ǀ lokám ǀ akran ǀ
   áhaḥ-bhiḥ ǀ at-bhíḥ ǀ aktú-bhiḥ ǀ ví-aktam ǀ yamáḥ ǀ dadāti ǀ ava-sā́nam ǀ asmai ǁ

   apa ǀ ita ǀ vi ǀ ita ǀ vi ǀ ca ǀ sarpata ǀ ataḥ ǀ asmai ǀ etam ǀ pitaraḥ ǀ lokam ǀ akran ǀ
   ahaḥ-bhiḥ ǀ at-bhiḥ ǀ aktu-bhiḥ ǀ vi-aktam ǀ yamaḥ ǀ dadāti ǀ ava-sānam ǀ asmai ǁ

   10.14.9 Aṣṭaka 7.6.15.4Anuvāka 10.1.113Interpretations

10. Ṛk 10

    अति॑ द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था ।
    अथा॑ पि॒तॄन्त्सु॑वि॒दत्राँ॒ उपे॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒मादं॒ मदं॑ति ॥

    अति द्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा |
    अथा पितॄन् सुविदत्रां उपेहि यमेन ये सधमादम् मदन्ति ||

    áti drava sārameyáu śvā́nau caturakṣáu śabálau sādhúnā pathā́ ǀ
    áthā pitṝ́ntsuvidátrām̐ úpehi yaména yé sadhamā́dam mádanti ǁ

    ati drava sārameyau śvānau caturakṣau śabalau sādhunā pathā |
    athā pitṝn suvidatrāṃ upehi yamena ye sadhamādam madanti ||

    अति॑ । द्र॒व॒ । सा॒र॒मे॒यौ । श्वानौ॑ । च॒तुः॒ऽअ॒क्षौ । श॒बलौ॑ । सा॒धुना॑ । प॒था ।
    अथ॑ । पि॒तॄन् । सु॒ऽवि॒दत्रा॑न् । उप॑ । इ॒हि॒ । य॒मेन॑ । ये । स॒ध॒ऽमाद॑म् । मद॑न्ति ॥

    अति । द्रव । सारमेयौ । श्वानौ । चतुःऽअक्षौ । शबलौ । साधुना । पथा ।
    अथ । पितॄन् । सुऽविदत्रान् । उप । इहि । यमेन । ये । सधऽमादम् । मदन्ति ॥

    áti ǀ drava ǀ sārameyáu ǀ śvā́nau ǀ catuḥ-akṣáu ǀ śabálau ǀ sādhúnā ǀ pathā́ ǀ
    átha ǀ pitṝ́n ǀ su-vidátrān ǀ úpa ǀ ihi ǀ yaména ǀ yé ǀ sadha-mā́dam ǀ mádanti ǁ

    ati ǀ drava ǀ sārameyau ǀ śvānau ǀ catuḥ-akṣau ǀ śabalau ǀ sādhunā ǀ pathā ǀ
    atha ǀ pitṝn ǀ su-vidatrān ǀ upa ǀ ihi ǀ yamena ǀ ye ǀ sadha-mādam ǀ madanti ǁ

    10.14.10 Aṣṭaka 7.6.15.5Anuvāka 10.1.114Interpretations

11. Ṛk 11

    यौ ते॒ श्वानौ॑ यम रक्षि॒तारौ॑ चतुर॒क्षौ प॑थि॒रक्षी॑ नृ॒चक्ष॑सौ ।
    ताभ्या॑मेनं॒ परि॑ देहि राजन्त्स्व॒स्ति चा॑स्मा अनमी॒वं च॑ धेहि ॥

    यौ ते श्वानौ यम रक्षितारौ चतुरक्षौ पथिरक्षी नृचक्षसौ |
    ताभ्याम् एनम् परि देहि राजन् स्वस्ति चास्मा अनमीवं च धेहि ||

    yáu te śvā́nau yama rakṣitā́rau caturakṣáu pathirákṣī nṛcákṣasau ǀ
    tā́bhyāmenam pári dehi rājantsvastí cāsmā anamīvám ca dhehi ǁ

    yau te śvānau yama rakṣitārau caturakṣau pathirakṣī nṛcakṣasau |
    tābhyām enam pari dehi rājan svasti cāsmā anamīvaṃ ca dhehi ||

    यौ । ते॒ । श्वानौ॑ । य॒म॒ । र॒क्षि॒तारौ॑ । च॒तुः॒ऽअ॒क्षौ । प॒थि॒रक्षी॒ इति॑ प॒थि॒ऽरक्षी॑ । नृ॒ऽचक्ष॑सौ ।
    ताभ्या॑म् । ए॒न॒म् । परि॑ । दे॒हि॒ । रा॒ज॒न् । स्व॒स्ति । च॒ । अ॒स्मै॒ । अ॒न॒मी॒वम् । च॒ । धे॒हि॒ ॥

    यौ । ते । श्वानौ । यम । रक्षितारौ । चतुःऽअक्षौ । पथिरक्षी इति पथिऽरक्षी । नृऽचक्षसौ ।
    ताभ्याम् । एनम् । परि । देहि । राजन् । स्वस्ति । च । अस्मै । अनमीवम् । च । धेहि ॥

    yáu ǀ te ǀ śvā́nau ǀ yama ǀ rakṣitā́rau ǀ catuḥ-akṣáu ǀ pathirákṣī íti pathi-rákṣī ǀ nṛ-cákṣasau ǀ
    tā́bhyām ǀ enam ǀ pári ǀ dehi ǀ rājan ǀ svastí ǀ ca ǀ asmai ǀ anamīvám ǀ ca ǀ dhehi ǁ

    yau ǀ te ǀ śvānau ǀ yama ǀ rakṣitārau ǀ catuḥ-akṣau ǀ pathirakṣī iti pathi-rakṣī ǀ nṛ-cakṣasau ǀ
    tābhyām ǀ enam ǀ pari ǀ dehi ǀ rājan ǀ svasti ǀ ca ǀ asmai ǀ anamīvam ǀ ca ǀ dhehi ǁ

    10.14.11 Aṣṭaka 7.6.16.1Anuvāka 10.1.115Interpretations

12. Ṛk 12

    उ॒रू॒ण॒साव॑सु॒तृपा॑ उदुंब॒लौ य॒मस्य॑ दू॒तौ च॑रतो॒ जनाँ॒ अनु॑ ।
    ताव॒स्मभ्यं॑ दृ॒शये॒ सूर्या॑य॒ पुन॑र्दाता॒मसु॑म॒द्येह भ॒द्रं ॥

    उरूणसाव् असुतृपा उदुम्बलौ यमस्य दूतौ चरतो जनां अनु |
    ताव् अस्मभ्यं दृशये सूर्याय पुनर् दाताम् असुम् अद्येह भद्रम् ||

    urūṇasā́vasutṛ́pā udumbaláu yamásya dūtáu carato jánām̐ ánu ǀ
    tā́vasmábhyam dṛśáye sū́ryāya púnardātāmásumadyéhá bhadrám ǁ

    urūṇasāv asutṛpā udumbalau yamasya dūtau carato janāṃ anu |
    tāv asmabhyaṃ dṛśaye sūryāya punar dātām asum adyeha bhadram ||

    उ॒रु॒ऽन॒सौ । अ॒सु॒ऽतृपौ॑ । उ॒दु॒म्ब॒लौ । य॒मस्य॑ । दू॒तौ । च॒र॒तः॒ । जना॑न् । अनु॑ ।
    तौ । अ॒स्मभ्य॑म् । दृ॒शये॑ । सूर्या॑य । पुनः॑ । दा॒ता॒म् । असु॑म् । अ॒द्य । इ॒ह । भ॒द्रम् ॥

    उरुऽनसौ । असुऽतृपौ । उदुम्बलौ । यमस्य । दूतौ । चरतः । जनान् । अनु ।
    तौ । अस्मभ्यम् । दृशये । सूर्याय । पुनः । दाताम् । असुम् । अद्य । इह । भद्रम् ॥

    uru-nasáu ǀ asu-tṛ́pau ǀ udumbaláu ǀ yamásya ǀ dūtáu ǀ carataḥ ǀ jánān ǀ ánu ǀ
    táu ǀ asmábhyam ǀ dṛśáye ǀ sū́ryāya ǀ púnaḥ ǀ dātām ǀ ásum ǀ adyá ǀ ihá ǀ bhadrám ǁ

    uru-nasau ǀ asu-tṛpau ǀ udumbalau ǀ yamasya ǀ dūtau ǀ carataḥ ǀ janān ǀ anu ǀ
    tau ǀ asmabhyam ǀ dṛśaye ǀ sūryāya ǀ punaḥ ǀ dātām ǀ asum ǀ adya ǀ iha ǀ bhadram ǁ

    10.14.12 Aṣṭaka 7.6.16.2Anuvāka 10.1.116Interpretations

13. Ṛk 13

    य॒माय॒ सोमं॑ सुनुत य॒माय॑ जुहुता ह॒विः ।
    य॒मं ह॑ य॒ज्ञो ग॑च्छत्य॒ग्निदू॑तो॒ अरं॑कृतः ॥

    यमाय सोमं सुनुत यमाय जुहुता हविः |
    यमं ह यज्ञो गच्छत्य् अग्निदूतो अरङ्कृतः ||

    yamā́ya sómam sunuta yamā́ya juhutā havíḥ ǀ
    yamám ha yajñó gacchatyagnídūto áraṃkṛtaḥ ǁ

    yamāya somaṃ sunuta yamāya juhutā haviḥ |
    yamaṃ ha yajño gacchaty agnidūto araṅkṛtaḥ ||

    य॒माय॑ । सोम॑म् । सु॒नु॒त॒ । य॒माय॑ । जु॒हु॒त॒ । ह॒विः ।
    य॒मम् । ह॒ । य॒ज्ञः । ग॒च्छ॒ति॒ । अ॒ग्निऽदू॑तः । अर॑म्ऽकृतः ॥

    यमाय । सोमम् । सुनुत । यमाय । जुहुत । हविः ।
    यमम् । ह । यज्ञः । गच्छति । अग्निऽदूतः । अरम्ऽकृतः ॥

    yamā́ya ǀ sómam ǀ sunuta ǀ yamā́ya ǀ juhuta ǀ havíḥ ǀ
    yamám ǀ ha ǀ yajñáḥ ǀ gacchati ǀ agní-dūtaḥ ǀ áram-kṛtaḥ ǁ

    yamāya ǀ somam ǀ sunuta ǀ yamāya ǀ juhuta ǀ haviḥ ǀ
    yamam ǀ ha ǀ yajñaḥ ǀ gacchati ǀ agni-dūtaḥ ǀ aram-kṛtaḥ ǁ

    10.14.13 Aṣṭaka 7.6.16.3Anuvāka 10.1.117Interpretations

14. Ṛk 14

    य॒माय॑ घृ॒तव॑द्ध॒विर्जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत ।
    स नो॑ दे॒वेष्वा य॑मद्दी॒र्घमायुः॒ प्र जी॒वसे॑ ॥

    यमाय घृतवद् धविर् जुहोत प्र च तिष्ठत |
    स नो देवेष्व् आ यमद् दीर्घम् आयुः प्र जीवसे ||

    yamā́ya ghṛtávaddhavírjuhóta prá ca tiṣṭhata ǀ
    sá no devéṣvā́ yamaddīrghámā́yuḥ prá jīváse ǁ

    yamāya ghṛtavad dhavir juhota pra ca tiṣṭhata |
    sa no deveṣv ā yamad dīrgham āyuḥ pra jīvase ||

    य॒माय॑ । घृ॒तऽव॑त् । ह॒विः । जु॒होत॑ । प्र । च॒ । ति॒ष्ठ॒त॒ ।
    सः । नः॒ । दे॒वेषु॑ । आ । य॒म॒त् । दी॒र्घम् । आयुः॑ । प्र । जी॒वसे॑ ॥

    यमाय । घृतऽवत् । हविः । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत ।
    सः । नः । देवेषु । आ । यमत् । दीर्घम् । आयुः । प्र । जीवसे ॥

    yamā́ya ǀ ghṛtá-vat ǀ havíḥ ǀ juhóta ǀ prá ǀ ca ǀ tiṣṭhata ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ devéṣu ǀ ā́ ǀ yamat ǀ dīrghám ǀ ā́yuḥ ǀ prá ǀ jīváse ǁ

    yamāya ǀ ghṛta-vat ǀ haviḥ ǀ juhota ǀ pra ǀ ca ǀ tiṣṭhata ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ deveṣu ǀ ā ǀ yamat ǀ dīrgham ǀ āyuḥ ǀ pra ǀ jīvase ǁ

    10.14.14 Aṣṭaka 7.6.16.4Anuvāka 10.1.118Interpretations

15. Ṛk 15

    य॒माय॒ मधु॑मत्तमं॒ राज्ञे॑ ह॒व्यं जु॑होतन ।
    इ॒दं नम॒ ऋषि॑भ्यः पूर्व॒जेभ्यः॒ पूर्वे॑भ्यः पथि॒कृद्भ्यः॑ ॥

    यमाय मधुमत्तमं राज्ञे हव्यं जुहोतन |
    इदं नम ऋषिभ्यः पूर्वजेभ्यः पूर्वेभ्यः पथिकृद्भ्यः ||

    yamā́ya mádhumattamam rā́jñe havyám juhotana ǀ
    idám náma ṛ́ṣibhyaḥ pūrvajébhyaḥ pū́rvebhyaḥ pathikṛ́dbhyaḥ ǁ

    yamāya madhumattamaṃ rājñe havyaṃ juhotana |
    idaṃ nama ṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ ||

    य॒माय॑ । मधु॑मत्ऽतमम् । राज्ञे॑ । ह॒व्यम् । जु॒हो॒त॒न॒ ।
    इ॒दम् । नमः॑ । ऋषि॑ऽभ्यः । पू॒र्व॒ऽजेभ्यः॑ । पूर्वे॑भ्यः । प॒थि॒कृत्ऽभ्यः॑ ॥

    यमाय । मधुमत्ऽतमम् । राज्ञे । हव्यम् । जुहोतन ।
    इदम् । नमः । ऋषिऽभ्यः । पूर्वऽजेभ्यः । पूर्वेभ्यः । पथिकृत्ऽभ्यः ॥

    yamā́ya ǀ mádhumat-tamam ǀ rā́jñe ǀ havyám ǀ juhotana ǀ
    idám ǀ námaḥ ǀ ṛ́ṣi-bhyaḥ ǀ pūrva-jébhyaḥ ǀ pū́rvebhyaḥ ǀ pathikṛ́t-bhyaḥ ǁ

    yamāya ǀ madhumat-tamam ǀ rājñe ǀ havyam ǀ juhotana ǀ
    idam ǀ namaḥ ǀ ṛṣi-bhyaḥ ǀ pūrva-jebhyaḥ ǀ pūrvebhyaḥ ǀ pathikṛt-bhyaḥ ǁ

    10.14.15 Aṣṭaka 7.6.16.5Anuvāka 10.1.119Interpretations

16. Ṛk 16

    त्रिक॑द्रुकेभिः पतति॒ षळु॒र्वीरेक॒मिद्बृ॒हत् ।
    त्रि॒ष्टुब्गा॑य॒त्री छंदां॑सि॒ सर्वा॒ ता य॒म आहि॑ता ॥

    त्रिकद्रुकेभिः पतति षऌ उर्वीर् एकम् इद् बृहत् |
    त्रिष्टुब् गायत्री छन्दांसि सर्वा ता यम आहिता ||

    tríkadrukebhiḥ patati ṣáḷurvī́rékamídbṛhát ǀ
    triṣṭúbgāyatrī́ chándāṃsi sárvā tā́ yamá ā́hitā ǁ

    trikadrukebhiḥ patati ṣaḷ urvīr ekam id bṛhat |
    triṣṭub gāyatrī chandāṃsi sarvā tā yama āhitā ||

    त्रिऽक॑द्रुकेभिः । प॒त॒ति॒ । षट् । उ॒र्वीः । एक॑म् । इत् । बृ॒हत् ।
    त्रि॒ऽस्तुप् । गा॒य॒त्री । छन्दां॑सि । सर्वा॑ । ता । य॒मे । आऽहि॑ता ॥

    त्रिऽकद्रुकेभिः । पतति । षट् । उर्वीः । एकम् । इत् । बृहत् ।
    त्रिऽस्तुप् । गायत्री । छन्दांसि । सर्वा । ता । यमे । आऽहिता ॥

    trí-kadrukebhiḥ ǀ patati ǀ ṣáṭ ǀ urvī́ḥ ǀ ékam ǀ ít ǀ bṛhát ǀ
    tri-stúp ǀ gāyatrī́ ǀ chándāṃsi ǀ sárvā ǀ tā́ ǀ yamé ǀ ā́-hitā ǁ

    tri-kadrukebhiḥ ǀ patati ǀ ṣaṭ ǀ urvīḥ ǀ ekam ǀ it ǀ bṛhat ǀ
    tri-stup ǀ gāyatrī ǀ chandāṃsi ǀ sarvā ǀ tā ǀ yame ǀ ā-hitā ǁ

    10.14.16 Aṣṭaka 7.6.16.6Anuvāka 10.1.120Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.