Devatā देवता

Grāvāṇaḥ

Ṛṣi ऋषि

Jaratkarṇa Airāvata

Chandas छन्दस्

Jagatī

1. Ṛk 1

   आ व॑ ऋंजस ऊ॒र्जां व्यु॑ष्टि॒ष्विंद्रं॑ म॒रुतो॒ रोद॑सी अनक्तन ।
   उ॒भे यथा॑ नो॒ अह॑नी सचा॒भुवा॒ सदः॑सदो वरिव॒स्यात॑ उ॒द्भिदा॑ ॥

   आ व ऋञ्जस ऊर्जां व्युष्टिष्व् इन्द्रम् मरुतो रोदसी अनक्तन |
   उभे यथा नो अहनी सचाभुवा सदः-सदो वरिवस्यात उद्भिदा ||

   ā́ va ṛñjasa ūrjā́m vyúṣṭiṣvíndram marúto ródasī anaktana ǀ
   ubhé yáthā no áhanī sacābhúvā sádaḥsado varivasyā́ta udbhídā ǁ

   ā va ṛñjasa ūrjāṃ vyuṣṭiṣv indram maruto rodasī anaktana |
   ubhe yathā no ahanī sacābhuvā sadaḥ-sado varivasyāta udbhidā ||

   आ । वः॒ । ऋ॒ञ्ज॒से॒ । ऊ॒र्जाम् । विऽउ॑ष्टिषु । इन्द्र॑म् । म॒रुतः॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒न॒क्त॒न॒ ।
   उ॒भे इति॑ । यथा॑ । नः॒ । अह॑नी॒ इति॑ । स॒चा॒ऽभुवा॑ । सदः॑ऽसदः । व॒रि॒व॒स्यातः॑ । उ॒त्ऽभिदा॑ ॥

   आ । वः । ऋञ्जसे । ऊर्जाम् । विऽउष्टिषु । इन्द्रम् । मरुतः । रोदसी इति । अनक्तन ।
   उभे इति । यथा । नः । अहनी इति । सचाऽभुवा । सदःऽसदः । वरिवस्यातः । उत्ऽभिदा ॥

   ā́ ǀ vaḥ ǀ ṛñjase ǀ ūrjā́m ǀ ví-uṣṭiṣu ǀ índram ǀ marútaḥ ǀ ródasī íti ǀ anaktana ǀ
   ubhé íti ǀ yáthā ǀ naḥ ǀ áhanī íti ǀ sacā-bhúvā ǀ sádaḥ-sadaḥ ǀ varivasyā́taḥ ǀ ut-bhídā ǁ

   ā ǀ vaḥ ǀ ṛñjase ǀ ūrjām ǀ vi-uṣṭiṣu ǀ indram ǀ marutaḥ ǀ rodasī iti ǀ anaktana ǀ
   ubhe iti ǀ yathā ǀ naḥ ǀ ahanī iti ǀ sacā-bhuvā ǀ sadaḥ-sadaḥ ǀ varivasyātaḥ ǀ ut-bhidā ǁ

   10.76.1 Aṣṭaka 8.3.8.1Anuvāka 10.6.70Interpretations

2. Ṛk 2

   तदु॒ श्रेष्ठं॒ सव॑नं सुनोत॒नात्यो॒ न हस्त॑यतो॒ अद्रिः॑ सो॒तरि॑ ।
   वि॒दद्ध्य१॒॑र्यो अ॒भिभू॑ति॒ पौंस्यं॑ म॒हो रा॒ये चि॑त्तरुते॒ यदर्व॑तः ॥

   तद् उ श्रेष्ठं सवनं सुनोतनात्यो न हस्तयतो अद्रिः सोतरि |
   विदद् ध्य् अर्यो अभिभूति पौंस्यम् महो राये चित् तरुते यद् अर्वतः ||

   tádu śréṣṭham sávanam sunotanā́tyo ná hástayato ádriḥ sotári ǀ
   vidáddhyáryó abhíbhūti páuṃsyam mahó rāyé cittarute yádárvataḥ ǁ

   tad u śreṣṭhaṃ savanaṃ sunotanātyo na hastayato adriḥ sotari |
   vidad dhy aryo abhibhūti pauṃsyam maho rāye cit tarute yad arvataḥ ||

   तत् । ऊं॒ इति॑ । श्रेष्ठ॑म् । सव॑नम् । सु॒नो॒त॒न॒ । अत्यः॑ । न । हस्त॑ऽयतः । अद्रिः॑ । सो॒तरि॑ ।
   वि॒दत् । हि । अ॒र्यः । अ॒भिऽभू॑ति । पौंस्य॑म् । म॒हः । रा॒ये । चि॒त् । त॒रु॒ते॒ । यत् । अर्व॑तः ॥

   तत् । ऊं इति । श्रेष्ठम् । सवनम् । सुनोतन । अत्यः । न । हस्तऽयतः । अद्रिः । सोतरि ।
   विदत् । हि । अर्यः । अभिऽभूति । पौंस्यम् । महः । राये । चित् । तरुते । यत् । अर्वतः ॥

   tát ǀ ūṃ íti ǀ śréṣṭham ǀ sávanam ǀ sunotana ǀ átyaḥ ǀ ná ǀ hásta-yataḥ ǀ ádriḥ ǀ sotári ǀ
   vidát ǀ hí ǀ aryáḥ ǀ abhí-bhūti ǀ páuṃsyam ǀ maháḥ ǀ rāyé ǀ cit ǀ tarute ǀ yát ǀ árvataḥ ǁ

   tat ǀ ūṃ iti ǀ śreṣṭham ǀ savanam ǀ sunotana ǀ atyaḥ ǀ na ǀ hasta-yataḥ ǀ adriḥ ǀ sotari ǀ
   vidat ǀ hi ǀ aryaḥ ǀ abhi-bhūti ǀ pauṃsyam ǀ mahaḥ ǀ rāye ǀ cit ǀ tarute ǀ yat ǀ arvataḥ ǁ

   10.76.2 Aṣṭaka 8.3.8.2Anuvāka 10.6.71Interpretations

3. Ṛk 3

   तदिद्ध्य॑स्य॒ सव॑नं वि॒वेर॒पो यथा॑ पु॒रा मन॑वे गा॒तुमश्रे॑त् ।
   गोअ॑र्णसि त्वा॒ष्ट्रे अश्व॑निर्णिजि॒ प्रेम॑ध्व॒रेष्व॑ध्व॒राँ अ॑शिश्रयुः ॥

   तद् इद् ध्य् अस्य सवनं विवेर् अपो यथा पुरा मनवे गातुम् अश्रेत् |
   गोअर्णसि त्वाष्ट्रे अश्वनिर्णिजि प्रेम् अध्वरेष्व् अध्वरां अशिश्रयुः ||

   tádíddhyásya sávanam vivérapó yáthā purā́ mánave gātúmáśret ǀ
   góarṇasi tvāṣṭré áśvanirṇiji prémadhvaréṣvadhvarā́m̐ aśiśrayuḥ ǁ

   tad id dhy asya savanaṃ viver apo yathā purā manave gātum aśret |
   goarṇasi tvāṣṭre aśvanirṇiji prem adhvareṣv adhvarāṃ aśiśrayuḥ ||

   तत् । इत् । हि । अ॒स्य॒ । सव॑नम् । वि॒वेः । अ॒पः । यथा॑ । पु॒रा । मन॑वे । गा॒तुम् । अश्रे॑त् ।
   गोऽअ॑र्णसि । त्वा॒ष्ट्रे । अश्व॑ऽनिर्निजि । प्र । ई॒म् । अ॒ध्व॒रेषु॑ । अ॒ध्व॒रान् । अ॒शि॒श्र॒युः॒ ॥

   तत् । इत् । हि । अस्य । सवनम् । विवेः । अपः । यथा । पुरा । मनवे । गातुम् । अश्रेत् ।
   गोऽअर्णसि । त्वाष्ट्रे । अश्वऽनिर्निजि । प्र । ईम् । अध्वरेषु । अध्वरान् । अशिश्रयुः ॥

   tát ǀ ít ǀ hí ǀ asya ǀ sávanam ǀ vivéḥ ǀ apáḥ ǀ yáthā ǀ purā́ ǀ mánave ǀ gātúm ǀ áśret ǀ
   gó-arṇasi ǀ tvāṣṭré ǀ áśva-nirniji ǀ prá ǀ īm ǀ adhvaréṣu ǀ adhvarā́n ǀ aśiśrayuḥ ǁ

   tat ǀ it ǀ hi ǀ asya ǀ savanam ǀ viveḥ ǀ apaḥ ǀ yathā ǀ purā ǀ manave ǀ gātum ǀ aśret ǀ
   go-arṇasi ǀ tvāṣṭre ǀ aśva-nirniji ǀ pra ǀ īm ǀ adhvareṣu ǀ adhvarān ǀ aśiśrayuḥ ǁ

   10.76.3 Aṣṭaka 8.3.8.3Anuvāka 10.6.72Interpretations

4. Ṛk 4

   अप॑ हत र॒क्षसो॑ भंगु॒राव॑तः स्कभा॒यत॒ निर्ऋ॑तिं॒ सेध॒ताम॑तिं ।
   आ नो॑ र॒यिं सर्व॑वीरं सुनोतन देवा॒व्यं॑ भरत॒ श्लोक॑मद्रयः ॥

   अप हत रक्षसो भङ्गुरावत स्कभायत निरृतिं सेधतामतिम् |
   आ नो रयिं सर्ववीरं सुनोतन देवाव्यम् भरत श्लोकम् अद्रयः ||

   ápa hata rakṣáso bhaṅgurā́vataḥ skabhāyáta nírṛtim sédhatā́matim ǀ
   ā́ no rayím sárvavīram sunotana devāvyám bharata ślókamadrayaḥ ǁ

   apa hata rakṣaso bhaṅgurāvata skabhāyata nirṛtiṃ sedhatāmatim |
   ā no rayiṃ sarvavīraṃ sunotana devāvyam bharata ślokam adrayaḥ ||

   अप॑ । ह॒त॒ । र॒क्षसः॑ । भ॒ङ्गु॒रऽव॑तः । स्क॒भा॒यत॑ । निःऽऋ॑तिम् । सेध॑त । अम॑तिम् ।
   आ । नः॒ । र॒यिम् । सर्व॑ऽवीरम् । सु॒नो॒त॒न॒ । दे॒व॒ऽअ॒व्य॑म् । भ॒र॒त॒ । श्लोक॑म् । अ॒द्र॒यः॒ ॥

   अप । हत । रक्षसः । भङ्गुरऽवतः । स्कभायत । निःऽऋतिम् । सेधत । अमतिम् ।
   आ । नः । रयिम् । सर्वऽवीरम् । सुनोतन । देवऽअव्यम् । भरत । श्लोकम् । अद्रयः ॥

   ápa ǀ hata ǀ rakṣásaḥ ǀ bhaṅgurá-vataḥ ǀ skabhāyáta ǀ níḥ-ṛtim ǀ sédhata ǀ ámatim ǀ
   ā́ ǀ naḥ ǀ rayím ǀ sárva-vīram ǀ sunotana ǀ deva-avyám ǀ bharata ǀ ślókam ǀ adrayaḥ ǁ

   apa ǀ hata ǀ rakṣasaḥ ǀ bhaṅgura-vataḥ ǀ skabhāyata ǀ niḥ-ṛtim ǀ sedhata ǀ amatim ǀ
   ā ǀ naḥ ǀ rayim ǀ sarva-vīram ǀ sunotana ǀ deva-avyam ǀ bharata ǀ ślokam ǀ adrayaḥ ǁ

   10.76.4 Aṣṭaka 8.3.8.4Anuvāka 10.6.73Interpretations

5. Ṛk 5

   दि॒वश्चि॒दा वोऽम॑वत्तरेभ्यो वि॒भ्वना॑ चिदा॒श्व॑पस्तरेभ्यः ।
   वा॒योश्चि॒दा सोम॑रभस्तरेभ्यो॒ऽग्नेश्चि॑दर्च पितु॒कृत्त॑रेभ्यः ॥

   दिवश् चिद् आ वो ऽमवत्तरेभ्यो विभ्वना चिद् आश्वपस्तरेभ्यः |
   वायोश् चिद् आ सोमरभस्तरेभ्यो ऽग्नेश् चिद् अर्च पितुकृत्तरेभ्यः ||

   diváścidā́ vó’mavattarebhyo vibhvánā cidāśvápastarebhyaḥ ǀ
   vāyóścidā́ sómarabhastarebhyo’gnéścidarca pitukṛ́ttarebhyaḥ ǁ

   divaś cid ā vo 'mavattarebhyo vibhvanā cid āśvapastarebhyaḥ |
   vāyoś cid ā somarabhastarebhyo 'gneś cid arca pitukṛttarebhyaḥ ||

   दि॒वः । चि॒त् । आ । वः॒ । अम॑वत्ऽतरेभ्यः । वि॒ऽभ्वना॑ । चि॒त् । आ॒श्व॑पःऽतरेभ्यः ।
   वा॒योः । चि॒त् । आ । सोम॑रभःऽतरेभ्यः । अ॒ग्नेः । चि॒त् । अ॒र्च॒ । पि॒तु॒कृत्ऽत॑रेभ्यः ॥

   दिवः । चित् । आ । वः । अमवत्ऽतरेभ्यः । विऽभ्वना । चित् । आश्वपःऽतरेभ्यः ।
   वायोः । चित् । आ । सोमरभःऽतरेभ्यः । अग्नेः । चित् । अर्च । पितुकृत्ऽतरेभ्यः ॥

   diváḥ ǀ cit ǀ ā́ ǀ vaḥ ǀ ámavat-tarebhyaḥ ǀ vi-bhvánā ǀ cit ǀ āśvápaḥ-tarebhyaḥ ǀ
   vāyóḥ ǀ cit ǀ ā́ ǀ sómarabhaḥ-tarebhyaḥ ǀ agnéḥ ǀ cit ǀ arca ǀ pitukṛ́t-tarebhyaḥ ǁ

   divaḥ ǀ cit ǀ ā ǀ vaḥ ǀ amavat-tarebhyaḥ ǀ vi-bhvanā ǀ cit ǀ āśvapaḥ-tarebhyaḥ ǀ
   vāyoḥ ǀ cit ǀ ā ǀ somarabhaḥ-tarebhyaḥ ǀ agneḥ ǀ cit ǀ arca ǀ pitukṛt-tarebhyaḥ ǁ

   10.76.5 Aṣṭaka 8.3.8.5Anuvāka 10.6.74Interpretations

6. Ṛk 6

   भु॒रंतु॑ नो य॒शसः॒ सोत्वंध॑सो॒ ग्रावा॑णो वा॒चा दि॒विता॑ दि॒वित्म॑ता ।
   नरो॒ यत्र॑ दुह॒ते काम्यं॒ मध्वा॑घो॒षयं॑तो अ॒भितो॑ मिथ॒स्तुरः॑ ॥

   भुरन्तु नो यशसः सोत्व् अन्धसो ग्रावाणो वाचा दिविता दिवित्मता |
   नरो यत्र दुहते काम्यम् मध्व् आघोषयन्तो अभितो मिथस्तुरः ||

   bhurántu no yaśásaḥ sótvándhaso grā́vāṇo vācā́ divítā divítmatā ǀ
   náro yátra duhaté kā́myam mádhvāghoṣáyanto abhíto mithastúraḥ ǁ

   bhurantu no yaśasaḥ sotv andhaso grāvāṇo vācā divitā divitmatā |
   naro yatra duhate kāmyam madhv āghoṣayanto abhito mithasturaḥ ||

   भु॒रन्तु॑ । नः॒ । य॒शसः॑ । सोतु॑ । अन्ध॑सः । ग्रावा॑णः । वा॒चा । दि॒विता॑ । दि॒वित्म॑ता ।
   नरः॑ । यत्र॑ । दु॒ह॒ते । काम्य॑म् । मधु॑ । आ॒ऽघो॒षय॑न्तः । अ॒भितः॑ । मि॒थः॒ऽतुरः॑ ॥

   भुरन्तु । नः । यशसः । सोतु । अन्धसः । ग्रावाणः । वाचा । दिविता । दिवित्मता ।
   नरः । यत्र । दुहते । काम्यम् । मधु । आऽघोषयन्तः । अभितः । मिथःऽतुरः ॥

   bhurántu ǀ naḥ ǀ yaśásaḥ ǀ sótu ǀ ándhasaḥ ǀ grā́vāṇaḥ ǀ vācā́ ǀ divítā ǀ divítmatā ǀ
   náraḥ ǀ yátra ǀ duhaté ǀ kā́myam ǀ mádhu ǀ ā-ghoṣáyantaḥ ǀ abhítaḥ ǀ mithaḥ-túraḥ ǁ

   bhurantu ǀ naḥ ǀ yaśasaḥ ǀ sotu ǀ andhasaḥ ǀ grāvāṇaḥ ǀ vācā ǀ divitā ǀ divitmatā ǀ
   naraḥ ǀ yatra ǀ duhate ǀ kāmyam ǀ madhu ǀ ā-ghoṣayantaḥ ǀ abhitaḥ ǀ mithaḥ-turaḥ ǁ

   10.76.6 Aṣṭaka 8.3.9.1Anuvāka 10.6.75Interpretations

7. Ṛk 7

   सु॒न्वंति॒ सोमं॑ रथि॒रासो॒ अद्र॑यो॒ निर॑स्य॒ रसं॑ ग॒विषो॑ दुहंति॒ ते ।
   दु॒हंत्यूध॑रुप॒सेच॑नाय॒ कं नरो॑ ह॒व्या न म॑र्जयंत आ॒सभिः॑ ॥

   सुन्वन्ति सोमं रथिरासो अद्रयो निर् अस्य रसं गविषो दुहन्ति ते |
   दुहन्त्य् ऊधर् उपसेचनाय कं नरो हव्या न मर्जयन्त आसभिः ||

   sunvánti sómam rathirā́so ádrayo nírasya rásam gavíṣo duhanti té ǀ
   duhántyū́dharupasécanāya kám náro havyā́ ná marjayanta āsábhiḥ ǁ

   sunvanti somaṃ rathirāso adrayo nir asya rasaṃ gaviṣo duhanti te |
   duhanty ūdhar upasecanāya kaṃ naro havyā na marjayanta āsabhiḥ ||

   सु॒न्वन्ति॑ । सोम॑म् । र॒थि॒रासः॑ । अद्र॑यः । निः । अ॒स्य॒ । रस॑म् । गो॒ऽइषः॑ । दु॒ह॒न्ति॒ । ते ।
   दु॒हन्ति॑ । ऊधः॑ । उ॒प॒ऽसेच॑नाय । कम् । नरः॑ । ह॒व्या । न । म॒र्ज॒य॒न्ते॒ । आ॒सऽभिः॑ ॥

   सुन्वन्ति । सोमम् । रथिरासः । अद्रयः । निः । अस्य । रसम् । गोऽइषः । दुहन्ति । ते ।
   दुहन्ति । ऊधः । उपऽसेचनाय । कम् । नरः । हव्या । न । मर्जयन्ते । आसऽभिः ॥

   sunvánti ǀ sómam ǀ rathirā́saḥ ǀ ádrayaḥ ǀ níḥ ǀ asya ǀ rásam ǀ go-íṣaḥ ǀ duhanti ǀ té ǀ
   duhánti ǀ ū́dhaḥ ǀ upa-sécanāya ǀ kám ǀ náraḥ ǀ havyā́ ǀ ná ǀ marjayante ǀ āsá-bhiḥ ǁ

   sunvanti ǀ somam ǀ rathirāsaḥ ǀ adrayaḥ ǀ niḥ ǀ asya ǀ rasam ǀ go-iṣaḥ ǀ duhanti ǀ te ǀ
   duhanti ǀ ūdhaḥ ǀ upa-secanāya ǀ kam ǀ naraḥ ǀ havyā ǀ na ǀ marjayante ǀ āsa-bhiḥ ǁ

   10.76.7 Aṣṭaka 8.3.9.2Anuvāka 10.6.76Interpretations

8. Ṛk 8

   ए॒ते न॑रः॒ स्वप॑सो अभूतन॒ य इंद्रा॑य सुनु॒थ सोम॑मद्रयः ।
   वा॒मंवा॑मं वो दि॒व्याय॒ धाम्ने॒ वसु॑वसु वः॒ पार्थि॑वाय सुन्व॒ते ॥

   एते नरः स्वपसो अभूतन य इन्द्राय सुनुथ सोमम् अद्रयः |
   वामं-वामं वो दिव्याय धाम्ने वसु-वसु वः पार्थिवाय सुन्वते ||

   eté naraḥ svápaso abhūtana yá índrāya sunuthá sómamadrayaḥ ǀ
   vāmáṃvāmam vo divyā́ya dhā́mne vásuvasu vaḥ pā́rthivāya sunvaté ǁ

   ete naraḥ svapaso abhūtana ya indrāya sunutha somam adrayaḥ |
   vāmaṃ-vāmaṃ vo divyāya dhāmne vasu-vasu vaḥ pārthivāya sunvate ||

   ए॒ते । न॒रः॒ । सु॒ऽअप॑सः । अ॒भू॒त॒न॒ । ये । इन्द्रा॑य । सु॒नु॒थ । सोम॑म् । अ॒द्र॒यः॒ ।
   वा॒मम्ऽवा॑मम् । वः॒ । दि॒व्याय॑ । धाम्ने॑ । वसु॑ऽवसु । वः॒ । पार्थि॑वाय । सु॒न्व॒ते ॥

   एते । नरः । सुऽअपसः । अभूतन । ये । इन्द्राय । सुनुथ । सोमम् । अद्रयः ।
   वामम्ऽवामम् । वः । दिव्याय । धाम्ने । वसुऽवसु । वः । पार्थिवाय । सुन्वते ॥

   eté ǀ naraḥ ǀ su-ápasaḥ ǀ abhūtana ǀ yé ǀ índrāya ǀ sunuthá ǀ sómam ǀ adrayaḥ ǀ
   vāmám-vāmam ǀ vaḥ ǀ divyā́ya ǀ dhā́mne ǀ vásu-vasu ǀ vaḥ ǀ pā́rthivāya ǀ sunvaté ǁ

   ete ǀ naraḥ ǀ su-apasaḥ ǀ abhūtana ǀ ye ǀ indrāya ǀ sunutha ǀ somam ǀ adrayaḥ ǀ
   vāmam-vāmam ǀ vaḥ ǀ divyāya ǀ dhāmne ǀ vasu-vasu ǀ vaḥ ǀ pārthivāya ǀ sunvate ǁ

   10.76.8 Aṣṭaka 8.3.9.3Anuvāka 10.6.77Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.