Devatā देवता

1, 3, 5-7, 11, 13: Yama; 2, 4, 8-10, 12, 14: Yamī

Ṛṣi ऋषि

1, 3, 5-7, 11, 13: Yamī Vaivasvatī; 2, 4, 8-10, 12, 14: Yama Vaivasvata

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   ओ चि॒त्सखा॑यं स॒ख्या व॑वृत्यां ति॒रः पु॒रू चि॑दर्ण॒वं ज॑ग॒न्वान् ।
   पि॒तुर्नपा॑त॒मा द॑धीत वे॒धा अधि॒ क्षमि॑ प्रत॒रं दीध्या॑नः ॥

   ओ चित् सखायं सख्या ववृत्यां तिरः पुरू चिद् अर्णवं जगन्वान् |
   पितुर् नपातम् आ दधीत वेधा अधि क्षमि प्रतरं दीध्यानः ||

   ó citsákhāyam sakhyā́ vavṛtyām tiráḥ purū́ cidarṇavám jaganvā́n ǀ
   pitúrnápātamā́ dadhīta vedhā́ ádhi kṣámi pratarám dī́dhyānaḥ ǁ

   o cit sakhāyaṃ sakhyā vavṛtyāṃ tiraḥ purū cid arṇavaṃ jaganvān |
   pitur napātam ā dadhīta vedhā adhi kṣami prataraṃ dīdhyānaḥ ||

   ओ इति॑ । चि॒त् । सखा॑यम् । स॒ख्या । व॒वृ॒त्या॒म् । ति॒रः । पु॒रु । चि॒त् । अ॒र्ण॒वम् । ज॒ग॒न्वान् ।
   पि॒तुः । नपा॑तम् । आ । द॒धी॒त॒ । वे॒धाः । अधि॑ । क्षमि॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दीध्या॑नः ॥

   ओ इति । चित् । सखायम् । सख्या । ववृत्याम् । तिरः । पुरु । चित् । अर्णवम् । जगन्वान् ।
   पितुः । नपातम् । आ । दधीत । वेधाः । अधि । क्षमि । प्रऽतरम् । दीध्यानः ॥

   ó íti ǀ cit ǀ sákhāyam ǀ sakhyā́ ǀ vavṛtyām ǀ tiráḥ ǀ purú ǀ cit ǀ arṇavám ǀ jaganvā́n ǀ
   pitúḥ ǀ nápātam ǀ ā́ ǀ dadhīta ǀ vedhā́ḥ ǀ ádhi ǀ kṣámi ǀ pra-tarám ǀ dī́dhyānaḥ ǁ

   o iti ǀ cit ǀ sakhāyam ǀ sakhyā ǀ vavṛtyām ǀ tiraḥ ǀ puru ǀ cit ǀ arṇavam ǀ jaganvān ǀ
   pituḥ ǀ napātam ǀ ā ǀ dadhīta ǀ vedhāḥ ǀ adhi ǀ kṣami ǀ pra-taram ǀ dīdhyānaḥ ǁ

   10.10.1 Aṣṭaka 7.6.6.1Anuvāka 10.1.68Interpretations

2. Ṛk 2

   न ते॒ सखा॑ स॒ख्यं व॑ष्ट्ये॒तत्सल॑क्ष्मा॒ यद्विषु॑रूपा॒ भवा॑ति ।
   म॒हस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒रा दि॒वो ध॒र्तार॑ उर्वि॒या परि॑ ख्यन् ॥

   न ते सखा सख्यं वष्ट्य् एतत् सलक्ष्मा यद् विषुरूपा भवाति |
   महस् पुत्रासो असुरस्य वीरा दिवो धर्तार उर्विया परि ख्यन् ||

   ná te sákhā sakhyám vaṣṭyetátsálakṣmā yádvíṣurūpā bhávāti ǀ
   mahásputrā́so ásurasya vīrā́ divó dhartā́ra urviyā́ pári khyan ǁ

   na te sakhā sakhyaṃ vaṣṭy etat salakṣmā yad viṣurūpā bhavāti |
   mahas putrāso asurasya vīrā divo dhartāra urviyā pari khyan ||

   न । ते॒ । सखा॑ । स॒ख्यम् । व॒ष्टि॒ । ए॒तत् । सऽल॑क्ष्मा । यत् । विषु॑ऽरूपा । भवा॑ति ।
   म॒हः । पु॒त्रासः॑ । असु॑रस्य । वी॒राः । दि॒वः । ध॒र्तारः॑ । उ॒र्वि॒या । परि॑ । ख्य॒न् ॥

   न । ते । सखा । सख्यम् । वष्टि । एतत् । सऽलक्ष्मा । यत् । विषुऽरूपा । भवाति ।
   महः । पुत्रासः । असुरस्य । वीराः । दिवः । धर्तारः । उर्विया । परि । ख्यन् ॥

   ná ǀ te ǀ sákhā ǀ sakhyám ǀ vaṣṭi ǀ etát ǀ sá-lakṣmā ǀ yát ǀ víṣu-rūpā ǀ bhávāti ǀ
   maháḥ ǀ putrā́saḥ ǀ ásurasya ǀ vīrā́ḥ ǀ diváḥ ǀ dhartā́raḥ ǀ urviyā́ ǀ pári ǀ khyan ǁ

   na ǀ te ǀ sakhā ǀ sakhyam ǀ vaṣṭi ǀ etat ǀ sa-lakṣmā ǀ yat ǀ viṣu-rūpā ǀ bhavāti ǀ
   mahaḥ ǀ putrāsaḥ ǀ asurasya ǀ vīrāḥ ǀ divaḥ ǀ dhartāraḥ ǀ urviyā ǀ pari ǀ khyan ǁ

   10.10.2 Aṣṭaka 7.6.6.2Anuvāka 10.1.69Interpretations

3. Ṛk 3

   उ॒शंति॑ घा॒ ते अ॒मृता॑स ए॒तदेक॑स्य चित्त्य॒जसं॒ मर्त्य॑स्य ।
   नि ते॒ मनो॒ मन॑सि धाय्य॒स्मे जन्युः॒ पति॑स्त॒न्व१॒॑मा वि॑विश्याः ॥

   उशन्ति घा ते अमृतास एतद् एकस्य चित् त्यजसम् मर्त्यस्य |
   नि ते मनो मनसि धाय्य् अस्मे जन्युः पतिस् तन्वम् आ विविश्याः ||

   uśánti ghā té amṛ́tāsa etádékasya cittyajásam mártyasya ǀ
   ní te máno mánasi dhāyyasmé jányuḥ pátistanvámā́ viviśyāḥ ǁ

   uśanti ghā te amṛtāsa etad ekasya cit tyajasam martyasya |
   ni te mano manasi dhāyy asme janyuḥ patis tanvam ā viviśyāḥ ||

   उ॒शन्ति॑ । घ॒ । ते । अ॒मृता॑सः । ए॒तत् । एक॑स्य । चि॒त् । त्य॒जस॑म् । मर्त्य॑स्य ।
   नि । ते॒ । मनः॑ । मन॑सि । धा॒यि॒ । अ॒स्मे इति॑ । जन्युः॑ । पतिः॑ । त॒न्व॑म् । आ । वि॒वि॒श्याः॒ ॥

   उशन्ति । घ । ते । अमृतासः । एतत् । एकस्य । चित् । त्यजसम् । मर्त्यस्य ।
   नि । ते । मनः । मनसि । धायि । अस्मे इति । जन्युः । पतिः । तन्वम् । आ । विविश्याः ॥

   uśánti ǀ gha ǀ té ǀ amṛ́tāsaḥ ǀ etát ǀ ékasya ǀ cit ǀ tyajásam ǀ mártyasya ǀ
   ní ǀ te ǀ mánaḥ ǀ mánasi ǀ dhāyi ǀ asmé íti ǀ jányuḥ ǀ pátiḥ ǀ tanvám ǀ ā́ ǀ viviśyāḥ ǁ

   uśanti ǀ gha ǀ te ǀ amṛtāsaḥ ǀ etat ǀ ekasya ǀ cit ǀ tyajasam ǀ martyasya ǀ
   ni ǀ te ǀ manaḥ ǀ manasi ǀ dhāyi ǀ asme iti ǀ janyuḥ ǀ patiḥ ǀ tanvam ǀ ā ǀ viviśyāḥ ǁ

   10.10.3 Aṣṭaka 7.6.6.3Anuvāka 10.1.70Interpretations

4. Ṛk 4

   न यत्पु॒रा च॑कृ॒मा कद्ध॑ नू॒नमृ॒ता वदं॑तो॒ अनृ॑तं रपेम ।
   गं॒ध॒र्वो अ॒प्स्वप्या॑ च॒ योषा॒ सा नो॒ नाभिः॑ पर॒मं जा॒मि तन्नौ॑ ॥

   न यत् पुरा चकृमा कद् ध नूनम् ऋता वदन्तो अनृतं रपेम |
   गन्धर्वो अप्स्व् अप्या च योषा सा नो नाभिः परमं जामि तन् नौ ||

   ná yátpurā́ cakṛmā́ káddha nūnámṛtā́ vádanto ánṛtam rapema ǀ
   gandharvó apsvápyā ca yóṣā sā́ no nā́bhiḥ paramám jāmí tánnau ǁ

   na yat purā cakṛmā kad dha nūnam ṛtā vadanto anṛtaṃ rapema |
   gandharvo apsv apyā ca yoṣā sā no nābhiḥ paramaṃ jāmi tan nau ||

   न । यत् । पु॒रा । च॒कृ॒म । कत् । ह॒ । नू॒नम् । ऋ॒ता । वद॑न्तः । अनृ॑तम् । र॒पे॒म॒ ।
   ग॒न्ध॒र्वः । अ॒प्ऽसु । अप्या॑ । च॒ । योषा॑ । सा । नः॒ । नाभिः॑ । प॒र॒मम् । जा॒मि । तत् । नौ॒ ॥

   न । यत् । पुरा । चकृम । कत् । ह । नूनम् । ऋता । वदन्तः । अनृतम् । रपेम ।
   गन्धर्वः । अप्ऽसु । अप्या । च । योषा । सा । नः । नाभिः । परमम् । जामि । तत् । नौ ॥

   ná ǀ yát ǀ purā́ ǀ cakṛmá ǀ kát ǀ ha ǀ nūnám ǀ ṛtā́ ǀ vádantaḥ ǀ ánṛtam ǀ rapema ǀ
   gandharváḥ ǀ ap-sú ǀ ápyā ǀ ca ǀ yóṣā ǀ sā́ ǀ naḥ ǀ nā́bhiḥ ǀ paramám ǀ jāmí ǀ tát ǀ nau ǁ

   na ǀ yat ǀ purā ǀ cakṛma ǀ kat ǀ ha ǀ nūnam ǀ ṛtā ǀ vadantaḥ ǀ anṛtam ǀ rapema ǀ
   gandharvaḥ ǀ ap-su ǀ apyā ǀ ca ǀ yoṣā ǀ sā ǀ naḥ ǀ nābhiḥ ǀ paramam ǀ jāmi ǀ tat ǀ nau ǁ

   10.10.4 Aṣṭaka 7.6.6.4Anuvāka 10.1.71Interpretations

5. Ṛk 5

   गर्भे॒ नु नौ॑ जनि॒ता दंप॑ती कर्दे॒वस्त्वष्टा॑ सवि॒ता वि॒श्वरू॑पः ।
   नकि॑रस्य॒ प्र मि॑नंति व्र॒तानि॒ वेद॑ नाव॒स्य पृ॑थि॒वी उ॒त द्यौः ॥

   गर्भे नु नौ जनिता दम्पती कर् देवस् त्वष्टा सविता विश्वरूपः |
   नकिर् अस्य प्र मिनन्ति व्रतानि वेद नाव् अस्य पृथिवी उत द्यौः ||

   gárbhe nú nau janitā́ dámpatī kardevástváṣṭā savitā́ viśvárūpaḥ ǀ
   nákirasya prá minanti vratā́ni véda nāvasyá pṛthivī́ utá dyáuḥ ǁ

   garbhe nu nau janitā dampatī kar devas tvaṣṭā savitā viśvarūpaḥ |
   nakir asya pra minanti vratāni veda nāv asya pṛthivī uta dyauḥ ||

   गर्भे॑ । नु । नौ॒ । ज॒नि॒ता । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । कः॒ । दे॒वः । त्वष्टा॑ । स॒वि॒ता । वि॒श्वऽरू॑पः ।
   नकिः॑ । अ॒स्य॒ । प्र । मि॒न॒न्ति॒ । व्र॒तानि॑ । वेद॑ । नौ॒ । अ॒स्य । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥

   गर्भे । नु । नौ । जनिता । दम्पती इति दम्ऽपती । कः । देवः । त्वष्टा । सविता । विश्वऽरूपः ।
   नकिः । अस्य । प्र । मिनन्ति । व्रतानि । वेद । नौ । अस्य । पृथिवी । उत । द्यौः ॥

   gárbhe ǀ nú ǀ nau ǀ janitā́ ǀ dámpatī íti dám-patī ǀ kaḥ ǀ deváḥ ǀ tváṣṭā ǀ savitā́ ǀ viśvá-rūpaḥ ǀ
   nákiḥ ǀ asya ǀ prá ǀ minanti ǀ vratā́ni ǀ véda ǀ nau ǀ asyá ǀ pṛthivī́ ǀ utá ǀ dyáuḥ ǁ

   garbhe ǀ nu ǀ nau ǀ janitā ǀ dampatī iti dam-patī ǀ kaḥ ǀ devaḥ ǀ tvaṣṭā ǀ savitā ǀ viśva-rūpaḥ ǀ
   nakiḥ ǀ asya ǀ pra ǀ minanti ǀ vratāni ǀ veda ǀ nau ǀ asya ǀ pṛthivī ǀ uta ǀ dyauḥ ǁ

   10.10.5 Aṣṭaka 7.6.6.5Anuvāka 10.1.72Interpretations

6. Ṛk 6

   को अ॒स्य वे॑द प्रथ॒मस्याह्नः॒ क ईं॑ ददर्श॒ क इ॒ह प्र वो॑चत् ।
   बृ॒हन्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धाम॒ कदु॑ ब्रव आहनो॒ वीच्या॒ नॄन् ॥

   को अस्य वेद प्रथमस्याह्नः क ईं ददर्श क इह प्र वोचत् |
   बृहन् मित्रस्य वरुणस्य धाम कद् उ ब्रव आहनो वीच्या नॄन् ||

   kó asyá veda prathamásyā́hnaḥ ká īm dadarśa ká ihá prá vocat ǀ
   bṛhánmitrásya váruṇasya dhā́ma kádu brava āhano vī́cyā nṝ́n ǁ

   ko asya veda prathamasyāhnaḥ ka īṃ dadarśa ka iha pra vocat |
   bṛhan mitrasya varuṇasya dhāma kad u brava āhano vīcyā nṝn ||

   कः । अ॒स्य । वे॒द॒ । प्र॒थ॒मस्य॑ । अह्नः॑ । कः । ई॒म् । द॒द॒र्श॒ । कः । इ॒ह । प्र । वो॒च॒त् ।
   बृ॒हत् । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । धाम॑ । कत् । ऊं॒ इति॑ । ब्र॒वः॒ । आ॒ह॒नः॒ । वीच्या॑ । नॄन् ॥

   कः । अस्य । वेद । प्रथमस्य । अह्नः । कः । ईम् । ददर्श । कः । इह । प्र । वोचत् ।
   बृहत् । मित्रस्य । वरुणस्य । धाम । कत् । ऊं इति । ब्रवः । आहनः । वीच्या । नॄन् ॥

   káḥ ǀ asyá ǀ veda ǀ prathamásya ǀ áhnaḥ ǀ káḥ ǀ īm ǀ dadarśa ǀ káḥ ǀ ihá ǀ prá ǀ vocat ǀ
   bṛhát ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ dhā́ma ǀ kát ǀ ūṃ íti ǀ bravaḥ ǀ āhanaḥ ǀ vī́cyā ǀ nṝ́n ǁ

   kaḥ ǀ asya ǀ veda ǀ prathamasya ǀ ahnaḥ ǀ kaḥ ǀ īm ǀ dadarśa ǀ kaḥ ǀ iha ǀ pra ǀ vocat ǀ
   bṛhat ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ dhāma ǀ kat ǀ ūṃ iti ǀ bravaḥ ǀ āhanaḥ ǀ vīcyā ǀ nṝn ǁ

   10.10.6 Aṣṭaka 7.6.7.1Anuvāka 10.1.73Interpretations

7. Ṛk 7

   य॒मस्य॑ मा य॒म्यं१॒॑ काम॒ आग॑न्त्समा॒ने योनौ॑ सह॒शेय्या॑य ।
   जा॒येव॒ पत्ये॑ त॒न्वं॑ रिरिच्यां॒ वि चि॑द्वृहेव॒ रथ्ये॑व च॒क्रा ॥

   यमस्य मा यम्यं काम आगन् समाने योनौ सहशेय्याय |
   जायेव पत्ये तन्वं रिरिच्यां वि चिद् वृहेव रथ्येव चक्रा ||

   yamásya mā yamyám kā́ma ā́gantsamāné yónau sahaśéyyāya ǀ
   jāyéva pátye tanvám riricyām ví cidvṛheva ráthyeva cakrā́ ǁ

   yamasya mā yamyaṃ kāma āgan samāne yonau sahaśeyyāya |
   jāyeva patye tanvaṃ riricyāṃ vi cid vṛheva rathyeva cakrā ||

   य॒मस्य॑ । मा॒ । य॒म्य॑म् । कामः॑ । आ । अ॒ग॒न् । स॒मा॒ने । योनौ॑ । स॒ह॒ऽशेय्या॑य ।
   जा॒याऽइ॑व । पत्ये॑ । त॒न्व॑म् । रि॒रि॒च्या॒म् । वि । चि॒त् । वृ॒हे॒व॒ । रथ्या॑ऽइव । च॒क्रा ॥

   यमस्य । मा । यम्यम् । कामः । आ । अगन् । समाने । योनौ । सहऽशेय्याय ।
   जायाऽइव । पत्ये । तन्वम् । रिरिच्याम् । वि । चित् । वृहेव । रथ्याऽइव । चक्रा ॥

   yamásya ǀ mā ǀ yamyám ǀ kā́maḥ ǀ ā́ ǀ agan ǀ samāné ǀ yónau ǀ saha-śéyyāya ǀ
   jāyā́-iva ǀ pátye ǀ tanvám ǀ riricyām ǀ ví ǀ cit ǀ vṛheva ǀ ráthyā-iva ǀ cakrā́ ǁ

   yamasya ǀ mā ǀ yamyam ǀ kāmaḥ ǀ ā ǀ agan ǀ samāne ǀ yonau ǀ saha-śeyyāya ǀ
   jāyā-iva ǀ patye ǀ tanvam ǀ riricyām ǀ vi ǀ cit ǀ vṛheva ǀ rathyā-iva ǀ cakrā ǁ

   10.10.7 Aṣṭaka 7.6.7.2Anuvāka 10.1.74Interpretations

8. Ṛk 8

   न ति॑ष्ठंति॒ न नि मि॑षंत्ये॒ते दे॒वानां॒ स्पश॑ इ॒ह ये चरं॑ति ।
   अ॒न्येन॒ मदा॑हनो याहि॒ तूयं॒ तेन॒ वि वृ॑ह॒ रथ्ये॑व च॒क्रा ॥

   न तिष्ठन्ति न नि मिषन्त्य् एते देवानां स्पश इह ये चरन्ति |
   अन्येन मद् आहनो याहि तूयं तेन वि वृह रथ्येव चक्रा ||

   ná tiṣṭhanti ná ní miṣantyeté devā́nām spáśa ihá yé cáranti ǀ
   anyéna mádāhano yāhi tū́yam téna ví vṛha ráthyeva cakrā́ ǁ

   na tiṣṭhanti na ni miṣanty ete devānāṃ spaśa iha ye caranti |
   anyena mad āhano yāhi tūyaṃ tena vi vṛha rathyeva cakrā ||

   न । ति॒ष्ठ॒न्ति॒ । न । नि । मि॒ष॒न्ति॒ । ए॒ते । दे॒वाना॑म् । स्पशः॑ । इ॒ह । ये । चर॑न्ति ।
   अ॒न्येन॑ । मत् । आ॒ह॒नः॒ । या॒हि॒ । तूय॑म् । तेन॑ । वि । वृ॒हे॒व॒ । रथ्या॑ऽइव । च॒क्रा ॥

   न । तिष्ठन्ति । न । नि । मिषन्ति । एते । देवानाम् । स्पशः । इह । ये । चरन्ति ।
   अन्येन । मत् । आहनः । याहि । तूयम् । तेन । वि । वृहेव । रथ्याऽइव । चक्रा ॥

   ná ǀ tiṣṭhanti ǀ ná ǀ ní ǀ miṣanti ǀ eté ǀ devā́nām ǀ spáśaḥ ǀ ihá ǀ yé ǀ cáranti ǀ
   anyéna ǀ mát ǀ āhanaḥ ǀ yāhi ǀ tū́yam ǀ téna ǀ ví ǀ vṛheva ǀ ráthyā-iva ǀ cakrā́ ǁ

   na ǀ tiṣṭhanti ǀ na ǀ ni ǀ miṣanti ǀ ete ǀ devānām ǀ spaśaḥ ǀ iha ǀ ye ǀ caranti ǀ
   anyena ǀ mat ǀ āhanaḥ ǀ yāhi ǀ tūyam ǀ tena ǀ vi ǀ vṛheva ǀ rathyā-iva ǀ cakrā ǁ

   10.10.8 Aṣṭaka 7.6.7.3Anuvāka 10.1.75Interpretations

9. Ṛk 9

   रात्री॑भिरस्मा॒ अह॑भिर्दशस्ये॒त्सूर्य॑स्य॒ चक्षु॒र्मुहु॒रुन्मि॑मीयात् ।
   दि॒वा पृ॑थि॒व्या मि॑थु॒ना सबं॑धू य॒मीर्य॒मस्य॑ बिभृया॒दजा॑मि ॥

   रात्रीभिर् अस्मा अहभिर् दशस्येत् सूर्यस्य चक्षुर् मुहुर् उन् मिमीयात् |
   दिवा पृथिव्या मिथुना सबन्धू यमीर् यमस्य बिभृयाद् अजामि ||

   rā́trībhirasmā áhabhirdaśasyetsū́ryasya cákṣurmúhurúnmimīyāt ǀ
   divā́ pṛthivyā́ mithunā́ sábandhū yamī́ryamásya bibhṛyādájāmi ǁ

   rātrībhir asmā ahabhir daśasyet sūryasya cakṣur muhur un mimīyāt |
   divā pṛthivyā mithunā sabandhū yamīr yamasya bibhṛyād ajāmi ||

   रात्री॑भिः । अ॒स्मै॒ । अह॑ऽभिः । द॒श॒स्ये॒त् । सूर्य॑स्य । चक्षुः॑ । मुहुः॑ । उत् । मि॒मी॒या॒त् ।
   दि॒वा । पृ॒थि॒व्या । मि॒थु॒ना । सब॑न्धू॒ इति॒ सऽब॑न्धू । य॒मीः । य॒मस्य॑ । बि॒भृ॒या॒त् । अजा॑मि ॥

   रात्रीभिः । अस्मै । अहऽभिः । दशस्येत् । सूर्यस्य । चक्षुः । मुहुः । उत् । मिमीयात् ।
   दिवा । पृथिव्या । मिथुना । सबन्धू इति सऽबन्धू । यमीः । यमस्य । बिभृयात् । अजामि ॥

   rā́trībhiḥ ǀ asmai ǀ áha-bhiḥ ǀ daśasyet ǀ sū́ryasya ǀ cákṣuḥ ǀ múhuḥ ǀ út ǀ mimīyāt ǀ
   divā́ ǀ pṛthivyā́ ǀ mithunā́ ǀ sábandhū íti sá-bandhū ǀ yamī́ḥ ǀ yamásya ǀ bibhṛyāt ǀ ájāmi ǁ

   rātrībhiḥ ǀ asmai ǀ aha-bhiḥ ǀ daśasyet ǀ sūryasya ǀ cakṣuḥ ǀ muhuḥ ǀ ut ǀ mimīyāt ǀ
   divā ǀ pṛthivyā ǀ mithunā ǀ sabandhū iti sa-bandhū ǀ yamīḥ ǀ yamasya ǀ bibhṛyāt ǀ ajāmi ǁ

   10.10.9 Aṣṭaka 7.6.7.4Anuvāka 10.1.76Interpretations

10. Ṛk 10

    आ घा॒ ता ग॑च्छा॒नुत्त॑रा यु॒गानि॒ यत्र॑ जा॒मयः॑ कृ॒णव॒न्नजा॑मि ।
    उप॑ बर्बृहि वृष॒भाय॑ बा॒हुम॒न्यमि॑च्छस्व सुभगे॒ पतिं॒ मत् ॥

    आ घा ता गच्छान् उत्तरा युगानि यत्र जामयः कृणवन्न् अजामि |
    उप बर्बृहि वृषभाय बाहुम् अन्यम् इच्छस्व सुभगे पतिम् मत् ||

    ā́ ghā tā́ gacchānúttarā yugā́ni yátra jāmáyaḥ kṛṇávannájāmi ǀ
    úpa barbṛhi vṛṣabhā́ya bāhúmanyámicchasva subhage pátim mát ǁ

    ā ghā tā gacchān uttarā yugāni yatra jāmayaḥ kṛṇavann ajāmi |
    upa barbṛhi vṛṣabhāya bāhum anyam icchasva subhage patim mat ||

    आ । घ॒ । ता । ग॒च्छा॒न् । उत्ऽत॑रा । यु॒गानि॑ । यत्र॑ । जा॒मयः॑ । कृ॒णव॑न् । अजा॑मि ।
    उप॑ । ब॒र्बृ॒हि॒ । वृ॒ष॒भाय॑ । बा॒हुम् । अ॒न्यम् । इ॒च्छ॒स्व॒ । सु॒ऽभ॒गे॒ । पति॑म् । मत् ॥

    आ । घ । ता । गच्छान् । उत्ऽतरा । युगानि । यत्र । जामयः । कृणवन् । अजामि ।
    उप । बर्बृहि । वृषभाय । बाहुम् । अन्यम् । इच्छस्व । सुऽभगे । पतिम् । मत् ॥

    ā́ ǀ gha ǀ tā́ ǀ gacchān ǀ út-tarā ǀ yugā́ni ǀ yátra ǀ jāmáyaḥ ǀ kṛṇávan ǀ ájāmi ǀ
    úpa ǀ barbṛhi ǀ vṛṣabhā́ya ǀ bāhúm ǀ anyám ǀ icchasva ǀ su-bhage ǀ pátim ǀ mát ǁ

    ā ǀ gha ǀ tā ǀ gacchān ǀ ut-tarā ǀ yugāni ǀ yatra ǀ jāmayaḥ ǀ kṛṇavan ǀ ajāmi ǀ
    upa ǀ barbṛhi ǀ vṛṣabhāya ǀ bāhum ǀ anyam ǀ icchasva ǀ su-bhage ǀ patim ǀ mat ǁ

    10.10.10 Aṣṭaka 7.6.7.5Anuvāka 10.1.77Interpretations

11. Ṛk 11

    किं भ्राता॑स॒द्यद॑ना॒थं भवा॑ति॒ किमु॒ स्वसा॒ यन्निर्ऋ॑तिर्नि॒गच्छा॑त् ।
    काम॑मूता ब॒ह्वे॒३॒॑तद्र॑पामि त॒न्वा॑ मे त॒न्वं१॒॑ सं पि॑पृग्धि ॥

    किम् भ्रातासद् यद् अनाथम् भवाति किम् उ स्वसा यन् निरृतिर् निगच्छात् |
    काममूता बह्व् एतद् रपामि तन्वा मे तन्वं सम् पिपृग्धि ||

    kím bhrā́tāsadyádanāthám bhávāti kímu svásā yánnírṛtirnigácchāt ǀ
    kā́mamūtā bahvétádrapāmi tanvā́ me tanvám sám pipṛgdhi ǁ

    kim bhrātāsad yad anātham bhavāti kim u svasā yan nirṛtir nigacchāt |
    kāmamūtā bahv etad rapāmi tanvā me tanvaṃ sam pipṛgdhi ||

    किम् । भ्राता॑ । अ॒स॒त् । यत् । अ॒ना॒थम् । भवा॑ति । किम् । ऊं॒ इति॑ । स्वसा॑ । यत् । निःऽऋ॑तिः । नि॒ऽगच्छा॑त् ।
    काम॑ऽमूता । ब॒हु । ए॒तत् । र॒पा॒मि॒ । त॒न्वा॑ । मे॒ । त॒न्व॑म् । सम् । पि॒पृ॒ग्धि॒ ॥

    किम् । भ्राता । असत् । यत् । अनाथम् । भवाति । किम् । ऊं इति । स्वसा । यत् । निःऽऋतिः । निऽगच्छात् ।
    कामऽमूता । बहु । एतत् । रपामि । तन्वा । मे । तन्वम् । सम् । पिपृग्धि ॥

    kím ǀ bhrā́tā ǀ asat ǀ yát ǀ anāthám ǀ bhávāti ǀ kím ǀ ūṃ íti ǀ svásā ǀ yát ǀ níḥ-ṛtiḥ ǀ ni-gácchāt ǀ
    kā́ma-mūtā ǀ bahú ǀ etát ǀ rapāmi ǀ tanvā́ ǀ me ǀ tanvám ǀ sám ǀ pipṛgdhi ǁ

    kim ǀ bhrātā ǀ asat ǀ yat ǀ anātham ǀ bhavāti ǀ kim ǀ ūṃ iti ǀ svasā ǀ yat ǀ niḥ-ṛtiḥ ǀ ni-gacchāt ǀ
    kāma-mūtā ǀ bahu ǀ etat ǀ rapāmi ǀ tanvā ǀ me ǀ tanvam ǀ sam ǀ pipṛgdhi ǁ

    10.10.11 Aṣṭaka 7.6.8.1Anuvāka 10.1.78Interpretations

12. Ṛk 12

    न वा उ॑ ते त॒न्वा॑ त॒न्वं१॒॑ सं प॑पृच्यां पा॒पमा॑हु॒र्यः स्वसा॑रं नि॒गच्छा॑त् ।
    अ॒न्येन॒ मत्प्र॒मुदः॑ कल्पयस्व॒ न ते॒ भ्राता॑ सुभगे वष्ट्ये॒तत् ॥

    न वा उ ते तन्वा तन्वं सम् पपृच्याम् पापम् आहुर् यः स्वसारं निगच्छात् |
    अन्येन मत् प्रमुदः कल्पयस्व न ते भ्राता सुभगे वष्ट्य् एतत् ||

    ná vā́ u te tanvā́ tanvám sám papṛcyām pāpámāhuryáḥ svásāram nigácchāt ǀ
    anyéna mátpramúdaḥ kalpayasva ná te bhrā́tā subhage vaṣṭyetát ǁ

    na vā u te tanvā tanvaṃ sam papṛcyām pāpam āhur yaḥ svasāraṃ nigacchāt |
    anyena mat pramudaḥ kalpayasva na te bhrātā subhage vaṣṭy etat ||

    न । वै । ऊं॒ इति॑ । ते॒ । त॒न्वा॑ । त॒न्व॑म् । सम् । प॒पृ॒च्या॒म् । पा॒पम् । आ॒हुः॒ । यः । स्वसा॑रम् । नि॒ऽगच्छा॑त् ।
    अ॒न्येन॑ । मत् । प्र॒ऽमुदः॑ । क॒ल्प॒य॒स्व॒ । न । ते॒ । भ्राता॑ । सु॒ऽभ॒गे॒ । व॒ष्टि॒ । ए॒तत् ॥

    न । वै । ऊं इति । ते । तन्वा । तन्वम् । सम् । पपृच्याम् । पापम् । आहुः । यः । स्वसारम् । निऽगच्छात् ।
    अन्येन । मत् । प्रऽमुदः । कल्पयस्व । न । ते । भ्राता । सुऽभगे । वष्टि । एतत् ॥

    ná ǀ vái ǀ ūṃ íti ǀ te ǀ tanvā́ ǀ tanvám ǀ sám ǀ papṛcyām ǀ pāpám ǀ āhuḥ ǀ yáḥ ǀ svásāram ǀ ni-gácchāt ǀ
    anyéna ǀ mát ǀ pra-múdaḥ ǀ kalpayasva ǀ ná ǀ te ǀ bhrā́tā ǀ su-bhage ǀ vaṣṭi ǀ etát ǁ

    na ǀ vai ǀ ūṃ iti ǀ te ǀ tanvā ǀ tanvam ǀ sam ǀ papṛcyām ǀ pāpam ǀ āhuḥ ǀ yaḥ ǀ svasāram ǀ ni-gacchāt ǀ
    anyena ǀ mat ǀ pra-mudaḥ ǀ kalpayasva ǀ na ǀ te ǀ bhrātā ǀ su-bhage ǀ vaṣṭi ǀ etat ǁ

    10.10.12 Aṣṭaka 7.6.8.2Anuvāka 10.1.79Interpretations

13. Ṛk 13

    ब॒तो ब॑तासि यम॒ नैव ते॒ मनो॒ हृद॑यं चाविदाम ।
    अ॒न्या किल॒ त्वां क॒क्ष्ये॑व यु॒क्तं परि॑ ष्वजाते॒ लिबु॑जेव वृ॒क्षं ॥

    बतो बतासि यम नैव ते मनो हृदयं चाविदाम |
    अन्या किल त्वां कक्ष्येव युक्तम् परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् ||

    bató batāsi yama náivá te máno hṛ́dayam cāvidāma ǀ
    anyā́ kíla tvā́m kakṣyéva yuktám pári ṣvajāte líbujeva vṛkṣám ǁ

    bato batāsi yama naiva te mano hṛdayaṃ cāvidāma |
    anyā kila tvāṃ kakṣyeva yuktam pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam ||

    ब॒तः । ब॒त॒ । अ॒सि॒ । य॒म॒ । न । ए॒व । ते॒ । मनः॑ । हृद॑यम् । च॒ । अ॒वि॒दा॒म॒ ।
    अ॒न्या । किल॑ । त्वाम् । क॒क्ष्या॑ऽइव । यु॒क्तम् । परि॑ । स्व॒जा॒ते॒ । लिबु॑जाऽइव । वृ॒क्षम् ॥

    बतः । बत । असि । यम । न । एव । ते । मनः । हृदयम् । च । अविदाम ।
    अन्या । किल । त्वाम् । कक्ष्याऽइव । युक्तम् । परि । स्वजाते । लिबुजाऽइव । वृक्षम् ॥

    batáḥ ǀ bata ǀ asi ǀ yama ǀ ná ǀ evá ǀ te ǀ mánaḥ ǀ hṛ́dayam ǀ ca ǀ avidāma ǀ
    anyā́ ǀ kíla ǀ tvā́m ǀ kakṣyā́-iva ǀ yuktám ǀ pári ǀ svajāte ǀ líbujā-iva ǀ vṛkṣám ǁ

    bataḥ ǀ bata ǀ asi ǀ yama ǀ na ǀ eva ǀ te ǀ manaḥ ǀ hṛdayam ǀ ca ǀ avidāma ǀ
    anyā ǀ kila ǀ tvām ǀ kakṣyā-iva ǀ yuktam ǀ pari ǀ svajāte ǀ libujā-iva ǀ vṛkṣam ǁ

    10.10.13 Aṣṭaka 7.6.8.3Anuvāka 10.1.80Interpretations

14. Ṛk 14

    अ॒न्यमू॒ षु त्वं य॑म्य॒न्य उ॒ त्वां परि॑ ष्वजाते॒ लिबु॑जेव वृ॒क्षं ।
    तस्य॑ वा॒ त्वं मन॑ इ॒च्छा स वा॒ तवाधा॑ कृणुष्व सं॒विदं॒ सुभ॑द्रां ॥

    अन्यम् ऊ षु त्वं यम्य् अन्य उ त्वाम् परि ष्वजाते लिबुजेव वृक्षम् |
    तस्य वा त्वम् मन इच्छा स वा तवाधा कृणुष्व संविदं सुभद्राम् ||

    anyámū ṣú tvám yamyanyá u tvā́m pári ṣvajāte líbujeva vṛkṣám ǀ
    tásya vā tvám mána icchā́ sá vā távā́dhā kṛṇuṣva saṃvídam súbhadrām ǁ

    anyam ū ṣu tvaṃ yamy anya u tvām pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam |
    tasya vā tvam mana icchā sa vā tavādhā kṛṇuṣva saṃvidaṃ subhadrām ||

    अ॒न्यम् । ऊं॒ इति॑ । सु । त्वम् । य॒मि॒ । अ॒न्यः । ऊं॒ इति॑ । त्वाम् । परि॑ । स्व॒जा॒ते॒ । लिबु॑जाऽइव । वृ॒क्षम् ।
    तस्य॑ । वा॒ । त्वम् । मनः॑ । इ॒च्छ । सः । वा॒ । तव॑ । अध॑ । कृ॒णु॒ष्व॒ । स॒म्ऽविद॑म् । सुऽभ॑द्राम् ॥

    अन्यम् । ऊं इति । सु । त्वम् । यमि । अन्यः । ऊं इति । त्वाम् । परि । स्वजाते । लिबुजाऽइव । वृक्षम् ।
    तस्य । वा । त्वम् । मनः । इच्छ । सः । वा । तव । अध । कृणुष्व । सम्ऽविदम् । सुऽभद्राम् ॥

    anyám ǀ ūṃ íti ǀ sú ǀ tvám ǀ yami ǀ anyáḥ ǀ ūṃ íti ǀ tvā́m ǀ pári ǀ svajāte ǀ líbujā-iva ǀ vṛkṣám ǀ
    tásya ǀ vā ǀ tvám ǀ mánaḥ ǀ icchá ǀ sáḥ ǀ vā ǀ táva ǀ ádha ǀ kṛṇuṣva ǀ sam-vídam ǀ sú-bhadrām ǁ

    anyam ǀ ūṃ iti ǀ su ǀ tvam ǀ yami ǀ anyaḥ ǀ ūṃ iti ǀ tvām ǀ pari ǀ svajāte ǀ libujā-iva ǀ vṛkṣam ǀ
    tasya ǀ vā ǀ tvam ǀ manaḥ ǀ iccha ǀ saḥ ǀ vā ǀ tava ǀ adha ǀ kṛṇuṣva ǀ sam-vidam ǀ su-bhadrām ǁ

    10.10.14 Aṣṭaka 7.6.8.4Anuvāka 10.1.81Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.