Devatā देवता

1-4, 6: Asamāti; 5: Indra; 7-11: A Summons Back To Life For Subandhu; 12: Hastaḥ

Ṛṣi ऋषि

1-5, 7-12: Bandhu Gaupāyana; Śrutabandhu Gaupāyana; Subandhu Gaupāyana; Viprabandhu Gaupāyana Or Bandhu Laupāyana; Śrutabandhu Laupāyana; Subandhu Laupāyana; Viprabandhu Laupāyana; 6: Their (Four Gaupāyanas Or Laupāyanas) Mother, Agastya’s Sister

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Anuṣṭubh, Paṅkti

1. Ṛk 1

   आ जनं॑ त्वे॒षसं॑दृशं॒ माही॑नाना॒मुप॑स्तुतं ।
   अग॑न्म॒ बिभ्र॑तो॒ नमः॑ ॥

   आ जनं त्वेषसंदृशम् माहीनानाम् उपस्तुतम् |
   अगन्म बिभ्रतो नमः ||

   ā́ jánam tveṣásaṃdṛśam mā́hīnānāmúpastutam ǀ
   áganma bíbhrato námaḥ ǁ

   ā janaṃ tveṣasaṃdṛśam māhīnānām upastutam |
   aganma bibhrato namaḥ ||

   आ । जन॑म् । त्वे॒षऽस॑न्दृशम् । माही॑नानाम् । उप॑ऽस्तुतम् ।
   अग॑न्म । बिभ्र॑तः । नमः॑ ॥

   आ । जनम् । त्वेषऽसन्दृशम् । माहीनानाम् । उपऽस्तुतम् ।
   अगन्म । बिभ्रतः । नमः ॥

   ā́ ǀ jánam ǀ tveṣá-sandṛśam ǀ mā́hīnānām ǀ úpa-stutam ǀ
   áganma ǀ bíbhrataḥ ǀ námaḥ ǁ

   ā ǀ janam ǀ tveṣa-sandṛśam ǀ māhīnānām ǀ upa-stutam ǀ
   aganma ǀ bibhrataḥ ǀ namaḥ ǁ

   10.60.1 Aṣṭaka 8.1.24.1Anuvāka 10.4.157Interpretations

2. Ṛk 2

   अस॑मातिं नि॒तोश॑नं त्वे॒षं नि॑य॒यिनं॒ रथं॑ ।
   भ॒जेर॑थस्य॒ सत्प॑तिं ॥

   असमातिं नितोशनं त्वेषं निययिनं रथम् |
   भजेरथस्य सत्पतिम् ||

   ásamātim nitóśanam tveṣám niyayínam rátham ǀ
   bhajérathasya sátpatim ǁ

   asamātiṃ nitośanaṃ tveṣaṃ niyayinaṃ ratham |
   bhajerathasya satpatim ||

   अस॑मातिम् । नि॒ऽतोश॑नम् । त्वे॒षम् । नि॒ऽय॒यिन॑म् । रथ॑म् ।
   भ॒जेऽर॑थस्य । सत्ऽप॑तिम् ॥

   असमातिम् । निऽतोशनम् । त्वेषम् । निऽययिनम् । रथम् ।
   भजेऽरथस्य । सत्ऽपतिम् ॥

   ásamātim ǀ ni-tóśanam ǀ tveṣám ǀ ni-yayínam ǀ rátham ǀ
   bhajé-rathasya ǀ sát-patim ǁ

   asamātim ǀ ni-tośanam ǀ tveṣam ǀ ni-yayinam ǀ ratham ǀ
   bhaje-rathasya ǀ sat-patim ǁ

   10.60.2 Aṣṭaka 8.1.24.2Anuvāka 10.4.158Interpretations

3. Ṛk 3

   यो जना॑न्महि॒षाँ इ॑वातित॒स्थौ पवी॑रवान् ।
   उ॒ताप॑वीरवान्यु॒धा ॥

   यो जनान् महिषां इवातितस्थौ पवीरवान् |
   उतापवीरवान् युधा ||

   yó jánānmahiṣā́m̐ ivātitastháu pávīravān ǀ
   utā́pavīravānyudhā́ ǁ

   yo janān mahiṣāṃ ivātitasthau pavīravān |
   utāpavīravān yudhā ||

   यः । जना॑न् । म॒हि॒षान्ऽइ॑व । अ॒ति॒ऽत॒स्थौ । पवी॑रवान् ।
   उ॒त । अप॑वीरवान् । यु॒धा ॥

   यः । जनान् । महिषान्ऽइव । अतिऽतस्थौ । पवीरवान् ।
   उत । अपवीरवान् । युधा ॥

   yáḥ ǀ jánān ǀ mahiṣā́n-iva ǀ ati-tastháu ǀ pávīravān ǀ
   utá ǀ ápavīravān ǀ yudhā́ ǁ

   yaḥ ǀ janān ǀ mahiṣān-iva ǀ ati-tasthau ǀ pavīravān ǀ
   uta ǀ apavīravān ǀ yudhā ǁ

   10.60.3 Aṣṭaka 8.1.24.3Anuvāka 10.4.159Interpretations

4. Ṛk 4

   यस्ये॑क्ष्वा॒कुरुप॑ व्र॒ते रे॒वान्म॑रा॒य्येध॑ते ।
   दि॒वी॑व॒ पंच॑ कृ॒ष्टयः॑ ॥

   यस्येक्ष्वाकुर् उप व्रते रेवान् मराय्य् एधते |
   दिवीव पञ्च कृष्टयः ||

   yásyekṣvākúrúpa vraté revā́nmarāyyédhate ǀ
   divī́va páñca kṛṣṭáyaḥ ǁ

   yasyekṣvākur upa vrate revān marāyy edhate |
   divīva pañca kṛṣṭayaḥ ||

   यस्य॑ । इ॒क्ष्वा॒कुः । उप॑ । व्र॒ते । रे॒वान् । म॒रा॒यी । एध॑ते ।
   दि॒विऽइ॑व । पञ्च॑ । कृ॒ष्टयः॑ ॥

   यस्य । इक्ष्वाकुः । उप । व्रते । रेवान् । मरायी । एधते ।
   दिविऽइव । पञ्च । कृष्टयः ॥

   yásya ǀ ikṣvākúḥ ǀ úpa ǀ vraté ǀ revā́n ǀ marāyī́ ǀ édhate ǀ
   diví-iva ǀ páñca ǀ kṛṣṭáyaḥ ǁ

   yasya ǀ ikṣvākuḥ ǀ upa ǀ vrate ǀ revān ǀ marāyī ǀ edhate ǀ
   divi-iva ǀ pañca ǀ kṛṣṭayaḥ ǁ

   10.60.4 Aṣṭaka 8.1.24.4Anuvāka 10.4.160Interpretations

5. Ṛk 5

   इंद्र॑ क्ष॒त्रास॑मातिषु॒ रथ॑प्रोष्ठेषु धारय ।
   दि॒वी॑व॒ सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

   इन्द्र क्षत्रासमातिषु रथप्रोष्ठेषु धारय |
   दिवीव सूर्यं दृशे ||

   índra kṣatrā́samātiṣu ráthaproṣṭheṣu dhāraya ǀ
   divī́va sū́ryam dṛśé ǁ

   indra kṣatrāsamātiṣu rathaproṣṭheṣu dhāraya |
   divīva sūryaṃ dṛśe ||

   इन्द्र॑ । क्ष॒त्रा । अस॑मातिषु । रथ॑ऽप्रोष्ठेषु । धा॒र॒य॒ ।
   दि॒विऽइ॑व । सूर्य॑म् । दृ॒शे ॥

   इन्द्र । क्षत्रा । असमातिषु । रथऽप्रोष्ठेषु । धारय ।
   दिविऽइव । सूर्यम् । दृशे ॥

   índra ǀ kṣatrā́ ǀ ásamātiṣu ǀ rátha-proṣṭheṣu ǀ dhāraya ǀ
   diví-iva ǀ sū́ryam ǀ dṛśé ǁ

   indra ǀ kṣatrā ǀ asamātiṣu ǀ ratha-proṣṭheṣu ǀ dhāraya ǀ
   divi-iva ǀ sūryam ǀ dṛśe ǁ

   10.60.5 Aṣṭaka 8.1.24.5Anuvāka 10.4.161Interpretations

6. Ṛk 6

   अ॒गस्त्य॑स्य॒ नद्भ्यः॒ सप्ती॑ युनक्षि॒ रोहि॑ता ।
   प॒णीन्न्य॑क्रमीर॒भि विश्वा॑न्राजन्नरा॒धसः॑ ॥

   अगस्त्यस्य नद्भ्यः सप्ती युनक्षि रोहिता |
   पणीन् न्य् अक्रमीर् अभि विश्वान् राजन्न् अराधसः ||

   agástyasya nádbhyaḥ sáptī yunakṣi róhitā ǀ
   paṇī́nnyákramīrabhí víśvānrājannarādhásaḥ ǁ

   agastyasya nadbhyaḥ saptī yunakṣi rohitā |
   paṇīn ny akramīr abhi viśvān rājann arādhasaḥ ||

   अ॒गस्त्य॑स्य । नत्ऽभ्यः॑ । सप्ती॒ इति॑ । यु॒न॒क्षि॒ । रोहि॑ता ।
   प॒णीन् । नि । अ॒क्र॒मीः॒ । अ॒भि । विश्वा॑न् । रा॒ज॒न् । अ॒रा॒धसः॑ ॥

   अगस्त्यस्य । नत्ऽभ्यः । सप्ती इति । युनक्षि । रोहिता ।
   पणीन् । नि । अक्रमीः । अभि । विश्वान् । राजन् । अराधसः ॥

   agástyasya ǀ nát-bhyaḥ ǀ sáptī íti ǀ yunakṣi ǀ róhitā ǀ
   paṇī́n ǀ ní ǀ akramīḥ ǀ abhí ǀ víśvān ǀ rājan ǀ arādhásaḥ ǁ

   agastyasya ǀ nat-bhyaḥ ǀ saptī iti ǀ yunakṣi ǀ rohitā ǀ
   paṇīn ǀ ni ǀ akramīḥ ǀ abhi ǀ viśvān ǀ rājan ǀ arādhasaḥ ǁ

   10.60.6 Aṣṭaka 8.1.24.6Anuvāka 10.4.162Interpretations

7. Ṛk 7

   अ॒यं मा॒तायं पि॒तायं जी॒वातु॒राग॑मत् ।
   इ॒दं तव॑ प्र॒सर्प॑णं॒ सुबं॑ध॒वेहि॒ निरि॑हि ॥

   अयम् मातायम् पितायं जीवातुर् आगमत् |
   इदं तव प्रसर्पणं सुबन्धव् एहि निर् इहि ||

   ayám mātā́yám pitā́yám jīvā́turā́gamat ǀ
   idám táva prasárpaṇam súbandhavéhi nírihi ǁ

   ayam mātāyam pitāyaṃ jīvātur āgamat |
   idaṃ tava prasarpaṇaṃ subandhav ehi nir ihi ||

   अ॒यम् । मा॒ता । अ॒यम् । पि॒ता । अ॒यम् । जी॒वातुः॑ । आ । अ॒ग॒म॒त् ।
   इ॒दम् । तव॑ । प्र॒ऽसर्प॑णम् । सुब॑न्धो॒ इति॒ सुऽब॑न्धो । आ । इ॒हि॒ । निः । इ॒हि॒ ॥

   अयम् । माता । अयम् । पिता । अयम् । जीवातुः । आ । अगमत् ।
   इदम् । तव । प्रऽसर्पणम् । सुबन्धो इति सुऽबन्धो । आ । इहि । निः । इहि ॥

   ayám ǀ mātā́ ǀ ayám ǀ pitā́ ǀ ayám ǀ jīvā́tuḥ ǀ ā́ ǀ agamat ǀ
   idám ǀ táva ǀ pra-sárpaṇam ǀ súbandho íti sú-bandho ǀ ā́ ǀ ihi ǀ níḥ ǀ ihi ǁ

   ayam ǀ mātā ǀ ayam ǀ pitā ǀ ayam ǀ jīvātuḥ ǀ ā ǀ agamat ǀ
   idam ǀ tava ǀ pra-sarpaṇam ǀ subandho iti su-bandho ǀ ā ǀ ihi ǀ niḥ ǀ ihi ǁ

   10.60.7 Aṣṭaka 8.1.25.1Anuvāka 10.4.163Interpretations

8. Ṛk 8

   यथा॑ यु॒गं व॑र॒त्रया॒ नह्यं॑ति ध॒रुणा॑य॒ कं ।
   ए॒वा दा॑धार ते॒ मनो॑ जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

   यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम् |
   एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवे ऽथो अरिष्टतातये ||

   yáthā yugám varatráyā náhyanti dharúṇāya kám ǀ
   evā́ dādhāra te máno jīvā́tave ná mṛtyávé’tho ariṣṭátātaye ǁ

   yathā yugaṃ varatrayā nahyanti dharuṇāya kam |
   evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||

   यथा॑ । यु॒गम् । व॒र॒त्रया॑ । नह्य॑न्ति । ध॒रुणा॑य । कम् ।
   ए॒व । दा॒धा॒र॒ । ते॒ । मनः॑ । जी॒वात॑वे । न । मृ॒त्यवे॑ । अथो॒ इति॑ । अ॒रि॒ष्टऽता॑तये ॥

   यथा । युगम् । वरत्रया । नह्यन्ति । धरुणाय । कम् ।
   एव । दाधार । ते । मनः । जीवातवे । न । मृत्यवे । अथो इति । अरिष्टऽतातये ॥

   yáthā ǀ yugám ǀ varatráyā ǀ náhyanti ǀ dharúṇāya ǀ kám ǀ
   evá ǀ dādhāra ǀ te ǀ mánaḥ ǀ jīvā́tave ǀ ná ǀ mṛtyáve ǀ átho íti ǀ ariṣṭá-tātaye ǁ

   yathā ǀ yugam ǀ varatrayā ǀ nahyanti ǀ dharuṇāya ǀ kam ǀ
   eva ǀ dādhāra ǀ te ǀ manaḥ ǀ jīvātave ǀ na ǀ mṛtyave ǀ atho iti ǀ ariṣṭa-tātaye ǁ

   10.60.8 Aṣṭaka 8.1.25.2Anuvāka 10.4.164Interpretations

9. Ṛk 9

   यथे॒यं पृ॑थि॒वी म॒ही दा॒धारे॒मान्वन॒स्पती॑न् ।
   ए॒वा दा॑धार ते॒ मनो॑ जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

   यथेयम् पृथिवी मही दाधारेमान् वनस्पतीन् |
   एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवे ऽथो अरिष्टतातये ||

   yátheyám pṛthivī́ mahī́ dādhā́remā́nvánaspátīn ǀ
   evā́ dādhāra te máno jīvā́tave ná mṛtyávé’tho ariṣṭátātaye ǁ

   yatheyam pṛthivī mahī dādhāremān vanaspatīn |
   evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||

   यथा॑ । इ॒यम् । पृ॒थि॒वी । म॒ही । दा॒धार॑ । इ॒मान् । वन॒स्पती॑न् ।
   ए॒व । दा॒धा॒र॒ । ते॒ । मनः॑ । जी॒वात॑वे । न । मृ॒त्यवे॑ । अथो॒ इति॑ । अ॒रि॒ष्टऽता॑तये ॥

   यथा । इयम् । पृथिवी । मही । दाधार । इमान् । वनस्पतीन् ।
   एव । दाधार । ते । मनः । जीवातवे । न । मृत्यवे । अथो इति । अरिष्टऽतातये ॥

   yáthā ǀ iyám ǀ pṛthivī́ ǀ mahī́ ǀ dādhā́ra ǀ imā́n ǀ vánaspátīn ǀ
   evá ǀ dādhāra ǀ te ǀ mánaḥ ǀ jīvā́tave ǀ ná ǀ mṛtyáve ǀ átho íti ǀ ariṣṭá-tātaye ǁ

   yathā ǀ iyam ǀ pṛthivī ǀ mahī ǀ dādhāra ǀ imān ǀ vanaspatīn ǀ
   eva ǀ dādhāra ǀ te ǀ manaḥ ǀ jīvātave ǀ na ǀ mṛtyave ǀ atho iti ǀ ariṣṭa-tātaye ǁ

   10.60.9 Aṣṭaka 8.1.25.3Anuvāka 10.4.165Interpretations

10. Ṛk 10

    य॒माद॒हं वै॑वस्व॒तात्सु॒बंधो॒र्मन॒ आभ॑रं ।
    जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

    यमाद् अहं वैवस्वतात् सुबन्धोर् मन आभरम् |
    जीवातवे न मृत्यवे ऽथो अरिष्टतातये ||

    yamā́dahám vaivasvatā́tsubándhormána ā́bharam ǀ
    jīvā́tave ná mṛtyávé’tho ariṣṭátātaye ǁ

    yamād ahaṃ vaivasvatāt subandhor mana ābharam |
    jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||

    य॒मात् । अ॒हम् । वै॒व॒स्व॒तात् । सु॒ऽबन्धोः॑ । मनः॑ । आ । अ॒भ॒र॒म् ।
    जी॒वात॑वे । न । मृ॒त्यवे॑ । अथो॒ इति॑ । अ॒रि॒ष्टऽता॑तये ॥

    यमात् । अहम् । वैवस्वतात् । सुऽबन्धोः । मनः । आ । अभरम् ।
    जीवातवे । न । मृत्यवे । अथो इति । अरिष्टऽतातये ॥

    yamā́t ǀ ahám ǀ vaivasvatā́t ǀ su-bándhoḥ ǀ mánaḥ ǀ ā́ ǀ abharam ǀ
    jīvā́tave ǀ ná ǀ mṛtyáve ǀ átho íti ǀ ariṣṭá-tātaye ǁ

    yamāt ǀ aham ǀ vaivasvatāt ǀ su-bandhoḥ ǀ manaḥ ǀ ā ǀ abharam ǀ
    jīvātave ǀ na ǀ mṛtyave ǀ atho iti ǀ ariṣṭa-tātaye ǁ

    10.60.10 Aṣṭaka 8.1.25.4Anuvāka 10.4.166Interpretations

11. Ṛk 11

    न्य१॒॑ग्वातोऽव॑ वाति॒ न्य॑क्तपति॒ सूर्यः॑ ।
    नी॒चीन॑म॒घ्न्या दु॑हे॒ न्य॑ग्भवतु ते॒ रपः॑ ॥

    न्यग् वातो ऽव वाति न्यक् तपति सूर्यः |
    नीचीनम् अघ्न्या दुहे न्यग् भवतु ते रपः ||

    nyágvā́tó’va vāti nyáktapati sū́ryaḥ ǀ
    nīcī́namaghnyā́ duhe nyágbhavatu te rápaḥ ǁ

    nyag vāto 'va vāti nyak tapati sūryaḥ |
    nīcīnam aghnyā duhe nyag bhavatu te rapaḥ ||

    न्य॑क् । वातः॑ । अव॑ । वा॒ति॒ । न्य॑क् । त॒प॒ति॒ । सूर्यः॑ ।
    नी॒चीन॑म् । अ॒घ्न्या । दु॒हे॒ । न्य॑क् । भ॒व॒तु॒ । ते॒ । रपः॑ ॥

    न्यक् । वातः । अव । वाति । न्यक् । तपति । सूर्यः ।
    नीचीनम् । अघ्न्या । दुहे । न्यक् । भवतु । ते । रपः ॥

    nyák ǀ vā́taḥ ǀ áva ǀ vāti ǀ nyák ǀ tapati ǀ sū́ryaḥ ǀ
    nīcī́nam ǀ aghnyā́ ǀ duhe ǀ nyák ǀ bhavatu ǀ te ǀ rápaḥ ǁ

    nyak ǀ vātaḥ ǀ ava ǀ vāti ǀ nyak ǀ tapati ǀ sūryaḥ ǀ
    nīcīnam ǀ aghnyā ǀ duhe ǀ nyak ǀ bhavatu ǀ te ǀ rapaḥ ǁ

    10.60.11 Aṣṭaka 8.1.25.5Anuvāka 10.4.167Interpretations

12. Ṛk 12

    अ॒यं मे॒ हस्तो॒ भग॑वान॒यं मे॒ भग॑वत्तरः ।
    अ॒यं मे॑ वि॒श्वभे॑षजो॒ऽयं शि॒वाभि॑मर्शनः ॥

    अयम् मे हस्तो भगवान् अयम् मे भगवत्तरः |
    अयम् मे विश्वभेषजो ऽयं शिवाभिमर्शनः ||

    ayám me hásto bhágavānayám me bhágavattaraḥ ǀ
    ayám me viśvábheṣajo’yám śivā́bhimarśanaḥ ǁ

    ayam me hasto bhagavān ayam me bhagavattaraḥ |
    ayam me viśvabheṣajo 'yaṃ śivābhimarśanaḥ ||

    अ॒यम् । मे॒ । हस्तः॑ । भग॑ऽवान् । अ॒यम् । मे॒ । भग॑वत्ऽतरः ।
    अ॒यम् । मे॒ । वि॒श्वऽभे॑षजः । अ॒यम् । शि॒वऽअ॑भिमर्शनः ॥

    अयम् । मे । हस्तः । भगऽवान् । अयम् । मे । भगवत्ऽतरः ।
    अयम् । मे । विश्वऽभेषजः । अयम् । शिवऽअभिमर्शनः ॥

    ayám ǀ me ǀ hástaḥ ǀ bhága-vān ǀ ayám ǀ me ǀ bhágavat-taraḥ ǀ
    ayám ǀ me ǀ viśvá-bheṣajaḥ ǀ ayám ǀ śivá-abhimarśanaḥ ǁ

    ayam ǀ me ǀ hastaḥ ǀ bhaga-vān ǀ ayam ǀ me ǀ bhagavat-taraḥ ǀ
    ayam ǀ me ǀ viśva-bheṣajaḥ ǀ ayam ǀ śiva-abhimarśanaḥ ǁ

    10.60.12 Aṣṭaka 8.1.25.6Anuvāka 10.4.168Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.