Ṛgveda · Maṇḍala 10 · Sūkta 88

Ṛk 10.88.19

Agni, Sūrya · Mūrdhanvat Āṅgirasa Or Mūrdhanvat Vāmadevya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

या॒व॒न्मा॒त्रमु॒षसो॒ न प्रती॑कं सुप॒र्ण्यो॒३॒॑ वस॑ते मातरिश्वः ।
ताव॑द्दधा॒त्युप॑ य॒ज्ञमा॒यन्ब्रा॑ह्म॒णो होतु॒रव॑रो नि॒षीद॑न् ॥

यावन्मात्रम् उषसो न प्रतीकं सुपर्ण्यो वसते मातरिश्वः |
तावद् दधात्य् उप यज्ञम् आयन् ब्राह्मणो होतुर् अवरो निषीदन् ||

yāvanmātrámuṣáso ná prátīkam suparṇyó vásate mātariśvaḥ ǀ
tā́vaddadhātyúpa yajñámāyánbrāhmaṇó hóturávaro niṣī́dan ǁ

yāvanmātram uṣaso na pratīkaṃ suparṇyo vasate mātariśvaḥ |
tāvad dadhāty upa yajñam āyan brāhmaṇo hotur avaro niṣīdan ||

Padapāṭha

या॒व॒त्ऽमा॒त्रम् । उ॒षसः॑ । न । प्रती॑कम् । सु॒ऽप॒र्ण्यः॑ । वस॑ते । मा॒त॒रि॒श्वः॒ ।
ताव॑त् । द॒धा॒ति॒ । उप॑ । य॒ज्ञम् । आ॒ऽयन् । ब्रा॒ह्म॒णः । होतुः॑ । अव॑रः । नि॒ऽसीद॑न् ॥

यावत्ऽमात्रम् । उषसः । न । प्रतीकम् । सुऽपर्ण्यः । वसते । मातरिश्वः ।
तावत् । दधाति । उप । यज्ञम् । आऽयन् । ब्राह्मणः । होतुः । अवरः । निऽसीदन् ॥

yāvat-mātrám ǀ uṣásaḥ ǀ ná ǀ prátīkam ǀ su-parṇyáḥ ǀ vásate ǀ mātariśvaḥ ǀ
tā́vat ǀ dadhāti ǀ úpa ǀ yajñám ǀ ā-yán ǀ brāhmaṇáḥ ǀ hótuḥ ǀ ávaraḥ ǀ ni-sī́dan ǁ

yāvat-mātram ǀ uṣasaḥ ǀ na ǀ pratīkam ǀ su-parṇyaḥ ǀ vasate ǀ mātariśvaḥ ǀ
tāvat ǀ dadhāti ǀ upa ǀ yajñam ǀ ā-yan ǀ brāhmaṇaḥ ǀ hotuḥ ǀ avaraḥ ǀ ni-sīdan ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
10.088.19
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
8.4.13.04
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
10.07.114
Devatā देवता
Agni, Sūrya
Ṛṣi ऋषि
Mūrdhanvat Āṅgirasa Or Mūrdhanvat Vāmadevya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.88.19

Interpretations

Sāyaṇa

प्रकृतस्य वैश्वानरस्य विषये यः प्रश्नस्तस्य निर्णयमनया वदन्ति। हे वातरिश्वो मातर्यन्तरिक्षे श्वसन् माध्यमिक वायो यावन्मात्रं यावदेव सुपर्ण्यः सुपतना रात्रय उषसः प्रतीकं मुखं प्रकाशाख्यं दर्शणं वा। नेति पूरङः । वसते आच्छादयन्ति तावदेव ब्राह्मणो होतावरो निकृष्टो होतुरस्याग्नेर्वैश्वानरस्य दैव्यस्य होतुर्निषीदन् हौत्रं कर्म कर्तुमुपविशन् यज्ञमायन्नुपगच्छन्नुपदधाति। होतृकर्मस्वबुद्धौ धारयति। तथा च यास्कः। यावन्मात्रमुषसः प्रत्यक्तं भवति प्रतिदर्शनमिति वास्त्युपमानस्य सम्प्रत्यर्थे प्रयोग इहेव निधीहीति यथा सुपर्ण्यः सुपतना एता रात्रयो वसते मातरिश्वञ्ज्योतिर्वर्णस्य तावदुपदधाति यज्ञमागच्छन्ब्राह्मणो दोतास्याग्नेर्होतुरवरो निषीदन् होतृजपस्त्वनग्निर्वैश्वानरीयो भवति॥ नि. ७-३१॥ इति॥ १९॥