Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Citramahas Vāsiṣṭha

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   वसुं॒ न चि॒त्रम॑हसं गृणीषे वा॒मं शेव॒मति॑थिमद्विषे॒ण्यं ।
   स रा॑सते शु॒रुधो॑ वि॒श्वधा॑यसो॒ऽग्निर्होता॑ गृ॒हप॑तिः सु॒वीर्यं॑ ॥

   वसुं न चित्रमहसं गृणीषे वामं शेवम् अतिथिम् अद्विषेण्यम् |
   स रासते शुरुधो विश्वधायसो ऽग्निर् होता गृहपतिः सुवीर्यम् ||

   vásum ná citrámahasam gṛṇīṣe vāmám śévamátithimadviṣeṇyám ǀ
   sá rāsate śurúdho viśvádhāyaso’gnírhótā gṛhápatiḥ suvī́ryam ǁ

   vasuṃ na citramahasaṃ gṛṇīṣe vāmaṃ śevam atithim adviṣeṇyam |
   sa rāsate śurudho viśvadhāyaso 'gnir hotā gṛhapatiḥ suvīryam ||

   वसु॑म् । न । चि॒त्रऽम॑हसम् । गृ॒णी॒षे॒ । वा॒मम् । शेव॑म् । अति॑थिम् । अ॒द्वि॒षे॒ण्यम् ।
   सः । रा॒स॒ते॒ । शु॒रुधः॑ । वि॒श्वऽधा॑यसः । अ॒ग्निः । होता॑ । गृ॒हऽप॑तिः । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥

   वसुम् । न । चित्रऽमहसम् । गृणीषे । वामम् । शेवम् । अतिथिम् । अद्विषेण्यम् ।
   सः । रासते । शुरुधः । विश्वऽधायसः । अग्निः । होता । गृहऽपतिः । सुऽवीर्यम् ॥

   vásum ǀ ná ǀ citrá-mahasam ǀ gṛṇīṣe ǀ vāmám ǀ śévam ǀ átithim ǀ adviṣeṇyám ǀ
   sáḥ ǀ rāsate ǀ śurúdhaḥ ǀ viśvá-dhāyasaḥ ǀ agníḥ ǀ hótā ǀ gṛhá-patiḥ ǀ su-vī́ryam ǁ

   vasum ǀ na ǀ citra-mahasam ǀ gṛṇīṣe ǀ vāmam ǀ śevam ǀ atithim ǀ adviṣeṇyam ǀ
   saḥ ǀ rāsate ǀ śurudhaḥ ǀ viśva-dhāyasaḥ ǀ agniḥ ǀ hotā ǀ gṛha-patiḥ ǀ su-vīryam ǁ

   10.122.1 Aṣṭaka 8.7.5.1Anuvāka 10.10.89Interpretations

2. Ṛk 2

   जु॒षा॒णो अ॑ग्ने॒ प्रति॑ हर्य मे॒ वचो॒ विश्वा॑नि वि॒द्वान्व॒युना॑नि सुक्रतो ।
   घृत॑निर्णि॒ग्ब्रह्म॑णे गा॒तुमेर॑य॒ तव॑ दे॒वा अ॑जनय॒न्ननु॑ व्र॒तं ॥

   जुषाणो अग्ने प्रति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान् वयुनानि सुक्रतो |
   घृतनिर्णिग् ब्रह्मणे गातुम् एरय तव देवा अजनयन्न् अनु व्रतम् ||

   juṣāṇó agne práti harya me váco víśvāni vidvā́nvayúnāni sukrato ǀ
   ghṛ́tanirṇigbráhmaṇe gātúméraya táva devā́ ajanayannánu vratám ǁ

   juṣāṇo agne prati harya me vaco viśvāni vidvān vayunāni sukrato |
   ghṛtanirṇig brahmaṇe gātum eraya tava devā ajanayann anu vratam ||

   जु॒षा॒णः । अ॒ग्ने॒ । प्रति॑ । ह॒र्य॒ । मे॒ । वचः॑ । विश्वा॑नि । वि॒द्वान् । व॒युना॑नि । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो ।
   घृत॑ऽनिर्निक् । ब्रह्म॑णे । गा॒तुम् । आ । ई॒र॒य॒ । तव॑ । दे॒वाः । अ॒ज॒न॒य॒न् । अनु॑ । व्र॒तम् ॥

   जुषाणः । अग्ने । प्रति । हर्य । मे । वचः । विश्वानि । विद्वान् । वयुनानि । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ।
   घृतऽनिर्निक् । ब्रह्मणे । गातुम् । आ । ईरय । तव । देवाः । अजनयन् । अनु । व्रतम् ॥

   juṣāṇáḥ ǀ agne ǀ práti ǀ harya ǀ me ǀ vácaḥ ǀ víśvāni ǀ vidvā́n ǀ vayúnāni ǀ sukrato íti su-krato ǀ
   ghṛ́ta-nirnik ǀ bráhmaṇe ǀ gātúm ǀ ā́ ǀ īraya ǀ táva ǀ devā́ḥ ǀ ajanayan ǀ ánu ǀ vratám ǁ

   juṣāṇaḥ ǀ agne ǀ prati ǀ harya ǀ me ǀ vacaḥ ǀ viśvāni ǀ vidvān ǀ vayunāni ǀ sukrato iti su-krato ǀ
   ghṛta-nirnik ǀ brahmaṇe ǀ gātum ǀ ā ǀ īraya ǀ tava ǀ devāḥ ǀ ajanayan ǀ anu ǀ vratam ǁ

   10.122.2 Aṣṭaka 8.7.5.2Anuvāka 10.10.90Interpretations

3. Ṛk 3

   स॒प्त धामा॑नि परि॒यन्नम॑र्त्यो॒ दाश॑द्दा॒शुषे॑ सु॒कृते॑ मामहस्व ।
   सु॒वीरे॑ण र॒यिणा॑ग्ने स्वा॒भुवा॒ यस्त॒ आन॑ट् स॒मिधा॒ तं जु॑षस्व ॥

   सप्त धामानि परियन्न् अमर्त्यो दाशद् दाशुषे सुकृते मामहस्व |
   सुवीरेण रयिणाग्ने स्वाभुवा यस् त आनट् समिधा तं जुषस्व ||

   saptá dhā́māni pariyánnámartyo dā́śaddāśúṣe sukṛ́te māmahasva ǀ
   suvī́reṇa rayíṇāgne svābhúvā yásta ā́naṭ samídhā tám juṣasva ǁ

   sapta dhāmāni pariyann amartyo dāśad dāśuṣe sukṛte māmahasva |
   suvīreṇa rayiṇāgne svābhuvā yas ta ānaṭ samidhā taṃ juṣasva ||

   स॒प्त । धामा॑नि । प॒रि॒ऽयन् । अम॑र्त्यः । दाश॑त् । दा॒शुषे॑ । सु॒ऽकृते॑ । म॒म॒ह॒स्व॒ ।
   सु॒ऽवीरे॑ण । र॒यिणा॑ । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽआ॒भुवा॑ । यः । ते॒ । आन॑ट् । स॒म्ऽइधा॑ । तम् । जु॒ष॒स्व॒ ॥

   सप्त । धामानि । परिऽयन् । अमर्त्यः । दाशत् । दाशुषे । सुऽकृते । ममहस्व ।
   सुऽवीरेण । रयिणा । अग्ने । सुऽआभुवा । यः । ते । आनट् । सम्ऽइधा । तम् । जुषस्व ॥

   saptá ǀ dhā́māni ǀ pari-yán ǀ ámartyaḥ ǀ dā́śat ǀ dāśúṣe ǀ su-kṛ́te ǀ mamahasva ǀ
   su-vī́reṇa ǀ rayíṇā ǀ agne ǀ su-ābhúvā ǀ yáḥ ǀ te ǀ ā́naṭ ǀ sam-ídhā ǀ tám ǀ juṣasva ǁ

   sapta ǀ dhāmāni ǀ pari-yan ǀ amartyaḥ ǀ dāśat ǀ dāśuṣe ǀ su-kṛte ǀ mamahasva ǀ
   su-vīreṇa ǀ rayiṇā ǀ agne ǀ su-ābhuvā ǀ yaḥ ǀ te ǀ ānaṭ ǀ sam-idhā ǀ tam ǀ juṣasva ǁ

   10.122.3 Aṣṭaka 8.7.5.3Anuvāka 10.10.91Interpretations

4. Ṛk 4

   य॒ज्ञस्य॑ के॒तुं प्र॑थ॒मं पु॒रोहि॑तं ह॒विष्मं॑त ईळते स॒प्त वा॒जिनं॑ ।
   शृ॒ण्वंत॑म॒ग्निं घृ॒तपृ॑ष्ठमु॒क्षणं॑ पृ॒णंतं॑ दे॒वं पृ॑ण॒ते सु॒वीर्यं॑ ॥

   यज्ञस्य केतुम् प्रथमम् पुरोहितं हविष्मन्त ईऌअते सप्त वाजिनम् |
   शृण्वन्तम् अग्निं घृतपृष्ठम् उक्षणम् पृणन्तं देवम् पृणते सुवीर्यम् ||

   yajñásya ketúm prathamám puróhitam havíṣmanta īḷate saptá vājínam ǀ
   śṛṇvántamagním ghṛtápṛṣṭhamukṣáṇam pṛṇántam devám pṛṇaté suvī́ryam ǁ

   yajñasya ketum prathamam purohitaṃ haviṣmanta īḷate sapta vājinam |
   śṛṇvantam agniṃ ghṛtapṛṣṭham ukṣaṇam pṛṇantaṃ devam pṛṇate suvīryam ||

   य॒ज्ञस्य॑ । के॒तुम् । प्र॒थ॒मम् । पु॒रःऽहि॑तम् । ह॒विष्म॑न्तः । ई॒ळ॒ते॒ । स॒प्त । वा॒जिन॑म् ।
   शृ॒ण्वन्त॑म् । अ॒ग्निम् । घृ॒तऽपृ॑ष्ठम् । उ॒क्षण॑म् । पृ॒णन्त॑म् । दे॒वम् । पृ॒ण॒ते । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥

   यज्ञस्य । केतुम् । प्रथमम् । पुरःऽहितम् । हविष्मन्तः । ईळते । सप्त । वाजिनम् ।
   शृण्वन्तम् । अग्निम् । घृतऽपृष्ठम् । उक्षणम् । पृणन्तम् । देवम् । पृणते । सुऽवीर्यम् ॥

   yajñásya ǀ ketúm ǀ prathamám ǀ puráḥ-hitam ǀ havíṣmantaḥ ǀ īḷate ǀ saptá ǀ vājínam ǀ
   śṛṇvántam ǀ agním ǀ ghṛtá-pṛṣṭham ǀ ukṣáṇam ǀ pṛṇántam ǀ devám ǀ pṛṇaté ǀ su-vī́ryam ǁ

   yajñasya ǀ ketum ǀ prathamam ǀ puraḥ-hitam ǀ haviṣmantaḥ ǀ īḷate ǀ sapta ǀ vājinam ǀ
   śṛṇvantam ǀ agnim ǀ ghṛta-pṛṣṭham ǀ ukṣaṇam ǀ pṛṇantam ǀ devam ǀ pṛṇate ǀ su-vīryam ǁ

   10.122.4 Aṣṭaka 8.7.5.4Anuvāka 10.10.92Interpretations

5. Ṛk 5

   त्वं दू॒तः प्र॑थ॒मो वरे॑ण्यः॒ स हू॒यमा॑नो अ॒मृता॑य मत्स्व ।
   त्वां म॑र्जयन्म॒रुतो॑ दा॒शुषो॑ गृ॒हे त्वां स्तोमे॑भि॒र्भृग॑वो॒ वि रु॑रुचुः ॥

   त्वं दूतः प्रथमो वरेण्यः स हूयमानो अमृताय मत्स्व |
   त्वाम् मर्जयन् मरुतो दाशुषो गृहे त्वां स्तोमेभिर् भृगवो वि रुरुचुः ||

   tvám dūtáḥ prathamó váreṇyaḥ sá hūyámāno amṛ́tāya matsva ǀ
   tvā́m marjayanmarúto dāśúṣo gṛhé tvā́m stómebhirbhṛ́gavo ví rurucuḥ ǁ

   tvaṃ dūtaḥ prathamo vareṇyaḥ sa hūyamāno amṛtāya matsva |
   tvām marjayan maruto dāśuṣo gṛhe tvāṃ stomebhir bhṛgavo vi rurucuḥ ||

   त्वम् । दू॒तः । प्र॒थ॒मः । वरे॑ण्यः । सः । हू॒यमा॑नः । अ॒मृता॑य । म॒त्स्व॒ ।
   त्वाम् । म॒र्ज॒य॒न् । म॒रुतः॑ । दा॒शुषः॑ । गृ॒हे । त्वाम् । स्तोमे॑भिः । भृग॑वः । वि । रु॒रु॒चुः॒ ॥

   त्वम् । दूतः । प्रथमः । वरेण्यः । सः । हूयमानः । अमृताय । मत्स्व ।
   त्वाम् । मर्जयन् । मरुतः । दाशुषः । गृहे । त्वाम् । स्तोमेभिः । भृगवः । वि । रुरुचुः ॥

   tvám ǀ dūtáḥ ǀ prathamáḥ ǀ váreṇyaḥ ǀ sáḥ ǀ hūyámānaḥ ǀ amṛ́tāya ǀ matsva ǀ
   tvā́m ǀ marjayan ǀ marútaḥ ǀ dāśúṣaḥ ǀ gṛhé ǀ tvā́m ǀ stómebhiḥ ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ ví ǀ rurucuḥ ǁ

   tvam ǀ dūtaḥ ǀ prathamaḥ ǀ vareṇyaḥ ǀ saḥ ǀ hūyamānaḥ ǀ amṛtāya ǀ matsva ǀ
   tvām ǀ marjayan ǀ marutaḥ ǀ dāśuṣaḥ ǀ gṛhe ǀ tvām ǀ stomebhiḥ ǀ bhṛgavaḥ ǀ vi ǀ rurucuḥ ǁ

   10.122.5 Aṣṭaka 8.7.5.5Anuvāka 10.10.93Interpretations

6. Ṛk 6

   इषं॑ दु॒हन्त्सु॒दुघां॑ वि॒श्वधा॑यसं यज्ञ॒प्रिये॒ यज॑मानाय सुक्रतो ।
   अग्ने॑ घृ॒तस्नु॒स्त्रिर्ऋ॒तानि॒ दीद्य॑द्व॒र्तिर्य॒ज्ञं प॑रि॒यन्त्सु॑क्रतूयसे ॥

   इषं दुहन् सुदुघां विश्वधायसं यज्ञप्रिये यजमानाय सुक्रतो |
   अग्ने घृतस्नुस् त्रिर् ऋतानि दीद्यद् वर्तिर् यज्ञम् परियन् सुक्रतूयसे ||

   íṣam duhántsudúghām viśvádhāyasam yajñapríye yájamānāya sukrato ǀ
   ágne ghṛtásnustrírṛtā́ni dī́dyadvartíryajñám pariyántsukratūyase ǁ

   iṣaṃ duhan sudughāṃ viśvadhāyasaṃ yajñapriye yajamānāya sukrato |
   agne ghṛtasnus trir ṛtāni dīdyad vartir yajñam pariyan sukratūyase ||

   इष॑म् । दु॒हन् । सु॒ऽदुघा॑म् । वि॒श्वऽधा॑यसम् । य॒ज्ञ॒ऽप्रिये॑ । यज॑मानाय । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो ।
   अग्रे॑ । घृ॒तऽस्नुः॑ । त्रिः । ऋ॒तानि॑ । दीद्य॑त् । व॒र्तिः । य॒ज्ञम् । प॒रि॒ऽयन् । सु॒क्र॒तु॒ऽय॒से॒ ॥

   इषम् । दुहन् । सुऽदुघाम् । विश्वऽधायसम् । यज्ञऽप्रिये । यजमानाय । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ।
   अग्रे । घृतऽस्नुः । त्रिः । ऋतानि । दीद्यत् । वर्तिः । यज्ञम् । परिऽयन् । सुक्रतुऽयसे ॥

   íṣam ǀ duhán ǀ su-dúghām ǀ viśvá-dhāyasam ǀ yajña-príye ǀ yájamānāya ǀ sukrato íti su-krato ǀ
   ágre ǀ ghṛtá-snuḥ ǀ tríḥ ǀ ṛtā́ni ǀ dī́dyat ǀ vartíḥ ǀ yajñám ǀ pari-yán ǀ sukratu-yase ǁ

   iṣam ǀ duhan ǀ su-dughām ǀ viśva-dhāyasam ǀ yajña-priye ǀ yajamānāya ǀ sukrato iti su-krato ǀ
   agre ǀ ghṛta-snuḥ ǀ triḥ ǀ ṛtāni ǀ dīdyat ǀ vartiḥ ǀ yajñam ǀ pari-yan ǀ sukratu-yase ǁ

   10.122.6 Aṣṭaka 8.7.6.1Anuvāka 10.10.94Interpretations

7. Ṛk 7

   त्वामिद॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु दू॒तं कृ॑ण्वा॒ना अ॑यजंत॒ मानु॑षाः ।
   त्वां दे॒वा म॑ह॒याय्या॑य वावृधु॒राज्य॑मग्ने निमृ॒जंतो॑ अध्व॒रे ॥

   त्वाम् इद् अस्या उषसो व्युष्टिषु दूतं कृण्वाना अयजन्त मानुषाः |
   त्वां देवा महयाय्याय वावृधुर् आज्यम् अग्ने निमृजन्तो अध्वरे ||

   tvā́mídasyā́ uṣáso vyúṣṭiṣu dūtám kṛṇvānā́ ayajanta mā́nuṣāḥ ǀ
   tvā́m devā́ mahayā́yyāya vāvṛdhurā́jyamagne nimṛjánto adhvaré ǁ

   tvām id asyā uṣaso vyuṣṭiṣu dūtaṃ kṛṇvānā ayajanta mānuṣāḥ |
   tvāṃ devā mahayāyyāya vāvṛdhur ājyam agne nimṛjanto adhvare ||

   त्वाम् । इत् । अ॒स्याः । उ॒षसः॑ । विऽउ॑ष्टिषु । दू॒तम् । कृ॒ण्वा॒नाः । अ॒य॒ज॒न्त॒ । मानु॑षाः ।
   त्वाम् । दे॒वाः । म॒ह॒याय्या॑य । व॒वृ॒धुः॒ । आज्य॑म् । अ॒ग्ने॒ । नि॒ऽमृ॒जन्तः॑ । अ॒ध्व॒रे ॥

   त्वाम् । इत् । अस्याः । उषसः । विऽउष्टिषु । दूतम् । कृण्वानाः । अयजन्त । मानुषाः ।
   त्वाम् । देवाः । महयाय्याय । ववृधुः । आज्यम् । अग्ने । निऽमृजन्तः । अध्वरे ॥

   tvā́m ǀ ít ǀ asyā́ḥ ǀ uṣásaḥ ǀ ví-uṣṭiṣu ǀ dūtám ǀ kṛṇvānā́ḥ ǀ ayajanta ǀ mā́nuṣāḥ ǀ
   tvā́m ǀ devā́ḥ ǀ mahayā́yyāya ǀ vavṛdhuḥ ǀ ā́jyam ǀ agne ǀ ni-mṛjántaḥ ǀ adhvaré ǁ

   tvām ǀ it ǀ asyāḥ ǀ uṣasaḥ ǀ vi-uṣṭiṣu ǀ dūtam ǀ kṛṇvānāḥ ǀ ayajanta ǀ mānuṣāḥ ǀ
   tvām ǀ devāḥ ǀ mahayāyyāya ǀ vavṛdhuḥ ǀ ājyam ǀ agne ǀ ni-mṛjantaḥ ǀ adhvare ǁ

   10.122.7 Aṣṭaka 8.7.6.2Anuvāka 10.10.95Interpretations

8. Ṛk 8

   नि त्वा॒ वसि॑ष्ठा अह्वंत वा॒जिनं॑ गृ॒णंतो॑ अग्ने वि॒दथे॑षु वे॒धसः॑ ।
   रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानेषु धारय यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

   नि त्वा वसिष्ठा अह्वन्त वाजिनं गृणन्तो अग्ने विदथेषु वेधसः |
   रायस् पोषं यजमानेषु धारय यूयम् पात स्वस्तिभिः सदा नः ||

   ní tvā vásiṣṭhā ahvanta vājínam gṛṇánto agne vidátheṣu vedhásaḥ ǀ
   rāyáspóṣam yájamāneṣu dhāraya yūyám pāta svastíbhiḥ sádā naḥ ǁ

   ni tvā vasiṣṭhā ahvanta vājinaṃ gṛṇanto agne vidatheṣu vedhasaḥ |
   rāyas poṣaṃ yajamāneṣu dhāraya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||

   नि । त्वा॒ । वसि॑ष्ठाः । अ॒ह्व॒न्त॒ । वा॒जिन॑म् । गृ॒णन्तः॑ । अ॒ग्ने॒ । वि॒दथे॑षु । वे॒धसः॑ ।
   रा॒यः । पोष॑म् । यज॑मानेषु । धा॒र॒य॒ । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिऽभिः॑ । सदा॑ । नः॒ ॥

   नि । त्वा । वसिष्ठाः । अह्वन्त । वाजिनम् । गृणन्तः । अग्ने । विदथेषु । वेधसः ।
   रायः । पोषम् । यजमानेषु । धारय । यूयम् । पात । स्वस्तिऽभिः । सदा । नः ॥

   ní ǀ tvā ǀ vásiṣṭhāḥ ǀ ahvanta ǀ vājínam ǀ gṛṇántaḥ ǀ agne ǀ vidátheṣu ǀ vedhásaḥ ǀ
   rāyáḥ ǀ póṣam ǀ yájamāneṣu ǀ dhāraya ǀ yūyám ǀ pāta ǀ svastí-bhiḥ ǀ sádā ǀ naḥ ǁ

   ni ǀ tvā ǀ vasiṣṭhāḥ ǀ ahvanta ǀ vājinam ǀ gṛṇantaḥ ǀ agne ǀ vidatheṣu ǀ vedhasaḥ ǀ
   rāyaḥ ǀ poṣam ǀ yajamāneṣu ǀ dhāraya ǀ yūyam ǀ pāta ǀ svasti-bhiḥ ǀ sadā ǀ naḥ ǁ

   10.122.8 Aṣṭaka 8.7.6.3Anuvāka 10.10.96Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.