Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 168

Vāta · Anila Vātāyana · 4 ṛks

Link
Devatā देवता
Vāta
Ṛṣi ऋषि
Anila Vātāyana
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (1, 3); triṣṭup (2, 4)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    वात॑स्य॒ नु म॑हि॒मानं॒ रथ॑स्य रु॒जन्ने॑ति स्त॒नय॑न्नस्य॒ घोषः॑ ।
    दि॒वि॒स्पृग्या॑त्यरु॒णानि॑ कृ॒ण्वन्नु॒तो ए॑ति पृथि॒व्या रे॒णुमस्य॑न् ॥

    वातस्य नु महिमानं रथस्य रुजन्न् एति स्तनयन्न् अस्य घोषः |
    दिविस्पृग् यात्य् अरुणानि कृण्वन्न् उतो एति पृथिव्या रेणुम् अस्यन् ||

    vā́tasya nú mahimā́nam ráthasya rujánneti stanáyannasya ghóṣaḥ ǀ
    divispṛ́gyātyaruṇā́ni kṛṇvánnutó eti pṛthivyā́ reṇúmásyan ǁ

    vātasya nu mahimānaṃ rathasya rujann eti stanayann asya ghoṣaḥ |
    divispṛg yāty aruṇāni kṛṇvann uto eti pṛthivyā reṇum asyan ||

    वात॑स्य । नु । म॒हि॒मान॑म् । रथ॑स्य । रु॒जन् । ए॒ति॒ । स्त॒नय॑न् । अ॒स्य॒ । घोषः॑ ।
    दि॒वि॒ऽस्पृक् । या॒ति॒ । अ॒रु॒णानि॑ । कृ॒ण्वन् । उ॒तो इति॑ । ए॒ति॒ । पृ॒थि॒व्या । रे॒णुम् । अस्य॑न् ॥

    वातस्य । नु । महिमानम् । रथस्य । रुजन् । एति । स्तनयन् । अस्य । घोषः ।
    दिविऽस्पृक् । याति । अरुणानि । कृण्वन् । उतो इति । एति । पृथिव्या । रेणुम् । अस्यन् ॥

    vā́tasya ǀ nú ǀ mahimā́nam ǀ ráthasya ǀ ruján ǀ eti ǀ stanáyan ǀ asya ǀ ghóṣaḥ ǀ
    divi-spṛ́k ǀ yāti ǀ aruṇā́ni ǀ kṛṇván ǀ utó íti ǀ eti ǀ pṛthivyā́ ǀ reṇúm ǀ ásyan ǁ

    vātasya ǀ nu ǀ mahimānam ǀ rathasya ǀ rujan ǀ eti ǀ stanayan ǀ asya ǀ ghoṣaḥ ǀ
    divi-spṛk ǀ yāti ǀ aruṇāni ǀ kṛṇvan ǀ uto iti ǀ eti ǀ pṛthivyā ǀ reṇum ǀ asyan ǁ

    10.168.1 Aṣṭaka 8.8.26.1Anuvāka 10.12.83

  2. Ṛk 2

    सं प्रेर॑ते॒ अनु॒ वात॑स्य वि॒ष्ठा ऐनं॑ गच्छंति॒ सम॑नं॒ न योषाः॑ ।
    ताभिः॑ स॒युक्स॒रथं॑ दे॒व ई॑यते॒ऽस्य विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॑ ॥

    सम् प्रेरते अनु वातस्य विष्ठा ऐनं गच्छन्ति समनं न योषाः |
    ताभिः सयुक् सरथं देव ईयते ऽस्य विश्वस्य भुवनस्य राजा ||

    sám prérate ánu vā́tasya viṣṭhā́ áinam gacchanti sámanam ná yóṣāḥ ǀ
    tā́bhiḥ sayúksarátham devá īyate’syá víśvasya bhúvanasya rā́jā ǁ

    sam prerate anu vātasya viṣṭhā ainaṃ gacchanti samanaṃ na yoṣāḥ |
    tābhiḥ sayuk sarathaṃ deva īyate 'sya viśvasya bhuvanasya rājā ||

    सम् । प्र । ई॒र॒ते॒ । अनु॑ । वात॑स्य । वि॒ऽस्थाः । आ । ए॒न॒म् । ग॒च्छ॒न्ति॒ । सम॑नम् । न । योषाः॑ ।
    ताभिः॑ । स॒ऽयुक् । स॒ऽरथ॑म् । दे॒वः । ई॒य॒ते॒ । अ॒स्य । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । राजा॑ ॥

    सम् । प्र । ईरते । अनु । वातस्य । विऽस्थाः । आ । एनम् । गच्छन्ति । समनम् । न । योषाः ।
    ताभिः । सऽयुक् । सऽरथम् । देवः । ईयते । अस्य । विश्वस्य । भुवनस्य । राजा ॥

    sám ǀ prá ǀ īrate ǀ ánu ǀ vā́tasya ǀ vi-sthā́ḥ ǀ ā́ ǀ enam ǀ gacchanti ǀ sámanam ǀ ná ǀ yóṣāḥ ǀ
    tā́bhiḥ ǀ sa-yúk ǀ sa-rátham ǀ deváḥ ǀ īyate ǀ asyá ǀ víśvasya ǀ bhúvanasya ǀ rā́jā ǁ

    sam ǀ pra ǀ īrate ǀ anu ǀ vātasya ǀ vi-sthāḥ ǀ ā ǀ enam ǀ gacchanti ǀ samanam ǀ na ǀ yoṣāḥ ǀ
    tābhiḥ ǀ sa-yuk ǀ sa-ratham ǀ devaḥ ǀ īyate ǀ asya ǀ viśvasya ǀ bhuvanasya ǀ rājā ǁ

    10.168.2 Aṣṭaka 8.8.26.2Anuvāka 10.12.84

  3. Ṛk 3

    अं॒तरि॑क्षे प॒थिभि॒रीय॑मानो॒ न नि वि॑शते कत॒मच्च॒नाहः॑ ।
    अ॒पां सखा॑ प्रथम॒जा ऋ॒तावा॒ क्व॑ स्विज्जा॒तः कुत॒ आ ब॑भूव ॥

    अन्तरिक्षे पथिभिर् ईयमानो न नि विशते कतमच् चनाहः |
    अपां सखा प्रथमजा ऋतावा क्व स्विज् जातः कुत आ बभूव ||

    antárikṣe pathíbhirī́yamāno ná ní viśate katamáccanā́haḥ ǀ
    apā́m sákhā prathamajā́ ṛtā́vā kvá svijjātáḥ kúta ā́ babhūva ǁ

    antarikṣe pathibhir īyamāno na ni viśate katamac canāhaḥ |
    apāṃ sakhā prathamajā ṛtāvā kva svij jātaḥ kuta ā babhūva ||

    अ॒न्तरि॑क्षे । प॒थिऽभिः॑ । ईय॑मानः । न । नि । वि॒श॒ते॒ । क॒त॒मत् । च॒न । अह॒रिति॑ ।
    अ॒पाम् । सखा॑ । प्र॒थ॒म॒ऽजाः । ऋ॒तऽवा॑ । क्व॑ । स्वि॒त् । जा॒तः । कुतः॑ । आ । ब॒भू॒व॒ ॥

    अन्तरिक्षे । पथिऽभिः । ईयमानः । न । नि । विशते । कतमत् । चन । अहरिति ।
    अपाम् । सखा । प्रथमऽजाः । ऋतऽवा । क्व । स्वित् । जातः । कुतः । आ । बभूव ॥

    antárikṣe ǀ pathí-bhiḥ ǀ ī́yamānaḥ ǀ ná ǀ ní ǀ viśate ǀ katamát ǀ caná ǀ áharíti ǀ
    apā́m ǀ sákhā ǀ prathama-jā́ḥ ǀ ṛtá-vā ǀ kvá ǀ svit ǀ jātáḥ ǀ kútaḥ ǀ ā́ ǀ babhūva ǁ

    antarikṣe ǀ pathi-bhiḥ ǀ īyamānaḥ ǀ na ǀ ni ǀ viśate ǀ katamat ǀ cana ǀ ahariti ǀ
    apām ǀ sakhā ǀ prathama-jāḥ ǀ ṛta-vā ǀ kva ǀ svit ǀ jātaḥ ǀ kutaḥ ǀ ā ǀ babhūva ǁ

    10.168.3 Aṣṭaka 8.8.26.3Anuvāka 10.12.85

  4. Ṛk 4

    आ॒त्मा दे॒वानां॒ भुव॑नस्य॒ गर्भो॑ यथाव॒शं च॑रति दे॒व ए॒षः ।
    घोषा॒ इद॑स्य शृण्विरे॒ न रू॒पं तस्मै॒ वाता॑य ह॒विषा॑ विधेम ॥

    आत्मा देवानाम् भुवनस्य गर्भो यथावशं चरति देव एषः |
    घोषा इद् अस्य शृण्विरे न रूपं तस्मै वाताय हविषा विधेम ||

    ātmā́ devā́nām bhúvanasya gárbho yathāvaśám carati devá eṣáḥ ǀ
    ghóṣā ídasya śṛṇvire ná rūpám tásmai vā́tāya havíṣā vidhema ǁ

    ātmā devānām bhuvanasya garbho yathāvaśaṃ carati deva eṣaḥ |
    ghoṣā id asya śṛṇvire na rūpaṃ tasmai vātāya haviṣā vidhema ||

    आ॒त्मा । दे॒वाना॑म् । भुव॑नस्य । गर्भः॑ । य॒था॒ऽव॒शम् । च॒र॒ति॒ । दे॒वः । ए॒षः ।
    घोषाः॑ । इत् । अ॒स्य॒ । शृ॒ण्वि॒रे॒ । न । रू॒पम् । तस्मै॑ । वाता॑य । ह॒विषा॑ । वि॒धे॒म॒ ॥

    आत्मा । देवानाम् । भुवनस्य । गर्भः । यथाऽवशम् । चरति । देवः । एषः ।
    घोषाः । इत् । अस्य । शृण्विरे । न । रूपम् । तस्मै । वाताय । हविषा । विधेम ॥

    ātmā́ ǀ devā́nām ǀ bhúvanasya ǀ gárbhaḥ ǀ yathā-vaśám ǀ carati ǀ deváḥ ǀ eṣáḥ ǀ
    ghóṣāḥ ǀ ít ǀ asya ǀ śṛṇvire ǀ ná ǀ rūpám ǀ tásmai ǀ vā́tāya ǀ havíṣā ǀ vidhema ǁ

    ātmā ǀ devānām ǀ bhuvanasya ǀ garbhaḥ ǀ yathā-vaśam ǀ carati ǀ devaḥ ǀ eṣaḥ ǀ
    ghoṣāḥ ǀ it ǀ asya ǀ śṛṇvire ǀ na ǀ rūpam ǀ tasmai ǀ vātāya ǀ haviṣā ǀ vidhema ǁ

    10.168.4 Aṣṭaka 8.8.26.4Anuvāka 10.12.86

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.168 · Vāta

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

O THE Wind's chariot, O its power and glory! Crashing it goes and hath a voice of thunder. It makes the regions red and touches heaven, and as it moves the dust of earth is scattered.

Ṛk 2

Along the traces of the Wind they hurry, they come to him as dames to an assembly. Borne on his car with these for his attendants, the God speeds forth, the universe's Monarch.

Ṛk 3

Travelling on the paths of air's mid-region, no single day doth he take rest or slumber. Holy and earliest-born, Friend of the waters, where did he spring and from what region came he?