Devatā देवता

Vena

Ṛṣi ऋषि

Vena Bhārgava

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   अ॒यं वे॒नश्चो॑दय॒त्पृश्नि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने॑ ।
   इ॒मम॒पां सं॑ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशुं॒ न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहंति ॥

   अयं वेनश् चोदयत् पृश्निगर्भा ज्योतिर्जरायू रजसो विमाने |
   इमम् अपां संगमे सूर्यस्य शिशुं न विप्रा मतिभी रिहन्ति ||

   ayám venáścodayatpṛ́śnigarbhā jyótirjarāyū rájaso vimā́ne ǀ
   imámapā́m saṃgamé sū́ryasya śíśum ná víprā matíbhī rihanti ǁ

   ayaṃ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne |
   imam apāṃ saṃgame sūryasya śiśuṃ na viprā matibhī rihanti ||

   अ॒यम् । वे॒नः । चो॒द॒य॒त् । पृश्नि॑ऽगर्भाः । ज्योतिः॑ऽजरायुः । रज॑सः । वि॒ऽमाने॑ ।
   इ॒मम् । अ॒पाम् । स॒म्ऽग॒मे । सूर्य॑स्य । शिशु॑म् । न । विप्राः॑ । म॒तिऽभिः॑ । रि॒ह॒न्ति॒ ॥

   अयम् । वेनः । चोदयत् । पृश्निऽगर्भाः । ज्योतिःऽजरायुः । रजसः । विऽमाने ।
   इमम् । अपाम् । सम्ऽगमे । सूर्यस्य । शिशुम् । न । विप्राः । मतिऽभिः । रिहन्ति ॥

   ayám ǀ venáḥ ǀ codayat ǀ pṛ́śni-garbhāḥ ǀ jyótiḥ-jarāyuḥ ǀ rájasaḥ ǀ vi-mā́ne ǀ
   imám ǀ apā́m ǀ sam-gamé ǀ sū́ryasya ǀ śíśum ǀ ná ǀ víprāḥ ǀ matí-bhiḥ ǀ rihanti ǁ

   ayam ǀ venaḥ ǀ codayat ǀ pṛśni-garbhāḥ ǀ jyotiḥ-jarāyuḥ ǀ rajasaḥ ǀ vi-māne ǀ
   imam ǀ apām ǀ sam-game ǀ sūryasya ǀ śiśum ǀ na ǀ viprāḥ ǀ mati-bhiḥ ǀ rihanti ǁ

   10.123.1 Aṣṭaka 8.7.7.1Anuvāka 10.10.97Interpretations

2. Ṛk 2

   स॒मु॒द्रादू॒र्मिमुदि॑यर्ति वे॒नो न॑भो॒जाः पृ॒ष्ठं ह॑र्य॒तस्य॑ दर्शि ।
   ऋ॒तस्य॒ साना॒वधि॑ वि॒ष्टपि॒ भ्राट् स॑मा॒नं योनि॑म॒भ्य॑नूषत॒ व्राः ॥

   समुद्राद् ऊर्मिम् उद् इयर्ति वेनो नभोजाः पृष्ठं हर्यतस्य दर्शि |
   ऋतस्य सानाव् अधि विष्टपि भ्राट् समानं योनिम् अभ्य् अनूषत व्राः ||

   samudrā́dūrmímúdiyarti venó nabhojā́ḥ pṛṣṭhám haryatásya darśi ǀ
   ṛtásya sā́nāvádhi viṣṭápi bhrā́ṭ samānám yónimabhyánūṣata vrā́ḥ ǁ

   samudrād ūrmim ud iyarti veno nabhojāḥ pṛṣṭhaṃ haryatasya darśi |
   ṛtasya sānāv adhi viṣṭapi bhrāṭ samānaṃ yonim abhy anūṣata vrāḥ ||

   स॒मु॒द्रात् । ऊ॒र्मिम् । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । वे॒नः । न॒भः॒ऽजाः । पृ॒ष्ठम् । ह॒र्य॒तस्य॑ । द॒र्शि॒ ।
   ऋ॒तस्य॑ । सानौ॑ । अधि॑ । वि॒ष्टपि॑ । भ्राट् । स॒मा॒नम् । योनि॑म् । अ॒भि । अ॒नू॒ष॒त॒ । व्राः ॥

   समुद्रात् । ऊर्मिम् । उत् । इयर्ति । वेनः । नभःऽजाः । पृष्ठम् । हर्यतस्य । दर्शि ।
   ऋतस्य । सानौ । अधि । विष्टपि । भ्राट् । समानम् । योनिम् । अभि । अनूषत । व्राः ॥

   samudrā́t ǀ ūrmím ǀ út ǀ iyarti ǀ venáḥ ǀ nabhaḥ-jā́ḥ ǀ pṛṣṭhám ǀ haryatásya ǀ darśi ǀ
   ṛtásya ǀ sā́nau ǀ ádhi ǀ viṣṭápi ǀ bhrā́ṭ ǀ samānám ǀ yónim ǀ abhí ǀ anūṣata ǀ vrā́ḥ ǁ

   samudrāt ǀ ūrmim ǀ ut ǀ iyarti ǀ venaḥ ǀ nabhaḥ-jāḥ ǀ pṛṣṭham ǀ haryatasya ǀ darśi ǀ
   ṛtasya ǀ sānau ǀ adhi ǀ viṣṭapi ǀ bhrāṭ ǀ samānam ǀ yonim ǀ abhi ǀ anūṣata ǀ vrāḥ ǁ

   10.123.2 Aṣṭaka 8.7.7.2Anuvāka 10.10.98Interpretations

3. Ṛk 3

   स॒मा॒नं पू॒र्वीर॒भि वा॑वशा॒नास्तिष्ठ॑न्व॒त्सस्य॑ मा॒तरः॒ सनी॑ळाः ।
   ऋ॒तस्य॒ साना॒वधि॑ चक्रमा॒णा रि॒हंति॒ मध्वो॑ अ॒मृत॑स्य॒ वाणीः॑ ॥

   समानम् पूर्वीर् अभि वावशानास् तिष्ठन् वत्सस्य मातरः सनीऌआः |
   ऋतस्य सानाव् अधि चक्रमाणा रिहन्ति मध्वो अमृतस्य वाणीः ||

   samānám pūrvī́rabhí vāvaśānā́stíṣṭhanvatsásya mātáraḥ sánīḷāḥ ǀ
   ṛtásya sā́nāvádhi cakramāṇā́ rihánti mádhvo amṛ́tasya vā́ṇīḥ ǁ

   samānam pūrvīr abhi vāvaśānās tiṣṭhan vatsasya mātaraḥ sanīḷāḥ |
   ṛtasya sānāv adhi cakramāṇā rihanti madhvo amṛtasya vāṇīḥ ||

   स॒मा॒नम् । पू॒र्वीः । अ॒भि । वा॒व॒शा॒नाः । तिष्ठ॑न् । व॒त्सस्य॑ । मा॒तरः॑ । सऽनी॑ळाः ।
   ऋ॒तस्य॑ । सानौ॑ । अधि॑ । च॒क्र॒मा॒णाः । रि॒हन्ति॑ । मध्वः॑ । अ॒मृत॑स्य । वाणीः॑ ॥

   समानम् । पूर्वीः । अभि । वावशानाः । तिष्ठन् । वत्सस्य । मातरः । सऽनीळाः ।
   ऋतस्य । सानौ । अधि । चक्रमाणाः । रिहन्ति । मध्वः । अमृतस्य । वाणीः ॥

   samānám ǀ pūrvī́ḥ ǀ abhí ǀ vāvaśānā́ḥ ǀ tíṣṭhan ǀ vatsásya ǀ mātáraḥ ǀ sá-nīḷāḥ ǀ
   ṛtásya ǀ sā́nau ǀ ádhi ǀ cakramāṇā́ḥ ǀ rihánti ǀ mádhvaḥ ǀ amṛ́tasya ǀ vā́ṇīḥ ǁ

   samānam ǀ pūrvīḥ ǀ abhi ǀ vāvaśānāḥ ǀ tiṣṭhan ǀ vatsasya ǀ mātaraḥ ǀ sa-nīḷāḥ ǀ
   ṛtasya ǀ sānau ǀ adhi ǀ cakramāṇāḥ ǀ rihanti ǀ madhvaḥ ǀ amṛtasya ǀ vāṇīḥ ǁ

   10.123.3 Aṣṭaka 8.7.7.3Anuvāka 10.10.99Interpretations

4. Ṛk 4

   जा॒नंतो॑ रू॒पम॑कृपंत॒ विप्रा॑ मृ॒गस्य॒ घोषं॑ महि॒षस्य॒ हि ग्मन् ।
   ऋ॒तेन॒ यंतो॒ अधि॒ सिंधु॑मस्थुर्वि॒दद्गं॑ध॒र्वो अ॒मृता॑नि॒ नाम॑ ॥

   जानन्तो रूपम् अकृपन्त विप्रा मृगस्य घोषम् महिषस्य हि ग्मन् |
   ऋतेन यन्तो अधि सिन्धुम् अस्थुर् विदद् गन्धर्वो अमृतानि नाम ||

   jānánto rūpámakṛpanta víprā mṛgásya ghóṣam mahiṣásya hí gmán ǀ
   ṛténa yánto ádhi síndhumasthurvidádgandharvó amṛ́tāni nā́ma ǁ

   jānanto rūpam akṛpanta viprā mṛgasya ghoṣam mahiṣasya hi gman |
   ṛtena yanto adhi sindhum asthur vidad gandharvo amṛtāni nāma ||

   जा॒नन्तः॑ । रू॒पम् । अ॒कृ॒प॒न्त॒ । विप्राः॑ । मृ॒गस्य॑ । घोष॑म् । म॒हि॒षस्य॑ । हि । ग्मन् ।
   ऋ॒तेन॑ । यन्तः॑ । अधि॑ । सिन्धु॑म् । अ॒स्थुः॒ । वि॒दत् । ग॒न्ध॒र्वः । अ॒मृता॑नि । नाम॑ ॥

   जानन्तः । रूपम् । अकृपन्त । विप्राः । मृगस्य । घोषम् । महिषस्य । हि । ग्मन् ।
   ऋतेन । यन्तः । अधि । सिन्धुम् । अस्थुः । विदत् । गन्धर्वः । अमृतानि । नाम ॥

   jānántaḥ ǀ rūpám ǀ akṛpanta ǀ víprāḥ ǀ mṛgásya ǀ ghóṣam ǀ mahiṣásya ǀ hí ǀ gmán ǀ
   ṛténa ǀ yántaḥ ǀ ádhi ǀ síndhum ǀ asthuḥ ǀ vidát ǀ gandharváḥ ǀ amṛ́tāni ǀ nā́ma ǁ

   jānantaḥ ǀ rūpam ǀ akṛpanta ǀ viprāḥ ǀ mṛgasya ǀ ghoṣam ǀ mahiṣasya ǀ hi ǀ gman ǀ
   ṛtena ǀ yantaḥ ǀ adhi ǀ sindhum ǀ asthuḥ ǀ vidat ǀ gandharvaḥ ǀ amṛtāni ǀ nāma ǁ

   10.123.4 Aṣṭaka 8.7.7.4Anuvāka 10.10.100Interpretations

5. Ṛk 5

   अ॒प्स॒रा जा॒रमु॑पसिष्मिया॒णा योषा॑ बिभर्ति पर॒मे व्यो॑मन् ।
   चर॑त्प्रि॒यस्य॒ योनि॑षु प्रि॒यः सन्त्सीद॑त्प॒क्षे हि॑र॒ण्यये॒ स वे॒नः ॥

   अप्सरा जारम् उपसिष्मियाणा योषा बिभर्ति परमे व्योमन् |
   चरत् प्रियस्य योनिषु प्रियः सन् सीदत् पक्षे हिरण्यये स वेनः ||

   apsarā́ jārámupasiṣmiyāṇā́ yóṣā bibharti paramé vyóman ǀ
   cáratpriyásya yóniṣu priyáḥ sántsī́datpakṣé hiraṇyáye sá venáḥ ǁ

   apsarā jāram upasiṣmiyāṇā yoṣā bibharti parame vyoman |
   carat priyasya yoniṣu priyaḥ san sīdat pakṣe hiraṇyaye sa venaḥ ||

   अ॒प्स॒राः । जा॒रम् । उ॒प॒ऽसि॒ष्मि॒या॒णा । योषा॑ । बि॒भ॒र्ति॒ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् ।
   चर॑त् । प्रि॒यस्य॑ । योनि॑षु । प्रि॒यः । सन् । सीद॑त् । प॒क्षे । हि॒र॒ण्यये॑ । सः । वे॒नः ॥

   अप्सराः । जारम् । उपऽसिष्मियाणा । योषा । बिभर्ति । परमे । विऽओमन् ।
   चरत् । प्रियस्य । योनिषु । प्रियः । सन् । सीदत् । पक्षे । हिरण्यये । सः । वेनः ॥

   apsarā́ḥ ǀ jārám ǀ upa-siṣmiyāṇā́ ǀ yóṣā ǀ bibharti ǀ paramé ǀ ví-oman ǀ
   cárat ǀ priyásya ǀ yóniṣu ǀ priyáḥ ǀ sán ǀ sī́dat ǀ pakṣé ǀ hiraṇyáye ǀ sáḥ ǀ venáḥ ǁ

   apsarāḥ ǀ jāram ǀ upa-siṣmiyāṇā ǀ yoṣā ǀ bibharti ǀ parame ǀ vi-oman ǀ
   carat ǀ priyasya ǀ yoniṣu ǀ priyaḥ ǀ san ǀ sīdat ǀ pakṣe ǀ hiraṇyaye ǀ saḥ ǀ venaḥ ǁ

   10.123.5 Aṣṭaka 8.7.7.5Anuvāka 10.10.101Interpretations

6. Ṛk 6

   नाके॑ सुप॒र्णमुप॒ यत्पतं॑तं हृ॒दा वेनं॑तो अ॒भ्यच॑क्षत त्वा ।
   हिर॑ण्यपक्षं॒ वरु॑णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒नं भु॑र॒ण्युं ॥

   नाके सुपर्णम् उप यत् पतन्तं हृदा वेनन्तो अभ्य् अचक्षत त्वा |
   हिरण्यपक्षं वरुणस्य दूतं यमस्य योनौ शकुनम् भुरण्युम् ||

   nā́ke suparṇámúpa yátpátantam hṛdā́ vénanto abhyácakṣata tvā ǀ
   híraṇyapakṣam váruṇasya dūtám yamásya yónau śakunám bhuraṇyúm ǁ

   nāke suparṇam upa yat patantaṃ hṛdā venanto abhy acakṣata tvā |
   hiraṇyapakṣaṃ varuṇasya dūtaṃ yamasya yonau śakunam bhuraṇyum ||

   नाके॑ । सु॒ऽप॒र्णम् । उप॑ । यत् । पत॑न्तम् । हृ॒दा । वेन॑न्तः । अ॒भि । अच॑क्षत । त्वा॒ ।
   हिर॑ण्यऽपक्ष॑म् । वरु॑णस्य । दू॒तम् । य॒मस्य॑ । योनौ॑ । श॒कु॒नम् । भु॒र॒ण्युम् ॥

   नाके । सुऽपर्णम् । उप । यत् । पतन्तम् । हृदा । वेनन्तः । अभि । अचक्षत । त्वा ।
   हिरण्यऽपक्षम् । वरुणस्य । दूतम् । यमस्य । योनौ । शकुनम् । भुरण्युम् ॥

   nā́ke ǀ su-parṇám ǀ úpa ǀ yát ǀ pátantam ǀ hṛdā́ ǀ vénantaḥ ǀ abhí ǀ ácakṣata ǀ tvā ǀ
   híraṇya-pakṣam ǀ váruṇasya ǀ dūtám ǀ yamásya ǀ yónau ǀ śakunám ǀ bhuraṇyúm ǁ

   nāke ǀ su-parṇam ǀ upa ǀ yat ǀ patantam ǀ hṛdā ǀ venantaḥ ǀ abhi ǀ acakṣata ǀ tvā ǀ
   hiraṇya-pakṣam ǀ varuṇasya ǀ dūtam ǀ yamasya ǀ yonau ǀ śakunam ǀ bhuraṇyum ǁ

   10.123.6 Aṣṭaka 8.7.8.1Anuvāka 10.10.102Interpretations

7. Ṛk 7

   ऊ॒र्ध्वो गं॑ध॒र्वो अधि॒ नाके॑ अस्थात्प्र॒त्यङ्चि॒त्रा बिभ्र॑द॒स्यायु॑धानि ।
   वसा॑नो॒ अत्कं॑ सुर॒भिं दृ॒शे कं स्व१॒॑र्ण नाम॑ जनत प्रि॒याणि॑ ॥

   ऊर्ध्वो गन्धर्वो अधि नाके अस्थात् प्रत्यङ् चित्रा बिभ्रद् अस्यायुधानि |
   वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर् ण नाम जनत प्रियाणि ||

   ūrdhvó gandharvó ádhi nā́ke asthātpratyáṅcitrā́ bíbhradasyā́yudhāni ǀ
   vásāno átkam surabhím dṛśé kám svárṇá nā́ma janata priyā́ṇi ǁ

   ūrdhvo gandharvo adhi nāke asthāt pratyaṅ citrā bibhrad asyāyudhāni |
   vasāno atkaṃ surabhiṃ dṛśe kaṃ svar ṇa nāma janata priyāṇi ||

   ऊ॒र्ध्वः । ग॒न्ध॒र्वः । अधि॑ । नाके॑ । अ॒स्था॒त् । प्र॒त्यङ् । चि॒त्रा । बिभ्र॑त् । अ॒स्य॒ । आयु॑धानि ।
   वसा॑नः । अत्क॑म् । सु॒र॒भिम् । दृ॒शे । कम् । स्वः॑ । न । नाम॑ । ज॒न॒त॒ । प्रि॒याणि॑ ॥

   ऊर्ध्वः । गन्धर्वः । अधि । नाके । अस्थात् । प्रत्यङ् । चित्रा । बिभ्रत् । अस्य । आयुधानि ।
   वसानः । अत्कम् । सुरभिम् । दृशे । कम् । स्वः । न । नाम । जनत । प्रियाणि ॥

   ūrdhváḥ ǀ gandharváḥ ǀ ádhi ǀ nā́ke ǀ asthāt ǀ pratyáṅ ǀ citrā́ ǀ bíbhrat ǀ asya ǀ ā́yudhāni ǀ
   vásānaḥ ǀ átkam ǀ surabhím ǀ dṛśé ǀ kám ǀ sváḥ ǀ ná ǀ nā́ma ǀ janata ǀ priyā́ṇi ǁ

   ūrdhvaḥ ǀ gandharvaḥ ǀ adhi ǀ nāke ǀ asthāt ǀ pratyaṅ ǀ citrā ǀ bibhrat ǀ asya ǀ āyudhāni ǀ
   vasānaḥ ǀ atkam ǀ surabhim ǀ dṛśe ǀ kam ǀ svaḥ ǀ na ǀ nāma ǀ janata ǀ priyāṇi ǁ

   10.123.7 Aṣṭaka 8.7.8.2Anuvāka 10.10.103Interpretations

8. Ṛk 8

   द्र॒प्सः स॑मु॒द्रम॒भि यज्जिगा॑ति॒ पश्य॒न्गृध्र॑स्य॒ चक्ष॑सा॒ विध॑र्मन् ।
   भा॒नुः शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑ चका॒नस्तृ॒तीये॑ चक्रे॒ रज॑सि प्रि॒याणि॑ ॥

   द्रप्सः समुद्रम् अभि यज् जिगाति पश्यन् गृध्रस्य चक्षसा विधर्मन् |
   भानुः शुक्रेण शोचिषा चकानस् तृतीये चक्रे रजसि प्रियाणि ||

   drapsáḥ samudrámabhí yájjígāti páśyangṛ́dhrasya cákṣasā vídharman ǀ
   bhānúḥ śukréṇa śocíṣā cakānástṛtī́ye cakre rájasi priyā́ṇi ǁ

   drapsaḥ samudram abhi yaj jigāti paśyan gṛdhrasya cakṣasā vidharman |
   bhānuḥ śukreṇa śociṣā cakānas tṛtīye cakre rajasi priyāṇi ||

   द्र॒प्सः । स॒मु॒द्रम् । अ॒भि । यत् । जिगा॑ति । पश्य॑न् । गृध्र॑स्य । चक्ष॑सा । विऽध॑र्मन् ।
   भा॒नुः । शु॒क्रेण॑ । शो॒चिषा॑ । च॒का॒नः । तृ॒तीये॑ । च॒क्रे॒ । रज॑सि । प्रि॒याणि॑ ॥

   द्रप्सः । समुद्रम् । अभि । यत् । जिगाति । पश्यन् । गृध्रस्य । चक्षसा । विऽधर्मन् ।
   भानुः । शुक्रेण । शोचिषा । चकानः । तृतीये । चक्रे । रजसि । प्रियाणि ॥

   drapsáḥ ǀ samudrám ǀ abhí ǀ yát ǀ jígāti ǀ páśyan ǀ gṛ́dhrasya ǀ cákṣasā ǀ ví-dharman ǀ
   bhānúḥ ǀ śukréṇa ǀ śocíṣā ǀ cakānáḥ ǀ tṛtī́ye ǀ cakre ǀ rájasi ǀ priyā́ṇi ǁ

   drapsaḥ ǀ samudram ǀ abhi ǀ yat ǀ jigāti ǀ paśyan ǀ gṛdhrasya ǀ cakṣasā ǀ vi-dharman ǀ
   bhānuḥ ǀ śukreṇa ǀ śociṣā ǀ cakānaḥ ǀ tṛtīye ǀ cakre ǀ rajasi ǀ priyāṇi ǁ

   10.123.8 Aṣṭaka 8.7.8.3Anuvāka 10.10.104Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.