Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Juhū Brahmajāyā Or Ūrdhvanābhan Brāhma

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   ते॑ऽवदन्प्रथ॒मा ब्र॑ह्मकिल्बि॒षेऽकू॑पारः सलि॒लो मा॑त॒रिश्वा॑ ।
   वी॒ळुह॑रा॒स्तप॑ उ॒ग्रो म॑यो॒भूरापो॑ दे॒वीः प्र॑थम॒जा ऋ॒तेन॑ ॥

   ते ऽवदन् प्रथमा ब्रह्मकिल्बिषे ऽकूपारः सलिलो मातरिश्वा |
   वीऌउहरास् तप उग्रो मयोभूर् आपो देवीः प्रथमजा ऋतेन ||

   té’vadanprathamā́ brahmakilbiṣé’kūpāraḥ saliló mātaríśvā ǀ
   vīḷúharāstápa ugró mayobhū́rā́po devī́ḥ prathamajā́ ṛténa ǁ

   te 'vadan prathamā brahmakilbiṣe 'kūpāraḥ salilo mātariśvā |
   vīḷuharās tapa ugro mayobhūr āpo devīḥ prathamajā ṛtena ||

   ते । अ॒व॒द॒न् । प्र॒थ॒माः । ब्र॒ह्म॒ऽकि॒ल्बि॒षे । अकू॑पारः । स॒लि॒लः । मा॒त॒रिश्वा॑ ।
   वी॒ळुऽह॑राः । तपः॑ । उ॒ग्रः । म॒यः॒ऽभूः । आपः॑ । दे॒वीः । प्र॒थ॒म॒ऽजाः । ऋ॒तेन॑ ॥

   ते । अवदन् । प्रथमाः । ब्रह्मऽकिल्बिषे । अकूपारः । सलिलः । मातरिश्वा ।
   वीळुऽहराः । तपः । उग्रः । मयःऽभूः । आपः । देवीः । प्रथमऽजाः । ऋतेन ॥

   té ǀ avadan ǀ prathamā́ḥ ǀ brahma-kilbiṣé ǀ ákūpāraḥ ǀ saliláḥ ǀ mātaríśvā ǀ
   vīḷú-harāḥ ǀ tápaḥ ǀ ugráḥ ǀ mayaḥ-bhū́ḥ ǀ ā́paḥ ǀ devī́ḥ ǀ prathama-jā́ḥ ǀ ṛténa ǁ

   te ǀ avadan ǀ prathamāḥ ǀ brahma-kilbiṣe ǀ akūpāraḥ ǀ salilaḥ ǀ mātariśvā ǀ
   vīḷu-harāḥ ǀ tapaḥ ǀ ugraḥ ǀ mayaḥ-bhūḥ ǀ āpaḥ ǀ devīḥ ǀ prathama-jāḥ ǀ ṛtena ǁ

   10.109.1 Aṣṭaka 8.6.7.1Anuvāka 10.9.105Interpretations

2. Ṛk 2

   सोमो॒ राजा॑ प्रथ॒मो ब्र॑ह्मजा॒यां पुनः॒ प्राय॑च्छ॒दहृ॑णीयमानः ।
   अ॒न्व॒र्ति॒ता वरु॑णो मि॒त्र आ॑सीद॒ग्निर्होता॑ हस्त॒गृह्या नि॑नाय ॥

   सोमो राजा प्रथमो ब्रह्मजायाम् पुनः प्रायच्छद् अहृणीयमानः |
   अन्वर्तिता वरुणो मित्र आसीद् अग्निर् होता हस्तगृह्या निनाय ||

   sómo rā́jā prathamó brahmajāyā́m púnaḥ prā́yacchadáhṛṇīyamānaḥ ǀ
   anvartitā́ váruṇo mitrá āsīdagnírhótā hastagṛ́hyā́ nināya ǁ

   somo rājā prathamo brahmajāyām punaḥ prāyacchad ahṛṇīyamānaḥ |
   anvartitā varuṇo mitra āsīd agnir hotā hastagṛhyā nināya ||

   सोमः॑ । राजा॑ । प्र॒थ॒मः । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒याम् । पुन॒रिति॑ । प्र । अ॒य॒च्छ॒त् । अहृ॑णीयमानः ।
   अ॒नु॒ऽअ॒र्ति॒ता । वरु॑णः । मि॒त्रः । आ॒सी॒त् । अ॒ग्निः । होता॑ । ह॒स्त॒ऽगृह्य॑ । आ । नि॒ना॒य॒ ॥

   सोमः । राजा । प्रथमः । ब्रह्मऽजायाम् । पुनरिति । प्र । अयच्छत् । अहृणीयमानः ।
   अनुऽअर्तिता । वरुणः । मित्रः । आसीत् । अग्निः । होता । हस्तऽगृह्य । आ । निनाय ॥

   sómaḥ ǀ rā́jā ǀ prathamáḥ ǀ brahma-jāyā́m ǀ púnaríti ǀ prá ǀ ayacchat ǀ áhṛṇīyamānaḥ ǀ
   anu-artitā́ ǀ váruṇaḥ ǀ mitráḥ ǀ āsīt ǀ agníḥ ǀ hótā ǀ hasta-gṛ́hya ǀ ā́ ǀ nināya ǁ

   somaḥ ǀ rājā ǀ prathamaḥ ǀ brahma-jāyām ǀ punariti ǀ pra ǀ ayacchat ǀ ahṛṇīyamānaḥ ǀ
   anu-artitā ǀ varuṇaḥ ǀ mitraḥ ǀ āsīt ǀ agniḥ ǀ hotā ǀ hasta-gṛhya ǀ ā ǀ nināya ǁ

   10.109.2 Aṣṭaka 8.6.7.2Anuvāka 10.9.106Interpretations

3. Ṛk 3

   हस्ते॑नै॒व ग्रा॒ह्य॑ आ॒धिर॑स्या ब्रह्मजा॒येयमिति॒ चेदवो॑चन् ।
   न दू॒ताय॑ प्र॒ह्ये॑ तस्थ ए॒षा तथा॑ रा॒ष्ट्रं गु॑पि॒तं क्ष॒त्रिय॑स्य ॥

   हस्तेनैव ग्राह्य आधिर् अस्या ब्रह्मजायेयम् इति चेद् अवोचन् |
   न दूताय प्रह्ये तस्थ एषा तथा राष्ट्रं गुपितं क्षत्रियस्य ||

   hástenaivá grāhyá ādhírasyā brahmajāyéyámíti cédávocan ǀ
   ná dūtā́ya prahyé tastha eṣā́ táthā rāṣṭrám gupitám kṣatríyasya ǁ

   hastenaiva grāhya ādhir asyā brahmajāyeyam iti ced avocan |
   na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ gupitaṃ kṣatriyasya ||

   हस्ते॑न । ए॒व । ग्रा॒ह्यः॑ । आ॒ऽधिः । अ॒स्याः॒ । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒या । इ॒यम् । इति॑ । च॒ । इत् । अवो॑चन् ।
   न । दू॒ताय॑ । प्र॒ऽह्ये॑ । त॒स्थे॒ । ए॒षा । तथा॑ । रा॒ष्ट्रम् । गु॒पि॒तम् । क्ष॒त्रिय॑स्य ॥

   हस्तेन । एव । ग्राह्यः । आऽधिः । अस्याः । ब्रह्मऽजाया । इयम् । इति । च । इत् । अवोचन् ।
   न । दूताय । प्रऽह्ये । तस्थे । एषा । तथा । राष्ट्रम् । गुपितम् । क्षत्रियस्य ॥

   hástena ǀ evá ǀ grāhyáḥ ǀ ā-dhíḥ ǀ asyāḥ ǀ brahma-jāyā́ ǀ iyám ǀ íti ǀ ca ǀ ít ǀ ávocan ǀ
   ná ǀ dūtā́ya ǀ pra-hyé ǀ tasthe ǀ eṣā́ ǀ táthā ǀ rāṣṭrám ǀ gupitám ǀ kṣatríyasya ǁ

   hastena ǀ eva ǀ grāhyaḥ ǀ ā-dhiḥ ǀ asyāḥ ǀ brahma-jāyā ǀ iyam ǀ iti ǀ ca ǀ it ǀ avocan ǀ
   na ǀ dūtāya ǀ pra-hye ǀ tasthe ǀ eṣā ǀ tathā ǀ rāṣṭram ǀ gupitam ǀ kṣatriyasya ǁ

   10.109.3 Aṣṭaka 8.6.7.3Anuvāka 10.9.107Interpretations

4. Ṛk 4

   दे॒वा ए॒तस्या॑मवदंत॒ पूर्वे॑ सप्तऋ॒षय॒स्तप॑से॒ ये नि॑षे॒दुः ।
   भी॒मा जा॒या ब्रा॑ह्म॒णस्योप॑नीता दु॒र्धां द॑धाति पर॒मे व्यो॑मन् ॥

   देवा एतस्याम् अवदन्त पूर्वे सप्तऋषयस् तपसे ये निषेदुः |
   भीमा जाया ब्राह्मणस्योपनीता दुर्धां दधाति परमे व्योमन् ||

   devā́ etásyāmavadanta pū́rve saptaṛṣáyastápase yé niṣedúḥ ǀ
   bhīmā́ jāyā́ brāhmaṇásyópanītā durdhā́m dadhāti paramé vyóman ǁ

   devā etasyām avadanta pūrve saptaṛṣayas tapase ye niṣeduḥ |
   bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṃ dadhāti parame vyoman ||

   दे॒वाः । ए॒तस्या॑म् । अ॒व॒द॒न्त॒ । पूर्वे॑ । स॒प्त॒ऽऋ॒षयः॑ । तप॑से । ये । नि॒ऽसे॒दुः ।
   भी॒मा । जा॒या । ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ । उप॑ऽनीता । दुः॒ऽधाम् । द॒धा॒ति॒ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन् ॥

   देवाः । एतस्याम् । अवदन्त । पूर्वे । सप्तऽऋषयः । तपसे । ये । निऽसेदुः ।
   भीमा । जाया । ब्राह्मणस्य । उपऽनीता । दुःऽधाम् । दधाति । परमे । विऽओमन् ॥

   devā́ḥ ǀ etásyām ǀ avadanta ǀ pū́rve ǀ sapta-ṛṣáyaḥ ǀ tápase ǀ yé ǀ ni-sedúḥ ǀ
   bhīmā́ ǀ jāyā́ ǀ brāhmaṇásya ǀ úpa-nītā ǀ duḥ-dhā́m ǀ dadhāti ǀ paramé ǀ ví-oman ǁ

   devāḥ ǀ etasyām ǀ avadanta ǀ pūrve ǀ sapta-ṛṣayaḥ ǀ tapase ǀ ye ǀ ni-seduḥ ǀ
   bhīmā ǀ jāyā ǀ brāhmaṇasya ǀ upa-nītā ǀ duḥ-dhām ǀ dadhāti ǀ parame ǀ vi-oman ǁ

   10.109.4 Aṣṭaka 8.6.7.4Anuvāka 10.9.108Interpretations

5. Ṛk 5

   ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द्विषः॒ स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मंगं॑ ।
   तेन॑ जा॒यामन्व॑विंद॒द्बृह॒स्पतिः॒ सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१॒॑ न दे॑वाः ॥

   ब्रह्मचारी चरति वेविषद् विषः स देवानाम् भवत्य् एकम् अङ्गम् |
   तेन जायाम् अन्व् अविन्दद् बृहस्पतिः सोमेन नीतां जुह्वं न देवाः ||

   brahmacārī́ carati véviṣadvíṣaḥ sá devā́nām bhavatyékamáṅgam ǀ
   téna jāyā́mánvavindadbṛ́haspátiḥ sómena nītā́m juhvám ná devāḥ ǁ

   brahmacārī carati veviṣad viṣaḥ sa devānām bhavaty ekam aṅgam |
   tena jāyām anv avindad bṛhaspatiḥ somena nītāṃ juhvaṃ na devāḥ ||

   ब्र॒ह्म॒ऽचा॒री । च॒र॒ति॒ । वेवि॑षत् । विषः॑ । सः । दे॒वाना॑म् । भ॒व॒ति॒ । एक॑म् । अङ्ग॑म् ।
   तेन॑ । जा॒याम् । अनु॑ । अ॒वि॒न्द॒त् । बृह॒स्पतिः॑ । सोमे॑न । नी॒ताम् । जु॒ह्व॑म् । न । दे॒वाः॒ ॥

   ब्रह्मऽचारी । चरति । वेविषत् । विषः । सः । देवानाम् । भवति । एकम् । अङ्गम् ।
   तेन । जायाम् । अनु । अविन्दत् । बृहस्पतिः । सोमेन । नीताम् । जुह्वम् । न । देवाः ॥

   brahma-cārī́ ǀ carati ǀ véviṣat ǀ víṣaḥ ǀ sáḥ ǀ devā́nām ǀ bhavati ǀ ékam ǀ áṅgam ǀ
   téna ǀ jāyā́m ǀ ánu ǀ avindat ǀ bṛ́haspátiḥ ǀ sómena ǀ nītā́m ǀ juhvám ǀ ná ǀ devāḥ ǁ

   brahma-cārī ǀ carati ǀ veviṣat ǀ viṣaḥ ǀ saḥ ǀ devānām ǀ bhavati ǀ ekam ǀ aṅgam ǀ
   tena ǀ jāyām ǀ anu ǀ avindat ǀ bṛhaspatiḥ ǀ somena ǀ nītām ǀ juhvam ǀ na ǀ devāḥ ǁ

   10.109.5 Aṣṭaka 8.6.7.5Anuvāka 10.9.109Interpretations

6. Ṛk 6

   पुन॒र्वै दे॒वा अ॑ददुः॒ पुन॑र्मनु॒ष्या॑ उ॒त ।
   राजा॑नः स॒त्यं कृ॑ण्वा॒ना ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॑र्ददुः ॥

   पुनर् वै देवा अददुः पुनर् मनुष्या उत |
   राजानः सत्यं कृण्वाना ब्रह्मजायाम् पुनर् ददुः ||

   púnarvái devā́ adaduḥ púnarmanuṣyā́ utá ǀ
   rā́jānaḥ satyám kṛṇvānā́ brahmajāyā́m púnardaduḥ ǁ

   punar vai devā adaduḥ punar manuṣyā uta |
   rājānaḥ satyaṃ kṛṇvānā brahmajāyām punar daduḥ ||

   पुनः॑ । वै । दे॒वाः । अ॒द॒दुः॒ । पुनः॑ । म॒नु॒ष्याः॑ । उ॒त ।
   राजा॑नः । स॒त्यम् । कृ॒ण्वा॒नाः । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒याम् । पुनः॑ । द॒दुः॒ ॥

   पुनः । वै । देवाः । अददुः । पुनः । मनुष्याः । उत ।
   राजानः । सत्यम् । कृण्वानाः । ब्रह्मऽजायाम् । पुनः । ददुः ॥

   púnaḥ ǀ vái ǀ devā́ḥ ǀ adaduḥ ǀ púnaḥ ǀ manuṣyā́ḥ ǀ utá ǀ
   rā́jānaḥ ǀ satyám ǀ kṛṇvānā́ḥ ǀ brahma-jāyā́m ǀ púnaḥ ǀ daduḥ ǁ

   punaḥ ǀ vai ǀ devāḥ ǀ adaduḥ ǀ punaḥ ǀ manuṣyāḥ ǀ uta ǀ
   rājānaḥ ǀ satyam ǀ kṛṇvānāḥ ǀ brahma-jāyām ǀ punaḥ ǀ daduḥ ǁ

   10.109.6 Aṣṭaka 8.6.7.6Anuvāka 10.9.110Interpretations

7. Ṛk 7

   पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वी दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षं ।
   ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वायो॑रुगा॒यमुपा॑सते ॥

   पुनर्दाय ब्रह्मजायां कृत्वी देवैर् निकिल्बिषम् |
   ऊर्जम् पृथिव्या भक्त्वायोरुगायम् उपासते ||

   punardā́ya brahmajāyā́m kṛtvī́ deváirnikilbiṣám ǀ
   ū́rjam pṛthivyā́ bhaktvā́yorugāyámúpāsate ǁ

   punardāya brahmajāyāṃ kṛtvī devair nikilbiṣam |
   ūrjam pṛthivyā bhaktvāyorugāyam upāsate ||

   पु॒नः॒ऽदाय॑ । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒याम् । कृ॒त्वी । दे॒वैः । नि॒ऽकि॒ल्बि॒षम् ।
   ऊर्ज॑म् । पृ॒थि॒व्याः । भ॒क्त्वाय॑ । उ॒रु॒ऽगा॒यम् । उप॑ । आ॒स॒ते॒ ॥

   पुनःऽदाय । ब्रह्मऽजायाम् । कृत्वी । देवैः । निऽकिल्बिषम् ।
   ऊर्जम् । पृथिव्याः । भक्त्वाय । उरुऽगायम् । उप । आसते ॥

   punaḥ-dā́ya ǀ brahma-jāyā́m ǀ kṛtvī́ ǀ deváiḥ ǀ ni-kilbiṣám ǀ
   ū́rjam ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ bhaktvā́ya ǀ uru-gāyám ǀ úpa ǀ āsate ǁ

   punaḥ-dāya ǀ brahma-jāyām ǀ kṛtvī ǀ devaiḥ ǀ ni-kilbiṣam ǀ
   ūrjam ǀ pṛthivyāḥ ǀ bhaktvāya ǀ uru-gāyam ǀ upa ǀ āsate ǁ

   10.109.7 Aṣṭaka 8.6.7.7Anuvāka 10.9.111Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.