Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Vasukarṇa Vāsukra

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   दे॒वान्हु॑वे बृ॒हच्छ्र॑वसः स्व॒स्तये॑ ज्योति॒ष्कृतो॑ अध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसः ।
   ये वा॑वृ॒धुः प्र॑त॒रं वि॒श्ववे॑दस॒ इंद्र॑ज्येष्ठासो अ॒मृता॑ ऋता॒वृधः॑ ॥

   देवान् हुवे बृहच्छ्रवसः स्वस्तये ज्योतिष्कृतो अध्वरस्य प्रचेतसः |
   ये वावृधुः प्रतरं विश्ववेदस इन्द्रज्येष्ठासो अमृता ऋतावृधः ||

   devā́nhuve bṛhácchravasaḥ svastáye jyotiṣkṛ́to adhvarásya prácetasaḥ ǀ
   yé vāvṛdhúḥ pratarám viśvávedasa índrajyeṣṭhāso amṛ́tā ṛtāvṛ́dhaḥ ǁ

   devān huve bṛhacchravasaḥ svastaye jyotiṣkṛto adhvarasya pracetasaḥ |
   ye vāvṛdhuḥ prataraṃ viśvavedasa indrajyeṣṭhāso amṛtā ṛtāvṛdhaḥ ||

   दे॒वान् । हु॒वे॒ । बृ॒हत्ऽश्र॑वसः । स्व॒स्तये॑ । ज्यो॒तिः॒ऽकृतः॑ । अ॒ध्व॒रस्य॑ । प्रऽचे॑तसः ।
   ये । व॒वृ॒धुः । प्र॒ऽत॒रम् । वि॒श्वऽवे॑दसः । इन्द्र॑ऽज्येष्ठासः । अ॒मृताः॑ । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ ॥

   देवान् । हुवे । बृहत्ऽश्रवसः । स्वस्तये । ज्योतिःऽकृतः । अध्वरस्य । प्रऽचेतसः ।
   ये । ववृधुः । प्रऽतरम् । विश्वऽवेदसः । इन्द्रऽज्येष्ठासः । अमृताः । ऋतऽवृधः ॥

   devā́n ǀ huve ǀ bṛhát-śravasaḥ ǀ svastáye ǀ jyotiḥ-kṛ́taḥ ǀ adhvarásya ǀ prá-cetasaḥ ǀ
   yé ǀ vavṛdhúḥ ǀ pra-tarám ǀ viśvá-vedasaḥ ǀ índra-jyeṣṭhāsaḥ ǀ amṛ́tāḥ ǀ ṛta-vṛ́dhaḥ ǁ

   devān ǀ huve ǀ bṛhat-śravasaḥ ǀ svastaye ǀ jyotiḥ-kṛtaḥ ǀ adhvarasya ǀ pra-cetasaḥ ǀ
   ye ǀ vavṛdhuḥ ǀ pra-taram ǀ viśva-vedasaḥ ǀ indra-jyeṣṭhāsaḥ ǀ amṛtāḥ ǀ ṛta-vṛdhaḥ ǁ

   10.66.1 Aṣṭaka 8.2.12.1Anuvāka 10.5.88Interpretations

2. Ṛk 2

   इंद्र॑प्रसूता॒ वरु॑णप्रशिष्टा॒ ये सूर्य॑स्य॒ ज्योति॑षो भा॒गमा॑न॒शुः ।
   म॒रुद्ग॑णे वृ॒जने॒ मन्म॑ धीमहि॒ माघो॑ने य॒ज्ञं ज॑नयंत सू॒रयः॑ ॥

   इन्द्रप्रसूता वरुणप्रशिष्टा ये सूर्यस्य ज्योतिषो भागम् आनशुः |
   मरुद्गणे वृजने मन्म धीमहि माघोने यज्ञं जनयन्त सूरयः ||

   índraprasūtā váruṇapraśiṣṭā yé sū́ryasya jyótiṣo bhāgámānaśúḥ ǀ
   marúdgaṇe vṛjáne mánma dhīmahi mā́ghone yajñám janayanta sūráyaḥ ǁ

   indraprasūtā varuṇapraśiṣṭā ye sūryasya jyotiṣo bhāgam ānaśuḥ |
   marudgaṇe vṛjane manma dhīmahi māghone yajñaṃ janayanta sūrayaḥ ||

   इन्द्र॑ऽप्रसूताः । वरु॑णऽप्रशिष्टाः । ये । सूर्य॑स्य । ज्योति॑षः । भा॒गम् । आ॒न॒शुः ।
   म॒रुत्ऽग॑णे । वृ॒जने॑ । मन्म॑ । धी॒म॒हि॒ । माघो॑ने । य॒ज्ञम् । ज॒न॒य॒न्त॒ । सू॒रयः॑ ॥

   इन्द्रऽप्रसूताः । वरुणऽप्रशिष्टाः । ये । सूर्यस्य । ज्योतिषः । भागम् । आनशुः ।
   मरुत्ऽगणे । वृजने । मन्म । धीमहि । माघोने । यज्ञम् । जनयन्त । सूरयः ॥

   índra-prasūtāḥ ǀ váruṇa-praśiṣṭāḥ ǀ yé ǀ sū́ryasya ǀ jyótiṣaḥ ǀ bhāgám ǀ ānaśúḥ ǀ
   marút-gaṇe ǀ vṛjáne ǀ mánma ǀ dhīmahi ǀ mā́ghone ǀ yajñám ǀ janayanta ǀ sūráyaḥ ǁ

   indra-prasūtāḥ ǀ varuṇa-praśiṣṭāḥ ǀ ye ǀ sūryasya ǀ jyotiṣaḥ ǀ bhāgam ǀ ānaśuḥ ǀ
   marut-gaṇe ǀ vṛjane ǀ manma ǀ dhīmahi ǀ māghone ǀ yajñam ǀ janayanta ǀ sūrayaḥ ǁ

   10.66.2 Aṣṭaka 8.2.12.2Anuvāka 10.5.89Interpretations

3. Ṛk 3

   इंद्रो॒ वसु॑भिः॒ परि॑ पातु नो॒ गय॑मादि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः॒ शर्म॑ यच्छतु ।
   रु॒द्रो रु॒द्रेभि॑र्दे॒वो मृ॑ळयाति न॒स्त्वष्टा॑ नो॒ ग्नाभिः॑ सुवि॒ताय॑ जिन्वतु ॥

   इन्द्रो वसुभिः परि पातु नो गयम् आदित्यैर् नो अदितिः शर्म यच्छतु |
   रुद्रो रुद्रेभिर् देवो मृऌअयाति नस् त्वष्टा नो ग्नाभिः सुविताय जिन्वतु ||

   índro vásubhiḥ pári pātu no gáyamādityáirno áditiḥ śárma yacchatu ǀ
   rudró rudrébhirdevó mṛḷayāti nastváṣṭā no gnā́bhiḥ suvitā́ya jinvatu ǁ

   indro vasubhiḥ pari pātu no gayam ādityair no aditiḥ śarma yacchatu |
   rudro rudrebhir devo mṛḷayāti nas tvaṣṭā no gnābhiḥ suvitāya jinvatu ||

   इन्द्रः॑ । वसु॑ऽभिः । परि॑ । पा॒तु॒ । नः॒ । गय॑म् । आ॒दि॒त्यैः । नः॒ । अदि॑तिः । शर्म॑ । य॒च्छ॒तु॒ ।
   रु॒द्रः । रु॒द्रेभिः॑ । दे॒वः । मृ॒ळ॒या॒ति॒ । नः॒ । त्वष्टा॑ । नः॒ । ग्नाभिः॑ । सु॒वि॒ताय॑ । जि॒न्व॒तु॒ ॥

   इन्द्रः । वसुऽभिः । परि । पातु । नः । गयम् । आदित्यैः । नः । अदितिः । शर्म । यच्छतु ।
   रुद्रः । रुद्रेभिः । देवः । मृळयाति । नः । त्वष्टा । नः । ग्नाभिः । सुविताय । जिन्वतु ॥

   índraḥ ǀ vásu-bhiḥ ǀ pári ǀ pātu ǀ naḥ ǀ gáyam ǀ ādityáiḥ ǀ naḥ ǀ áditiḥ ǀ śárma ǀ yacchatu ǀ
   rudráḥ ǀ rudrébhiḥ ǀ deváḥ ǀ mṛḷayāti ǀ naḥ ǀ tváṣṭā ǀ naḥ ǀ gnā́bhiḥ ǀ suvitā́ya ǀ jinvatu ǁ

   indraḥ ǀ vasu-bhiḥ ǀ pari ǀ pātu ǀ naḥ ǀ gayam ǀ ādityaiḥ ǀ naḥ ǀ aditiḥ ǀ śarma ǀ yacchatu ǀ
   rudraḥ ǀ rudrebhiḥ ǀ devaḥ ǀ mṛḷayāti ǀ naḥ ǀ tvaṣṭā ǀ naḥ ǀ gnābhiḥ ǀ suvitāya ǀ jinvatu ǁ

   10.66.3 Aṣṭaka 8.2.12.3Anuvāka 10.5.90Interpretations

4. Ṛk 4

   अदि॑ति॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तं म॒हदिंद्रा॒विष्णू॑ म॒रुतः॒ स्व॑र्बृ॒हत् ।
   दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अव॑से हवामहे॒ वसू॑न्रु॒द्रान्त्स॑वि॒तारं॑ सु॒दंस॑सं ॥

   अदितिर् द्यावापृथिवी ऋतम् महद् इन्द्राविष्णू मरुतः स्वर् बृहत् |
   देवां आदित्यां अवसे हवामहे वसून् रुद्रान् सवितारं सुदंससम् ||

   áditirdyā́vāpṛthivī́ ṛtám mahádíndrāvíṣṇū marútaḥ svárbṛhát ǀ
   devā́m̐ ādityā́m̐ ávase havāmahe vásūnrudrā́ntsavitā́ram sudáṃsasam ǁ

   aditir dyāvāpṛthivī ṛtam mahad indrāviṣṇū marutaḥ svar bṛhat |
   devāṃ ādityāṃ avase havāmahe vasūn rudrān savitāraṃ sudaṃsasam ||

   अदि॑तिः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ऋ॒तम् । म॒हत् । इन्द्रा॒विष्णू॒ इति॑ । म॒रुतः॑ । स्वः॑ । बृ॒हत् ।
   दे॒वान् । आ॒दि॒त्यान् । अव॑से । ह॒वा॒म॒हे॒ । वसू॑न् । रु॒द्रान् । स॒वि॒तार॑म् । सु॒ऽदंस॑सम् ॥

   अदितिः । द्यावापृथिवी इति । ऋतम् । महत् । इन्द्राविष्णू इति । मरुतः । स्वः । बृहत् ।
   देवान् । आदित्यान् । अवसे । हवामहे । वसून् । रुद्रान् । सवितारम् । सुऽदंससम् ॥

   áditiḥ ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ ṛtám ǀ mahát ǀ índrāvíṣṇū íti ǀ marútaḥ ǀ sváḥ ǀ bṛhát ǀ
   devā́n ǀ ādityā́n ǀ ávase ǀ havāmahe ǀ vásūn ǀ rudrā́n ǀ savitā́ram ǀ su-dáṃsasam ǁ

   aditiḥ ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ ṛtam ǀ mahat ǀ indrāviṣṇū iti ǀ marutaḥ ǀ svaḥ ǀ bṛhat ǀ
   devān ǀ ādityān ǀ avase ǀ havāmahe ǀ vasūn ǀ rudrān ǀ savitāram ǀ su-daṃsasam ǁ

   10.66.4 Aṣṭaka 8.2.12.4Anuvāka 10.5.91Interpretations

5. Ṛk 5

   सर॑स्वांधी॒भिर्वरु॑णो धृ॒तव्र॑तः पू॒षा विष्णु॑र्महि॒मा वा॒युर॒श्विना॑ ।
   ब्र॒ह्म॒कृतो॑ अ॒मृता॑ वि॒श्ववे॑दसः॒ शर्म॑ नो यंसंत्रि॒वरू॑थ॒मंह॑सः ॥

   सरस्वान् धीभिर् वरुणो धृतव्रतः पूषा विष्णुर् महिमा वायुर् अश्विना |
   ब्रह्मकृतो अमृता विश्ववेदसः शर्म नो यंसन् त्रिवरूथम् अंहसः ||

   sárasvāndhībhírváruṇo dhṛtávrataḥ pūṣā́ víṣṇurmahimā́ vāyúraśvínā ǀ
   brahmakṛ́to amṛ́tā viśvávedasaḥ śárma no yaṃsantrivárūthamáṃhasaḥ ǁ

   sarasvān dhībhir varuṇo dhṛtavrataḥ pūṣā viṣṇur mahimā vāyur aśvinā |
   brahmakṛto amṛtā viśvavedasaḥ śarma no yaṃsan trivarūtham aṃhasaḥ ||

   सर॑स्वान् । धी॒भिः । वरु॑णः । धृ॒तऽव्र॑तः । पू॒षा । विष्णुः॑ । म॒हि॒मा । वा॒युः । अ॒श्विना॑ ।
   ब्र॒ह्म॒ऽकृतः॑ । अ॒मृताः॑ । वि॒श्वऽवे॑दसः । शर्म॑ । नः॒ । यं॒स॒न् । त्रि॒ऽवरू॑थम् । अंह॑सः ॥

   सरस्वान् । धीभिः । वरुणः । धृतऽव्रतः । पूषा । विष्णुः । महिमा । वायुः । अश्विना ।
   ब्रह्मऽकृतः । अमृताः । विश्वऽवेदसः । शर्म । नः । यंसन् । त्रिऽवरूथम् । अंहसः ॥

   sárasvān ǀ dhībhíḥ ǀ váruṇaḥ ǀ dhṛtá-vrataḥ ǀ pūṣā́ ǀ víṣṇuḥ ǀ mahimā́ ǀ vāyúḥ ǀ aśvínā ǀ
   brahma-kṛ́taḥ ǀ amṛ́tāḥ ǀ viśvá-vedasaḥ ǀ śárma ǀ naḥ ǀ yaṃsan ǀ tri-várūtham ǀ áṃhasaḥ ǁ

   sarasvān ǀ dhībhiḥ ǀ varuṇaḥ ǀ dhṛta-vrataḥ ǀ pūṣā ǀ viṣṇuḥ ǀ mahimā ǀ vāyuḥ ǀ aśvinā ǀ
   brahma-kṛtaḥ ǀ amṛtāḥ ǀ viśva-vedasaḥ ǀ śarma ǀ naḥ ǀ yaṃsan ǀ tri-varūtham ǀ aṃhasaḥ ǁ

   10.66.5 Aṣṭaka 8.2.12.5Anuvāka 10.5.92Interpretations

6. Ṛk 6

   वृषा॑ य॒ज्ञो वृष॑णः संतु य॒ज्ञिया॒ वृष॑णो दे॒वा वृष॑णो हवि॒ष्कृतः॑ ।
   वृष॑णा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒ताव॑री॒ वृषा॑ प॒र्जन्यो॒ वृष॑णो वृष॒स्तुभः॑ ॥

   वृषा यज्ञो वृषणः सन्तु यज्ञिया वृषणो देवा वृषणो हविष्कृतः |
   वृषणा द्यावापृथिवी ऋतावरी वृषा पर्जन्यो वृषणो वृषस्तुभः ||

   vṛ́ṣā yajñó vṛ́ṣaṇaḥ santu yajñíyā vṛ́ṣaṇo devā́ vṛ́ṣaṇo haviṣkṛ́taḥ ǀ
   vṛ́ṣaṇā dyā́vāpṛthivī́ ṛtā́varī vṛ́ṣā parjányo vṛ́ṣaṇo vṛṣastúbhaḥ ǁ

   vṛṣā yajño vṛṣaṇaḥ santu yajñiyā vṛṣaṇo devā vṛṣaṇo haviṣkṛtaḥ |
   vṛṣaṇā dyāvāpṛthivī ṛtāvarī vṛṣā parjanyo vṛṣaṇo vṛṣastubhaḥ ||

   वृषा॑ । य॒ज्ञः । वृष॑णः । स॒न्तु॒ । य॒ज्ञियाः॑ । वृष॑णः । दे॒वाः । वृष॑णः । ह॒विः॒ऽकृतः॑ ।
   वृष॑णा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ऋ॒तव॑री॒ इत्यृ॒तऽव॑री । वृषा॑ । प॒र्जन्यः॑ । वृष॑णः । वृ॒ष॒ऽस्तुभः॑ ॥

   वृषा । यज्ञः । वृषणः । सन्तु । यज्ञियाः । वृषणः । देवाः । वृषणः । हविःऽकृतः ।
   वृषणा । द्यावापृथिवी इति । ऋतवरी इत्यृतऽवरी । वृषा । पर्जन्यः । वृषणः । वृषऽस्तुभः ॥

   vṛ́ṣā ǀ yajñáḥ ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ santu ǀ yajñíyāḥ ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ devā́ḥ ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ haviḥ-kṛ́taḥ ǀ
   vṛ́ṣaṇā ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ ṛtávarī ítyṛtá-varī ǀ vṛ́ṣā ǀ parjányaḥ ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ vṛṣa-stúbhaḥ ǁ

   vṛṣā ǀ yajñaḥ ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ santu ǀ yajñiyāḥ ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ devāḥ ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ haviḥ-kṛtaḥ ǀ
   vṛṣaṇā ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ ṛtavarī ityṛta-varī ǀ vṛṣā ǀ parjanyaḥ ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ vṛṣa-stubhaḥ ǁ

   10.66.6 Aṣṭaka 8.2.13.1Anuvāka 10.5.93Interpretations

7. Ṛk 7

   अ॒ग्नीषोमा॒ वृष॑णा॒ वाज॑सातये पुरुप्रश॒स्ता वृष॑णा॒ उप॑ ब्रुवे ।
   यावी॑जि॒रे वृष॑णो देवय॒ज्यया॒ ता नः॒ शर्म॑ त्रि॒वरू॑थं॒ वि यं॑सतः ॥

   अग्नीषोमा वृषणा वाजसातये पुरुप्रशस्ता वृषणा उप ब्रुवे |
   याव् ईजिरे वृषणो देवयज्यया ता नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसतः ||

   agnī́ṣómā vṛ́ṣaṇā vā́jasātaye purupraśastā́ vṛ́ṣaṇā úpa bruve ǀ
   yā́vījiré vṛ́ṣaṇo devayajyáyā tā́ naḥ śárma trivárūtham ví yaṃsataḥ ǁ

   agnīṣomā vṛṣaṇā vājasātaye purupraśastā vṛṣaṇā upa bruve |
   yāv ījire vṛṣaṇo devayajyayā tā naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsataḥ ||

   अ॒ग्नीषोमा॑ । वृष॑णा । वाज॑ऽसातये । पु॒रु॒ऽप्र॒श॒स्ता । वृष॑णौ । उप॑ । ब्रु॒वे॒ ।
   यौ । ई॒जि॒रे । वृष॑णः । दे॒व॒ऽय॒ज्यया॑ । ता । नः॒ । शर्म॑ । त्रि॒ऽवरू॑थम् । वि । यं॒स॒तः॒ ॥

   अग्नीषोमा । वृषणा । वाजऽसातये । पुरुऽप्रशस्ता । वृषणौ । उप । ब्रुवे ।
   यौ । ईजिरे । वृषणः । देवऽयज्यया । ता । नः । शर्म । त्रिऽवरूथम् । वि । यंसतः ॥

   agnī́ṣómā ǀ vṛ́ṣaṇā ǀ vā́ja-sātaye ǀ puru-praśastā́ ǀ vṛ́ṣaṇau ǀ úpa ǀ bruve ǀ
   yáu ǀ ījiré ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ deva-yajyáyā ǀ tā́ ǀ naḥ ǀ śárma ǀ tri-várūtham ǀ ví ǀ yaṃsataḥ ǁ

   agnīṣomā ǀ vṛṣaṇā ǀ vāja-sātaye ǀ puru-praśastā ǀ vṛṣaṇau ǀ upa ǀ bruve ǀ
   yau ǀ ījire ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ deva-yajyayā ǀ tā ǀ naḥ ǀ śarma ǀ tri-varūtham ǀ vi ǀ yaṃsataḥ ǁ

   10.66.7 Aṣṭaka 8.2.13.2Anuvāka 10.5.94Interpretations

8. Ṛk 8

   धृ॒तव्र॑ताः क्ष॒त्रिया॑ यज्ञनि॒ष्कृतो॑ बृहद्दि॒वा अ॑ध्व॒राणा॑मभि॒श्रियः॑ ।
   अ॒ग्निहो॑तार ऋत॒सापो॑ अ॒द्रुहो॒ऽपो अ॑सृज॒न्ननु॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ॥

   धृतव्रताः क्षत्रिया यज्ञनिष्कृतो बृहद्दिवा अध्वराणाम् अभिश्रियः |
   अग्निहोतार ऋतसापो अद्रुहो ऽपो असृजन्न् अनु वृत्रतूर्ये ||

   dhṛtávratāḥ kṣatríyā yajñaniṣkṛ́to bṛhaddivā́ adhvarā́ṇāmabhiśríyaḥ ǀ
   agníhotāra ṛtasā́po adrúho’pó asṛjannánu vṛtratū́rye ǁ

   dhṛtavratāḥ kṣatriyā yajñaniṣkṛto bṛhaddivā adhvarāṇām abhiśriyaḥ |
   agnihotāra ṛtasāpo adruho 'po asṛjann anu vṛtratūrye ||

   धृ॒तऽव्र॑ताः । क्ष॒त्रियाः॑ । य॒ज्ञ॒निः॒ऽकृतः॑ । बृ॒ह॒त्ऽदि॒वाः । अ॒ध्व॒राणा॑म् । अ॒भि॒ऽश्रियः॑ ।
   अ॒ग्निऽहो॑तारः । ऋ॒त॒ऽसापः॑ । अ॒द्रुहः॑ । अ॒पः । अ॒सृज॒न् । अनु॑ । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ ॥

   धृतऽव्रताः । क्षत्रियाः । यज्ञनिःऽकृतः । बृहत्ऽदिवाः । अध्वराणाम् । अभिऽश्रियः ।
   अग्निऽहोतारः । ऋतऽसापः । अद्रुहः । अपः । असृजन् । अनु । वृत्रऽतूर्ये ॥

   dhṛtá-vratāḥ ǀ kṣatríyāḥ ǀ yajñaniḥ-kṛ́taḥ ǀ bṛhat-divā́ḥ ǀ adhvarā́ṇām ǀ abhi-śríyaḥ ǀ
   agní-hotāraḥ ǀ ṛta-sā́paḥ ǀ adrúhaḥ ǀ apáḥ ǀ asṛ́jan ǀ ánu ǀ vṛtra-tū́rye ǁ

   dhṛta-vratāḥ ǀ kṣatriyāḥ ǀ yajñaniḥ-kṛtaḥ ǀ bṛhat-divāḥ ǀ adhvarāṇām ǀ abhi-śriyaḥ ǀ
   agni-hotāraḥ ǀ ṛta-sāpaḥ ǀ adruhaḥ ǀ apaḥ ǀ asṛjan ǀ anu ǀ vṛtra-tūrye ǁ

   10.66.8 Aṣṭaka 8.2.13.3Anuvāka 10.5.95Interpretations

9. Ṛk 9

   द्यावा॑पृथि॒वी ज॑नयन्न॒भि व्र॒ताप॒ ओष॑धीर्व॒निना॑नि य॒ज्ञिया॑ ।
   अं॒तरि॑क्षं॒ स्व१॒॑रा प॑प्रुरू॒तये॒ वशं॑ दे॒वास॑स्त॒न्वी॒३॒॑ नि मा॑मृजुः ॥

   द्यावापृथिवी जनयन्न् अभि व्रताप ओषधीर् वनिनानि यज्ञिया |
   अन्तरिक्षं स्वर् आ पप्रुर् ऊतये वशं देवासस् तन्वी नि मामृजुः ||

   dyā́vāpṛthivī́ janayannabhí vratā́pa óṣadhīrvanínāni yajñíyā ǀ
   antárikṣam svárā́ paprurūtáye váśam devā́sastanvī́ ní māmṛjuḥ ǁ

   dyāvāpṛthivī janayann abhi vratāpa oṣadhīr vanināni yajñiyā |
   antarikṣaṃ svar ā paprur ūtaye vaśaṃ devāsas tanvī ni māmṛjuḥ ||

   द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । ज॒न॒य॒न् । अ॒भि । व्र॒ता । आपः॑ । ओष॑धीः । व॒निना॑नि । य॒ज्ञिया॑ ।
   अ॒न्तरि॑क्षम् । स्वः॑ । आ । प॒प्रुः॒ । ऊ॒तये॑ । वश॑म् । दे॒वासः॑ । त॒न्वि॑ । नि । म॒मृ॒जुः॒ ॥

   द्यावापृथिवी इति । जनयन् । अभि । व्रता । आपः । ओषधीः । वनिनानि । यज्ञिया ।
   अन्तरिक्षम् । स्वः । आ । पप्रुः । ऊतये । वशम् । देवासः । तन्वि । नि । ममृजुः ॥

   dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ janayan ǀ abhí ǀ vratā́ ǀ ā́paḥ ǀ óṣadhīḥ ǀ vanínāni ǀ yajñíyā ǀ
   antárikṣam ǀ sváḥ ǀ ā́ ǀ papruḥ ǀ ūtáye ǀ váśam ǀ devā́saḥ ǀ tanví ǀ ní ǀ mamṛjuḥ ǁ

   dyāvāpṛthivī iti ǀ janayan ǀ abhi ǀ vratā ǀ āpaḥ ǀ oṣadhīḥ ǀ vanināni ǀ yajñiyā ǀ
   antarikṣam ǀ svaḥ ǀ ā ǀ papruḥ ǀ ūtaye ǀ vaśam ǀ devāsaḥ ǀ tanvi ǀ ni ǀ mamṛjuḥ ǁ

   10.66.9 Aṣṭaka 8.2.13.4Anuvāka 10.5.96Interpretations

10. Ṛk 10

    ध॒र्तारो॑ दि॒व ऋ॒भवः॑ सु॒हस्ता॑ वातापर्ज॒न्या म॑हि॒षस्य॑ तन्य॒तोः ।
    आप॒ ओष॑धीः॒ प्र ति॑रंतु नो॒ गिरो॒ भगो॑ रा॒तिर्वा॒जिनो॑ यंतु मे॒ हवं॑ ॥

    धर्तारो दिव ऋभवः सुहस्ता वातापर्जन्या महिषस्य तन्यतोः |
    आप ओषधीः प्र तिरन्तु नो गिरो भगो रातिर् वाजिनो यन्तु मे हवम् ||

    dhartā́ro divá ṛbhávaḥ suhástā vātāparjanyā́ mahiṣásya tanyatóḥ ǀ
    ā́pa óṣadhīḥ prá tirantu no gíro bhágo rātírvājíno yantu me hávam ǁ

    dhartāro diva ṛbhavaḥ suhastā vātāparjanyā mahiṣasya tanyatoḥ |
    āpa oṣadhīḥ pra tirantu no giro bhago rātir vājino yantu me havam ||

    ध॒र्तारः॑ । दि॒वः । ऋ॒भवः॑ । सु॒ऽहस्ताः॑ । वा॒ता॒प॒र्ज॒न्या । म॒हि॒षस्य॑ । त॒न्य॒तोः ।
    आपः॑ । ओष॑धीः । प्र । ति॒र॒न्तु॒ । नः॒ । गिरः॑ । भगः॑ । रा॒तिः । वा॒जिनः॑ । य॒न्तु॒ । मे॒ । हव॑म् ॥

    धर्तारः । दिवः । ऋभवः । सुऽहस्ताः । वातापर्जन्या । महिषस्य । तन्यतोः ।
    आपः । ओषधीः । प्र । तिरन्तु । नः । गिरः । भगः । रातिः । वाजिनः । यन्तु । मे । हवम् ॥

    dhartā́raḥ ǀ diváḥ ǀ ṛbhávaḥ ǀ su-hástāḥ ǀ vātāparjanyā́ ǀ mahiṣásya ǀ tanyatóḥ ǀ
    ā́paḥ ǀ óṣadhīḥ ǀ prá ǀ tirantu ǀ naḥ ǀ gíraḥ ǀ bhágaḥ ǀ rātíḥ ǀ vājínaḥ ǀ yantu ǀ me ǀ hávam ǁ

    dhartāraḥ ǀ divaḥ ǀ ṛbhavaḥ ǀ su-hastāḥ ǀ vātāparjanyā ǀ mahiṣasya ǀ tanyatoḥ ǀ
    āpaḥ ǀ oṣadhīḥ ǀ pra ǀ tirantu ǀ naḥ ǀ giraḥ ǀ bhagaḥ ǀ rātiḥ ǀ vājinaḥ ǀ yantu ǀ me ǀ havam ǁ

    10.66.10 Aṣṭaka 8.2.13.5Anuvāka 10.5.97Interpretations

11. Ṛk 11

    स॒मु॒द्रः सिंधू॒ रजो॑ अं॒तरि॑क्षम॒ज एक॑पात्तनयि॒त्नुर॑र्ण॒वः ।
    अहि॑र्बु॒ध्न्यः॑ शृणव॒द्वचां॑सि मे॒ विश्वे॑ दे॒वास॑ उ॒त सू॒रयो॒ मम॑ ॥

    समुद्रः सिन्धू रजो अन्तरिक्षम् अज एकपात् तनयित्नुर् अर्णवः |
    अहिर् बुध्न्यः शृणवद् वचांसि मे विश्वे देवास उत सूरयो मम ||

    samudráḥ síndhū rájo antárikṣamajá ékapāttanayitnúrarṇaváḥ ǀ
    áhirbudhnyáḥ śṛṇavadvácāṃsi me víśve devā́sa utá sūráyo máma ǁ

    samudraḥ sindhū rajo antarikṣam aja ekapāt tanayitnur arṇavaḥ |
    ahir budhnyaḥ śṛṇavad vacāṃsi me viśve devāsa uta sūrayo mama ||

    स॒मु॒द्रः । सिन्धुः॑ । रजः॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । अ॒जः । एक॑ऽपात् । त॒न॒यि॒त्नुः । अ॒र्ण॒वः ।
    अहिः॑ । बु॒ध्न्यः॑ । शृ॒ण॒व॒त् । वचां॑सि । मे॒ । विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । उ॒त । सू॒रयः॑ । मम॑ ॥

    समुद्रः । सिन्धुः । रजः । अन्तरिक्षम् । अजः । एकऽपात् । तनयित्नुः । अर्णवः ।
    अहिः । बुध्न्यः । शृणवत् । वचांसि । मे । विश्वे । देवासः । उत । सूरयः । मम ॥

    samudráḥ ǀ síndhuḥ ǀ rájaḥ ǀ antárikṣam ǀ ajáḥ ǀ éka-pāt ǀ tanayitnúḥ ǀ arṇaváḥ ǀ
    áhiḥ ǀ budhnyáḥ ǀ śṛṇavat ǀ vácāṃsi ǀ me ǀ víśve ǀ devā́saḥ ǀ utá ǀ sūráyaḥ ǀ máma ǁ

    samudraḥ ǀ sindhuḥ ǀ rajaḥ ǀ antarikṣam ǀ ajaḥ ǀ eka-pāt ǀ tanayitnuḥ ǀ arṇavaḥ ǀ
    ahiḥ ǀ budhnyaḥ ǀ śṛṇavat ǀ vacāṃsi ǀ me ǀ viśve ǀ devāsaḥ ǀ uta ǀ sūrayaḥ ǀ mama ǁ

    10.66.11 Aṣṭaka 8.2.14.1Anuvāka 10.5.98Interpretations

12. Ṛk 12

    स्याम॑ वो॒ मन॑वो दे॒ववी॑तये॒ प्रांचं॑ नो य॒ज्ञं प्र ण॑यत साधु॒या ।
    आदि॑त्या॒ रुद्रा॒ वस॑वः॒ सुदा॑नव इ॒मा ब्रह्म॑ श॒स्यमा॑नानि जिन्वत ॥

    स्याम वो मनवो देववीतये प्राञ्चं नो यज्ञम् प्र णयत साधुया |
    आदित्या रुद्रा वसवः सुदानव इमा ब्रह्म शस्यमानानि जिन्वत ||

    syā́ma vo mánavo devávītaye prā́ñcam no yajñám prá ṇayata sādhuyā́ ǀ
    ā́dityā rúdrā vásavaḥ súdānava imā́ bráhma śasyámānāni jinvata ǁ

    syāma vo manavo devavītaye prāñcaṃ no yajñam pra ṇayata sādhuyā |
    ādityā rudrā vasavaḥ sudānava imā brahma śasyamānāni jinvata ||

    स्याम॑ । वः॒ । मन॑वः । दे॒वऽवी॑तये । प्राञ्च॑म् । नः॒ । य॒ज्ञम् । प्र । न॒य॒त॒ । सा॒धु॒ऽया ।
    आदि॑त्याः । रुद्राः॑ । वस॑वः । सुऽदा॑नवः । इ॒मा । ब्रह्म॑ । श॒स्यमा॑नानि । जि॒न्व॒त॒ ॥

    स्याम । वः । मनवः । देवऽवीतये । प्राञ्चम् । नः । यज्ञम् । प्र । नयत । साधुऽया ।
    आदित्याः । रुद्राः । वसवः । सुऽदानवः । इमा । ब्रह्म । शस्यमानानि । जिन्वत ॥

    syā́ma ǀ vaḥ ǀ mánavaḥ ǀ devá-vītaye ǀ prā́ñcam ǀ naḥ ǀ yajñám ǀ prá ǀ nayata ǀ sādhu-yā́ ǀ
    ā́dityāḥ ǀ rúdrāḥ ǀ vásavaḥ ǀ sú-dānavaḥ ǀ imā́ ǀ bráhma ǀ śasyámānāni ǀ jinvata ǁ

    syāma ǀ vaḥ ǀ manavaḥ ǀ deva-vītaye ǀ prāñcam ǀ naḥ ǀ yajñam ǀ pra ǀ nayata ǀ sādhu-yā ǀ
    ādityāḥ ǀ rudrāḥ ǀ vasavaḥ ǀ su-dānavaḥ ǀ imā ǀ brahma ǀ śasyamānāni ǀ jinvata ǁ

    10.66.12 Aṣṭaka 8.2.14.2Anuvāka 10.5.99Interpretations

13. Ṛk 13

    दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा पु॒रोहि॑त ऋ॒तस्य॒ पंथा॒मन्वे॑मि साधु॒या ।
    क्षेत्र॑स्य॒ पतिं॒ प्रति॑वेशमीमहे॒ विश्वां॑दे॒वाँ अ॒मृताँ॒ अप्र॑युच्छतः ॥

    दैव्या होतारा प्रथमा पुरोहित ऋतस्य पन्थाम् अन्व् एमि साधुया |
    क्षेत्रस्य पतिम् प्रतिवेशम् ईमहे विश्वान् देवां अमृतां अप्रयुच्छतः ||

    dáivyā hótārā prathamā́ puróhita ṛtásya pánthāmánvemi sādhuyā́ ǀ
    kṣétrasya pátim prátiveśamīmahe víśvāndevā́m̐ amṛ́tām̐ áprayucchataḥ ǁ

    daivyā hotārā prathamā purohita ṛtasya panthām anv emi sādhuyā |
    kṣetrasya patim prativeśam īmahe viśvān devāṃ amṛtāṃ aprayucchataḥ ||

    दैव्या॑ । होता॑रा । प्र॒थ॒मा । पु॒रःऽहि॑ता । ऋ॒तस्य॑ । पन्था॑म् । अनु॑ । ए॒मि॒ । सा॒धु॒ऽया ।
    क्षेत्र॑स्य । पति॑म् । प्रति॑ऽवेशम् । ई॒म॒हे॒ । विश्वा॑न् । दे॒वान् । अ॒मृता॑न् । अप्र॑ऽयुच्छतः ॥

    दैव्या । होतारा । प्रथमा । पुरःऽहिता । ऋतस्य । पन्थाम् । अनु । एमि । साधुऽया ।
    क्षेत्रस्य । पतिम् । प्रतिऽवेशम् । ईमहे । विश्वान् । देवान् । अमृतान् । अप्रऽयुच्छतः ॥

    dáivyā ǀ hótārā ǀ prathamā́ ǀ puráḥ-hitā ǀ ṛtásya ǀ pánthām ǀ ánu ǀ emi ǀ sādhu-yā́ ǀ
    kṣétrasya ǀ pátim ǀ práti-veśam ǀ īmahe ǀ víśvān ǀ devā́n ǀ amṛ́tān ǀ ápra-yucchataḥ ǁ

    daivyā ǀ hotārā ǀ prathamā ǀ puraḥ-hitā ǀ ṛtasya ǀ panthām ǀ anu ǀ emi ǀ sādhu-yā ǀ
    kṣetrasya ǀ patim ǀ prati-veśam ǀ īmahe ǀ viśvān ǀ devān ǀ amṛtān ǀ apra-yucchataḥ ǁ

    10.66.13 Aṣṭaka 8.2.14.3Anuvāka 10.5.100Interpretations

14. Ṛk 14

    वसि॑ष्ठासः पितृ॒वद्वाच॑मक्रत दे॒वाँ ईळा॑ना ऋषि॒वत्स्व॒स्तये॑ ।
    प्री॒ता इ॑व ज्ञा॒तयः॒ काम॒मेत्या॒स्मे दे॑वा॒सोऽव॑ धूनुता॒ वसु॑ ॥

    वसिष्ठासः पितृवद् वाचम् अक्रत देवां ईऌआना ऋषिवत् स्वस्तये |
    प्रीता इव ज्ञातयः कामम् एत्यास्मे देवासो ऽव धूनुता वसु ||

    vásiṣṭhāsaḥ pitṛvádvā́camakrata devā́m̐ ī́ḷānā ṛṣivátsvastáye ǀ
    prītā́ iva jñātáyaḥ kā́mamétyāsmé devāsó’va dhūnutā vásu ǁ

    vasiṣṭhāsaḥ pitṛvad vācam akrata devāṃ īḷānā ṛṣivat svastaye |
    prītā iva jñātayaḥ kāmam etyāsme devāso 'va dhūnutā vasu ||

    वसि॑ष्ठासः । पि॒तृ॒ऽवत् । वाच॑म् । अ॒क्र॒त॒ । दे॒वान् । ईळा॑नाः । ऋ॒षि॒ऽवत् । स्व॒स्तये॑ ।
    प्री॒ताःऽइ॑व । ज्ञा॒तयः॑ । काम॑म् । आ॒ऽइत्य॑ । अ॒स्मे इति॑ । दे॒वा॒सः॒ । अव॑ । धू॒नु॒त॒ । वसु॑ ॥

    वसिष्ठासः । पितृऽवत् । वाचम् । अक्रत । देवान् । ईळानाः । ऋषिऽवत् । स्वस्तये ।
    प्रीताःऽइव । ज्ञातयः । कामम् । आऽइत्य । अस्मे इति । देवासः । अव । धूनुत । वसु ॥

    vásiṣṭhāsaḥ ǀ pitṛ-vát ǀ vā́cam ǀ akrata ǀ devā́n ǀ ī́ḷānāḥ ǀ ṛṣi-vát ǀ svastáye ǀ
    prītā́ḥ-iva ǀ jñātáyaḥ ǀ kā́mam ǀ ā-ítya ǀ asmé íti ǀ devāsaḥ ǀ áva ǀ dhūnuta ǀ vásu ǁ

    vasiṣṭhāsaḥ ǀ pitṛ-vat ǀ vācam ǀ akrata ǀ devān ǀ īḷānāḥ ǀ ṛṣi-vat ǀ svastaye ǀ
    prītāḥ-iva ǀ jñātayaḥ ǀ kāmam ǀ ā-itya ǀ asme iti ǀ devāsaḥ ǀ ava ǀ dhūnuta ǀ vasu ǁ

    10.66.14 Aṣṭaka 8.2.14.4Anuvāka 10.5.101Interpretations

15. Ṛk 15

    दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववंदे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः ।
    ते नो॑ रासंतामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

    देवान् वसिष्ठो अमृतान् ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः |
    ते नो रासन्ताम् उरुगायम् अद्य यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

    devā́nvásiṣṭho amṛ́tānvavande yé víśvā bhúvanābhí pratasthúḥ ǀ
    té no rāsantāmurugāyámadyá yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

    devān vasiṣṭho amṛtān vavande ye viśvā bhuvanābhi pratasthuḥ |
    te no rāsantām urugāyam adya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

    दे॒वान् । वसि॑ष्ठः । अ॒मृता॑न् । व॒व॒न्दे॒ । ये । विश्वा॑ । भुव॑ना । अ॒भि । प्र॒ऽत॒स्थुः ।
    ते । नः॒ । रा॒स॒न्ता॒म् । उ॒रु॒ऽगा॒यम् । अ॒द्य । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

    देवान् । वसिष्ठः । अमृतान् । ववन्दे । ये । विश्वा । भुवना । अभि । प्रऽतस्थुः ।
    ते । नः । रासन्ताम् । उरुऽगायम् । अद्य । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

    devā́n ǀ vásiṣṭhaḥ ǀ amṛ́tān ǀ vavande ǀ yé ǀ víśvā ǀ bhúvanā ǀ abhí ǀ pra-tasthúḥ ǀ
    té ǀ naḥ ǀ rāsantām ǀ uru-gāyám ǀ adyá ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

    devān ǀ vasiṣṭhaḥ ǀ amṛtān ǀ vavande ǀ ye ǀ viśvā ǀ bhuvanā ǀ abhi ǀ pra-tasthuḥ ǀ
    te ǀ naḥ ǀ rāsantām ǀ uru-gāyam ǀ adya ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

    10.66.15 Aṣṭaka 8.2.14.5Anuvāka 10.5.102Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.