Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 155

Alakṣmīghnam · Brahmaṇaspati · Viśvedevās · Śirimbiṭha Bhāradvāja · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
1, 4: Alakṣmīghnam; 2, 3: Brahmaṇaspati; 5: Viśvedevās
Ṛṣi ऋषि
Śirimbiṭha Bhāradvāja
Chandas छन्दस्
Anuṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdanuṣṭup (1, 2, 4); anuṣṭup (3); virāḍanuṣṭup (5)

2nd set of styles anuṣṭubh

  1. Ṛk 1

    अरा॑यि॒ काणे॒ विक॑टे गि॒रिं ग॑च्छ सदान्वे ।
    शि॒रिंबि॑ठस्य॒ सत्व॑भि॒स्तेभि॑ष्ट्वा चातयामसि ॥

    अरायि काणे विकटे गिरिं गच्छ सदान्वे |
    शिरिम्बिठस्य सत्वभिस् तेभिष् ट्वा चातयामसि ||

    árāyi kā́ṇe víkaṭe girím gaccha sadānve ǀ
    śirímbiṭhasya sátvabhistébhiṣṭvā cātayāmasi ǁ

    arāyi kāṇe vikaṭe giriṃ gaccha sadānve |
    śirimbiṭhasya satvabhis tebhiṣ ṭvā cātayāmasi ||

    अरा॑यि । काणे॑ । विऽक॑टे । गि॒रिम् । ग॒च्छ॒ । स॒दा॒न्वे॒ ।
    शि॒रिम्बि॑ठस्य । सत्व॑ऽभिः । तेभिः॑ । त्वा॒ । चा॒त॒या॒म॒सि॒ ॥

    अरायि । काणे । विऽकटे । गिरिम् । गच्छ । सदान्वे ।
    शिरिम्बिठस्य । सत्वऽभिः । तेभिः । त्वा । चातयामसि ॥

    árāyi ǀ kā́ṇe ǀ ví-kaṭe ǀ girím ǀ gaccha ǀ sadānve ǀ
    śirímbiṭhasya ǀ sátva-bhiḥ ǀ tébhiḥ ǀ tvā ǀ cātayāmasi ǁ

    arāyi ǀ kāṇe ǀ vi-kaṭe ǀ girim ǀ gaccha ǀ sadānve ǀ
    śirimbiṭhasya ǀ satva-bhiḥ ǀ tebhiḥ ǀ tvā ǀ cātayāmasi ǁ

    10.155.1 Aṣṭaka 8.8.13.1Anuvāka 10.12.16

  2. Ṛk 2

    च॒त्तो इ॒तश्च॒त्तामुतः॒ सर्वा॑ भ्रू॒णान्या॒रुषी॑ ।
    अ॒रा॒य्यं॑ ब्रह्मणस्पते॒ तीक्ष्ण॑शृण्गोदृ॒षन्नि॑हि ॥

    चत्तो इतश् चत्तामुतः सर्वा भ्रूणान्य् आरुषी |
    अराय्यम् ब्रह्मणस् पते तीक्ष्णशृण्गोदृषन्न् इहि ||

    cattó itáścattā́mútaḥ sárvā bhrūṇā́nyārúṣī ǀ
    arāyyám brahmaṇaspate tī́kṣṇaśṛṅgodṛṣánnihi ǁ

    catto itaś cattāmutaḥ sarvā bhrūṇāny āruṣī |
    arāyyam brahmaṇas pate tīkṣṇaśṛṇgodṛṣann ihi ||

    च॒त्तो इति॑ । इ॒तः । च॒त्ता । अ॒मुतः॑ । सर्वा॑ । भ्रू॒णानि॑ । आ॒रुषी॑ ।
    अ॒रा॒य्य॑म् । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । तीक्ष्ण॑ऽशृङ्ग । उ॒त्ऽऋ॒षन् । इ॒हि॒ ॥

    चत्तो इति । इतः । चत्ता । अमुतः । सर्वा । भ्रूणानि । आरुषी ।
    अराय्यम् । ब्रह्मणः । पते । तीक्ष्णऽशृङ्ग । उत्ऽऋषन् । इहि ॥

    cattó íti ǀ itáḥ ǀ cattā́ ǀ amútaḥ ǀ sárvā ǀ bhrūṇā́ni ǀ ārúṣī ǀ
    arāyyám ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ tī́kṣṇa-śṛṅga ǀ ut-ṛṣán ǀ ihi ǁ

    catto iti ǀ itaḥ ǀ cattā ǀ amutaḥ ǀ sarvā ǀ bhrūṇāni ǀ āruṣī ǀ
    arāyyam ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ tīkṣṇa-śṛṅga ǀ ut-ṛṣan ǀ ihi ǁ

    10.155.2 Aṣṭaka 8.8.13.2Anuvāka 10.12.17

  3. Ṛk 3

    अ॒दो यद्दारु॒ प्लव॑ते॒ सिंधोः॑ पा॒रे अ॑पूरु॒षं ।
    तदा र॑भस्व दुर्हणो॒ तेन॑ गच्छ परस्त॒रं ॥

    अदो यद् दारु प्लवते सिन्धोः पारे अपूरुषम् |
    तद् आ रभस्व दुर्हणो तेन गच्छ परस्तरम् ||

    adó yáddā́ru plávate síndhoḥ pāré apūruṣám ǀ
    tádā́ rabhasva durhaṇo téna gaccha parastarám ǁ

    ado yad dāru plavate sindhoḥ pāre apūruṣam |
    tad ā rabhasva durhaṇo tena gaccha parastaram ||

    अ॒दः । यत् । दारु॑ । प्लव॑ते । सिन्धोः॑ । पा॒रे । अ॒पु॒रु॒षम् ।
    तत् । आ । र॒भ॒स्व॒ । दु॒र्ह॒नो॒ इति॑ दुःऽहनो । तेन॑ । ग॒च्छ॒ । प॒रः॒ऽत॒रम् ॥

    अदः । यत् । दारु । प्लवते । सिन्धोः । पारे । अपुरुषम् ।
    तत् । आ । रभस्व । दुर्हनो इति दुःऽहनो । तेन । गच्छ । परःऽतरम् ॥

    adáḥ ǀ yát ǀ dā́ru ǀ plávate ǀ síndhoḥ ǀ pāré ǀ apuruṣám ǀ
    tát ǀ ā́ ǀ rabhasva ǀ durhano íti duḥ-hano ǀ téna ǀ gaccha ǀ paraḥ-tarám ǁ

    adaḥ ǀ yat ǀ dāru ǀ plavate ǀ sindhoḥ ǀ pāre ǀ apuruṣam ǀ
    tat ǀ ā ǀ rabhasva ǀ durhano iti duḥ-hano ǀ tena ǀ gaccha ǀ paraḥ-taram ǁ

    10.155.3 Aṣṭaka 8.8.13.3Anuvāka 10.12.18

  4. Ṛk 4

    यद्ध॒ प्राची॒रज॑गं॒तोरो॑ मंडूरधाणिकीः ।
    ह॒ता इंद्र॑स्य॒ शत्र॑वः॒ सर्वे॑ बुद्बु॒दया॑शवः ॥

    यद् ध प्राचीर् अजगन्तोरो मण्डूरधाणिकीः |
    हता इन्द्रस्य शत्रवः सर्वे बुद्बुदयाशवः ||

    yáddha prā́cīrájagantóro maṇḍūradhāṇikīḥ ǀ
    hatā́ índrasya śátravaḥ sárve budbudáyāśavaḥ ǁ

    yad dha prācīr ajagantoro maṇḍūradhāṇikīḥ |
    hatā indrasya śatravaḥ sarve budbudayāśavaḥ ||

    यत् । ह॒ । प्राचीः॑ । अज॑गन्त । उरः॑ । म॒ण्डू॒र॒ऽधा॒णि॒कीः॒ ।
    ह॒ताः । इन्द्र॑स्य । शत्र॑वः । सर्वे॑ । बु॒द्बु॒दऽया॑शवः ॥

    यत् । ह । प्राचीः । अजगन्त । उरः । मण्डूरऽधाणिकीः ।
    हताः । इन्द्रस्य । शत्रवः । सर्वे । बुद्बुदऽयाशवः ॥

    yát ǀ ha ǀ prā́cīḥ ǀ ájaganta ǀ úraḥ ǀ maṇḍūra-dhāṇikīḥ ǀ
    hatā́ḥ ǀ índrasya ǀ śátravaḥ ǀ sárve ǀ budbudá-yāśavaḥ ǁ

    yat ǀ ha ǀ prācīḥ ǀ ajaganta ǀ uraḥ ǀ maṇḍūra-dhāṇikīḥ ǀ
    hatāḥ ǀ indrasya ǀ śatravaḥ ǀ sarve ǀ budbuda-yāśavaḥ ǁ

    10.155.4 Aṣṭaka 8.8.13.4Anuvāka 10.12.19

  5. Ṛk 5

    परी॒मे गाम॑नेषत॒ पर्य॒ग्निम॑हृषत ।
    दे॒वेष्व॑क्रत॒ श्रवः॒ क इ॒माँ आ द॑धर्षति ॥

    परीमे गाम् अनेषत पर्य् अग्निम् अहृषत |
    देवेष्व् अक्रत श्रवः क इमां आ दधर्षति ||

    párīmé gā́maneṣata páryagnímahṛṣata ǀ
    devéṣvakrata śrávaḥ ká imā́m̐ ā́ dadharṣati ǁ

    parīme gām aneṣata pary agnim ahṛṣata |
    deveṣv akrata śravaḥ ka imāṃ ā dadharṣati ||

    परि॑ । इ॒मे । गाम् । अ॒ने॒ष॒त॒ । परि॑ । अ॒ग्निम् । अ॒हृ॒ष॒त॒ ।
    दे॒वेषु॑ । अ॒क्र॒त॒ । श्रवः॑ । कः । इ॒मान् । आ । द॒ध॒र्ष॒ति॒ ॥

    परि । इमे । गाम् । अनेषत । परि । अग्निम् । अहृषत ।
    देवेषु । अक्रत । श्रवः । कः । इमान् । आ । दधर्षति ॥

    pári ǀ imé ǀ gā́m ǀ aneṣata ǀ pári ǀ agním ǀ ahṛṣata ǀ
    devéṣu ǀ akrata ǀ śrávaḥ ǀ káḥ ǀ imā́n ǀ ā́ ǀ dadharṣati ǁ

    pari ǀ ime ǀ gām ǀ aneṣata ǀ pari ǀ agnim ǀ ahṛṣata ǀ
    deveṣu ǀ akrata ǀ śravaḥ ǀ kaḥ ǀ imān ǀ ā ǀ dadharṣati ǁ

    10.155.5 Aṣṭaka 8.8.13.5Anuvāka 10.12.20

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.155 · Alakṣmīghnam · Brahmaṇaspati · Viśvedevās

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

ARAYI, one-eyed limping hag, fly, ever-screeching, to the hill. We frighten thee away with these, the heroes of Sirimbitha.

Ṛk 2

Scared from this place and that is she, destroyer of each germ unborn. Go, sharp-horned Brāhmaṇaspti and drive Arayi far away.

Ṛk 3

Yon log that floats without a man to guide it on the river's edge,— Seize it, thou thing with hideous jaws, and go thou far away thereon.

Ṛk 4

When, foul with secret stain and spot, ye hastened onward to the breast, All Indra's enemies were slain and passed away like froth and foam.