Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Agni Pāvaka

Chandas छन्दस्

Satobṛhatī, Viṣṭārapaṅkti, Upariṣṭājjyotis, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजंते अ॒र्चयो॑ विभावसो ।
   बृह॑द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्यं१॒॑ दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे ॥

   अग्ने तव श्रवो वयो महि भ्राजन्ते अर्चयो विभावसो |
   बृहद्भानो शवसा वाजम् उक्थ्यं दधासि दाशुषे कवे ||

   ágne táva śrávo váyo máhi bhrājante arcáyo vibhāvaso ǀ
   bṛ́hadbhāno śávasā vā́jamukthyám dádhāsi dāśúṣe kave ǁ

   agne tava śravo vayo mahi bhrājante arcayo vibhāvaso |
   bṛhadbhāno śavasā vājam ukthyaṃ dadhāsi dāśuṣe kave ||

   अग्ने॑ । तव॑ । श्रवः॑ । वयः॑ । महि॑ । भ्रा॒ज॒न्ते॒ । अ॒र्चयः॑ । वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभाऽवसो ।
   बृह॑द्भानो॒ इति॒ बृह॑त्ऽभानो । शव॑सा । वाज॑म् । उ॒क्थ्य॑म् । दधा॑सि । दा॒शुषे॑ । क॒वे॒ ॥

   अग्ने । तव । श्रवः । वयः । महि । भ्राजन्ते । अर्चयः । विभावसो इति विभाऽवसो ।
   बृहद्भानो इति बृहत्ऽभानो । शवसा । वाजम् । उक्थ्यम् । दधासि । दाशुषे । कवे ॥

   ágne ǀ táva ǀ śrávaḥ ǀ váyaḥ ǀ máhi ǀ bhrājante ǀ arcáyaḥ ǀ vibhāvaso íti vibhā-vaso ǀ
   bṛ́hadbhāno íti bṛ́hat-bhāno ǀ śávasā ǀ vā́jam ǀ ukthyám ǀ dádhāsi ǀ dāśúṣe ǀ kave ǁ

   agne ǀ tava ǀ śravaḥ ǀ vayaḥ ǀ mahi ǀ bhrājante ǀ arcayaḥ ǀ vibhāvaso iti vibhā-vaso ǀ
   bṛhadbhāno iti bṛhat-bhāno ǀ śavasā ǀ vājam ǀ ukthyam ǀ dadhāsi ǀ dāśuṣe ǀ kave ǁ

   10.140.1 Aṣṭaka 8.7.28.1Anuvāka 10.11.76Interpretations

2. Ṛk 2

   पा॒व॒कव॑र्चाः शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उदि॑यर्षि भा॒नुना॑ ।
   पु॒त्रो मा॒तरा॑ वि॒चर॒न्नुपा॑वसि पृ॒णक्षि॒ रोद॑सी उ॒भे ॥

   पावकवर्चाः शुक्रवर्चा अनूनवर्चा उद् इयर्षि भानुना |
   पुत्रो मातरा विचरन्न् उपावसि पृणक्षि रोदसी उभे ||

   pāvakávarcāḥ śukrávarcā ánūnavarcā údiyarṣi bhānúnā ǀ
   putró mātárā vicárannúpāvasi pṛṇákṣi ródasī ubhé ǁ

   pāvakavarcāḥ śukravarcā anūnavarcā ud iyarṣi bhānunā |
   putro mātarā vicarann upāvasi pṛṇakṣi rodasī ubhe ||

   पा॒व॒कऽव॑र्चाः । शु॒क्रऽव॑र्चाः । अनू॑नऽवर्चाः । उत् । इ॒य॒र्षि॒ । भा॒नुना॑ ।
   पु॒त्रः । मा॒तरा॑ । वि॒ऽचर॑न् । उप॑ । अ॒व॒सि॒ । पृ॒णक्षि॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ ॥

   पावकऽवर्चाः । शुक्रऽवर्चाः । अनूनऽवर्चाः । उत् । इयर्षि । भानुना ।
   पुत्रः । मातरा । विऽचरन् । उप । अवसि । पृणक्षि । रोदसी इति । उभे इति ॥

   pāvaká-varcāḥ ǀ śukrá-varcāḥ ǀ ánūna-varcāḥ ǀ út ǀ iyarṣi ǀ bhānúnā ǀ
   putráḥ ǀ mātárā ǀ vi-cáran ǀ úpa ǀ avasi ǀ pṛṇákṣi ǀ ródasī íti ǀ ubhé íti ǁ

   pāvaka-varcāḥ ǀ śukra-varcāḥ ǀ anūna-varcāḥ ǀ ut ǀ iyarṣi ǀ bhānunā ǀ
   putraḥ ǀ mātarā ǀ vi-caran ǀ upa ǀ avasi ǀ pṛṇakṣi ǀ rodasī iti ǀ ubhe iti ǁ

   10.140.2 Aṣṭaka 8.7.28.2Anuvāka 10.11.77Interpretations

3. Ṛk 3

   ऊर्जो॑ नपाज्जातवेदः सुश॒स्तिभि॒र्मंद॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः ।
   त्वे इषः॒ सं द॑धु॒र्भूरि॑वर्पसश्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः ॥

   ऊर्जो नपाज् जातवेदः सुशस्तिभिर् मन्दस्व धीतिभिर् हितः |
   त्वे इषः सं दधुर् भूरिवर्पसश् चित्रोतयो वामजाताः ||

   ū́rjo napājjātavedaḥ suśastíbhirmándasva dhītíbhirhitáḥ ǀ
   tvé íṣaḥ sám dadhurbhū́rivarpasaścitrótayo vāmájātāḥ ǁ

   ūrjo napāj jātavedaḥ suśastibhir mandasva dhītibhir hitaḥ |
   tve iṣaḥ saṃ dadhur bhūrivarpasaś citrotayo vāmajātāḥ ||

   ऊर्जः॑ । न॒पा॒त् । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । सु॒श॒स्तिऽभिः॑ । मन्द॑स्व । धी॒तिऽभिः॑ । हि॒तः ।
   त्वे इति॑ । इषः॑ । सम् । द॒धुः॒ । भूरि॑ऽवर्पसः । चि॒त्रऽऊ॑तयः । वा॒मऽजा॑ताः ॥

   ऊर्जः । नपात् । जातऽवेदः । सुशस्तिऽभिः । मन्दस्व । धीतिऽभिः । हितः ।
   त्वे इति । इषः । सम् । दधुः । भूरिऽवर्पसः । चित्रऽऊतयः । वामऽजाताः ॥

   ū́rjaḥ ǀ napāt ǀ jāta-vedaḥ ǀ suśastí-bhiḥ ǀ mándasva ǀ dhītí-bhiḥ ǀ hitáḥ ǀ
   tvé íti ǀ íṣaḥ ǀ sám ǀ dadhuḥ ǀ bhū́ri-varpasaḥ ǀ citrá-ūtayaḥ ǀ vāmá-jātāḥ ǁ

   ūrjaḥ ǀ napāt ǀ jāta-vedaḥ ǀ suśasti-bhiḥ ǀ mandasva ǀ dhīti-bhiḥ ǀ hitaḥ ǀ
   tve iti ǀ iṣaḥ ǀ sam ǀ dadhuḥ ǀ bhūri-varpasaḥ ǀ citra-ūtayaḥ ǀ vāma-jātāḥ ǁ

   10.140.3 Aṣṭaka 8.7.28.3Anuvāka 10.11.78Interpretations

4. Ṛk 4

   इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने प्रथयस्व जं॒तुभि॑र॒स्मे रायो॑ अमर्त्य ।
   स द॑र्श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वि रा॑जसि पृ॒णक्षि॑ सान॒सिं क्रतुं॑ ॥

   इरज्यन्न् अग्ने प्रथयस्व जन्तुभिर् अस्मे रायो अमर्त्य |
   स दर्शतस्य वपुषो वि राजसि पृणक्षि सानसिं क्रतुम् ||

   irajyánnagne prathayasva jantúbhirasmé rā́yo amartya ǀ
   sá darśatásya vápuṣo ví rājasi pṛṇákṣi sānasím krátum ǁ

   irajyann agne prathayasva jantubhir asme rāyo amartya |
   sa darśatasya vapuṣo vi rājasi pṛṇakṣi sānasiṃ kratum ||

   इ॒र॒ज्यन् । अ॒ग्ने॒ । प्र॒थ॒य॒स्व॒ । ज॒न्तुऽभिः॑ । अ॒स्मे इति॑ । रायः॑ । अ॒म॒र्त्य॒ ।
   सः । द॒र्श॒तस्य॑ । वपु॑षः । वि । रा॒ज॒सि॒ । पृ॒णक्षि॑ । सा॒न॒सिम् । क्रतु॑म् ॥

   इरज्यन् । अग्ने । प्रथयस्व । जन्तुऽभिः । अस्मे इति । रायः । अमर्त्य ।
   सः । दर्शतस्य । वपुषः । वि । राजसि । पृणक्षि । सानसिम् । क्रतुम् ॥

   irajyán ǀ agne ǀ prathayasva ǀ jantú-bhiḥ ǀ asmé íti ǀ rā́yaḥ ǀ amartya ǀ
   sáḥ ǀ darśatásya ǀ vápuṣaḥ ǀ ví ǀ rājasi ǀ pṛṇákṣi ǀ sānasím ǀ krátum ǁ

   irajyan ǀ agne ǀ prathayasva ǀ jantu-bhiḥ ǀ asme iti ǀ rāyaḥ ǀ amartya ǀ
   saḥ ǀ darśatasya ǀ vapuṣaḥ ǀ vi ǀ rājasi ǀ pṛṇakṣi ǀ sānasim ǀ kratum ǁ

   10.140.4 Aṣṭaka 8.7.28.4Anuvāka 10.11.79Interpretations

5. Ṛk 5

   इ॒ष्क॒र्तार॑मध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसं॒ क्षयं॑तं॒ राध॑सो म॒हः ।
   रा॒तिं वा॒मस्य॑ सु॒भगां॑ म॒हीमिषं॒ दधा॑सि सान॒सिं र॒यिं ॥

   इष्कर्तारम् अध्वरस्य प्रचेतसं क्षयन्तं राधसो महः |
   रातिं वामस्य सुभगाम् महीम् इषं दधासि सानसिं रयिम् ||

   iṣkartā́ramadhvarásya prácetasam kṣáyantam rā́dhaso maháḥ ǀ
   rātím vāmásya subhágām mahī́míṣam dádhāsi sānasím rayím ǁ

   iṣkartāram adhvarasya pracetasaṃ kṣayantaṃ rādhaso mahaḥ |
   rātiṃ vāmasya subhagām mahīm iṣaṃ dadhāsi sānasiṃ rayim ||

   इ॒ष्क॒र्तार॑म् । अ॒ध्व॒रस्य॑ । प्रऽचे॑तसम् । क्षय॑न्तम् । राध॑सः । म॒हः ।
   रा॒तिम् । वा॒मस्य॑ । सु॒ऽभगा॑म् । म॒हीम् । इष॑म् । दधा॑सि । सा॒न॒सिम् । र॒यिम् ॥

   इष्कर्तारम् । अध्वरस्य । प्रऽचेतसम् । क्षयन्तम् । राधसः । महः ।
   रातिम् । वामस्य । सुऽभगाम् । महीम् । इषम् । दधासि । सानसिम् । रयिम् ॥

   iṣkartā́ram ǀ adhvarásya ǀ prá-cetasam ǀ kṣáyantam ǀ rā́dhasaḥ ǀ maháḥ ǀ
   rātím ǀ vāmásya ǀ su-bhágām ǀ mahī́m ǀ íṣam ǀ dádhāsi ǀ sānasím ǀ rayím ǁ

   iṣkartāram ǀ adhvarasya ǀ pra-cetasam ǀ kṣayantam ǀ rādhasaḥ ǀ mahaḥ ǀ
   rātim ǀ vāmasya ǀ su-bhagām ǀ mahīm ǀ iṣam ǀ dadhāsi ǀ sānasim ǀ rayim ǁ

   10.140.5 Aṣṭaka 8.7.28.5Anuvāka 10.11.80Interpretations

6. Ṛk 6

   ऋ॒तावा॑नं महि॒षं वि॒श्वद॑र्शतम॒ग्निं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जनाः॑ ।
   श्रुत्क॑र्णं स॒प्रथ॑स्तमं त्वा गि॒रा दैव्यं॒ मानु॑षा यु॒गा ॥

   ऋतावानम् महिषं विश्वदर्शतम् अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः |
   श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यम् मानुषा युगा ||

   ṛtā́vānam mahiṣám viśvádarśatamagním sumnā́ya dadhire puró jánāḥ ǀ
   śrútkarṇam sapráthastamam tvā girā́ dáivyam mā́nuṣā yugā́ ǁ

   ṛtāvānam mahiṣaṃ viśvadarśatam agniṃ sumnāya dadhire puro janāḥ |
   śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ tvā girā daivyam mānuṣā yugā ||

   ऋ॒तऽवा॑नम् । म॒हि॒षम् । वि॒श्वऽद॑र्शतम् । अ॒ग्निम् । सु॒म्नाय॑ । द॒धि॒रे॒ । पु॒रः । जनाः॑ ।
   श्रुत्ऽक॑र्णम् । स॒प्रथः॑ऽतमम् । त्वा॒ । गि॒रा । दैव्य॑म् । मानु॑षा । यु॒गा ॥

   ऋतऽवानम् । महिषम् । विश्वऽदर्शतम् । अग्निम् । सुम्नाय । दधिरे । पुरः । जनाः ।
   श्रुत्ऽकर्णम् । सप्रथःऽतमम् । त्वा । गिरा । दैव्यम् । मानुषा । युगा ॥

   ṛtá-vānam ǀ mahiṣám ǀ viśvá-darśatam ǀ agním ǀ sumnā́ya ǀ dadhire ǀ puráḥ ǀ jánāḥ ǀ
   śrút-karṇam ǀ sapráthaḥ-tamam ǀ tvā ǀ girā́ ǀ dáivyam ǀ mā́nuṣā ǀ yugā́ ǁ

   ṛta-vānam ǀ mahiṣam ǀ viśva-darśatam ǀ agnim ǀ sumnāya ǀ dadhire ǀ puraḥ ǀ janāḥ ǀ
   śrut-karṇam ǀ saprathaḥ-tamam ǀ tvā ǀ girā ǀ daivyam ǀ mānuṣā ǀ yugā ǁ

   10.140.6 Aṣṭaka 8.7.28.6Anuvāka 10.11.81Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.