Devatā देवता

1-4: Mṛtyu; 5: Dhātṛ; 6: Tvaṣṭṛ; 7-12: Pitṛmedhas; 13: Yama, Pitṛmedhas; 14: Pitṛmedha Or Prajāpati

Ṛṣi ऋषि

Saṃkasuka Yāmāyana

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Prastārapaṅkti, Jagatī, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   परं॑ मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पंथां॒ यस्ते॒ स्व इत॑रो देव॒याना॑त् ।
   चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते॑ ब्रवीमि॒ मा नः॑ प्र॒जां री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥

   परम् मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस् ते स्व इतरो देवयानात् |
   चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजां रीरिषो मोत वीरान् ||

   páram mṛtyo ánu párehi pánthām yáste svá ítaro devayā́nāt ǀ
   cákṣuṣmate śṛṇvaté te bravīmi mā́ naḥ prajā́m rīriṣo mótá vīrā́n ǁ

   param mṛtyo anu parehi panthāṃ yas te sva itaro devayānāt |
   cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajāṃ rīriṣo mota vīrān ||

   पर॑म् । मृ॒त्यो॒ इति॑ । अनु॑ । परा॑ । इ॒हि॒ । पन्था॑म् । यः । ते॒ । स्वः । इत॑रः । दे॒व॒ऽयाना॑त् ।
   चक्षु॑ष्मते । शृ॒ण्व॒ते । ते॒ । ब्र॒वी॒मि॒ । मा । नः॒ । प्र॒ऽजाम् । रि॒रि॒षः॒ । मा । उ॒त । वी॒रान् ॥

   परम् । मृत्यो इति । अनु । परा । इहि । पन्थाम् । यः । ते । स्वः । इतरः । देवऽयानात् ।
   चक्षुष्मते । शृण्वते । ते । ब्रवीमि । मा । नः । प्रऽजाम् । रिरिषः । मा । उत । वीरान् ॥

   páram ǀ mṛtyo íti ǀ ánu ǀ párā ǀ ihi ǀ pánthām ǀ yáḥ ǀ te ǀ sváḥ ǀ ítaraḥ ǀ deva-yā́nāt ǀ
   cákṣuṣmate ǀ śṛṇvaté ǀ te ǀ bravīmi ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ pra-jā́m ǀ ririṣaḥ ǀ mā́ ǀ utá ǀ vīrā́n ǁ

   param ǀ mṛtyo iti ǀ anu ǀ parā ǀ ihi ǀ panthām ǀ yaḥ ǀ te ǀ svaḥ ǀ itaraḥ ǀ deva-yānāt ǀ
   cakṣuṣmate ǀ śṛṇvate ǀ te ǀ bravīmi ǀ mā ǀ naḥ ǀ pra-jām ǀ ririṣaḥ ǀ mā ǀ uta ǀ vīrān ǁ

   10.18.1 Aṣṭaka 7.6.26.1Anuvāka 10.2.15Interpretations

2. Ṛk 2

   मृ॒त्योः प॒दं यो॒पयं॑तो॒ यदैत॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ।
   आ॒प्याय॑मानाः प्र॒जया॒ धने॑न शु॒द्धाः पू॒ता भ॑वत यज्ञियासः ॥

   मृत्योः पदं योपयन्तो यद् ऐत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः |
   आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः ||

   mṛtyóḥ padám yopáyanto yádáita drā́ghīya ā́yuḥ pratarám dádhānāḥ ǀ
   āpyā́yamānāḥ prajáyā dhánena śuddhā́ḥ pūtā́ bhavata yajñiyāsaḥ ǁ

   mṛtyoḥ padaṃ yopayanto yad aita drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ |
   āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥ pūtā bhavata yajñiyāsaḥ ||

   मृ॒त्योः । प॒दम् । यो॒पय॑न्तः । यत् । ऐत॑ । द्राघी॑यः । आयुः॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दधा॑नाः ।
   आ॒प्याय॑मानाः । प्र॒ऽजया॑ । धने॑न । शु॒द्धाः । पू॒ताः । भ॒व॒त॒ । य॒ज्ञि॒या॒सः॒ ॥

   मृत्योः । पदम् । योपयन्तः । यत् । ऐत । द्राघीयः । आयुः । प्रऽतरम् । दधानाः ।
   आप्यायमानाः । प्रऽजया । धनेन । शुद्धाः । पूताः । भवत । यज्ञियासः ॥

   mṛtyóḥ ǀ padám ǀ yopáyantaḥ ǀ yát ǀ áita ǀ drā́ghīyaḥ ǀ ā́yuḥ ǀ pra-tarám ǀ dádhānāḥ ǀ
   āpyā́yamānāḥ ǀ pra-jáyā ǀ dhánena ǀ śuddhā́ḥ ǀ pūtā́ḥ ǀ bhavata ǀ yajñiyāsaḥ ǁ

   mṛtyoḥ ǀ padam ǀ yopayantaḥ ǀ yat ǀ aita ǀ drāghīyaḥ ǀ āyuḥ ǀ pra-taram ǀ dadhānāḥ ǀ
   āpyāyamānāḥ ǀ pra-jayā ǀ dhanena ǀ śuddhāḥ ǀ pūtāḥ ǀ bhavata ǀ yajñiyāsaḥ ǁ

   10.18.2 Aṣṭaka 7.6.26.2Anuvāka 10.2.16Interpretations

3. Ṛk 3

   इ॒मे जी॒वा वि मृ॒तैराव॑वृत्र॒न्नभू॑द्भ॒द्रा दे॒वहू॑तिर्नो अ॒द्य ।
   प्रांचो॑ अगाम नृ॒तये॒ हसा॑य॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ॥

   इमे जीवा वि मृतैर् आववृत्रन्न् अभूद् भद्रा देवहूतिर् नो अद्य |
   प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ||

   imé jīvā́ ví mṛtáirā́vavṛtrannábhūdbhadrā́ deváhūtirno adyá ǀ
   prā́ñco agāma nṛtáye hásāya drā́ghīya ā́yuḥ pratarám dádhānāḥ ǁ

   ime jīvā vi mṛtair āvavṛtrann abhūd bhadrā devahūtir no adya |
   prāñco agāma nṛtaye hasāya drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ ||

   इ॒मे । जी॒वाः । वि । मृ॒तैः । आ । अ॒व॒वृ॒त्र॒न् । अभू॑त् । भ॒द्रा । दे॒वऽहू॑तिः । नः॒ । अ॒द्य ।
   प्राञ्चः॑ । अ॒गा॒म॒ । नृ॒तये॑ । हसा॑य । द्राघी॑यः । आयुः॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दधा॑नाः ॥

   इमे । जीवाः । वि । मृतैः । आ । अववृत्रन् । अभूत् । भद्रा । देवऽहूतिः । नः । अद्य ।
   प्राञ्चः । अगाम । नृतये । हसाय । द्राघीयः । आयुः । प्रऽतरम् । दधानाः ॥

   imé ǀ jīvā́ḥ ǀ ví ǀ mṛtáiḥ ǀ ā́ ǀ avavṛtran ǀ ábhūt ǀ bhadrā́ ǀ devá-hūtiḥ ǀ naḥ ǀ adyá ǀ
   prā́ñcaḥ ǀ agāma ǀ nṛtáye ǀ hásāya ǀ drā́ghīyaḥ ǀ ā́yuḥ ǀ pra-tarám ǀ dádhānāḥ ǁ

   ime ǀ jīvāḥ ǀ vi ǀ mṛtaiḥ ǀ ā ǀ avavṛtran ǀ abhūt ǀ bhadrā ǀ deva-hūtiḥ ǀ naḥ ǀ adya ǀ
   prāñcaḥ ǀ agāma ǀ nṛtaye ǀ hasāya ǀ drāghīyaḥ ǀ āyuḥ ǀ pra-taram ǀ dadhānāḥ ǁ

   10.18.3 Aṣṭaka 7.6.26.3Anuvāka 10.2.17Interpretations

4. Ṛk 4

   इ॒मं जी॒वेभ्यः॑ परि॒धिं द॑धामि॒ मैषां॒ नु गा॒दप॑रो॒ अर्थ॑मे॒तं ।
   श॒तं जी॑वंतु श॒रदः॑ पुरू॒चीरं॒तर्मृ॒त्युं द॑धतां॒ पर्व॑तेन ॥

   इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गाद् अपरो अर्थम् एतम् |
   शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीर् अन्तर् मृत्युं दधताम् पर्वतेन ||

   imám jīvébhyaḥ paridhím dadhāmi máiṣām nú gādáparo árthametám ǀ
   śatám jīvantu śarádaḥ purūcī́rantármṛtyúm dadhatām párvatena ǁ

   imaṃ jīvebhyaḥ paridhiṃ dadhāmi maiṣāṃ nu gād aparo artham etam |
   śataṃ jīvantu śaradaḥ purūcīr antar mṛtyuṃ dadhatām parvatena ||

   इ॒मम् । जी॒वेभ्यः॑ । प॒रि॒ऽधिम् । द॒धा॒मि॒ । मा । ए॒षा॒म् । नु । गा॒त् । अप॑रः । अर्थ॑म् । ए॒तम् ।
   श॒तम् । जी॒व॒न्तु॒ । श॒रदः॑ । पु॒रू॒चीः । अ॒न्तः । मृ॒त्युम् । द॒ध॒ता॒म् । पर्व॑तेन ॥

   इमम् । जीवेभ्यः । परिऽधिम् । दधामि । मा । एषाम् । नु । गात् । अपरः । अर्थम् । एतम् ।
   शतम् । जीवन्तु । शरदः । पुरूचीः । अन्तः । मृत्युम् । दधताम् । पर्वतेन ॥

   imám ǀ jīvébhyaḥ ǀ pari-dhím ǀ dadhāmi ǀ mā́ ǀ eṣām ǀ nú ǀ gāt ǀ áparaḥ ǀ ártham ǀ etám ǀ
   śatám ǀ jīvantu ǀ śarádaḥ ǀ purūcī́ḥ ǀ antáḥ ǀ mṛtyúm ǀ dadhatām ǀ párvatena ǁ

   imam ǀ jīvebhyaḥ ǀ pari-dhim ǀ dadhāmi ǀ mā ǀ eṣām ǀ nu ǀ gāt ǀ aparaḥ ǀ artham ǀ etam ǀ
   śatam ǀ jīvantu ǀ śaradaḥ ǀ purūcīḥ ǀ antaḥ ǀ mṛtyum ǀ dadhatām ǀ parvatena ǁ

   10.18.4 Aṣṭaka 7.6.26.4Anuvāka 10.2.18Interpretations

5. Ṛk 5

   यथाहा॑न्यनुपू॒र्वं भवं॑ति॒ यथ॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॒र्यंति॑ सा॒धु ।
   यथा॒ न पूर्व॒मप॑रो॒ जहा॑त्ये॒वा धा॑त॒रायूं॑षि कल्पयैषां ॥

   यथाहान्य् अनुपूर्वम् भवन्ति यथ ऋतव ऋतुभिर् यन्ति साधु |
   यथा न पूर्वम् अपरो जहात्य् एवा धातर् आयूंषि कल्पयैषाम् ||

   yáthā́hānyanupūrvám bhávanti yátha ṛtáva ṛtúbhiryánti sādhú ǀ
   yáthā ná pū́rvamáparo jáhātyevā́ dhātarā́yūṃṣi kalpayaiṣām ǁ

   yathāhāny anupūrvam bhavanti yatha ṛtava ṛtubhir yanti sādhu |
   yathā na pūrvam aparo jahāty evā dhātar āyūṃṣi kalpayaiṣām ||

   यथा॑ । अहा॑नि । अ॒नु॒ऽपू॒र्वम् । भव॑न्ति । यथा॑ । ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तुऽभिः॑ । यन्ति॑ । सा॒धु ।
   यथा॑ । न । पूर्व॑म् । अप॑रः । जहा॑ति । ए॒व । धा॒तः॒ । आयूं॑षि । क॒ल्प॒य॒ । ए॒षाम् ॥

   यथा । अहानि । अनुऽपूर्वम् । भवन्ति । यथा । ऋतवः । ऋतुऽभिः । यन्ति । साधु ।
   यथा । न । पूर्वम् । अपरः । जहाति । एव । धातः । आयूंषि । कल्पय । एषाम् ॥

   yáthā ǀ áhāni ǀ anu-pūrvám ǀ bhávanti ǀ yáthā ǀ ṛtávaḥ ǀ ṛtú-bhiḥ ǀ yánti ǀ sādhú ǀ
   yáthā ǀ ná ǀ pū́rvam ǀ áparaḥ ǀ jáhāti ǀ evá ǀ dhātaḥ ǀ ā́yūṃṣi ǀ kalpaya ǀ eṣā́m ǁ

   yathā ǀ ahāni ǀ anu-pūrvam ǀ bhavanti ǀ yathā ǀ ṛtavaḥ ǀ ṛtu-bhiḥ ǀ yanti ǀ sādhu ǀ
   yathā ǀ na ǀ pūrvam ǀ aparaḥ ǀ jahāti ǀ eva ǀ dhātaḥ ǀ āyūṃṣi ǀ kalpaya ǀ eṣām ǁ

   10.18.5 Aṣṭaka 7.6.26.5Anuvāka 10.2.19Interpretations

6. Ṛk 6

   आ रो॑ह॒तायु॑र्ज॒रसं॑ वृणा॒ना अ॑नुपू॒र्वं यत॑माना॒ यति॒ ष्ठ ।
   इ॒ह त्वष्टा॑ सु॒जनि॑मा स॒जोषा॑ दी॒र्घमायुः॑ करति जी॒वसे॑ वः ॥

   आ रोहतायुर् जरसं वृणाना अनुपूर्वं यतमाना यति ष्ठ |
   इह त्वष्टा सुजनिमा सजोषा दीर्घम् आयुः करति जीवसे वः ||

   ā́ rohatā́yurjarásam vṛṇānā́ anupūrvám yátamānā yáti ṣṭhá ǀ
   ihá tváṣṭā sujánimā sajóṣā dīrghámā́yuḥ karati jīváse vaḥ ǁ

   ā rohatāyur jarasaṃ vṛṇānā anupūrvaṃ yatamānā yati ṣṭha |
   iha tvaṣṭā sujanimā sajoṣā dīrgham āyuḥ karati jīvase vaḥ ||

   आ । रो॒ह॒त॒ । आयुः॑ । ज॒रस॑म् । वृ॒णा॒नाः । अ॒नु॒ऽपू॒र्वम् । यत॑मानाः । यति॑ । स्थ ।
   इ॒ह । त्वष्टा॑ । सु॒ऽजनि॑मा । स॒ऽजोषाः॑ । दी॒र्घम् । आयुः॑ । क॒र॒ति॒ । जी॒वसे॑ । वः॒ ॥

   आ । रोहत । आयुः । जरसम् । वृणानाः । अनुऽपूर्वम् । यतमानाः । यति । स्थ ।
   इह । त्वष्टा । सुऽजनिमा । सऽजोषाः । दीर्घम् । आयुः । करति । जीवसे । वः ॥

   ā́ ǀ rohata ǀ ā́yuḥ ǀ jarásam ǀ vṛṇānā́ḥ ǀ anu-pūrvám ǀ yátamānāḥ ǀ yáti ǀ sthá ǀ
   ihá ǀ tváṣṭā ǀ su-jánimā ǀ sa-jóṣāḥ ǀ dīrghám ǀ ā́yuḥ ǀ karati ǀ jīváse ǀ vaḥ ǁ

   ā ǀ rohata ǀ āyuḥ ǀ jarasam ǀ vṛṇānāḥ ǀ anu-pūrvam ǀ yatamānāḥ ǀ yati ǀ stha ǀ
   iha ǀ tvaṣṭā ǀ su-janimā ǀ sa-joṣāḥ ǀ dīrgham ǀ āyuḥ ǀ karati ǀ jīvase ǀ vaḥ ǁ

   10.18.6 Aṣṭaka 7.6.27.1Anuvāka 10.2.20Interpretations

7. Ṛk 7

   इ॒मा नारी॑रविध॒वाः सु॒पत्नी॒रांज॑नेन स॒र्पिषा॒ सं वि॑शंतु ।
   अ॒न॒श्रवो॑ऽनमी॒वाः सु॒रत्ना॒ आ रो॑हंतु॒ जन॑यो॒ योनि॒मग्रे॑ ॥

   इमा नारीर् अविधवाः सुपत्नीर् आञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु |
   अनश्रवो ऽनमीवाः सुरत्ना आ रोहन्तु जनयो योनिम् अग्रे ||

   imā́ nā́rīravidhavā́ḥ supátnīrā́ñjanena sarpíṣā sám viśantu ǀ
   anaśrávo’namīvā́ḥ surátnā ā́ rohantu jánayo yónimágre ǁ

   imā nārīr avidhavāḥ supatnīr āñjanena sarpiṣā saṃ viśantu |
   anaśravo 'namīvāḥ suratnā ā rohantu janayo yonim agre ||

   इ॒माः । नारीः॑ । अ॒वि॒ध॒वाः । सु॒ऽपत्नीः॑ । आ॒ऽअञ्ज॑नेन । स॒र्पिषा॑ । सम् । वि॒श॒न्तु॒ ।
   अ॒न॒श्रवः॑ । अ॒न॒मी॒वाः । सु॒ऽरत्नाः॑ । आ । रो॒ह॒न्तु॒ । जन॑यः । योनि॑म् । अग्रे॑ ॥

   इमाः । नारीः । अविधवाः । सुऽपत्नीः । आऽअञ्जनेन । सर्पिषा । सम् । विशन्तु ।
   अनश्रवः । अनमीवाः । सुऽरत्नाः । आ । रोहन्तु । जनयः । योनिम् । अग्रे ॥

   imā́ḥ ǀ nā́rīḥ ǀ avidhavā́ḥ ǀ su-pátnīḥ ǀ ā-áñjanena ǀ sarpíṣā ǀ sám ǀ viśantu ǀ
   anaśrávaḥ ǀ anamīvā́ḥ ǀ su-rátnāḥ ǀ ā́ ǀ rohantu ǀ jánayaḥ ǀ yónim ǀ ágre ǁ

   imāḥ ǀ nārīḥ ǀ avidhavāḥ ǀ su-patnīḥ ǀ ā-añjanena ǀ sarpiṣā ǀ sam ǀ viśantu ǀ
   anaśravaḥ ǀ anamīvāḥ ǀ su-ratnāḥ ǀ ā ǀ rohantu ǀ janayaḥ ǀ yonim ǀ agre ǁ

   10.18.7 Aṣṭaka 7.6.27.2Anuvāka 10.2.21Interpretations

8. Ṛk 8

   उदी॑र्ष्व नार्य॒भि जी॑वलो॒कं ग॒तासु॑मे॒तमुप॑ शेष॒ एहि॑ ।
   ह॒स्त॒ग्रा॒भस्य॑ दिधि॒षोस्तवे॒दं पत्यु॑र्जनि॒त्वम॒भि सं ब॑भूथ ॥

   उद् ईर्ष्व नार्य् अभि जीवलोकं गतासुम् एतम् उप शेष एहि |
   हस्तग्राभस्य दिधिषोस् तवेदम् पत्युर् जनित्वम् अभि सम् बभूथ ||

   údīrṣva nāryabhí jīvalokám gatā́sumetámúpa śeṣa éhi ǀ
   hastagrābhásya didhiṣóstávedám pátyurjanitvámabhí sám babhūtha ǁ

   ud īrṣva nāry abhi jīvalokaṃ gatāsum etam upa śeṣa ehi |
   hastagrābhasya didhiṣos tavedam patyur janitvam abhi sam babhūtha ||

   उत् । ई॒र्ष्व॒ । ना॒रि॒ । अ॒भि । जी॒व॒ऽलो॒कम् । ग॒तऽअ॑सुम् । ए॒तम् । उप॑ । शे॒षे॒ । आ । इ॒हि॒ ।
   ह॒स्त॒ऽग्रा॒भस्य॑ । दि॒धि॒षोः । तव॑ । इ॒दम् । पत्युः॑ । ज॒नि॒ऽत्वम् । अ॒भि । सम् । ब॒भू॒थ॒ ॥

   उत् । ईर्ष्व । नारि । अभि । जीवऽलोकम् । गतऽअसुम् । एतम् । उप । शेषे । आ । इहि ।
   हस्तऽग्राभस्य । दिधिषोः । तव । इदम् । पत्युः । जनिऽत्वम् । अभि । सम् । बभूथ ॥

   út ǀ īrṣva ǀ nāri ǀ abhí ǀ jīva-lokám ǀ gatá-asum ǀ etám ǀ úpa ǀ śeṣe ǀ ā́ ǀ ihi ǀ
   hasta-grābhásya ǀ didhiṣóḥ ǀ táva ǀ idám ǀ pátyuḥ ǀ jani-tvám ǀ abhí ǀ sám ǀ babhūtha ǁ

   ut ǀ īrṣva ǀ nāri ǀ abhi ǀ jīva-lokam ǀ gata-asum ǀ etam ǀ upa ǀ śeṣe ǀ ā ǀ ihi ǀ
   hasta-grābhasya ǀ didhiṣoḥ ǀ tava ǀ idam ǀ patyuḥ ǀ jani-tvam ǀ abhi ǀ sam ǀ babhūtha ǁ

   10.18.8 Aṣṭaka 7.6.27.3Anuvāka 10.2.22Interpretations

9. Ṛk 9

   धनु॒र्हस्ता॑दा॒ददा॑नो मृ॒तस्या॒स्मे क्ष॒त्राय॒ वर्च॑से॒ बला॑य ।
   अत्रै॒व त्वमि॒ह व॒यं सु॒वीरा॒ विश्वाः॒ स्पृधो॑ अ॒भिमा॑तीर्जयेम ॥

   धनुर् हस्ताद् आददानो मृतस्यास्मे क्षत्राय वर्चसे बलाय |
   अत्रैव त्वम् इह वयं सुवीरा विश्वा स्पृधो अभिमातीर् जयेम ||

   dhánurhástādādádāno mṛtásyāsmé kṣatrā́ya várcase bálāya ǀ
   átraivá tvámihá vayám suvī́rā víśvāḥ spṛ́dho abhímātīrjayema ǁ

   dhanur hastād ādadāno mṛtasyāsme kṣatrāya varcase balāya |
   atraiva tvam iha vayaṃ suvīrā viśvā spṛdho abhimātīr jayema ||

   धनुः॑ । हस्ता॑त् । आ॒ऽददा॑नः । मृ॒तस्य॑ । अ॒स्मे इति॑ । क्ष॒त्राय॑ । वर्च॑से । बला॑य ।
   अत्र॑ । ए॒व । त्वम् । इ॒ह । व॒यम् । सु॒ऽवीराः॑ । विश्वाः॑ । स्पृधः॑ । अ॒भिऽमा॑तीः । ज॒ये॒म॒ ॥

   धनुः । हस्तात् । आऽददानः । मृतस्य । अस्मे इति । क्षत्राय । वर्चसे । बलाय ।
   अत्र । एव । त्वम् । इह । वयम् । सुऽवीराः । विश्वाः । स्पृधः । अभिऽमातीः । जयेम ॥

   dhánuḥ ǀ hástāt ǀ ā-dádānaḥ ǀ mṛtásya ǀ asmé íti ǀ kṣatrā́ya ǀ várcase ǀ bálāya ǀ
   átra ǀ evá ǀ tvám ǀ ihá ǀ vayám ǀ su-vī́rāḥ ǀ víśvāḥ ǀ spṛ́dhaḥ ǀ abhí-mātīḥ ǀ jayema ǁ

   dhanuḥ ǀ hastāt ǀ ā-dadānaḥ ǀ mṛtasya ǀ asme iti ǀ kṣatrāya ǀ varcase ǀ balāya ǀ
   atra ǀ eva ǀ tvam ǀ iha ǀ vayam ǀ su-vīrāḥ ǀ viśvāḥ ǀ spṛdhaḥ ǀ abhi-mātīḥ ǀ jayema ǁ

   10.18.9 Aṣṭaka 7.6.27.4Anuvāka 10.2.23Interpretations

10. Ṛk 10

    उप॑ सर्प मा॒तरं॒ भूमि॑मे॒तामु॑रु॒व्यच॑सं पृथि॒वीं सु॒शेवां॑ ।
    ऊर्ण॑म्रदा युव॒तिर्दक्षि॑णावत ए॒षा त्वा॑ पातु॒ निर्ऋ॑तेरु॒पस्था॑त् ॥

    उप सर्प मातरम् भूमिम् एताम् उरुव्यचसम् पृथिवीं सुशेवाम् |
    ऊर्णम्रदा युवतिर् दक्षिणावत एषा त्वा पातु निरृतेर् उपस्थात् ||

    úpa sarpa mātáram bhū́mimetā́muruvyácasam pṛthivī́m suśévām ǀ
    ū́rṇamradā yuvatírdákṣiṇāvata eṣā́ tvā pātu nírṛterupásthāt ǁ

    upa sarpa mātaram bhūmim etām uruvyacasam pṛthivīṃ suśevām |
    ūrṇamradā yuvatir dakṣiṇāvata eṣā tvā pātu nirṛter upasthāt ||

    उप॑ । स॒र्प॒ । मा॒तर॑म् । भूमि॑म् । ए॒ताम् । उ॒रु॒ऽव्यच॑सम् । पृ॒थि॒वीम् । सु॒ऽशेवा॑म् ।
    ऊर्ण॑ऽम्रदाः । यु॒व॒तिः । दक्षि॑णाऽवते । ए॒षा । त्वा॒ । पा॒तु॒ । निःऽऋ॑तेः । उ॒पऽस्था॑त् ॥

    उप । सर्प । मातरम् । भूमिम् । एताम् । उरुऽव्यचसम् । पृथिवीम् । सुऽशेवाम् ।
    ऊर्णऽम्रदाः । युवतिः । दक्षिणाऽवते । एषा । त्वा । पातु । निःऽऋतेः । उपऽस्थात् ॥

    úpa ǀ sarpa ǀ mātáram ǀ bhū́mim ǀ etā́m ǀ uru-vyácasam ǀ pṛthivī́m ǀ su-śévām ǀ
    ū́rṇa-mradāḥ ǀ yuvatíḥ ǀ dákṣiṇā-vate ǀ eṣā́ ǀ tvā ǀ pātu ǀ níḥ-ṛteḥ ǀ upá-sthāt ǁ

    upa ǀ sarpa ǀ mātaram ǀ bhūmim ǀ etām ǀ uru-vyacasam ǀ pṛthivīm ǀ su-śevām ǀ
    ūrṇa-mradāḥ ǀ yuvatiḥ ǀ dakṣiṇā-vate ǀ eṣā ǀ tvā ǀ pātu ǀ niḥ-ṛteḥ ǀ upa-sthāt ǁ

    10.18.10 Aṣṭaka 7.6.27.5Anuvāka 10.2.24Interpretations

11. Ṛk 11

    उच्छ्वं॑चस्व पृथिवि॒ मा नि बा॑धथाः सूपाय॒नास्मै॑ भव सूपवंच॒ना ।
    मा॒ता पु॒त्रं यथा॑ सि॒चाभ्ये॑नं भूम ऊर्णुहि ॥

    उच् छ्वञ्चस्व पृथिवि मा नि बाधथाः सूपायनास्मै भव सूपवञ्चना |
    माता पुत्रं यथा सिचाभ्य् एनम् भूम ऊर्णुहि ||

    úcchvañcasva pṛthivi mā́ ní bādhathāḥ sūpāyanā́smai bhava sūpavañcanā́ ǀ
    mātā́ putrám yáthā sicā́bhyénam bhūma ūrṇuhi ǁ

    uc chvañcasva pṛthivi mā ni bādhathāḥ sūpāyanāsmai bhava sūpavañcanā |
    mātā putraṃ yathā sicābhy enam bhūma ūrṇuhi ||

    उत् । श्व॒ञ्च॒स्व॒ । पृ॒थि॒वि॒ । मा । नि । बा॒ध॒थाः॒ । सु॒ऽउ॒पा॒य॒ना । अ॒स्मै॒ । भ॒व॒ । सु॒ऽउ॒प॒व॒ञ्च॒ना ।
    मा॒ता । पु॒त्रम् । यथा॑ । सि॒चा । अ॒भि । ए॒न॒म् । भू॒मे॒ । ऊ॒र्णु॒हि॒ ॥

    उत् । श्वञ्चस्व । पृथिवि । मा । नि । बाधथाः । सुऽउपायना । अस्मै । भव । सुऽउपवञ्चना ।
    माता । पुत्रम् । यथा । सिचा । अभि । एनम् । भूमे । ऊर्णुहि ॥

    út ǀ śvañcasva ǀ pṛthivi ǀ mā́ ǀ ní ǀ bādhathāḥ ǀ su-upāyanā́ ǀ asmai ǀ bhava ǀ su-upavañcanā́ ǀ
    mātā́ ǀ putrám ǀ yáthā ǀ sicā́ ǀ abhí ǀ enam ǀ bhūme ǀ ūrṇuhi ǁ

    ut ǀ śvañcasva ǀ pṛthivi ǀ mā ǀ ni ǀ bādhathāḥ ǀ su-upāyanā ǀ asmai ǀ bhava ǀ su-upavañcanā ǀ
    mātā ǀ putram ǀ yathā ǀ sicā ǀ abhi ǀ enam ǀ bhūme ǀ ūrṇuhi ǁ

    10.18.11 Aṣṭaka 7.6.28.1Anuvāka 10.2.25Interpretations

12. Ṛk 12

    उ॒च्छ्वंच॑माना पृथि॒वी सु ति॑ष्ठतु स॒हस्रं॒ मित॒ उप॒ हि श्रयं॑तां ।
    ते गृ॒हासो॑ घृत॒श्चुतो॑ भवंतु वि॒श्वाहा॑स्मै शर॒णाः सं॒त्वत्र॑ ॥

    उच्छ्वञ्चमाना पृथिवी सु तिष्ठतु सहस्रम् मित उप हि श्रयन्ताम् |
    ते गृहासो घृतश्चुतो भवन्तु विश्वाहास्मै शरणाः सन्त्व् अत्र ||

    ucchváñcamānā pṛthivī́ sú tiṣṭhatu sahásram míta úpa hí śráyantām ǀ
    té gṛhā́so ghṛtaścúto bhavantu viśvā́hāsmai śaraṇā́ḥ santvátra ǁ

    ucchvañcamānā pṛthivī su tiṣṭhatu sahasram mita upa hi śrayantām |
    te gṛhāso ghṛtaścuto bhavantu viśvāhāsmai śaraṇāḥ santv atra ||

    उ॒त्ऽश्वञ्च॑माना । पृ॒थि॒वी । सु । ति॒ष्ठ॒तु॒ । स॒हस्र॑म् । मितः॑ । उप॑ । हि । श्रय॑न्ताम् ।
    ते । गृ॒हासः॑ । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ । भ॒व॒न्तु॒ । वि॒श्वाहा॑ । अ॒स्मै॒ । श॒र॒णाः । स॒न्तु॒ । अत्र॑ ॥

    उत्ऽश्वञ्चमाना । पृथिवी । सु । तिष्ठतु । सहस्रम् । मितः । उप । हि । श्रयन्ताम् ।
    ते । गृहासः । घृतऽश्चुतः । भवन्तु । विश्वाहा । अस्मै । शरणाः । सन्तु । अत्र ॥

    ut-śváñcamānā ǀ pṛthivī́ ǀ sú ǀ tiṣṭhatu ǀ sahásram ǀ mítaḥ ǀ úpa ǀ hí ǀ śráyantām ǀ
    té ǀ gṛhā́saḥ ǀ ghṛta-ścútaḥ ǀ bhavantu ǀ viśvā́hā ǀ asmai ǀ śaraṇā́ḥ ǀ santu ǀ átra ǁ

    ut-śvañcamānā ǀ pṛthivī ǀ su ǀ tiṣṭhatu ǀ sahasram ǀ mitaḥ ǀ upa ǀ hi ǀ śrayantām ǀ
    te ǀ gṛhāsaḥ ǀ ghṛta-ścutaḥ ǀ bhavantu ǀ viśvāhā ǀ asmai ǀ śaraṇāḥ ǀ santu ǀ atra ǁ

    10.18.12 Aṣṭaka 7.6.28.2Anuvāka 10.2.26Interpretations

13. Ṛk 13

    उत्ते॑ स्तभ्नामि पृथि॒वीं त्वत्परी॒मं लो॒गं नि॒दध॒न्मो अ॒हं रि॑षं ।
    ए॒तां स्थूणां॑ पि॒तरो॑ धारयंतु॒ तेऽत्रा॑ य॒मः साद॑ना ते मिनोतु ॥

    उत् ते स्तभ्नामि पृथिवीं त्वत् परीमं लोगं निदधन् मो अहं रिषम् |
    एतां स्थूणाम् पितरो धारयन्तु ते ऽत्रा यमः सादना ते मिनोतु ||

    útte stabhnāmi pṛthivī́m tvátpárīmám logám nidádhanmó ahám riṣam ǀ
    etā́m sthū́ṇām pitáro dhārayantu té’trā yamáḥ sā́danā te minotu ǁ

    ut te stabhnāmi pṛthivīṃ tvat parīmaṃ logaṃ nidadhan mo ahaṃ riṣam |
    etāṃ sthūṇām pitaro dhārayantu te 'trā yamaḥ sādanā te minotu ||

    उत् । ते॒ । स्त॒भ्ना॒मि॒ । पृ॒थि॒वीम् । त्वत् । परि॑ । इ॒मम् । लो॒गम् । नि॒ऽदध॑त् । मो इति॑ । अ॒हम् । रि॒ष॒म् ।
    ए॒ताम् । स्थूणा॑म् । पि॒तरः॑ । धा॒र॒य॒न्तु॒ । ते॒ । अत्र॑ । य॒मः । सद॑ना । ते॒ । मि॒नो॒तु॒ ॥

    उत् । ते । स्तभ्नामि । पृथिवीम् । त्वत् । परि । इमम् । लोगम् । निऽदधत् । मो इति । अहम् । रिषम् ।
    एताम् । स्थूणाम् । पितरः । धारयन्तु । ते । अत्र । यमः । सदना । ते । मिनोतु ॥

    út ǀ te ǀ stabhnāmi ǀ pṛthivī́m ǀ tvát ǀ pári ǀ imám ǀ logám ǀ ni-dádhat ǀ mó íti ǀ ahám ǀ riṣam ǀ
    etā́m ǀ sthū́ṇām ǀ pitáraḥ ǀ dhārayantu ǀ te ǀ átra ǀ yamáḥ ǀ sádanā ǀ te ǀ minotu ǁ

    ut ǀ te ǀ stabhnāmi ǀ pṛthivīm ǀ tvat ǀ pari ǀ imam ǀ logam ǀ ni-dadhat ǀ mo iti ǀ aham ǀ riṣam ǀ
    etām ǀ sthūṇām ǀ pitaraḥ ǀ dhārayantu ǀ te ǀ atra ǀ yamaḥ ǀ sadanā ǀ te ǀ minotu ǁ

    10.18.13 Aṣṭaka 7.6.28.3Anuvāka 10.2.27Interpretations

14. Ṛk 14

    प्र॒ती॒चीने॒ मामह॒नीष्वाः॑ प॒र्णमि॒वा द॑धुः ।
    प्र॒तीचीं॑ जग्रभा॒ वाच॒मश्वं॑ रश॒नया॑ यथा ॥

    प्रतीचीने माम् अहनीष्वाः पर्णम् इवा दधुः |
    प्रतीचीं जग्रभा वाचम् अश्वं रशनया यथा ||

    pratīcī́ne mā́máhanī́ṣvāḥ parṇámivā́ dadhuḥ ǀ
    pratī́cīm jagrabhā vā́camáśvam raśanáyā yathā ǁ

    pratīcīne mām ahanīṣvāḥ parṇam ivā dadhuḥ |
    pratīcīṃ jagrabhā vācam aśvaṃ raśanayā yathā ||

    प्र॒ती॒चीने॑ । माम् । अह॑नि । इष्वाः॑ । प॒र्णम्ऽइ॑व । आ । द॒धुः॒ ।
    प्र॒तीची॑म् । ज॒ग्र॒भ॒ । वाच॑म् । अश्व॑म् । र॒श॒नया॑ । य॒था॒ ॥

    प्रतीचीने । माम् । अहनि । इष्वाः । पर्णम्ऽइव । आ । दधुः ।
    प्रतीचीम् । जग्रभ । वाचम् । अश्वम् । रशनया । यथा ॥

    pratīcī́ne ǀ mā́m ǀ áhani ǀ íṣvāḥ ǀ parṇám-iva ǀ ā́ ǀ dadhuḥ ǀ
    pratī́cīm ǀ jagrabha ǀ vā́cam ǀ áśvam ǀ raśanáyā ǀ yathā ǁ

    pratīcīne ǀ mām ǀ ahani ǀ iṣvāḥ ǀ parṇam-iva ǀ ā ǀ dadhuḥ ǀ
    pratīcīm ǀ jagrabha ǀ vācam ǀ aśvam ǀ raśanayā ǀ yathā ǁ

    10.18.14 Aṣṭaka 7.6.28.4Anuvāka 10.2.28Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.