Devatā देवता

Savitṛ

Ṛṣi ऋषि

Viśvāvasu Devagandharva

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   सूर्य॑रश्मि॒र्हरि॑केशः पु॒रस्ता॑त्सवि॒ता ज्योति॒रुद॑याँ॒ अज॑स्रं ।
   तस्य॑ पू॒षा प्र॑स॒वे या॑ति वि॒द्वान्त्सं॒पश्य॒न्विश्वा॒ भुव॑नानि गो॒पाः ॥

   सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्तात् सविता ज्योतिर् उद् अयां अजस्रम् |
   तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान् सम्पश्यन् विश्वा भुवनानि गोपाः ||

   sū́ryaraśmirhárikeśaḥ purástātsavitā́ jyótirúdayām̐ ájasram ǀ
   tásya pūṣā́ prasavé yāti vidvā́ntsampáśyanvíśvā bhúvanāni gopā́ḥ ǁ

   sūryaraśmir harikeśaḥ purastāt savitā jyotir ud ayāṃ ajasram |
   tasya pūṣā prasave yāti vidvān sampaśyan viśvā bhuvanāni gopāḥ ||

   सू॒र्य॑ऽरश्मिः । हरि॑ऽकेशः । पु॒रस्ता॑त् । स॒वि॒ता । ज्योतिः॑ । उत् । अ॒या॒न् । अज॑स्रम् ।
   तस्य॑ । पू॒षा । प्र॒ऽस॒वे । या॒ति॒ । वि॒द्वान् । स॒म्ऽपश्य॑न् । विश्वा॑ । भुव॑नानि । गो॒पाः ॥

   सूर्यऽरश्मिः । हरिऽकेशः । पुरस्तात् । सविता । ज्योतिः । उत् । अयान् । अजस्रम् ।
   तस्य । पूषा । प्रऽसवे । याति । विद्वान् । सम्ऽपश्यन् । विश्वा । भुवनानि । गोपाः ॥

   sūryá-raśmiḥ ǀ hári-keśaḥ ǀ purástāt ǀ savitā́ ǀ jyótiḥ ǀ út ǀ ayān ǀ ájasram ǀ
   tásya ǀ pūṣā́ ǀ pra-savé ǀ yāti ǀ vidvā́n ǀ sam-páśyan ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ gopā́ḥ ǁ

   sūrya-raśmiḥ ǀ hari-keśaḥ ǀ purastāt ǀ savitā ǀ jyotiḥ ǀ ut ǀ ayān ǀ ajasram ǀ
   tasya ǀ pūṣā ǀ pra-save ǀ yāti ǀ vidvān ǀ sam-paśyan ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ gopāḥ ǁ

   10.139.1 Aṣṭaka 8.7.27.1Anuvāka 10.11.70Interpretations

2. Ṛk 2

   नृ॒चक्षा॑ ए॒ष दि॒वो मध्य॑ आस्त आपप्रि॒वान्रोद॑सी अं॒तरि॑क्षं ।
   स वि॒श्वाची॑र॒भि च॑ष्टे घृ॒ताची॑रंत॒रा पूर्व॒मप॑रं च के॒तुं ॥

   नृचक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान् रोदसी अन्तरिक्षम् |
   स विश्वाचीर् अभि चष्टे घृताचीर् अन्तरा पूर्वम् अपरं च केतुम् ||

   nṛcákṣā eṣá divó mádhya āsta āpaprivā́nródasī antárikṣam ǀ
   sá viśvā́cīrabhí caṣṭe ghṛtā́cīrantarā́ pū́rvamáparam ca ketúm ǁ

   nṛcakṣā eṣa divo madhya āsta āpaprivān rodasī antarikṣam |
   sa viśvācīr abhi caṣṭe ghṛtācīr antarā pūrvam aparaṃ ca ketum ||

   नृ॒ऽचक्षाः॑ । ए॒षः । दि॒वः । मध्ये॑ । आ॒स्ते॒ । आ॒प॒प्रि॒ऽवान् । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् ।
   सः । वि॒श्वाचीः॑ । अ॒भि । च॒ष्टे॒ । घृ॒ताचीः॑ । अ॒न्त॒रा । पूर्व॑म् । अप॑रम् । च॒ । के॒तुम् ॥

   नृऽचक्षाः । एषः । दिवः । मध्ये । आस्ते । आपप्रिऽवान् । रोदसी इति । अन्तरिक्षम् ।
   सः । विश्वाचीः । अभि । चष्टे । घृताचीः । अन्तरा । पूर्वम् । अपरम् । च । केतुम् ॥

   nṛ-cákṣāḥ ǀ eṣáḥ ǀ diváḥ ǀ mádhye ǀ āste ǀ āpapri-vā́n ǀ ródasī íti ǀ antárikṣam ǀ
   sáḥ ǀ viśvā́cīḥ ǀ abhí ǀ caṣṭe ǀ ghṛtā́cīḥ ǀ antarā́ ǀ pū́rvam ǀ áparam ǀ ca ǀ ketúm ǁ

   nṛ-cakṣāḥ ǀ eṣaḥ ǀ divaḥ ǀ madhye ǀ āste ǀ āpapri-vān ǀ rodasī iti ǀ antarikṣam ǀ
   saḥ ǀ viśvācīḥ ǀ abhi ǀ caṣṭe ǀ ghṛtācīḥ ǀ antarā ǀ pūrvam ǀ aparam ǀ ca ǀ ketum ǁ

   10.139.2 Aṣṭaka 8.7.27.2Anuvāka 10.11.71Interpretations

3. Ṛk 3

   रा॒यो बु॒ध्नः सं॒गम॑नो॒ वसू॑नां॒ विश्वा॑ रू॒पाभि च॑ष्टे॒ शची॑भिः ।
   दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेंद्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे धना॑नां ॥

   रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टे शचीभिः |
   देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ||

   rāyó budhnáḥ saṃgámano vásūnām víśvā rūpā́bhí caṣṭe śácībhiḥ ǀ
   devá iva savitā́ satyádharméndro ná tasthau samaré dhánānām ǁ

   rāyo budhnaḥ saṃgamano vasūnāṃ viśvā rūpābhi caṣṭe śacībhiḥ |
   deva iva savitā satyadharmendro na tasthau samare dhanānām ||

   रा॒यः । बु॒ध्नः । स॒म्ऽगम॑नः । वसू॑नाम् । विश्वा॑ । रू॒पा । अ॒भि । च॒ष्टे॒ । शची॑भिः ।
   दे॒वःऽइ॑व । स॒वि॒ता । स॒त्यऽध॑र्मा । इन्द्रः॑ । न । त॒स्थौ॒ । स॒म्ऽअ॒रे । धना॑नाम् ॥

   रायः । बुध्नः । सम्ऽगमनः । वसूनाम् । विश्वा । रूपा । अभि । चष्टे । शचीभिः ।
   देवःऽइव । सविता । सत्यऽधर्मा । इन्द्रः । न । तस्थौ । सम्ऽअरे । धनानाम् ॥

   rāyáḥ ǀ budhnáḥ ǀ sam-gámanaḥ ǀ vásūnām ǀ víśvā ǀ rūpā́ ǀ abhí ǀ caṣṭe ǀ śácībhiḥ ǀ
   deváḥ-iva ǀ savitā́ ǀ satyá-dharmā ǀ índraḥ ǀ ná ǀ tasthau ǀ sam-aré ǀ dhánānām ǁ

   rāyaḥ ǀ budhnaḥ ǀ sam-gamanaḥ ǀ vasūnām ǀ viśvā ǀ rūpā ǀ abhi ǀ caṣṭe ǀ śacībhiḥ ǀ
   devaḥ-iva ǀ savitā ǀ satya-dharmā ǀ indraḥ ǀ na ǀ tasthau ǀ sam-are ǀ dhanānām ǁ

   10.139.3 Aṣṭaka 8.7.27.3Anuvāka 10.11.72Interpretations

4. Ṛk 4

   वि॒श्वाव॑सुं सोम गंध॒र्वमापो॑ ददृ॒शुषी॒स्तदृ॒तेना॒ व्या॑यन् ।
   तद॒न्ववै॒दिंद्रो॑ रारहा॒ण आ॑सां॒ परि॒ सूर्य॑स्य परि॒धीँर॑पश्यत् ॥

   विश्वावसुं सोम गन्धर्वम् आपो ददृशुषीस् तद् ऋतेना व्य् आयन् |
   तद् अन्ववैद् इन्द्रो रारहाण आसाम् परि सूर्यस्य परिधींर् अपश्यत् ||

   viśvā́vasum soma gandharvámā́po dadṛśúṣīstádṛténā vyā́yan ǀ
   tádanvávaidíndro rārahāṇá āsām pári sū́ryasya paridhī́m̐rapaśyat ǁ

   viśvāvasuṃ soma gandharvam āpo dadṛśuṣīs tad ṛtenā vy āyan |
   tad anvavaid indro rārahāṇa āsām pari sūryasya paridhīṃr apaśyat ||

   वि॒श्वऽव॑सुम् । सो॒म॒ । ग॒न्ध॒र्वम् । आपः॑ । द॒दृ॒शुषीः॑ । तत् । ऋ॒तेन॑ । वि । आ॒य॒न् ।
   तत् । अ॒नु॒ऽअवै॑त् । इन्द्रः॑ । र॒र॒हा॒णः । आ॒सा॒म् । परि॑ । सूर्य॑स्य । प॒रि॒ऽधीन् । अ॒प॒श्य॒त् ॥

   विश्वऽवसुम् । सोम । गन्धर्वम् । आपः । ददृशुषीः । तत् । ऋतेन । वि । आयन् ।
   तत् । अनुऽअवैत् । इन्द्रः । ररहाणः । आसाम् । परि । सूर्यस्य । परिऽधीन् । अपश्यत् ॥

   viśvá-vasum ǀ soma ǀ gandharvám ǀ ā́paḥ ǀ dadṛśúṣīḥ ǀ tát ǀ ṛténa ǀ ví ǀ āyan ǀ
   tát ǀ anu-ávait ǀ índraḥ ǀ rarahāṇáḥ ǀ āsām ǀ pári ǀ sū́ryasya ǀ pari-dhī́n ǀ apaśyat ǁ

   viśva-vasum ǀ soma ǀ gandharvam ǀ āpaḥ ǀ dadṛśuṣīḥ ǀ tat ǀ ṛtena ǀ vi ǀ āyan ǀ
   tat ǀ anu-avait ǀ indraḥ ǀ rarahāṇaḥ ǀ āsām ǀ pari ǀ sūryasya ǀ pari-dhīn ǀ apaśyat ǁ

   10.139.4 Aṣṭaka 8.7.27.4Anuvāka 10.11.73Interpretations

5. Ṛk 5

   वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु दि॒व्यो गं॑ध॒र्वो रज॑सो वि॒मानः॑ ।
   यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्याः ॥

   विश्वावसुर् अभि तन् नो गृणातु दिव्यो गन्धर्वो रजसो विमानः |
   यद् वा घा सत्यम् उत यन् न विद्म धियो हिन्वानो धिय इन् नो अव्याः ||

   viśvā́vasurabhí tánno gṛṇātu divyó gandharvó rájaso vimā́naḥ ǀ
   yádvā ghā satyámutá yánná vidmá dhíyo hinvānó dhíya ínno avyāḥ ǁ

   viśvāvasur abhi tan no gṛṇātu divyo gandharvo rajaso vimānaḥ |
   yad vā ghā satyam uta yan na vidma dhiyo hinvāno dhiya in no avyāḥ ||

   वि॒श्वऽव॑सुः । अ॒भि । तत् । नः॒ । गृ॒णा॒तु॒ । दि॒व्यः । ग॒न्ध॒र्वः । रज॑सः । वि॒ऽमानः॑ ।
   यत् । वा॒ । घ॒ । स॒त्यम् । उ॒त । यत् । न । वि॒द्म । धियः॑ । हि॒न्वा॒नः । धियः॑ । इत् । नः॒ । अ॒व्याः॒ ॥

   विश्वऽवसुः । अभि । तत् । नः । गृणातु । दिव्यः । गन्धर्वः । रजसः । विऽमानः ।
   यत् । वा । घ । सत्यम् । उत । यत् । न । विद्म । धियः । हिन्वानः । धियः । इत् । नः । अव्याः ॥

   viśvá-vasuḥ ǀ abhí ǀ tát ǀ naḥ ǀ gṛṇātu ǀ divyáḥ ǀ gandharváḥ ǀ rájasaḥ ǀ vi-mā́naḥ ǀ
   yát ǀ vā ǀ gha ǀ satyám ǀ utá ǀ yát ǀ ná ǀ vidmá ǀ dhíyaḥ ǀ hinvānáḥ ǀ dhíyaḥ ǀ ít ǀ naḥ ǀ avyāḥ ǁ

   viśva-vasuḥ ǀ abhi ǀ tat ǀ naḥ ǀ gṛṇātu ǀ divyaḥ ǀ gandharvaḥ ǀ rajasaḥ ǀ vi-mānaḥ ǀ
   yat ǀ vā ǀ gha ǀ satyam ǀ uta ǀ yat ǀ na ǀ vidma ǀ dhiyaḥ ǀ hinvānaḥ ǀ dhiyaḥ ǀ it ǀ naḥ ǀ avyāḥ ǁ

   10.139.5 Aṣṭaka 8.7.27.5Anuvāka 10.11.74Interpretations

6. Ṛk 6

   सस्नि॑मविंद॒च्चर॑णे न॒दीना॒मपा॑वृणो॒द्दुरो॒ अश्म॑व्रजानां ।
   प्रासां॑ गंध॒र्वो अ॒मृता॑नि वोच॒दिंद्रो॒ दक्षं॒ परि॑ जानाद॒हीनां॑ ॥

   सस्निम् अविन्दच् चरणे नदीनाम् अपावृणोद् दुरो अश्मव्रजानाम् |
   प्रासां गन्धर्वो अमृतानि वोचद् इन्द्रो दक्षम् परि जानाद् अहीनाम् ||

   sásnimavindaccáraṇe nadī́nāmápāvṛṇoddúro áśmavrajānām ǀ
   prā́sām gandharvó amṛ́tāni vocadíndro dákṣam pári jānādahī́nām ǁ

   sasnim avindac caraṇe nadīnām apāvṛṇod duro aśmavrajānām |
   prāsāṃ gandharvo amṛtāni vocad indro dakṣam pari jānād ahīnām ||

   सस्नि॑म् । अ॒वि॒न्द॒त् । चर॑णे । न॒दीना॑म् । अप॑ । अ॒वृ॒णो॒त् । दुरः॑ । अश्म॑ऽव्रजानाम् ।
   प्र । आ॒सा॒म् । ग॒न्ध॒र्वः । अ॒मृता॑नि । वो॒च॒त् । इन्द्रः॑ । दक्ष॑म् । परि॑ । जा॒ना॒त् । अ॒हीना॑म् ॥

   सस्निम् । अविन्दत् । चरणे । नदीनाम् । अप । अवृणोत् । दुरः । अश्मऽव्रजानाम् ।
   प्र । आसाम् । गन्धर्वः । अमृतानि । वोचत् । इन्द्रः । दक्षम् । परि । जानात् । अहीनाम् ॥

   sásnim ǀ avindat ǀ cáraṇe ǀ nadī́nām ǀ ápa ǀ avṛṇot ǀ dúraḥ ǀ áśma-vrajānām ǀ
   prá ǀ āsām ǀ gandharváḥ ǀ amṛ́tāni ǀ vocat ǀ índraḥ ǀ dákṣam ǀ pári ǀ jānāt ǀ ahī́nām ǁ

   sasnim ǀ avindat ǀ caraṇe ǀ nadīnām ǀ apa ǀ avṛṇot ǀ duraḥ ǀ aśma-vrajānām ǀ
   pra ǀ āsām ǀ gandharvaḥ ǀ amṛtāni ǀ vocat ǀ indraḥ ǀ dakṣam ǀ pari ǀ jānāt ǀ ahīnām ǁ

   10.139.6 Aṣṭaka 8.7.27.6Anuvāka 10.11.75Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.