Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 84

Manyu · Manyu Tāpasa · 7 ṛks

Link
Devatā देवता
Manyu
Ṛṣi ऋषि
Manyu Tāpasa
Chandas छन्दस्
Jagatī, Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles triṣṭup (1, 3); pādanicṛjjgatī (4, 5); bhuriktriṣṭup (2); svarāḍārcījagatī (6); virāḍjagatī (7)

2nd set of styles jagatī (4-7); triṣṭubh (1-3)

  1. Ṛk 1

    त्वया॑ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जंतो॒ हर्ष॑माणासो धृषि॒ता म॑रुत्वः ।
    ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा सं॒शिशा॑ना अ॒भि प्र यं॑तु॒ नरो॑ अ॒ग्निरू॑पाः ॥

    त्वया मन्यो सरथम् आरुजन्तो हर्षमाणासो धृषिता मरुत्वः |
    तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि प्र यन्तु नरो अग्निरूपाः ||

    tváyā manyo saráthamārujánto hárṣamāṇāso dhṛṣitā́ marutvaḥ ǀ
    tigméṣava ā́yudhā saṃśíśānā abhí prá yantu náro agnírūpāḥ ǁ

    tvayā manyo saratham ārujanto harṣamāṇāso dhṛṣitā marutvaḥ |
    tigmeṣava āyudhā saṃśiśānā abhi pra yantu naro agnirūpāḥ ||

    त्वया॑ । म॒न्यो॒ इति॑ । स॒ऽरथ॑म् । आ॒ऽरु॒जन्तः॑ । हर्ष॑माणासः । धृ॒षि॒ताः । म॒रु॒त्वः॒ ।
    ति॒ग्मऽइ॑षवः । आयु॑धा । स॒म्ऽशिशा॑नाः । अ॒भि । प्र । य॒न्तु॒ । नरः॑ । अ॒ग्निऽरू॑पाः ॥

    त्वया । मन्यो इति । सऽरथम् । आऽरुजन्तः । हर्षमाणासः । धृषिताः । मरुत्वः ।
    तिग्मऽइषवः । आयुधा । सम्ऽशिशानाः । अभि । प्र । यन्तु । नरः । अग्निऽरूपाः ॥

    tváyā ǀ manyo íti ǀ sa-rátham ǀ ā-rujántaḥ ǀ hárṣamāṇāsaḥ ǀ dhṛṣitā́ḥ ǀ marutvaḥ ǀ
    tigmá-iṣavaḥ ǀ ā́yudhā ǀ sam-śíśānāḥ ǀ abhí ǀ prá ǀ yantu ǀ náraḥ ǀ agní-rūpāḥ ǁ

    tvayā ǀ manyo iti ǀ sa-ratham ǀ ā-rujantaḥ ǀ harṣamāṇāsaḥ ǀ dhṛṣitāḥ ǀ marutvaḥ ǀ
    tigma-iṣavaḥ ǀ āyudhā ǀ sam-śiśānāḥ ǀ abhi ǀ pra ǀ yantu ǀ naraḥ ǀ agni-rūpāḥ ǁ

    10.84.1 Aṣṭaka 8.3.19.1Anuvāka 10.6.129

  2. Ṛk 2

    अ॒ग्निरि॑व मन्यो त्विषि॒तः स॑हस्व सेना॒नीर्नः॑ सहुरे हू॒त ए॑धि ।
    ह॒त्वाय॒ शत्रू॒न्वि भ॑जस्व॒ वेद॒ ओजो॒ मिमा॑नो॒ वि मृधो॑ नुदस्व ॥

    अग्निर् इव मन्यो त्विषितः सहस्व सेनानीर् नः सहुरे हूत एधि |
    हत्वाय शत्रून् वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मृधो नुदस्व ||

    agníriva manyo tviṣitáḥ sahasva senānī́rnaḥ sahure hūtá edhi ǀ
    hatvā́ya śátrūnví bhajasva véda ójo mímāno ví mṛ́dho nudasva ǁ

    agnir iva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīr naḥ sahure hūta edhi |
    hatvāya śatrūn vi bhajasva veda ojo mimāno vi mṛdho nudasva ||

    अ॒ग्निःऽइ॑व । म॒न्यो॒ इति॑ । त्वि॒षि॒तः । स॒ह॒स्व॒ । से॒ना॒ऽनीः । नः॒ । स॒हु॒रे॒ । हू॒तः । ए॒धि॒ ।
    ह॒त्वाय॑ । शत्रू॑न् । वि । भ॒ज॒स्व॒ । वेदः॑ । ओजः॑ । मिमा॑नः । वि । मृधः॑ । नु॒द॒स्व॒ ॥

    अग्निःऽइव । मन्यो इति । त्विषितः । सहस्व । सेनाऽनीः । नः । सहुरे । हूतः । एधि ।
    हत्वाय । शत्रून् । वि । भजस्व । वेदः । ओजः । मिमानः । वि । मृधः । नुदस्व ॥

    agníḥ-iva ǀ manyo íti ǀ tviṣitáḥ ǀ sahasva ǀ senā-nī́ḥ ǀ naḥ ǀ sahure ǀ hūtáḥ ǀ edhi ǀ
    hatvā́ya ǀ śátrūn ǀ ví ǀ bhajasva ǀ védaḥ ǀ ójaḥ ǀ mímānaḥ ǀ ví ǀ mṛ́dhaḥ ǀ nudasva ǁ

    agniḥ-iva ǀ manyo iti ǀ tviṣitaḥ ǀ sahasva ǀ senā-nīḥ ǀ naḥ ǀ sahure ǀ hūtaḥ ǀ edhi ǀ
    hatvāya ǀ śatrūn ǀ vi ǀ bhajasva ǀ vedaḥ ǀ ojaḥ ǀ mimānaḥ ǀ vi ǀ mṛdhaḥ ǀ nudasva ǁ

    10.84.2 Aṣṭaka 8.3.19.2Anuvāka 10.6.130

  3. Ṛk 3

    सह॑स्व मन्यो अ॒भिमा॑तिम॒स्मे रु॒जन्मृ॒णन्प्र॑मृ॒णन्प्रेहि॒ शत्रू॑न् ।
    उ॒ग्रं ते॒ पाजो॑ न॒न्वा रु॑रुध्रे व॒शी वशं॑ नयस एकज॒ त्वं ॥

    सहस्व मन्यो अभिमातिम् अस्मे रुजन् मृणन् प्रमृणन् प्रेहि शत्रून् |
    उग्रं ते पाजो नन्व् आ रुरुध्रे वशी वशं नयस एकज त्वम् ||

    sáhasva manyo abhímātimasmé rujánmṛṇánpramṛṇánpréhi śátrūn ǀ
    ugrám te pā́jo nanvā́ rurudhre vaśī́ váśam nayasa ekaja tvám ǁ

    sahasva manyo abhimātim asme rujan mṛṇan pramṛṇan prehi śatrūn |
    ugraṃ te pājo nanv ā rurudhre vaśī vaśaṃ nayasa ekaja tvam ||

    सह॑स्व । म॒न्यो॒ इति॑ । अ॒भिऽमा॑तिम् । अ॒स्मे इति॑ । रु॒जन् । मृ॒णन् । प्र॒ऽमृ॒णन् । प्र । इ॒हि॒ । शत्रू॑न् ।
    उ॒ग्रम् । ते॒ । पाजः॑ । न॒नु । आ । रु॒रु॒ध्रे॒ । व॒शी । वश॑म् । न॒य॒से॒ । ए॒क॒ऽज॒ । त्वम् ॥

    सहस्व । मन्यो इति । अभिऽमातिम् । अस्मे इति । रुजन् । मृणन् । प्रऽमृणन् । प्र । इहि । शत्रून् ।
    उग्रम् । ते । पाजः । ननु । आ । रुरुध्रे । वशी । वशम् । नयसे । एकऽज । त्वम् ॥

    sáhasva ǀ manyo íti ǀ abhí-mātim ǀ asmé íti ǀ ruján ǀ mṛṇán ǀ pra-mṛṇán ǀ prá ǀ ihi ǀ śátrūn ǀ
    ugrám ǀ te ǀ pā́jaḥ ǀ nanú ǀ ā́ ǀ rurudhre ǀ vaśī́ ǀ váśam ǀ nayase ǀ eka-ja ǀ tvám ǁ

    sahasva ǀ manyo iti ǀ abhi-mātim ǀ asme iti ǀ rujan ǀ mṛṇan ǀ pra-mṛṇan ǀ pra ǀ ihi ǀ śatrūn ǀ
    ugram ǀ te ǀ pājaḥ ǀ nanu ǀ ā ǀ rurudhre ǀ vaśī ǀ vaśam ǀ nayase ǀ eka-ja ǀ tvam ǁ

    10.84.3 Aṣṭaka 8.3.19.3Anuvāka 10.6.131

  4. Ṛk 4

    एको॑ बहू॒नाम॑सि मन्यवीळि॒तो विशं॑विशं यु॒धये॒ सं शि॑शाधि ।
    अकृ॑त्तरु॒क्त्वया॑ यु॒जा व॒यं द्यु॒मंतं॒ घोषं॑ विज॒याय॑ कृण्महे ॥

    एको बहूनाम् असि मन्यव् ईऌइतो विशं-विशं युधये सं शिशाधि |
    अकृत्तरुक् त्वया युजा वयं द्युमन्तं घोषं विजयाय कृण्महे ||

    éko bahūnā́masi manyavīḷitó víśaṃviśam yudháye sám śiśādhi ǀ
    ákṛttaruktváyā yujā́ vayám dyumántam ghóṣam vijayā́ya kṛṇmahe ǁ

    eko bahūnām asi manyav īḷito viśaṃ-viśaṃ yudhaye saṃ śiśādhi |
    akṛttaruk tvayā yujā vayaṃ dyumantaṃ ghoṣaṃ vijayāya kṛṇmahe ||

    एकः॑ । ब॒हू॒नाम् । अ॒सि॒ । म॒न्यो॒ इति॑ । ई॒ळि॒तः । विश॑म्ऽविशम् । यु॒धये॑ । सम् । शि॒शा॒धि॒ ।
    अकृ॑त्तऽरुक् । त्वया॑ । यु॒जा । व॒यम् । द्यु॒ऽमन्त॑म् । घोष॑म् । वि॒ऽज॒याय॑ । कृ॒ण्म॒हे॒ ॥

    एकः । बहूनाम् । असि । मन्यो इति । ईळितः । विशम्ऽविशम् । युधये । सम् । शिशाधि ।
    अकृत्तऽरुक् । त्वया । युजा । वयम् । द्युऽमन्तम् । घोषम् । विऽजयाय । कृण्महे ॥

    ékaḥ ǀ bahūnā́m ǀ asi ǀ manyo íti ǀ īḷitáḥ ǀ víśam-viśam ǀ yudháye ǀ sám ǀ śiśādhi ǀ
    ákṛtta-ruk ǀ tváyā ǀ yujā́ ǀ vayám ǀ dyu-mántam ǀ ghóṣam ǀ vi-jayā́ya ǀ kṛṇmahe ǁ

    ekaḥ ǀ bahūnām ǀ asi ǀ manyo iti ǀ īḷitaḥ ǀ viśam-viśam ǀ yudhaye ǀ sam ǀ śiśādhi ǀ
    akṛtta-ruk ǀ tvayā ǀ yujā ǀ vayam ǀ dyu-mantam ǀ ghoṣam ǀ vi-jayāya ǀ kṛṇmahe ǁ

    10.84.4 Aṣṭaka 8.3.19.4Anuvāka 10.6.132

  5. Ṛk 5

    वि॒जे॒ष॒कृदिंद्र॑ इवानवब्र॒वो॒३॒॑ऽस्माकं॑ मन्यो अधि॒पा भ॑वे॒ह ।
    प्रि॒यं ते॒ नाम॑ सहुरे गृणीमसि वि॒द्मा तमुत्सं॒ यत॑ आब॒भूथ॑ ॥

    विजेषकृद् इन्द्र इवानवब्रवो ऽस्माकम् मन्यो अधिपा भवेह |
    प्रियं ते नाम सहुरे गृणीमसि विद्मा तम् उत्सं यत आबभूथ ||

    vijeṣakṛ́díndra ivānavabravó’smā́kam manyo adhipā́ bhavehá ǀ
    priyám te nā́ma sahure gṛṇīmasi vidmā́ támútsam yáta ābabhū́tha ǁ

    vijeṣakṛd indra ivānavabravo 'smākam manyo adhipā bhaveha |
    priyaṃ te nāma sahure gṛṇīmasi vidmā tam utsaṃ yata ābabhūtha ||

    वि॒जे॒ष॒ऽकृत् । इन्द्रः॑ऽइव । अ॒न॒व॒ऽब्र॒वः । अ॒स्माक॑म् । म॒न्यो॒ इति॑ । अ॒धि॒ऽपाः । भ॒व॒ । इ॒ह ।
    प्रि॒यम् । ते॒ । नाम॑ । स॒हु॒रे॒ । गृ॒णी॒म॒सि॒ । वि॒द्म । तम् । उत्स॑म् । यतः॑ । आ॒ऽब॒भूथ॑ ॥

    विजेषऽकृत् । इन्द्रःऽइव । अनवऽब्रवः । अस्माकम् । मन्यो इति । अधिऽपाः । भव । इह ।
    प्रियम् । ते । नाम । सहुरे । गृणीमसि । विद्म । तम् । उत्सम् । यतः । आऽबभूथ ॥

    vijeṣa-kṛ́t ǀ índraḥ-iva ǀ anava-braváḥ ǀ asmā́kam ǀ manyo íti ǀ adhi-pā́ḥ ǀ bhava ǀ ihá ǀ
    priyám ǀ te ǀ nā́ma ǀ sahure ǀ gṛṇīmasi ǀ vidmá ǀ tám ǀ útsam ǀ yátaḥ ǀ ā-babhū́tha ǁ

    vijeṣa-kṛt ǀ indraḥ-iva ǀ anava-bravaḥ ǀ asmākam ǀ manyo iti ǀ adhi-pāḥ ǀ bhava ǀ iha ǀ
    priyam ǀ te ǀ nāma ǀ sahure ǀ gṛṇīmasi ǀ vidma ǀ tam ǀ utsam ǀ yataḥ ǀ ā-babhūtha ǁ

    10.84.5 Aṣṭaka 8.3.19.5Anuvāka 10.6.133

  6. Ṛk 6

    आभू॑त्या सह॒जा व॑ज्र सायक॒ सहो॑ बिभर्ष्यभिभूत॒ उत्त॑रं ।
    क्रत्वा॑ नो मन्यो स॒ह मे॒द्ये॑धि महाध॒नस्य॑ पुरुहूत सं॒सृजि॑ ॥

    आभूत्या सहजा वज्र सायक सहो बिभर्ष्य् अभिभूत उत्तरम् |
    क्रत्वा नो मन्यो सह मेद्य् एधि महाधनस्य पुरुहूत संसृजि ||

    ā́bhūtyā sahajā́ vajra sāyaka sáho bibharṣyabhibhūta úttaram ǀ
    krátvā no manyo sahá medyédhi mahādhanásya puruhūta saṃsṛ́ji ǁ

    ābhūtyā sahajā vajra sāyaka saho bibharṣy abhibhūta uttaram |
    kratvā no manyo saha medy edhi mahādhanasya puruhūta saṃsṛji ||

    आऽभू॑त्या । स॒ह॒ऽजाः । व॒ज्र॒ । सा॒य॒क॒ । सहः॑ । बि॒भ॒र्षि॒ । अ॒भि॒ऽभू॒ते॒ । उत्ऽत॑रम् ।
    क्रत्वा॑ । नः॒ । म॒न्यो॒ इति॑ । स॒ह । मे॒दी । ए॒धि॒ । म॒हा॒ऽध॒नस्य॑ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । स॒म्ऽसृजि॑ ॥

    आऽभूत्या । सहऽजाः । वज्र । सायक । सहः । बिभर्षि । अभिऽभूते । उत्ऽतरम् ।
    क्रत्वा । नः । मन्यो इति । सह । मेदी । एधि । महाऽधनस्य । पुरुऽहूत । सम्ऽसृजि ॥

    ā́-bhūtyā ǀ saha-jā́ḥ ǀ vajra ǀ sāyaka ǀ sáhaḥ ǀ bibharṣi ǀ abhi-bhūte ǀ út-taram ǀ
    krátvā ǀ naḥ ǀ manyo íti ǀ sahá ǀ medī́ ǀ edhi ǀ mahā-dhanásya ǀ puru-hūta ǀ sam-sṛ́ji ǁ

    ā-bhūtyā ǀ saha-jāḥ ǀ vajra ǀ sāyaka ǀ sahaḥ ǀ bibharṣi ǀ abhi-bhūte ǀ ut-taram ǀ
    kratvā ǀ naḥ ǀ manyo iti ǀ saha ǀ medī ǀ edhi ǀ mahā-dhanasya ǀ puru-hūta ǀ sam-sṛji ǁ

    10.84.6 Aṣṭaka 8.3.19.6Anuvāka 10.6.134

  7. Ṛk 7

    संसृ॑ष्टं॒ धन॑मु॒भयं॑ स॒माकृ॑तम॒स्मभ्यं॑ दत्तां॒ वरु॑णश्च म॒न्युः ।
    भियं॒ दधा॑ना॒ हृद॑येषु॒ शत्र॑वः॒ परा॑जितासो॒ अप॒ नि ल॑यंतां ॥

    संसृष्टं धनम् उभयं समाकृतम् अस्मभ्यं दत्तां वरुणश् च मन्युः |
    भियं दधाना हृदयेषु शत्रवः पराजितासो अप नि लयन्ताम् ||

    sáṃsṛṣṭam dhánamubháyam samā́kṛtamasmábhyam dattām váruṇaśca manyúḥ ǀ
    bhíyam dádhānā hṛ́dayeṣu śátravaḥ párājitāso ápa ní layantām ǁ

    saṃsṛṣṭaṃ dhanam ubhayaṃ samākṛtam asmabhyaṃ dattāṃ varuṇaś ca manyuḥ |
    bhiyaṃ dadhānā hṛdayeṣu śatravaḥ parājitāso apa ni layantām ||

    सम्ऽसृ॑ष्टम् । धन॑म् । उ॒भय॑म् । स॒म्ऽआकृ॑तम् । अ॒स्मभ्य॑म् । द॒त्ता॒म् । वरु॑णः । च॒ । म॒न्युः ।
    भिय॑म् । दधा॑नाः । हृद॑येषु । शत्र॑वः । परा॑ऽजितासः । अप॑ । नि । ल॒य॒न्ता॒म् ॥

    सम्ऽसृष्टम् । धनम् । उभयम् । सम्ऽआकृतम् । अस्मभ्यम् । दत्ताम् । वरुणः । च । मन्युः ।
    भियम् । दधानाः । हृदयेषु । शत्रवः । पराऽजितासः । अप । नि । लयन्ताम् ॥

    sám-sṛṣṭam ǀ dhánam ǀ ubháyam ǀ sam-ā́kṛtam ǀ asmábhyam ǀ dattām ǀ váruṇaḥ ǀ ca ǀ manyúḥ ǀ
    bhíyam ǀ dádhānāḥ ǀ hṛ́dayeṣu ǀ śátravaḥ ǀ párā-jitāsaḥ ǀ ápa ǀ ní ǀ layantām ǁ

    sam-sṛṣṭam ǀ dhanam ǀ ubhayam ǀ sam-ākṛtam ǀ asmabhyam ǀ dattām ǀ varuṇaḥ ǀ ca ǀ manyuḥ ǀ
    bhiyam ǀ dadhānāḥ ǀ hṛdayeṣu ǀ śatravaḥ ǀ parā-jitāsaḥ ǀ apa ǀ ni ǀ layantām ǁ

    10.84.7 Aṣṭaka 8.3.19.7Anuvāka 10.6.135

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.84 · Manyu

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

BORNE on with thee, O Manyu girt by Maruts, let our brave men, impetuous, bursting forward, March on, like flames of fire in form, exulting, with pointed arrows, sharpening their weapons.

Ṛk 2

Flashing like fire, be thou, O conquering Manyu, invoked, O Victor, as our army's leader. Slay thou our foes, distribute their possessions: show forth thy vigour, scatter those who hate us.

Ṛk 3

O Manyu, overcome thou our assailant on! breaking, slaying, crushing down the foemen. They have not hindered thine impetuous vigour: Mighty, Sole born! thou makest them thy subjects.

Ṛk 4

Alone or many thou art worshipped, Manyu: sharpen the spirit of each clan for battle. With thee to aid, O thou of perfect splendour, we will uplift the glorious shout for conquest.

Ṛk 5

Unyielding bringing victory like Indra, O Manyu, be thou here our Sovran Ruler. To thy dear name, O Victor, we sing praises: we know the spring from which thou art come hither.

Ṛk 6

Twin-born with power, destructive bolt of thunder, the highest conquering might is thine, Subduer! Be friendly to its in thy spirit, Manyu, O Much-invoked, in shock of mighty battle.