Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 183

Anvṛcam Yajamānayajamānapatnīhotrāśiṣaḥ · Prajāvat Prājāpatya · 3 ṛks

Link
Devatā देवता
Anvṛcam Yajamānayajamānapatnīhotrāśiṣaḥ
Ṛṣi ऋषि
Prajāvat Prājāpatya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles virāṭtrisṭup (2, 3); triṣṭup (1)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    अप॑श्यं त्वा॒ मन॑सा॒ चेकि॑तानं॒ तप॑सो जा॒तं तप॑सो॒ विभू॑तं ।
    इ॒ह प्र॒जामि॒ह र॒यिं ररा॑णः॒ प्र जा॑यस्व प्र॒जया॑ पुत्रकाम ॥

    अपश्यं त्वा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसो विभूतम् |
    इह प्रजाम् इह रयिं रराणः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकाम ||

    ápaśyam tvā mánasā cékitānam tápaso jātám tápaso víbhūtam ǀ
    ihá prajā́mihá rayím rárāṇaḥ prá jāyasva prajáyā putrakāma ǁ

    apaśyaṃ tvā manasā cekitānaṃ tapaso jātaṃ tapaso vibhūtam |
    iha prajām iha rayiṃ rarāṇaḥ pra jāyasva prajayā putrakāma ||

    अप॑श्यम् । त्वा॒ । मन॑सा । चेकि॑तानम् । तप॑सः । जा॒तम् । तप॑सः । विऽभू॑तम् ।
    इ॒ह । प्र॒ऽजाम् । इ॒ह । र॒यिम् । ररा॑णः । प्र । जा॒य॒स्व॒ । प्र॒ऽजया॑ । पु॒त्र॒ऽका॒म॒ ॥

    अपश्यम् । त्वा । मनसा । चेकितानम् । तपसः । जातम् । तपसः । विऽभूतम् ।
    इह । प्रऽजाम् । इह । रयिम् । रराणः । प्र । जायस्व । प्रऽजया । पुत्रऽकाम ॥

    ápaśyam ǀ tvā ǀ mánasā ǀ cékitānam ǀ tápasaḥ ǀ jātám ǀ tápasaḥ ǀ ví-bhūtam ǀ
    ihá ǀ pra-jā́m ǀ ihá ǀ rayím ǀ rárāṇaḥ ǀ prá ǀ jāyasva ǀ pra-jáyā ǀ putra-kāma ǁ

    apaśyam ǀ tvā ǀ manasā ǀ cekitānam ǀ tapasaḥ ǀ jātam ǀ tapasaḥ ǀ vi-bhūtam ǀ
    iha ǀ pra-jām ǀ iha ǀ rayim ǀ rarāṇaḥ ǀ pra ǀ jāyasva ǀ pra-jayā ǀ putra-kāma ǁ

    10.183.1 Aṣṭaka 8.8.41.1Anuvāka 10.12.140

  2. Ṛk 2

    अप॑श्यं त्वा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नां॒ स्वायां॑ त॒नू ऋत्व्ये॒ नाध॑मानां ।
    उप॒ मामु॒च्चा यु॑व॒तिर्ब॑भूयाः॒ प्र जा॑यस्व प्र॒जया॑ पुत्रकामे ॥

    अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम् |
    उप माम् उच्चा युवतिर् बभूयाः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे ||

    ápaśyam tvā mánasā dī́dhyānām svā́yām tanū́ ṛ́tvye nā́dhamānām ǀ
    úpa mā́muccā́ yuvatírbabhūyāḥ prá jāyasva prajáyā putrakāme ǁ

    apaśyaṃ tvā manasā dīdhyānāṃ svāyāṃ tanū ṛtvye nādhamānām |
    upa mām uccā yuvatir babhūyāḥ pra jāyasva prajayā putrakāme ||

    अप॑श्यम् । त्वा॒ । मन॑सा । दीध्या॑नाम् । स्वाया॑म् । त॒नू इति॑ । ऋत्व्ये॑ । नाध॑मानाम् ।
    उप॑ । माम् । उ॒च्चा । यु॒व॒तिः । ब॒भू॒याः॒ । प्र । जा॒य॒स्व॒ । प्र॒ऽजया॑ । पु॒त्र॒ऽका॒मे॒ ॥

    अपश्यम् । त्वा । मनसा । दीध्यानाम् । स्वायाम् । तनू इति । ऋत्व्ये । नाधमानाम् ।
    उप । माम् । उच्चा । युवतिः । बभूयाः । प्र । जायस्व । प्रऽजया । पुत्रऽकामे ॥

    ápaśyam ǀ tvā ǀ mánasā ǀ dī́dhyānām ǀ svā́yām ǀ tanū́ íti ǀ ṛ́tvye ǀ nā́dhamānām ǀ
    úpa ǀ mā́m ǀ uccā́ ǀ yuvatíḥ ǀ babhūyāḥ ǀ prá ǀ jāyasva ǀ pra-jáyā ǀ putra-kāme ǁ

    apaśyam ǀ tvā ǀ manasā ǀ dīdhyānām ǀ svāyām ǀ tanū iti ǀ ṛtvye ǀ nādhamānām ǀ
    upa ǀ mām ǀ uccā ǀ yuvatiḥ ǀ babhūyāḥ ǀ pra ǀ jāyasva ǀ pra-jayā ǀ putra-kāme ǁ

    10.183.2 Aṣṭaka 8.8.41.2Anuvāka 10.12.141

  3. Ṛk 3

    अ॒हं गर्भ॑मदधा॒मोष॑धीष्व॒हं विश्वे॑षु॒ भुव॑नेष्वं॒तः ।
    अ॒हं प्र॒जा अ॑जनयं पृथि॒व्याम॒हं जनि॑भ्यो अप॒रीषु॑ पु॒त्रान् ॥

    अहं गर्भम् अदधाम् ओषधीष्व् अहं विश्वेषु भुवनेष्व् अन्तः |
    अहम् प्रजा अजनयम् पृथिव्याम् अहं जनिभ्यो अपरीषु पुत्रान् ||

    ahám gárbhamadadhāmóṣadhīṣvahám víśveṣu bhúvaneṣvantáḥ ǀ
    ahám prajā́ ajanayam pṛthivyā́mahám jánibhyo aparī́ṣu putrā́n ǁ

    ahaṃ garbham adadhām oṣadhīṣv ahaṃ viśveṣu bhuvaneṣv antaḥ |
    aham prajā ajanayam pṛthivyām ahaṃ janibhyo aparīṣu putrān ||

    अ॒हम् । गर्भ॑म् । अ॒द॒धा॒म् । ओष॑धीषु । अ॒हम् । विश्वे॑षु । भुव॑नेषु । अ॒न्तरिति॑ ।
    अ॒हम् । प्र॒ऽजाः । अ॒ज॒न॒य॒म् । पृ॒थि॒व्याम् । अ॒हम् । जनि॑ऽभ्यः । अ॒प॒रीषु॑ । पु॒त्रान् ॥

    अहम् । गर्भम् । अदधाम् । ओषधीषु । अहम् । विश्वेषु । भुवनेषु । अन्तरिति ।
    अहम् । प्रऽजाः । अजनयम् । पृथिव्याम् । अहम् । जनिऽभ्यः । अपरीषु । पुत्रान् ॥

    ahám ǀ gárbham ǀ adadhām ǀ óṣadhīṣu ǀ ahám ǀ víśveṣu ǀ bhúvaneṣu ǀ antáríti ǀ
    ahám ǀ pra-jā́ḥ ǀ ajanayam ǀ pṛthivyā́m ǀ ahám ǀ jáni-bhyaḥ ǀ aparī́ṣu ǀ putrā́n ǁ

    aham ǀ garbham ǀ adadhām ǀ oṣadhīṣu ǀ aham ǀ viśveṣu ǀ bhuvaneṣu ǀ antariti ǀ
    aham ǀ pra-jāḥ ǀ ajanayam ǀ pṛthivyām ǀ aham ǀ jani-bhyaḥ ǀ aparīṣu ǀ putrān ǁ

    10.183.3 Aṣṭaka 8.8.41.3Anuvāka 10.12.142

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.183 · Anvṛcam Yajamānayajamānapatnīhotrāśiṣaḥ

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

I SAW thee meditating in thy spirit what sprang from Fervour and hath thence developed. Bestowing offspring here, bestowing riches, spread in thine offspring, thou who cravest children.

Ṛk 2

I saw thee pondering in thine heart, and praying that in due time thy body might be fruitful. Come as a youthful woman, rise to meet me: spread in thine offspring, thou who cravest children.