Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Bṛhaduktha Vāmadevya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   दू॒रे तन्नाम॒ गुह्यं॑ परा॒चैर्यत्त्वा॑ भी॒ते अह्व॑येतां वयो॒धै ।
   उद॑स्तभ्नाः पृथि॒वीं द्याम॒भीके॒ भ्रातुः॑ पु॒त्रान्म॑घवंतित्विषा॒णः ॥

   दूरे तन् नाम गुह्यम् पराचैर् यत् त्वा भीते अह्वयेतां वयोधै |
   उद् अस्तभ्नाः पृथिवीं द्याम् अभीके भ्रातुः पुत्रान् मघवन् तित्विषाणः ||

   dūré tánnā́ma gúhyam parācáiryáttvā bhīté áhvayetām vayodhái ǀ
   údastabhnāḥ pṛthivī́m dyā́mabhī́ke bhrā́tuḥ putrā́nmaghavantitviṣāṇáḥ ǁ

   dūre tan nāma guhyam parācair yat tvā bhīte ahvayetāṃ vayodhai |
   ud astabhnāḥ pṛthivīṃ dyām abhīke bhrātuḥ putrān maghavan titviṣāṇaḥ ||

   दू॒रे । तत् । नाम॑ । गुह्य॑म् । प॒रा॒चैः । यत् । त्वा॒ । भी॒ते इति॑ । अह्व॑येताम् । व॒यः॒ऽधै ।
   उत् । अ॒स्त॒भ्नाः॒ । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । अ॒भीके॑ । भ्रातुः॑ । पु॒त्रान् । म॒घ॒ऽव॒न् । ति॒त्वि॒षा॒णः ॥

   दूरे । तत् । नाम । गुह्यम् । पराचैः । यत् । त्वा । भीते इति । अह्वयेताम् । वयःऽधै ।
   उत् । अस्तभ्नाः । पृथिवीम् । द्याम् । अभीके । भ्रातुः । पुत्रान् । मघऽवन् । तित्विषाणः ॥

   dūré ǀ tát ǀ nā́ma ǀ gúhyam ǀ parācáiḥ ǀ yát ǀ tvā ǀ bhīté íti ǀ áhvayetām ǀ vayaḥ-dhái ǀ
   út ǀ astabhnāḥ ǀ pṛthivī́m ǀ dyā́m ǀ abhī́ke ǀ bhrā́tuḥ ǀ putrā́n ǀ magha-van ǀ titviṣāṇáḥ ǁ

   dūre ǀ tat ǀ nāma ǀ guhyam ǀ parācaiḥ ǀ yat ǀ tvā ǀ bhīte iti ǀ ahvayetām ǀ vayaḥ-dhai ǀ
   ut ǀ astabhnāḥ ǀ pṛthivīm ǀ dyām ǀ abhīke ǀ bhrātuḥ ǀ putrān ǀ magha-van ǀ titviṣāṇaḥ ǁ

   10.55.1 Aṣṭaka 8.1.16.1Anuvāka 10.4.114Interpretations

2. Ṛk 2

   म॒हत्तन्नाम॒ गुह्यं॑ पुरु॒स्पृग्येन॑ भू॒तं ज॒नयो॒ येन॒ भव्यं॑ ।
   प्र॒त्नं जा॒तं ज्योति॒र्यद॑स्य प्रि॒यं प्रि॒याः सम॑विशंत॒ पंच॑ ॥

   महत् तन् नाम गुह्यम् पुरुस्पृग् येन भूतं जनयो येन भव्यम् |
   प्रत्नं जातं ज्योतिर् यद् अस्य प्रियम् प्रियाः सम् अविशन्त पञ्च ||

   maháttánnā́ma gúhyam puruspṛ́gyéna bhūtám janáyo yéna bhávyam ǀ
   pratnám jātám jyótiryádasya priyám priyā́ḥ sámaviśanta páñca ǁ

   mahat tan nāma guhyam puruspṛg yena bhūtaṃ janayo yena bhavyam |
   pratnaṃ jātaṃ jyotir yad asya priyam priyāḥ sam aviśanta pañca ||

   म॒हत् । तत् । नाम॑ । गुह्य॑म् । पु॒रु॒ऽस्पृक् । येन॑ । भू॒तम् । ज॒नयः॑ । येन॑ । भव्य॑म् ।
   प्र॒त्नम् । जा॒तम् । ज्योतिः॑ । यत् । अ॒स्य॒ । प्रि॒यम् । प्रि॒याः । सम् । अ॒वि॒श॒न्त॒ । पञ्च॑ ॥

   महत् । तत् । नाम । गुह्यम् । पुरुऽस्पृक् । येन । भूतम् । जनयः । येन । भव्यम् ।
   प्रत्नम् । जातम् । ज्योतिः । यत् । अस्य । प्रियम् । प्रियाः । सम् । अविशन्त । पञ्च ॥

   mahát ǀ tát ǀ nā́ma ǀ gúhyam ǀ puru-spṛ́k ǀ yéna ǀ bhūtám ǀ janáyaḥ ǀ yéna ǀ bhávyam ǀ
   pratnám ǀ jātám ǀ jyótiḥ ǀ yát ǀ asya ǀ priyám ǀ priyā́ḥ ǀ sám ǀ aviśanta ǀ páñca ǁ

   mahat ǀ tat ǀ nāma ǀ guhyam ǀ puru-spṛk ǀ yena ǀ bhūtam ǀ janayaḥ ǀ yena ǀ bhavyam ǀ
   pratnam ǀ jātam ǀ jyotiḥ ǀ yat ǀ asya ǀ priyam ǀ priyāḥ ǀ sam ǀ aviśanta ǀ pañca ǁ

   10.55.2 Aṣṭaka 8.1.16.2Anuvāka 10.4.115Interpretations

3. Ṛk 3

   आ रोद॑सी अपृणा॒दोत मध्यं॒ पंच॑ दे॒वाँ ऋ॑तु॒शः स॒प्तस॑प्त ।
   चतु॑स्त्रिंशता पुरु॒धा वि च॑ष्टे॒ सरू॑पेण॒ ज्योति॑षा॒ विव्र॑तेन ॥

   आ रोदसी अपृणाद् ओत मध्यम् पञ्च देवां ऋतुशः सप्त-सप्त |
   चतुस्त्रिंशता पुरुधा वि चष्टे सरूपेण ज्योतिषा विव्रतेन ||

   ā́ ródasī apṛṇādótá mádhyam páñca devā́m̐ ṛtuśáḥ saptásapta ǀ
   cátustriṃśatā purudhā́ ví caṣṭe sárūpeṇa jyótiṣā vívratena ǁ

   ā rodasī apṛṇād ota madhyam pañca devāṃ ṛtuśaḥ sapta-sapta |
   catustriṃśatā purudhā vi caṣṭe sarūpeṇa jyotiṣā vivratena ||

   आ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒पृ॒णा॒त् । आ । उ॒त । मध्य॑म् । पञ्च॑ । दे॒वान् । ऋ॒तु॒ऽशः । स॒प्तऽस॑प्त ।
   चतुः॑ऽत्रिंशता । पु॒रु॒धा । वि । च॒ष्टे॒ । सऽरू॑पेण । ज्योति॑षा । विऽव्र॑तेन ॥

   आ । रोदसी इति । अपृणात् । आ । उत । मध्यम् । पञ्च । देवान् । ऋतुऽशः । सप्तऽसप्त ।
   चतुःऽत्रिंशता । पुरुधा । वि । चष्टे । सऽरूपेण । ज्योतिषा । विऽव्रतेन ॥

   ā́ ǀ ródasī íti ǀ apṛṇāt ǀ ā́ ǀ utá ǀ mádhyam ǀ páñca ǀ devā́n ǀ ṛtu-śáḥ ǀ saptá-sapta ǀ
   cátuḥ-triṃśatā ǀ purudhā́ ǀ ví ǀ caṣṭe ǀ sá-rūpeṇa ǀ jyótiṣā ǀ ví-vratena ǁ

   ā ǀ rodasī iti ǀ apṛṇāt ǀ ā ǀ uta ǀ madhyam ǀ pañca ǀ devān ǀ ṛtu-śaḥ ǀ sapta-sapta ǀ
   catuḥ-triṃśatā ǀ purudhā ǀ vi ǀ caṣṭe ǀ sa-rūpeṇa ǀ jyotiṣā ǀ vi-vratena ǁ

   10.55.3 Aṣṭaka 8.1.16.3Anuvāka 10.4.116Interpretations

4. Ṛk 4

   यदु॑ष॒ औच्छः॑ प्रथ॒मा वि॒भाना॒मज॑नयो॒ येन॑ पु॒ष्टस्य॑ पु॒ष्टं ।
   यत्ते॑ जामि॒त्वमव॑रं॒ पर॑स्या म॒हन्म॑ह॒त्या अ॑सुर॒त्वमेकं॑ ॥

   यद् उष औच्छः प्रथमा विभानाम् अजनयो येन पुष्टस्य पुष्टम् |
   यत् ते जामित्वम् अवरम् परस्या महन् महत्या असुरत्वम् एकम् ||

   yáduṣa áucchaḥ prathamā́ vibhā́nāmájanayo yéna puṣṭásya puṣṭám ǀ
   yátte jāmitvámávaram párasyā mahánmahatyā́ asuratvámékam ǁ

   yad uṣa aucchaḥ prathamā vibhānām ajanayo yena puṣṭasya puṣṭam |
   yat te jāmitvam avaram parasyā mahan mahatyā asuratvam ekam ||

   यत् । उ॒षः॒ । औच्छः॑ । प्र॒थ॒मा । वि॒ऽभाना॑म् । अज॑नयः । येन॑ । पु॒ष्टस्य॑ । पु॒ष्टम् ।
   यत् । ते॒ । जा॒मि॒ऽत्वम् । अव॑रम् । पर॑स्याः । म॒हत् । म॒ह॒त्याः । अ॒सु॒र॒ऽत्वम् । एक॑म् ॥

   यत् । उषः । औच्छः । प्रथमा । विऽभानाम् । अजनयः । येन । पुष्टस्य । पुष्टम् ।
   यत् । ते । जामिऽत्वम् । अवरम् । परस्याः । महत् । महत्याः । असुरऽत्वम् । एकम् ॥

   yát ǀ uṣaḥ ǀ áucchaḥ ǀ prathamā́ ǀ vi-bhā́nām ǀ ájanayaḥ ǀ yéna ǀ puṣṭásya ǀ puṣṭám ǀ
   yát ǀ te ǀ jāmi-tvám ǀ ávaram ǀ párasyāḥ ǀ mahát ǀ mahatyā́ḥ ǀ asura-tvám ǀ ékam ǁ

   yat ǀ uṣaḥ ǀ aucchaḥ ǀ prathamā ǀ vi-bhānām ǀ ajanayaḥ ǀ yena ǀ puṣṭasya ǀ puṣṭam ǀ
   yat ǀ te ǀ jāmi-tvam ǀ avaram ǀ parasyāḥ ǀ mahat ǀ mahatyāḥ ǀ asura-tvam ǀ ekam ǁ

   10.55.4 Aṣṭaka 8.1.16.4Anuvāka 10.4.117Interpretations

5. Ṛk 5

   वि॒धुं द॑द्रा॒णं सम॑ने बहू॒नां युवा॑नं॒ संतं॑ पलि॒तो ज॑गार ।
   दे॒वस्य॑ पश्य॒ काव्यं॑ महि॒त्वाद्या म॒मार॒ स ह्यः समा॑न ॥

   विधुं दद्राणं समने बहूनां युवानं सन्तम् पलितो जगार |
   देवस्य पश्य काव्यम् महित्वाद्या ममार स ह्यः सम् आन ||

   vidhúm dadrāṇám sámane bahūnā́m yúvānam sántam palitó jagāra ǀ
   devásya paśya kā́vyam mahitvā́dyā́ mamā́ra sá hyáḥ sámāna ǁ

   vidhuṃ dadrāṇaṃ samane bahūnāṃ yuvānaṃ santam palito jagāra |
   devasya paśya kāvyam mahitvādyā mamāra sa hyaḥ sam āna ||

   वि॒ऽधुम् । द॒द्रा॒णम् । सम॑ने । ब॒हू॒नाम् । युवा॑नम् । सन्त॑म् । प॒लि॒तः । ज॒गा॒र॒ ।
   दे॒वस्य॑ । प॒श्य॒ । काव्य॑म् । म॒हि॒ऽत्वा । अ॒द्य । म॒मार॑ । सः । ह्यः । सम् । आ॒न॒ ॥

   विऽधुम् । दद्राणम् । समने । बहूनाम् । युवानम् । सन्तम् । पलितः । जगार ।
   देवस्य । पश्य । काव्यम् । महिऽत्वा । अद्य । ममार । सः । ह्यः । सम् । आन ॥

   vi-dhúm ǀ dadrāṇám ǀ sámane ǀ bahūnā́m ǀ yúvānam ǀ sántam ǀ palitáḥ ǀ jagāra ǀ
   devásya ǀ paśya ǀ kā́vyam ǀ mahi-tvā́ ǀ adyá ǀ mamā́ra ǀ sáḥ ǀ hyáḥ ǀ sám ǀ āna ǁ

   vi-dhum ǀ dadrāṇam ǀ samane ǀ bahūnām ǀ yuvānam ǀ santam ǀ palitaḥ ǀ jagāra ǀ
   devasya ǀ paśya ǀ kāvyam ǀ mahi-tvā ǀ adya ǀ mamāra ǀ saḥ ǀ hyaḥ ǀ sam ǀ āna ǁ

   10.55.5 Aṣṭaka 8.1.16.5Anuvāka 10.4.118Interpretations

6. Ṛk 6

   शाक्म॑ना शा॒को अ॑रु॒णः सु॑प॒र्ण आ यो म॒हः शूरः॑ स॒नादनी॑ळः ।
   यच्चि॒केत॑ स॒त्यमित्तन्न मोघं॒ वसु॑ स्पा॒र्हमु॒त जेतो॒त दाता॑ ॥

   शाक्मना शाको अरुणः सुपर्ण आ यो महः शूरः सनाद् अनीऌअः |
   यच् चिकेत सत्यम् इत् तन् न मोघं वसु स्पार्हम् उत जेतोत दाता ||

   śā́kmanā śākó aruṇáḥ suparṇá ā́ yó maháḥ śū́raḥ sanā́dánīḷaḥ ǀ
   yáccikéta satyámíttánná mógham vásu spārhámutá jétotá dā́tā ǁ

   śākmanā śāko aruṇaḥ suparṇa ā yo mahaḥ śūraḥ sanād anīḷaḥ |
   yac ciketa satyam it tan na moghaṃ vasu spārham uta jetota dātā ||

   शाक्म॑ना । शा॒कः । अ॒रु॒णः । सु॒ऽप॒र्णः । आ । यः । म॒हः । शूरः॑ । स॒नात् । अनी॑ळः ।
   यत् । चि॒केत॑ । स॒त्यम् । इत् । तत् । न । मोघ॑म् । वसु॑ । स्पा॒र्हम् । उ॒त । जेता॑ । उ॒त । दाता॑ ॥

   शाक्मना । शाकः । अरुणः । सुऽपर्णः । आ । यः । महः । शूरः । सनात् । अनीळः ।
   यत् । चिकेत । सत्यम् । इत् । तत् । न । मोघम् । वसु । स्पार्हम् । उत । जेता । उत । दाता ॥

   śā́kmanā ǀ śākáḥ ǀ aruṇáḥ ǀ su-parṇáḥ ǀ ā́ ǀ yáḥ ǀ maháḥ ǀ śū́raḥ ǀ sanā́t ǀ ánīḷaḥ ǀ
   yát ǀ cikéta ǀ satyám ǀ ít ǀ tát ǀ ná ǀ mógham ǀ vásu ǀ spārhám ǀ utá ǀ jétā ǀ utá ǀ dā́tā ǁ

   śākmanā ǀ śākaḥ ǀ aruṇaḥ ǀ su-parṇaḥ ǀ ā ǀ yaḥ ǀ mahaḥ ǀ śūraḥ ǀ sanāt ǀ anīḷaḥ ǀ
   yat ǀ ciketa ǀ satyam ǀ it ǀ tat ǀ na ǀ mogham ǀ vasu ǀ spārham ǀ uta ǀ jetā ǀ uta ǀ dātā ǁ

   10.55.6 Aṣṭaka 8.1.17.1Anuvāka 10.4.119Interpretations

7. Ṛk 7

   ऐभि॑र्ददे॒ वृष्ण्या॒ पौंस्या॑नि॒ येभि॒रौक्ष॑द्वृत्र॒हत्या॑य व॒ज्री ।
   ये कर्म॑णः क्रि॒यमा॑णस्य म॒ह्न ऋ॑तेक॒र्ममु॒दजा॑यंत दे॒वाः ॥

   ऐभिर् ददे वृष्ण्या पौंस्यानि येभिर् औक्षद् वृत्रहत्याय वज्री |
   ये कर्मणः क्रियमाणस्य मह्न ऋतेकर्मम् उदजायन्त देवाः ||

   áibhirdade vṛ́ṣṇyā páuṃsyāni yébhiráukṣadvṛtrahátyāya vajrī́ ǀ
   yé kármaṇaḥ kriyámāṇasya mahná ṛtekarmámudájāyanta devā́ḥ ǁ

   aibhir dade vṛṣṇyā pauṃsyāni yebhir aukṣad vṛtrahatyāya vajrī |
   ye karmaṇaḥ kriyamāṇasya mahna ṛtekarmam udajāyanta devāḥ ||

   आ । ए॒भिः॒ । द॒दे॒ । वृष्ण्या॑ । पौंस्या॑नि । येभिः॑ । औक्ष॑त् । वृ॒त्र॒ऽहत्या॑य । व॒ज्री ।
   ये । कर्म॑णः । क्रि॒यमा॑णस्य । म॒ह्ना । ऋ॒ते॒ऽक॒र्मम् । उ॒त्ऽअजा॑यन्त । दे॒वाः ॥

   आ । एभिः । ददे । वृष्ण्या । पौंस्यानि । येभिः । औक्षत् । वृत्रऽहत्याय । वज्री ।
   ये । कर्मणः । क्रियमाणस्य । मह्ना । ऋतेऽकर्मम् । उत्ऽअजायन्त । देवाः ॥

   ā́ ǀ ebhiḥ ǀ dade ǀ vṛ́ṣṇyā ǀ páuṃsyāni ǀ yébhiḥ ǀ áukṣat ǀ vṛtra-hátyāya ǀ vajrī́ ǀ
   yé ǀ kármaṇaḥ ǀ kriyámāṇasya ǀ mahnā́ ǀ ṛte-karmám ǀ ut-ájāyanta ǀ devā́ḥ ǁ

   ā ǀ ebhiḥ ǀ dade ǀ vṛṣṇyā ǀ pauṃsyāni ǀ yebhiḥ ǀ aukṣat ǀ vṛtra-hatyāya ǀ vajrī ǀ
   ye ǀ karmaṇaḥ ǀ kriyamāṇasya ǀ mahnā ǀ ṛte-karmam ǀ ut-ajāyanta ǀ devāḥ ǁ

   10.55.7 Aṣṭaka 8.1.17.2Anuvāka 10.4.120Interpretations

8. Ṛk 8

   यु॒जा कर्मा॑णि ज॒नय॑न्वि॒श्वौजा॑ अशस्ति॒हा वि॒श्वम॑नास्तुरा॒षाट् ।
   पी॒त्वी सोम॑स्य दि॒व आ वृ॑धा॒नः शूरो॒ निर्यु॒धाध॑म॒द्दस्यू॑न् ॥

   युजा कर्माणि जनयन् विश्वौजा अशस्तिहा विश्वमनास् तुराषाट् |
   पीत्वी सोमस्य दिव आ वृधानः शूरो निर् युधाधमद् दस्यून् ||

   yujā́ kármāṇi janáyanviśváujā aśastihā́ viśvámanāsturāṣā́ṭ ǀ
   pītvī́ sómasya divá ā́ vṛdhānáḥ śū́ro níryudhā́dhamaddásyūn ǁ

   yujā karmāṇi janayan viśvaujā aśastihā viśvamanās turāṣāṭ |
   pītvī somasya diva ā vṛdhānaḥ śūro nir yudhādhamad dasyūn ||

   यु॒जा । कर्मा॑णि । ज॒नय॑न् । वि॒श्वऽओ॑जाः । अ॒श॒स्ति॒ऽहा । वि॒श्वऽम॑नाः । तु॒रा॒षाट् ।
   पी॒त्वी । सोम॑स्य । दि॒वः । आ । वृ॒धा॒नः । शूरः॑ । निः । यु॒धा । अ॒ध॒म॒त् । दस्यू॑न् ॥

   युजा । कर्माणि । जनयन् । विश्वऽओजाः । अशस्तिऽहा । विश्वऽमनाः । तुराषाट् ।
   पीत्वी । सोमस्य । दिवः । आ । वृधानः । शूरः । निः । युधा । अधमत् । दस्यून् ॥

   yujā́ ǀ kármāṇi ǀ janáyan ǀ viśvá-ojāḥ ǀ aśasti-hā́ ǀ viśvá-manāḥ ǀ turāṣā́ṭ ǀ
   pītvī́ ǀ sómasya ǀ diváḥ ǀ ā́ ǀ vṛdhānáḥ ǀ śū́raḥ ǀ níḥ ǀ yudhā́ ǀ adhamat ǀ dásyūn ǁ

   yujā ǀ karmāṇi ǀ janayan ǀ viśva-ojāḥ ǀ aśasti-hā ǀ viśva-manāḥ ǀ turāṣāṭ ǀ
   pītvī ǀ somasya ǀ divaḥ ǀ ā ǀ vṛdhānaḥ ǀ śūraḥ ǀ niḥ ǀ yudhā ǀ adhamat ǀ dasyūn ǁ

   10.55.8 Aṣṭaka 8.1.17.3Anuvāka 10.4.121Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.