Devatā देवता

Agni, Sūrya

Ṛṣi ऋषि

Mūrdhanvat Āṅgirasa Or Mūrdhanvat Vāmadevya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   ह॒विष्पांत॑म॒जरं॑ स्व॒र्विदि॑ दिवि॒स्पृश्याहु॑तं॒ जुष्ट॑म॒ग्नौ ।
   तस्य॒ भर्म॑णे॒ भुव॑नाय दे॒वा धर्म॑णे॒ कं स्व॒धया॑ पप्रथंत ॥

   हविष् पान्तम् अजरं स्वर्विदि दिविस्पृश्य् आहुतं जुष्टम् अग्नौ |
   तस्य भर्मणे भुवनाय देवा धर्मणे कं स्वधया पप्रथन्त ||

   havíṣpā́ntamajáram svarvídi divispṛ́śyā́hutam júṣṭamagnáu ǀ
   tásya bhármaṇe bhúvanāya devā́ dhármaṇe kám svadháyā paprathanta ǁ

   haviṣ pāntam ajaraṃ svarvidi divispṛśy āhutaṃ juṣṭam agnau |
   tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kaṃ svadhayā paprathanta ||

   ह॒विः । पान्त॑म् । अ॒जर॑म् । स्वः॒ऽविदि॑ । दि॒वि॒ऽस्पृशि॑ । आऽहु॑तम् । जुष्ट॑म् । अ॒ग्नौ ।
   तस्य॑ । भर्म॑णे । भुव॑नाय । दे॒वाः । धर्म॑णे । कम् । स्व॒धया॑ । प॒प्र॒थ॒न्त॒ ॥

   हविः । पान्तम् । अजरम् । स्वःऽविदि । दिविऽस्पृशि । आऽहुतम् । जुष्टम् । अग्नौ ।
   तस्य । भर्मणे । भुवनाय । देवाः । धर्मणे । कम् । स्वधया । पप्रथन्त ॥

   havíḥ ǀ pā́ntam ǀ ajáram ǀ svaḥ-vídi ǀ divi-spṛ́śi ǀ ā́-hutam ǀ júṣṭam ǀ agnáu ǀ
   tásya ǀ bhármaṇe ǀ bhúvanāya ǀ devā́ḥ ǀ dhármaṇe ǀ kám ǀ svadháyā ǀ paprathanta ǁ

   haviḥ ǀ pāntam ǀ ajaram ǀ svaḥ-vidi ǀ divi-spṛśi ǀ ā-hutam ǀ juṣṭam ǀ agnau ǀ
   tasya ǀ bharmaṇe ǀ bhuvanāya ǀ devāḥ ǀ dharmaṇe ǀ kam ǀ svadhayā ǀ paprathanta ǁ

   10.88.1 Aṣṭaka 8.4.10.1Anuvāka 10.7.96Interpretations

2. Ṛk 2

   गी॒र्णं भुव॑नं॒ तम॒साप॑गूळ्हमा॒विः स्व॑रभवज्जा॒ते अ॒ग्नौ ।
   तस्य॑ दे॒वाः पृ॑थि॒वी द्यौरु॒तापोऽर॑णय॒न्नोष॑धीः स॒ख्ये अ॑स्य ॥

   गीर्णम् भुवनं तमसापगूऌहम् आविः स्वर् अभवज् जाते अग्नौ |
   तस्य देवाः पृथिवी द्यौर् उतापो ऽरणयन्न् ओषधीः सख्ये अस्य ||

   gīrṇám bhúvanam támasā́pagūḷhamāvíḥ svárabhavajjāté agnáu ǀ
   tásya devā́ḥ pṛthivī́ dyáurutā́pó’raṇayannóṣadhīḥ sakhyé asya ǁ

   gīrṇam bhuvanaṃ tamasāpagūḷham āviḥ svar abhavaj jāte agnau |
   tasya devāḥ pṛthivī dyaur utāpo 'raṇayann oṣadhīḥ sakhye asya ||

   गी॒र्णम् । भुव॑नम् । तम॑सा । अप॑ऽगूळ्हम् । आ॒विः । स्वः॑ । अ॒भ॒व॒त् । जा॒ते । अ॒ग्नौ ।
   तस्य॑ । दे॒वाः । पृ॒थि॒वी । द्यौः । उ॒त । आपः॑ । अर॑णयन् । ओष॑धीः । स॒ख्ये । अ॒स्य॒ ॥

   गीर्णम् । भुवनम् । तमसा । अपऽगूळ्हम् । आविः । स्वः । अभवत् । जाते । अग्नौ ।
   तस्य । देवाः । पृथिवी । द्यौः । उत । आपः । अरणयन् । ओषधीः । सख्ये । अस्य ॥

   gīrṇám ǀ bhúvanam ǀ támasā ǀ ápa-gūḷham ǀ āvíḥ ǀ sváḥ ǀ abhavat ǀ jāté ǀ agnáu ǀ
   tásya ǀ devā́ḥ ǀ pṛthivī́ ǀ dyáuḥ ǀ utá ǀ ā́paḥ ǀ áraṇayan ǀ óṣadhīḥ ǀ sakhyé ǀ asya ǁ

   gīrṇam ǀ bhuvanam ǀ tamasā ǀ apa-gūḷham ǀ āviḥ ǀ svaḥ ǀ abhavat ǀ jāte ǀ agnau ǀ
   tasya ǀ devāḥ ǀ pṛthivī ǀ dyauḥ ǀ uta ǀ āpaḥ ǀ araṇayan ǀ oṣadhīḥ ǀ sakhye ǀ asya ǁ

   10.88.2 Aṣṭaka 8.4.10.2Anuvāka 10.7.97Interpretations

3. Ṛk 3

   दे॒वेभि॒र्न्वि॑षि॒तो य॒ज्ञिये॑भिर॒ग्निं स्तो॑षाण्य॒जरं॑ बृ॒हंतं॑ ।
   यो भा॒नुना॑ पृथि॒वीं द्यामु॒तेमामा॑त॒तान॒ रोद॑सी अं॒तरि॑क्षं ॥

   देवेभिर् न्व् इषितो यज्ञियेभिर् अग्निं स्तोषाण्य् अजरम् बृहन्तम् |
   यो भानुना पृथिवीं द्याम् उतेमाम् आततान रोदसी अन्तरिक्षम् ||

   devébhirnvíṣitó yajñíyebhiragním stoṣāṇyajáram bṛhántam ǀ
   yó bhānúnā pṛthivī́m dyā́mutémā́mātatā́na ródasī antárikṣam ǁ

   devebhir nv iṣito yajñiyebhir agniṃ stoṣāṇy ajaram bṛhantam |
   yo bhānunā pṛthivīṃ dyām utemām ātatāna rodasī antarikṣam ||

   दे॒वेभिः॑ । नु । इ॒षि॒तः । य॒ज्ञिये॑भिः । अ॒ग्निम् । स्तो॒षा॒णि॒ । अ॒जर॑म् । बृ॒हन्त॑म् ।
   यः । भा॒नुना॑ । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । उ॒त । इ॒माम् । आ॒ऽत॒तान॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् ॥

   देवेभिः । नु । इषितः । यज्ञियेभिः । अग्निम् । स्तोषाणि । अजरम् । बृहन्तम् ।
   यः । भानुना । पृथिवीम् । द्याम् । उत । इमाम् । आऽततान । रोदसी इति । अन्तरिक्षम् ॥

   devébhiḥ ǀ nú ǀ iṣitáḥ ǀ yajñíyebhiḥ ǀ agním ǀ stoṣāṇi ǀ ajáram ǀ bṛhántam ǀ
   yáḥ ǀ bhānúnā ǀ pṛthivī́m ǀ dyā́m ǀ utá ǀ imā́m ǀ ā-tatā́na ǀ ródasī íti ǀ antárikṣam ǁ

   devebhiḥ ǀ nu ǀ iṣitaḥ ǀ yajñiyebhiḥ ǀ agnim ǀ stoṣāṇi ǀ ajaram ǀ bṛhantam ǀ
   yaḥ ǀ bhānunā ǀ pṛthivīm ǀ dyām ǀ uta ǀ imām ǀ ā-tatāna ǀ rodasī iti ǀ antarikṣam ǁ

   10.88.3 Aṣṭaka 8.4.10.3Anuvāka 10.7.98Interpretations

4. Ṛk 4

   यो होतासी॑त्प्रथ॒मो दे॒वजु॑ष्टो॒ यं स॒मांज॒न्नाज्ये॑ना वृणा॒नाः ।
   स प॑त॒त्री॑त्व॒रं स्था जग॒द्यच्छ्वा॒त्रम॒ग्निर॑कृणोज्जा॒तवे॑दाः ॥

   यो होतासीत् प्रथमो देवजुष्टो यं समाञ्जन्न् आज्येना वृणानाः |
   स पतत्रीत्वरं स्था जगद् यच् छ्वात्रम् अग्निर् अकृणोज् जातवेदाः ||

   yó hótā́sītprathamó devájuṣṭo yám samā́ñjannā́jyenā vṛṇānā́ḥ ǀ
   sá patatrī́tvarám sthā́ jágadyácchvātrámagnírakṛṇojjātávedāḥ ǁ

   yo hotāsīt prathamo devajuṣṭo yaṃ samāñjann ājyenā vṛṇānāḥ |
   sa patatrītvaraṃ sthā jagad yac chvātram agnir akṛṇoj jātavedāḥ ||

   यः । होता॑ । आसी॑त् । प्र॒थ॒मः । दे॒वऽजु॑ष्टः । यम् । स॒म्ऽआञ्ज॑न् । आज्ये॑न । वृ॒णा॒नाः ।
   सः । प॒त॒त्रि । इ॒त्व॒रम् । स्थाः । जग॑त् । यत् । श्वा॒त्रम् । अ॒ग्निः । अ॒कृ॒णो॒त् । जा॒तऽवे॑दाः ॥

   यः । होता । आसीत् । प्रथमः । देवऽजुष्टः । यम् । सम्ऽआञ्जन् । आज्येन । वृणानाः ।
   सः । पतत्रि । इत्वरम् । स्थाः । जगत् । यत् । श्वात्रम् । अग्निः । अकृणोत् । जातऽवेदाः ॥

   yáḥ ǀ hótā ǀ ā́sīt ǀ prathamáḥ ǀ devá-juṣṭaḥ ǀ yám ǀ sam-ā́ñjan ǀ ā́jyena ǀ vṛṇānā́ḥ ǀ
   sáḥ ǀ patatrí ǀ itvarám ǀ sthā́ḥ ǀ jágat ǀ yát ǀ śvātrám ǀ agníḥ ǀ akṛṇot ǀ jātá-vedāḥ ǁ

   yaḥ ǀ hotā ǀ āsīt ǀ prathamaḥ ǀ deva-juṣṭaḥ ǀ yam ǀ sam-āñjan ǀ ājyena ǀ vṛṇānāḥ ǀ
   saḥ ǀ patatri ǀ itvaram ǀ sthāḥ ǀ jagat ǀ yat ǀ śvātram ǀ agniḥ ǀ akṛṇot ǀ jāta-vedāḥ ǁ

   10.88.4 Aṣṭaka 8.4.10.4Anuvāka 10.7.99Interpretations

5. Ṛk 5

   यज्जा॑तवेदो॒ भुव॑नस्य मू॒र्धन्नति॑ष्ठो अग्ने स॒ह रो॑च॒नेन॑ ।
   तं त्वा॑हेम म॒तिभि॑र्गी॒र्भिरु॒क्थैः स य॒ज्ञियो॑ अभवो रोदसि॒प्राः ॥

   यज् जातवेदो भुवनस्य मूर्धन्न् अतिष्ठो अग्ने सह रोचनेन |
   तं त्वाहेम मतिभिर् गीर्भिर् उक्थैः स यज्ञियो अभवो रोदसिप्राः ||

   yájjātavedo bhúvanasya mūrdhánnátiṣṭho agne sahá rocanéna ǀ
   tám tvāhema matíbhirgīrbhíruktháiḥ sá yajñíyo abhavo rodasiprā́ḥ ǁ

   yaj jātavedo bhuvanasya mūrdhann atiṣṭho agne saha rocanena |
   taṃ tvāhema matibhir gīrbhir ukthaiḥ sa yajñiyo abhavo rodasiprāḥ ||

   यत् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । भुव॑नस्य । मू॒र्धन् । अति॑ष्ठः । अ॒ग्ने॒ । स॒ह । रो॒च॒नेन॑ ।
   तम् । त्वा॒ । अ॒हे॒म॒ । म॒तिऽभिः॑ । गीः॒ऽभिः । उ॒क्थैः । सः । य॒ज्ञियः॑ । अ॒भ॒वः॒ । रो॒द॒सि॒ऽप्राः ॥

   यत् । जातऽवेदः । भुवनस्य । मूर्धन् । अतिष्ठः । अग्ने । सह । रोचनेन ।
   तम् । त्वा । अहेम । मतिऽभिः । गीःऽभिः । उक्थैः । सः । यज्ञियः । अभवः । रोदसिऽप्राः ॥

   yát ǀ jāta-vedaḥ ǀ bhúvanasya ǀ mūrdhán ǀ átiṣṭhaḥ ǀ agne ǀ sahá ǀ rocanéna ǀ
   tám ǀ tvā ǀ ahema ǀ matí-bhiḥ ǀ gīḥ-bhíḥ ǀ uktháiḥ ǀ sáḥ ǀ yajñíyaḥ ǀ abhavaḥ ǀ rodasi-prā́ḥ ǁ

   yat ǀ jāta-vedaḥ ǀ bhuvanasya ǀ mūrdhan ǀ atiṣṭhaḥ ǀ agne ǀ saha ǀ rocanena ǀ
   tam ǀ tvā ǀ ahema ǀ mati-bhiḥ ǀ gīḥ-bhiḥ ǀ ukthaiḥ ǀ saḥ ǀ yajñiyaḥ ǀ abhavaḥ ǀ rodasi-prāḥ ǁ

   10.88.5 Aṣṭaka 8.4.10.5Anuvāka 10.7.100Interpretations

6. Ṛk 6

   मू॒र्धा भु॒वो भ॑वति॒ नक्त॑म॒ग्निस्ततः॒ सूर्यो॑ जायते प्रा॒तरु॒द्यन् ।
   मा॒यामू॒ तु य॒ज्ञिया॑नामे॒तामपो॒ यत्तूर्णि॒श्चर॑ति प्रजा॒नन् ॥

   मूर्धा भुवो भवति नक्तम् अग्निस् ततः सूर्यो जायते प्रातर् उद्यन् |
   मायाम् ऊ तु यज्ञियानाम् एताम् अपो यत् तूर्णिश् चरति प्रजानन् ||

   mūrdhā́ bhuvó bhavati náktamagnístátaḥ sū́ryo jāyate prātárudyán ǀ
   māyā́mū tú yajñíyānāmetā́mápo yáttū́rṇiścárati prajānán ǁ

   mūrdhā bhuvo bhavati naktam agnis tataḥ sūryo jāyate prātar udyan |
   māyām ū tu yajñiyānām etām apo yat tūrṇiś carati prajānan ||

   मू॒र्धा । भु॒वः । भ॒व॒ति॒ । नक्त॑म् । अ॒ग्निः । ततः॑ । सूर्यः॑ । जा॒य॒ते॒ । प्रा॒तः । उ॒त्ऽयन् ।
   मा॒याम् । ऊं॒ इति॑ । तु । य॒ज्ञिया॑नाम् । ए॒ताम् । अपः॑ । यत् । तूर्णिः॑ । चर॑ति । प्र॒ऽजा॒नन् ॥

   मूर्धा । भुवः । भवति । नक्तम् । अग्निः । ततः । सूर्यः । जायते । प्रातः । उत्ऽयन् ।
   मायाम् । ऊं इति । तु । यज्ञियानाम् । एताम् । अपः । यत् । तूर्णिः । चरति । प्रऽजानन् ॥

   mūrdhā́ ǀ bhuváḥ ǀ bhavati ǀ náktam ǀ agníḥ ǀ tátaḥ ǀ sū́ryaḥ ǀ jāyate ǀ prātáḥ ǀ ut-yán ǀ
   māyā́m ǀ ūṃ íti ǀ tú ǀ yajñíyānām ǀ etā́m ǀ ápaḥ ǀ yát ǀ tū́rṇiḥ ǀ cárati ǀ pra-jānán ǁ

   mūrdhā ǀ bhuvaḥ ǀ bhavati ǀ naktam ǀ agniḥ ǀ tataḥ ǀ sūryaḥ ǀ jāyate ǀ prātaḥ ǀ ut-yan ǀ
   māyām ǀ ūṃ iti ǀ tu ǀ yajñiyānām ǀ etām ǀ apaḥ ǀ yat ǀ tūrṇiḥ ǀ carati ǀ pra-jānan ǁ

   10.88.6 Aṣṭaka 8.4.11.1Anuvāka 10.7.101Interpretations

7. Ṛk 7

   दृ॒शेन्यो॒ यो म॑हि॒ना समि॒द्धोऽरो॑चत दि॒वियो॑निर्वि॒भावा॑ ।
   तस्मि॑न्न॒ग्नौ सू॑क्तवा॒केन॑ दे॒वा ह॒विर्विश्व॒ आजु॑हवुस्तनू॒पाः ॥

   दृशेन्यो यो महिना समिद्धो ऽरोचत दिवियोनिर् विभावा |
   तस्मिन्न् अग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर् विश्व आजुहवुस् तनूपाः ||

   dṛśényo yó mahinā́ sámiddhó’rocata divíyonirvibhā́vā ǀ
   tásminnagnáu sūktavākéna devā́ havírvíśva ā́juhavustanūpā́ḥ ǁ

   dṛśenyo yo mahinā samiddho 'rocata diviyonir vibhāvā |
   tasminn agnau sūktavākena devā havir viśva ājuhavus tanūpāḥ ||

   दृ॒शेन्यः॑ । यः । म॒हि॒ना । सम्ऽइ॑द्धः । अरो॑चत । दि॒विऽयो॑निः । वि॒भाऽवा॑ ।
   तस्मि॑न् । अ॒ग्नौ । सू॒क्त॒ऽवा॒केन॑ । दे॒वाः । ह॒विः । विश्वे॑ । आ । अ॒जु॒ह॒वुः॒ । त॒नू॒ऽपाः ॥

   दृशेन्यः । यः । महिना । सम्ऽइद्धः । अरोचत । दिविऽयोनिः । विभाऽवा ।
   तस्मिन् । अग्नौ । सूक्तऽवाकेन । देवाः । हविः । विश्वे । आ । अजुहवुः । तनूऽपाः ॥

   dṛśényaḥ ǀ yáḥ ǀ mahinā́ ǀ sám-iddhaḥ ǀ árocata ǀ diví-yoniḥ ǀ vibhā́-vā ǀ
   tásmin ǀ agnáu ǀ sūkta-vākéna ǀ devā́ḥ ǀ havíḥ ǀ víśve ǀ ā́ ǀ ajuhavuḥ ǀ tanū-pā́ḥ ǁ

   dṛśenyaḥ ǀ yaḥ ǀ mahinā ǀ sam-iddhaḥ ǀ arocata ǀ divi-yoniḥ ǀ vibhā-vā ǀ
   tasmin ǀ agnau ǀ sūkta-vākena ǀ devāḥ ǀ haviḥ ǀ viśve ǀ ā ǀ ajuhavuḥ ǀ tanū-pāḥ ǁ

   10.88.7 Aṣṭaka 8.4.11.2Anuvāka 10.7.102Interpretations

8. Ṛk 8

   सू॒क्त॒वा॒कं प्र॑थ॒ममादिद॒ग्निमादिद्ध॒विर॑जनयंत दे॒वाः ।
   स ए॑षां य॒ज्ञो अ॑भवत्तनू॒पास्तं द्यौर्वे॑द॒ तं पृ॑थि॒वी तमापः॑ ॥

   सूक्तवाकम् प्रथमम् आद् इद् अग्निम् आद् इद् धविर् अजनयन्त देवाः |
   स एषां यज्ञो अभवत् तनूपास् तं द्यौर् वेद तम् पृथिवी तम् आपः ||

   sūktavākám prathamámā́dídagnímā́díddhavírajanayanta devā́ḥ ǀ
   sá eṣām yajñó abhavattanūpā́stám dyáurveda tám pṛthivī́ támā́paḥ ǁ

   sūktavākam prathamam ād id agnim ād id dhavir ajanayanta devāḥ |
   sa eṣāṃ yajño abhavat tanūpās taṃ dyaur veda tam pṛthivī tam āpaḥ ||

   सू॒क्त॒ऽवा॒कम् । प्र॒थ॒मम् । आत् । इत् । अ॒ग्निम् । आत् । इत् । ह॒विः । अ॒ज॒न॒य॒न्त॒ । दे॒वाः ।
   सः । ए॒षा॒म् । य॒ज्ञः । अ॒भ॒व॒त् । त॒नू॒ऽपाः । तम् । द्यौः । वे॒द॒ । तम् । पृ॒थि॒वी । तम् । आपः॑ ॥

   सूक्तऽवाकम् । प्रथमम् । आत् । इत् । अग्निम् । आत् । इत् । हविः । अजनयन्त । देवाः ।
   सः । एषाम् । यज्ञः । अभवत् । तनूऽपाः । तम् । द्यौः । वेद । तम् । पृथिवी । तम् । आपः ॥

   sūkta-vākám ǀ prathamám ǀ ā́t ǀ ít ǀ agním ǀ ā́t ǀ ít ǀ havíḥ ǀ ajanayanta ǀ devā́ḥ ǀ
   sáḥ ǀ eṣām ǀ yajñáḥ ǀ abhavat ǀ tanū-pā́ḥ ǀ tám ǀ dyáuḥ ǀ veda ǀ tám ǀ pṛthivī́ ǀ tám ǀ ā́paḥ ǁ

   sūkta-vākam ǀ prathamam ǀ āt ǀ it ǀ agnim ǀ āt ǀ it ǀ haviḥ ǀ ajanayanta ǀ devāḥ ǀ
   saḥ ǀ eṣām ǀ yajñaḥ ǀ abhavat ǀ tanū-pāḥ ǀ tam ǀ dyauḥ ǀ veda ǀ tam ǀ pṛthivī ǀ tam ǀ āpaḥ ǁ

   10.88.8 Aṣṭaka 8.4.11.3Anuvāka 10.7.103Interpretations

9. Ṛk 9

   यं दे॒वासोऽज॑नयंता॒ग्निं यस्मि॒न्नाजु॑हवु॒र्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
   सो अ॒र्चिषा॑ पृथि॒वीं द्यामु॒तेमामृ॑जू॒यमा॑नो अतपन्महि॒त्वा ॥

   यं देवासो ऽजनयन्ताग्निं यस्मिन्न् आजुहवुर् भुवनानि विश्वा |
   सो अर्चिषा पृथिवीं द्याम् उतेमाम् ऋजूयमानो अतपन् महित्वा ||

   yám devā́só’janayantāgním yásminnā́juhavurbhúvanāni víśvā ǀ
   só arcíṣā pṛthivī́m dyā́mutémā́mṛjūyámāno atapanmahitvā́ ǁ

   yaṃ devāso 'janayantāgniṃ yasminn ājuhavur bhuvanāni viśvā |
   so arciṣā pṛthivīṃ dyām utemām ṛjūyamāno atapan mahitvā ||

   यम् । दे॒वासः॑ । अज॑नयन्त । अ॒ग्निम् । यस्मि॑न् । आ । अजु॑हवुः । भुव॑नानि । विश्वा॑ ।
   सः । अ॒र्चिषा॑ । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । उ॒त । इ॒माम् । ऋ॒जु॒ऽयमा॑नः । अ॒त॒प॒त् । म॒हि॒ऽत्वा ॥

   यम् । देवासः । अजनयन्त । अग्निम् । यस्मिन् । आ । अजुहवुः । भुवनानि । विश्वा ।
   सः । अर्चिषा । पृथिवीम् । द्याम् । उत । इमाम् । ऋजुऽयमानः । अतपत् । महिऽत्वा ॥

   yám ǀ devā́saḥ ǀ ájanayanta ǀ agním ǀ yásmin ǀ ā́ ǀ ájuhavuḥ ǀ bhúvanāni ǀ víśvā ǀ
   sáḥ ǀ arcíṣā ǀ pṛthivī́m ǀ dyā́m ǀ utá ǀ imā́m ǀ ṛju-yámānaḥ ǀ atapat ǀ mahi-tvā́ ǁ

   yam ǀ devāsaḥ ǀ ajanayanta ǀ agnim ǀ yasmin ǀ ā ǀ ajuhavuḥ ǀ bhuvanāni ǀ viśvā ǀ
   saḥ ǀ arciṣā ǀ pṛthivīm ǀ dyām ǀ uta ǀ imām ǀ ṛju-yamānaḥ ǀ atapat ǀ mahi-tvā ǁ

   10.88.9 Aṣṭaka 8.4.11.4Anuvāka 10.7.104Interpretations

10. Ṛk 10

    स्तोमे॑न॒ हि दि॒वि दे॒वासो॑ अ॒ग्निमजी॑जनं॒छक्ति॑भी रोदसि॒प्रां ।
    तमू॑ अकृण्वंत्रे॒धा भु॒वे कं स ओष॑धीः पचति वि॒श्वरू॑पाः ॥

    स्तोमेन हि दिवि देवासो अग्निम् अजीजनञ् छक्तिभी रोदसिप्राम् |
    तम् ऊ अकृण्वन् त्रेधा भुवे कं स ओषधीः पचति विश्वरूपाः ||

    stómena hí diví devā́so agnímájījanañcháktibhī rodasiprā́m ǀ
    támū akṛṇvantredhā́ bhuvé kám sá óṣadhīḥ pacati viśvárūpāḥ ǁ

    stomena hi divi devāso agnim ajījanañ chaktibhī rodasiprām |
    tam ū akṛṇvan tredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥ pacati viśvarūpāḥ ||

    स्तोमे॑न । हि । दि॒वि । दे॒वासः॑ । अ॒ग्निम् । अजी॑जनन् । शक्ति॑ऽभिः । रो॒द॒सि॒ऽप्राम् ।
    तम् । ऊं॒ इति॑ । अ॒कृ॒ण्व॒न् । त्रे॒धा । भु॒वे । कम् । सः । ओष॑धीः । प॒च॒ति॒ । वि॒श्वऽरू॑पाः ॥

    स्तोमेन । हि । दिवि । देवासः । अग्निम् । अजीजनन् । शक्तिऽभिः । रोदसिऽप्राम् ।
    तम् । ऊं इति । अकृण्वन् । त्रेधा । भुवे । कम् । सः । ओषधीः । पचति । विश्वऽरूपाः ॥

    stómena ǀ hí ǀ diví ǀ devā́saḥ ǀ agním ǀ ájījanan ǀ śákti-bhiḥ ǀ rodasi-prā́m ǀ
    tám ǀ ūṃ íti ǀ akṛṇvan ǀ tredhā́ ǀ bhuvé ǀ kám ǀ sáḥ ǀ óṣadhīḥ ǀ pacati ǀ viśvá-rūpāḥ ǁ

    stomena ǀ hi ǀ divi ǀ devāsaḥ ǀ agnim ǀ ajījanan ǀ śakti-bhiḥ ǀ rodasi-prām ǀ
    tam ǀ ūṃ iti ǀ akṛṇvan ǀ tredhā ǀ bhuve ǀ kam ǀ saḥ ǀ oṣadhīḥ ǀ pacati ǀ viśva-rūpāḥ ǁ

    10.88.10 Aṣṭaka 8.4.11.5Anuvāka 10.7.105Interpretations

11. Ṛk 11

    य॒देदे॑न॒मद॑धुर्य॒ज्ञिया॑सो दि॒वि दे॒वाः सूर्य॑मादिते॒यं ।
    य॒दा च॑रि॒ष्णू मि॑थु॒नावभू॑ता॒मादित्प्राप॑श्य॒न्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ॥

    यदेद् एनम् अदधुर् यज्ञियासो दिवि देवाः सूर्यम् आदितेयम् |
    यदा चरिष्णू मिथुनाव् अभूताम् आद् इत् प्रापश्यन् भुवनानि विश्वा ||

    yadédenamádadhuryajñíyāso diví devā́ḥ sū́ryamāditeyám ǀ
    yadā́ cariṣṇū́ mithunā́vábhūtāmā́dítprā́paśyanbhúvanāni víśvā ǁ

    yaded enam adadhur yajñiyāso divi devāḥ sūryam āditeyam |
    yadā cariṣṇū mithunāv abhūtām ād it prāpaśyan bhuvanāni viśvā ||

    य॒दा । इत् । ए॒न॒म् । अद॑धुः । य॒ज्ञिया॑सः । दि॒वि । दे॒वाः । सूर्य॑म् । आ॒दि॒ते॒यम् ।
    य॒दा । च॒रि॒ष्णू इति॑ । मि॒थु॒नौ । अभू॑ताम् । आत् । इत् । प्र । अ॒प॒श्य॒न् । भुव॑नानि । विश्वा॑ ॥

    यदा । इत् । एनम् । अदधुः । यज्ञियासः । दिवि । देवाः । सूर्यम् । आदितेयम् ।
    यदा । चरिष्णू इति । मिथुनौ । अभूताम् । आत् । इत् । प्र । अपश्यन् । भुवनानि । विश्वा ॥

    yadā́ ǀ ít ǀ enam ǀ ádadhuḥ ǀ yajñíyāsaḥ ǀ diví ǀ devā́ḥ ǀ sū́ryam ǀ āditeyám ǀ
    yadā́ ǀ cariṣṇū́ íti ǀ mithunáu ǀ ábhūtām ǀ ā́t ǀ ít ǀ prá ǀ apaśyan ǀ bhúvanāni ǀ víśvā ǁ

    yadā ǀ it ǀ enam ǀ adadhuḥ ǀ yajñiyāsaḥ ǀ divi ǀ devāḥ ǀ sūryam ǀ āditeyam ǀ
    yadā ǀ cariṣṇū iti ǀ mithunau ǀ abhūtām ǀ āt ǀ it ǀ pra ǀ apaśyan ǀ bhuvanāni ǀ viśvā ǁ

    10.88.11 Aṣṭaka 8.4.12.1Anuvāka 10.7.106Interpretations

12. Ṛk 12

    विश्व॑स्मा अ॒ग्निं भुव॑नाय दे॒वा वै॑श्वान॒रं के॒तुमह्ना॑मकृण्वन् ।
    आ यस्त॒तानो॒षसो॑ विभा॒तीरपो॑ ऊर्णोति॒ तमो॑ अ॒र्चिषा॒ यन् ॥

    विश्वस्मा अग्निम् भुवनाय देवा वैश्वानरं केतुम् अह्नाम् अकृण्वन् |
    आ यस् ततानोषसो विभातीर् अपो ऊर्णोति तमो अर्चिषा यन् ||

    víśvasmā agním bhúvanāya devā́ vaiśvānarám ketúmáhnāmakṛṇvan ǀ
    ā́ yástatā́noṣáso vibhātī́rápo ūrṇoti támo arcíṣā yán ǁ

    viśvasmā agnim bhuvanāya devā vaiśvānaraṃ ketum ahnām akṛṇvan |
    ā yas tatānoṣaso vibhātīr apo ūrṇoti tamo arciṣā yan ||

    विश्व॑स्मै । अ॒ग्निम् । भुव॑नाय । दे॒वाः । वै॒श्वा॒न॒रम् । के॒तुम् । अह्ना॑म् । अ॒कृ॒ण्व॒न् ।
    आ । यः । त॒तान॑ । उ॒षसः॑ । वि॒ऽभा॒तीः । अपो॒ इति॑ । ऊ॒र्णो॒ति॒ । तमः॑ । अ॒र्चिषा॑ । यन् ॥

    विश्वस्मै । अग्निम् । भुवनाय । देवाः । वैश्वानरम् । केतुम् । अह्नाम् । अकृण्वन् ।
    आ । यः । ततान । उषसः । विऽभातीः । अपो इति । ऊर्णोति । तमः । अर्चिषा । यन् ॥

    víśvasmai ǀ agním ǀ bhúvanāya ǀ devā́ḥ ǀ vaiśvānarám ǀ ketúm ǀ áhnām ǀ akṛṇvan ǀ
    ā́ ǀ yáḥ ǀ tatā́na ǀ uṣásaḥ ǀ vi-bhātī́ḥ ǀ ápo íti ǀ ūrṇoti ǀ támaḥ ǀ arcíṣā ǀ yán ǁ

    viśvasmai ǀ agnim ǀ bhuvanāya ǀ devāḥ ǀ vaiśvānaram ǀ ketum ǀ ahnām ǀ akṛṇvan ǀ
    ā ǀ yaḥ ǀ tatāna ǀ uṣasaḥ ǀ vi-bhātīḥ ǀ apo iti ǀ ūrṇoti ǀ tamaḥ ǀ arciṣā ǀ yan ǁ

    10.88.12 Aṣṭaka 8.4.12.2Anuvāka 10.7.107Interpretations

13. Ṛk 13

    वै॒श्वा॒न॒रं क॒वयो॑ य॒ज्ञिया॑सो॒ऽग्निं दे॒वा अ॑जनयन्नजु॒र्यं ।
    नक्ष॑त्रं प्र॒त्नममि॑नच्चरि॒ष्णु य॒क्षस्याध्य॑क्षं तवि॒षं बृ॒हंतं॑ ॥

    वैश्वानरं कवयो यज्ञियासो ऽग्निं देवा अजनयन्न् अजुर्यम् |
    नक्षत्रम् प्रत्नम् अमिनच् चरिष्णु यक्षस्याध्यक्षं तविषम् बृहन्तम् ||

    vaiśvānarám kaváyo yajñíyāso’gním devā́ ajanayannajuryám ǀ
    nákṣatram pratnámáminaccariṣṇú yakṣásyā́dhyakṣam taviṣám bṛhántam ǁ

    vaiśvānaraṃ kavayo yajñiyāso 'gniṃ devā ajanayann ajuryam |
    nakṣatram pratnam aminac cariṣṇu yakṣasyādhyakṣaṃ taviṣam bṛhantam ||

    वै॒श्वा॒न॒रम् । क॒वयः॑ । य॒ज्ञियाः॑ । अ॒ग्निम् । दे॒वाः । अ॒ज॒न॒य॒न् । अ॒जु॒र्यम् ।
    नक्ष॑त्रम् । प्र॒त्नम् । अमि॑नत् । च॒रि॒ष्णु । य॒क्षस्य॑ । अधि॑ऽअक्षम् । त॒वि॒षम् । बृ॒हन्त॑म् ॥

    वैश्वानरम् । कवयः । यज्ञियाः । अग्निम् । देवाः । अजनयन् । अजुर्यम् ।
    नक्षत्रम् । प्रत्नम् । अमिनत् । चरिष्णु । यक्षस्य । अधिऽअक्षम् । तविषम् । बृहन्तम् ॥

    vaiśvānarám ǀ kaváyaḥ ǀ yajñíyāḥ ǀ agním ǀ devā́ḥ ǀ ajanayan ǀ ajuryám ǀ
    nákṣatram ǀ pratnám ǀ áminat ǀ cariṣṇú ǀ yakṣásya ǀ ádhi-akṣam ǀ taviṣám ǀ bṛhántam ǁ

    vaiśvānaram ǀ kavayaḥ ǀ yajñiyāḥ ǀ agnim ǀ devāḥ ǀ ajanayan ǀ ajuryam ǀ
    nakṣatram ǀ pratnam ǀ aminat ǀ cariṣṇu ǀ yakṣasya ǀ adhi-akṣam ǀ taviṣam ǀ bṛhantam ǁ

    10.88.13 Aṣṭaka 8.4.12.3Anuvāka 10.7.108Interpretations

14. Ṛk 14

    वै॒श्वा॒न॒रं वि॒श्वहा॑ दीदि॒वांसं॒ मंत्रै॑र॒ग्निं क॒विमच्छा॑ वदामः ।
    यो म॑हि॒म्ना प॑रिब॒भूवो॒र्वी उ॒तावस्ता॑दु॒त दे॒वः प॒रस्ता॑त् ॥

    वैश्वानरं विश्वहा दीदिवांसम् मन्त्रैर् अग्निं कविम् अच्छा वदामः |
    यो महिम्ना परिबभूवोर्वी उतावस्ताद् उत देवः परस्तात् ||

    vaiśvānarám viśváhā dīdivā́ṃsam mántrairagním kavímácchā vadāmaḥ ǀ
    yó mahimnā́ paribabhū́vorvī́ utā́vástādutá deváḥ parástāt ǁ

    vaiśvānaraṃ viśvahā dīdivāṃsam mantrair agniṃ kavim acchā vadāmaḥ |
    yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastād uta devaḥ parastāt ||

    वै॒श्वा॒न॒रम् । वि॒श्वहा॑ । दी॒दि॒ऽवांस॑म् । मन्त्रैः॑ । अ॒ग्निम् । क॒विम् । अच्छ॑ । व॒दा॒मः॒ ।
    यः । म॒हि॒म्ना । प॒रि॒ऽब॒भूव॑ । उ॒र्वी इति॑ । उ॒त । अ॒वस्ता॑त् । उ॒त । दे॒वः । प॒रस्ता॑त् ॥

    वैश्वानरम् । विश्वहा । दीदिऽवांसम् । मन्त्रैः । अग्निम् । कविम् । अच्छ । वदामः ।
    यः । महिम्ना । परिऽबभूव । उर्वी इति । उत । अवस्तात् । उत । देवः । परस्तात् ॥

    vaiśvānarám ǀ viśváhā ǀ dīdi-vā́ṃsam ǀ mántraiḥ ǀ agním ǀ kavím ǀ áccha ǀ vadāmaḥ ǀ
    yáḥ ǀ mahimnā́ ǀ pari-babhū́va ǀ urvī́ íti ǀ utá ǀ avástāt ǀ utá ǀ deváḥ ǀ parástāt ǁ

    vaiśvānaram ǀ viśvahā ǀ dīdi-vāṃsam ǀ mantraiḥ ǀ agnim ǀ kavim ǀ accha ǀ vadāmaḥ ǀ
    yaḥ ǀ mahimnā ǀ pari-babhūva ǀ urvī iti ǀ uta ǀ avastāt ǀ uta ǀ devaḥ ǀ parastāt ǁ

    10.88.14 Aṣṭaka 8.4.12.4Anuvāka 10.7.109Interpretations

15. Ṛk 15

    द्वे स्रु॒ती अ॑शृणवं पितॄ॒णाम॒हं दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नां ।
    ताभ्या॑मि॒दं विश्व॒मेज॒त्समे॑ति॒ यदं॑त॒रा पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ॥

    द्वे स्रुती अशृणवम् पितॄणाम् अहं देवानाम् उत मर्त्यानाम् |
    ताभ्याम् इदं विश्वम् एजत् सम् एति यद् अन्तरा पितरम् मातरं च ||

    dvé srutī́ aśṛṇavam pitṝṇā́mahám devā́nāmutá mártyānām ǀ
    tā́bhyāmidám víśvaméjatsámeti yádantarā́ pitáram mātáram ca ǁ

    dve srutī aśṛṇavam pitṝṇām ahaṃ devānām uta martyānām |
    tābhyām idaṃ viśvam ejat sam eti yad antarā pitaram mātaraṃ ca ||

    द्वे इति॑ । स्रु॒ती इति॑ । अ॒शृ॒ण॒व॒म् । पि॒तॄ॒णाम् । अ॒हम् । दे॒वाना॑म् । उ॒त । मर्त्या॑नाम् ।
    ताभ्या॑म् । इ॒दम् । विश्व॑म् । एज॑त् । सम् । ए॒ति॒ । यत् । अ॒न्त॒रा । पि॒तर॑म् । मा॒तर॑म् । च॒ ॥

    द्वे इति । स्रुती इति । अशृणवम् । पितॄणाम् । अहम् । देवानाम् । उत । मर्त्यानाम् ।
    ताभ्याम् । इदम् । विश्वम् । एजत् । सम् । एति । यत् । अन्तरा । पितरम् । मातरम् । च ॥

    dvé íti ǀ srutī́ íti ǀ aśṛṇavam ǀ pitṝṇā́m ǀ ahám ǀ devā́nām ǀ utá ǀ mártyānām ǀ
    tā́bhyām ǀ idám ǀ víśvam ǀ éjat ǀ sám ǀ eti ǀ yát ǀ antarā́ ǀ pitáram ǀ mātáram ǀ ca ǁ

    dve iti ǀ srutī iti ǀ aśṛṇavam ǀ pitṝṇām ǀ aham ǀ devānām ǀ uta ǀ martyānām ǀ
    tābhyām ǀ idam ǀ viśvam ǀ ejat ǀ sam ǀ eti ǀ yat ǀ antarā ǀ pitaram ǀ mātaram ǀ ca ǁ

    10.88.15 Aṣṭaka 8.4.12.5Anuvāka 10.7.110Interpretations

16. Ṛk 16

    द्वे स॑मी॒ची बि॑भृत॒श्चरं॑तं शीर्ष॒तो जा॒तं मन॑सा॒ विमृ॑ष्टं ।
    स प्र॒त्यङ्विश्वा॒ भुव॑नानि तस्था॒वप्र॑युच्छंत॒रणि॒र्भ्राज॑मानः ॥

    द्वे समीची बिभृतश् चरन्तं शीर्षतो जातम् मनसा विमृष्टम् |
    स प्रत्यङ् विश्वा भुवनानि तस्थाव् अप्रयुच्छन् तरणिर् भ्राजमानः ||

    dvé samīcī́ bibhṛtaścárantam śīrṣató jātám mánasā vímṛṣṭam ǀ
    sá pratyáṅvíśvā bhúvanāni tasthāváprayucchantaráṇirbhrā́jamānaḥ ǁ

    dve samīcī bibhṛtaś carantaṃ śīrṣato jātam manasā vimṛṣṭam |
    sa pratyaṅ viśvā bhuvanāni tasthāv aprayucchan taraṇir bhrājamānaḥ ||

    द्वे इति॑ । स॒मी॒ची इति॑ स॒म्ऽई॒ची । बि॒भृ॒तः॒ । चर॑न्तम् । शी॒र्ष॒तः । जा॒तम् । मन॑सा । विऽमृ॑ष्टम् ।
    सः । प्र॒त्यङ् । विश्वा॑ । भुव॑नानि । त॒स्थौ॒ । अप्र॑ऽयुच्छन् । त॒रणिः॑ । भ्राज॑मानः ॥

    द्वे इति । समीची इति सम्ऽईची । बिभृतः । चरन्तम् । शीर्षतः । जातम् । मनसा । विऽमृष्टम् ।
    सः । प्रत्यङ् । विश्वा । भुवनानि । तस्थौ । अप्रऽयुच्छन् । तरणिः । भ्राजमानः ॥

    dvé íti ǀ samīcī́ íti sam-īcī́ ǀ bibhṛtaḥ ǀ cárantam ǀ śīrṣatáḥ ǀ jātám ǀ mánasā ǀ ví-mṛṣṭam ǀ
    sáḥ ǀ pratyáṅ ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ tasthau ǀ ápra-yucchan ǀ taráṇiḥ ǀ bhrā́jamānaḥ ǁ

    dve iti ǀ samīcī iti sam-īcī ǀ bibhṛtaḥ ǀ carantam ǀ śīrṣataḥ ǀ jātam ǀ manasā ǀ vi-mṛṣṭam ǀ
    saḥ ǀ pratyaṅ ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ tasthau ǀ apra-yucchan ǀ taraṇiḥ ǀ bhrājamānaḥ ǁ

    10.88.16 Aṣṭaka 8.4.13.1Anuvāka 10.7.111Interpretations

17. Ṛk 17

    यत्रा॒ वदे॑ते॒ अव॑रः॒ पर॑श्च यज्ञ॒न्योः॑ कत॒रो नौ॒ वि वे॑द ।
    आ शे॑कु॒रित्स॑ध॒मादं॒ सखा॑यो॒ नक्षं॑त य॒ज्ञं क इ॒दं वि वो॑चत् ॥

    यत्रा वदेते अवरः परश् च यज्ञन्योः कतरो नौ वि वेद |
    आ शेकुर् इत् सधमादं सखायो नक्षन्त यज्ञं क इदं वि वोचत् ||

    yátrā vádete ávaraḥ páraśca yajñanyóḥ kataró nau ví veda ǀ
    ā́ śekurítsadhamā́dam sákhāyo nákṣanta yajñám ká idám ví vocat ǁ

    yatrā vadete avaraḥ paraś ca yajñanyoḥ kataro nau vi veda |
    ā śekur it sadhamādaṃ sakhāyo nakṣanta yajñaṃ ka idaṃ vi vocat ||

    यत्र॑ । वदे॑ते॒ इति॑ । अव॑रः । परः॑ । च॒ । य॒ज्ञ॒ऽन्योः॑ । क॒त॒रः । नौ॒ । वि । वे॒द॒ ।
    आ । शे॒कुः॒ । इत् । स॒ध॒ऽमाद॑म् । सखा॑यः । नक्ष॑न्त । य॒ज्ञम् । कः । इ॒दम् । वि । वो॒च॒त् ॥

    यत्र । वदेते इति । अवरः । परः । च । यज्ञऽन्योः । कतरः । नौ । वि । वेद ।
    आ । शेकुः । इत् । सधऽमादम् । सखायः । नक्षन्त । यज्ञम् । कः । इदम् । वि । वोचत् ॥

    yátra ǀ vádete íti ǀ ávaraḥ ǀ páraḥ ǀ ca ǀ yajña-nyóḥ ǀ kataráḥ ǀ nau ǀ ví ǀ veda ǀ
    ā́ ǀ śekuḥ ǀ ít ǀ sadha-mā́dam ǀ sákhāyaḥ ǀ nákṣanta ǀ yajñám ǀ káḥ ǀ idám ǀ ví ǀ vocat ǁ

    yatra ǀ vadete iti ǀ avaraḥ ǀ paraḥ ǀ ca ǀ yajña-nyoḥ ǀ kataraḥ ǀ nau ǀ vi ǀ veda ǀ
    ā ǀ śekuḥ ǀ it ǀ sadha-mādam ǀ sakhāyaḥ ǀ nakṣanta ǀ yajñam ǀ kaḥ ǀ idam ǀ vi ǀ vocat ǁ

    10.88.17 Aṣṭaka 8.4.13.2Anuvāka 10.7.112Interpretations

18. Ṛk 18

    कत्य॒ग्नयः॒ कति॒ सूर्या॑सः॒ कत्यु॒षासः॒ कत्यु॑ स्वि॒दापः॑ ।
    नोप॒स्पिजं॑ वः पितरो वदामि पृ॒च्छामि॑ वः कवयो वि॒द्मने॒ कं ॥

    कत्य् अग्नयः कति सूर्यासः कत्य् उषासः कत्य् उ स्विद् आपः |
    नोपस्पिजं वः पितरो वदामि पृच्छामि वः कवयो विद्मने कम् ||

    kátyagnáyaḥ káti sū́ryāsaḥ kátyuṣā́saḥ kátyu svidā́paḥ ǀ
    nópaspíjam vaḥ pitaro vadāmi pṛcchā́mi vaḥ kavayo vidmáne kám ǁ

    katy agnayaḥ kati sūryāsaḥ katy uṣāsaḥ katy u svid āpaḥ |
    nopaspijaṃ vaḥ pitaro vadāmi pṛcchāmi vaḥ kavayo vidmane kam ||

    कति॑ । अ॒ग्नयः॑ । कति॑ । सूर्या॑सः । कति॑ । उ॒षसः॑ । कति॑ । ऊं॒ इति॑ । स्वि॒त् । आपः॑ ।
    न । उ॒प॒ऽस्पिज॑म् । वः॒ । पि॒त॒रः॒ । व॒दा॒मि॒ । पृ॒च्छामि॑ । वः॒ । क॒व॒यः॒ । वि॒द्मने॑ । कम् ॥

    कति । अग्नयः । कति । सूर्यासः । कति । उषसः । कति । ऊं इति । स्वित् । आपः ।
    न । उपऽस्पिजम् । वः । पितरः । वदामि । पृच्छामि । वः । कवयः । विद्मने । कम् ॥

    káti ǀ agnáyaḥ ǀ káti ǀ sū́ryāsaḥ ǀ káti ǀ uṣásaḥ ǀ káti ǀ ūṃ íti ǀ svit ǀ ā́paḥ ǀ
    ná ǀ upa-spíjam ǀ vaḥ ǀ pitaraḥ ǀ vadāmi ǀ pṛcchā́mi ǀ vaḥ ǀ kavayaḥ ǀ vidmáne ǀ kám ǁ

    kati ǀ agnayaḥ ǀ kati ǀ sūryāsaḥ ǀ kati ǀ uṣasaḥ ǀ kati ǀ ūṃ iti ǀ svit ǀ āpaḥ ǀ
    na ǀ upa-spijam ǀ vaḥ ǀ pitaraḥ ǀ vadāmi ǀ pṛcchāmi ǀ vaḥ ǀ kavayaḥ ǀ vidmane ǀ kam ǁ

    10.88.18 Aṣṭaka 8.4.13.3Anuvāka 10.7.113Interpretations

19. Ṛk 19

    या॒व॒न्मा॒त्रमु॒षसो॒ न प्रती॑कं सुप॒र्ण्यो॒३॒॑ वस॑ते मातरिश्वः ।
    ताव॑द्दधा॒त्युप॑ य॒ज्ञमा॒यन्ब्रा॑ह्म॒णो होतु॒रव॑रो नि॒षीद॑न् ॥

    यावन्मात्रम् उषसो न प्रतीकं सुपर्ण्यो वसते मातरिश्वः |
    तावद् दधात्य् उप यज्ञम् आयन् ब्राह्मणो होतुर् अवरो निषीदन् ||

    yāvanmātrámuṣáso ná prátīkam suparṇyó vásate mātariśvaḥ ǀ
    tā́vaddadhātyúpa yajñámāyánbrāhmaṇó hóturávaro niṣī́dan ǁ

    yāvanmātram uṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasate mātariśvaḥ |
    tāvad dadhāty upa yajñam āyan brāhmaṇo hotur avaro niṣīdan ||

    या॒व॒त्ऽमा॒त्रम् । उ॒षसः॑ । न । प्रती॑कम् । सु॒ऽप॒र्ण्यः॑ । वस॑ते । मा॒त॒रि॒श्वः॒ ।
    ताव॑त् । द॒धा॒ति॒ । उप॑ । य॒ज्ञम् । आ॒ऽयन् । ब्रा॒ह्म॒णः । होतुः॑ । अव॑रः । नि॒ऽसीद॑न् ॥

    यावत्ऽमात्रम् । उषसः । न । प्रतीकम् । सुऽपर्ण्यः । वसते । मातरिश्वः ।
    तावत् । दधाति । उप । यज्ञम् । आऽयन् । ब्राह्मणः । होतुः । अवरः । निऽसीदन् ॥

    yāvat-mātrám ǀ uṣásaḥ ǀ ná ǀ prátīkam ǀ su-parṇyáḥ ǀ vásate ǀ mātariśvaḥ ǀ
    tā́vat ǀ dadhāti ǀ úpa ǀ yajñám ǀ ā-yán ǀ brāhmaṇáḥ ǀ hótuḥ ǀ ávaraḥ ǀ ni-sī́dan ǁ

    yāvat-mātram ǀ uṣasaḥ ǀ na ǀ pratīkam ǀ su-parṇyaḥ ǀ vasate ǀ mātariśvaḥ ǀ
    tāvat ǀ dadhāti ǀ upa ǀ yajñam ǀ ā-yan ǀ brāhmaṇaḥ ǀ hotuḥ ǀ avaraḥ ǀ ni-sīdan ǁ

    10.88.19 Aṣṭaka 8.4.13.4Anuvāka 10.7.114Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.