Ṛgveda · Maṇḍala 10

Sūkta 68

Bṛhaspati · Ayāsya Āṅgirasa · 12 ṛks

Link
Devatā देवता
Bṛhaspati
Ṛṣi ऋषि
Ayāsya Āṅgirasa
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषाः॑ ।
    गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मदं॑तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य१॒॑र्का अ॑नावन् ॥

    उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः |
    गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिम् अभ्य् अर्का अनावन् ||

    udaprúto ná váyo rákṣamāṇā vā́vadato abhríyasyeva ghóṣāḥ ǀ
    giribhrájo nórmáyo mádanto bṛ́haspátimabhyárkā́ anāvan ǁ

    udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
    giribhrajo normayo madanto bṛhaspatim abhy arkā anāvan ||

    उ॒द॒ऽप्रुतः॑ । न । वयः॑ । रक्ष॑माणाः । वाव॑दतः । अ॒भ्रिय॑स्यऽइव । घोषाः॑ ।
    गि॒रि॒ऽभ्रजः॑ । न । ऊ॒र्मयः॑ । मद॑न्तः । बृह॒स्पति॑म् । अ॒भि । अ॒र्काः । अ॒ना॒व॒न् ॥

    उदऽप्रुतः । न । वयः । रक्षमाणाः । वावदतः । अभ्रियस्यऽइव । घोषाः ।
    गिरिऽभ्रजः । न । ऊर्मयः । मदन्तः । बृहस्पतिम् । अभि । अर्काः । अनावन् ॥

    uda-prútaḥ ǀ ná ǀ váyaḥ ǀ rákṣamāṇāḥ ǀ vā́vadataḥ ǀ abhríyasya-iva ǀ ghóṣāḥ ǀ
    giri-bhrájaḥ ǀ ná ǀ ūrmáyaḥ ǀ mádantaḥ ǀ bṛ́haspátim ǀ abhí ǀ arkā́ḥ ǀ anāvan ǁ

    uda-prutaḥ ǀ na ǀ vayaḥ ǀ rakṣamāṇāḥ ǀ vāvadataḥ ǀ abhriyasya-iva ǀ ghoṣāḥ ǀ
    giri-bhrajaḥ ǀ na ǀ ūrmayaḥ ǀ madantaḥ ǀ bṛhaspatim ǀ abhi ǀ arkāḥ ǀ anāvan ǁ

    10.68.1 Aṣṭaka 8.2.17.1Anuvāka 10.5.115

  2. Ṛk 2

    सं गोभि॑रांगिर॒सो नक्ष॑माणो॒ भग॑ इ॒वेद॑र्य॒मणं॑ निनाय ।
    जने॑ मि॒त्रो न दंप॑ती अनक्ति॒ बृह॑स्पते वा॒जया॒शूँरि॑वा॒जौ ॥

    सं गोभिर् आङ्गिरसो नक्षमाणो भग इवेद् अर्यमणं निनाय |
    जने मित्रो न दम्पती अनक्ति बृहस्पते वाजयाशूंर् इवाजौ ||

    sám góbhirāṅgirasó nákṣamāṇo bhága ivédaryamáṇam nināya ǀ
    jáne mitró ná dámpatī anakti bṛ́haspate vājáyāśū́m̐rivājáu ǁ

    saṃ gobhir āṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ived aryamaṇaṃ nināya |
    jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśūṃr ivājau ||

    सम् । गोभिः॑ । आ॒ङ्गि॒र॒सः । नक्ष॑माणः । भगः॑ऽइव । इत् । अ॒र्य॒मण॑म् । नि॒ना॒य॒ ।
    जने॑ । मि॒त्रः । न । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । अ॒न॒क्ति॒ । बृह॑स्पते । वा॒जय॑ । आ॒शून्ऽइ॑व । आ॒जौ ॥

    सम् । गोभिः । आङ्गिरसः । नक्षमाणः । भगःऽइव । इत् । अर्यमणम् । निनाय ।
    जने । मित्रः । न । दम्पती इति दम्ऽपती । अनक्ति । बृहस्पते । वाजय । आशून्ऽइव । आजौ ॥

    sám ǀ góbhiḥ ǀ āṅgirasáḥ ǀ nákṣamāṇaḥ ǀ bhágaḥ-iva ǀ ít ǀ aryamáṇam ǀ nināya ǀ
    jáne ǀ mitráḥ ǀ ná ǀ dámpatī íti dám-patī ǀ anakti ǀ bṛ́haspate ǀ vājáya ǀ āśū́n-iva ǀ ājáu ǁ

    sam ǀ gobhiḥ ǀ āṅgirasaḥ ǀ nakṣamāṇaḥ ǀ bhagaḥ-iva ǀ it ǀ aryamaṇam ǀ nināya ǀ
    jane ǀ mitraḥ ǀ na ǀ dampatī iti dam-patī ǀ anakti ǀ bṛhaspate ǀ vājaya ǀ āśūn-iva ǀ ājau ǁ

    10.68.2 Aṣṭaka 8.2.17.2Anuvāka 10.5.116

  3. Ṛk 3

    सा॒ध्व॒र्या अ॑ति॒थिनी॑रिषि॒राः स्पा॒र्हाः सु॒वर्णा॑ अनव॒द्यरू॑पाः ।
    बृह॒स्पतिः॒ पर्व॑तेभ्यो वि॒तूर्या॒ निर्गा ऊ॑पे॒ यव॑मिव स्थि॒विभ्यः॑ ॥

    साध्वर्या अतिथिनीर् इषिरा स्पार्हाः सुवर्णा अनवद्यरूपाः |
    बृहस्पतिः पर्वतेभ्यो वितूर्या निर् गा ऊपे यवम् इव स्थिविभ्यः ||

    sādhvaryā́ atithínīriṣirā́ḥ spārhā́ḥ suvárṇā anavadyárūpāḥ ǀ
    bṛ́haspátiḥ párvatebhyo vitū́ryā nírgā́ ūpe yávamiva sthivíbhyaḥ ǁ

    sādhvaryā atithinīr iṣirā spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ |
    bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nir gā ūpe yavam iva sthivibhyaḥ ||

    सा॒धु॒ऽअ॒र्याः । अ॒ति॒थिनीः॑ । इ॒षि॒राः । स्पा॒र्हाः । सु॒ऽवर्णाः॑ । अ॒न॒व॒द्यऽरू॑पाः ।
    बृह॒स्पतिः॑ । पर्व॑तेभ्यः । वि॒ऽतूर्य॑ । निः । गाः । ऊ॒पे॒ । यव॑म्ऽइव । स्थि॒विऽभ्यः॑ ॥

    साधुऽअर्याः । अतिथिनीः । इषिराः । स्पार्हाः । सुऽवर्णाः । अनवद्यऽरूपाः ।
    बृहस्पतिः । पर्वतेभ्यः । विऽतूर्य । निः । गाः । ऊपे । यवम्ऽइव । स्थिविऽभ्यः ॥

    sādhu-aryā́ḥ ǀ atithínīḥ ǀ iṣirā́ḥ ǀ spārhā́ḥ ǀ su-várṇāḥ ǀ anavadyá-rūpāḥ ǀ
    bṛ́haspátiḥ ǀ párvatebhyaḥ ǀ vi-tū́rya ǀ níḥ ǀ gā́ḥ ǀ ūpe ǀ yávam-iva ǀ sthiví-bhyaḥ ǁ

    sādhu-aryāḥ ǀ atithinīḥ ǀ iṣirāḥ ǀ spārhāḥ ǀ su-varṇāḥ ǀ anavadya-rūpāḥ ǀ
    bṛhaspatiḥ ǀ parvatebhyaḥ ǀ vi-tūrya ǀ niḥ ǀ gāḥ ǀ ūpe ǀ yavam-iva ǀ sthivi-bhyaḥ ǁ

    10.68.3 Aṣṭaka 8.2.17.3Anuvāka 10.5.117

  4. Ṛk 4

    आ॒प्रु॒षा॒यन्मधु॑न ऋ॒तस्य॒ योनि॑मवक्षि॒पन्न॒र्क उ॒ल्कामि॑व॒ द्योः ।
    बृह॒स्पति॑रु॒द्धर॒न्नश्म॑नो॒ गा भूम्या॑ उ॒द्नेव॒ वि त्वचं॑ बिभेद ॥

    आप्रुषायन् मधुन ऋतस्य योनिम् अवक्षिपन्न् अर्क उल्काम् इव द्योः |
    बृहस्पतिर् उद्धरन्न् अश्मनो गा भूम्या उद्नेव वि त्वचम् बिभेद ||

    āpruṣāyánmádhuna ṛtásya yónimavakṣipánnarká ulkā́miva dyóḥ ǀ
    bṛ́haspátiruddhárannáśmano gā́ bhū́myā udnéva ví tvácam bibheda ǁ

    āpruṣāyan madhuna ṛtasya yonim avakṣipann arka ulkām iva dyoḥ |
    bṛhaspatir uddharann aśmano gā bhūmyā udneva vi tvacam bibheda ||

    आ॒ऽप्रु॒षा॒यन् । मधु॑ना । ऋ॒तस्य॑ । योनि॑म् । अ॒व॒ऽक्षि॒पन् । अ॒र्कः । उ॒ल्काम्ऽइ॑व । द्योः ।
    बृह॒स्पतिः॑ । उ॒द्धर॑न् । अश्म॑नः । गाः । भूम्याः॑ । उ॒द्नाऽइ॑व । वि । त्वच॑म् । बि॒भे॒द॒ ॥

    आऽप्रुषायन् । मधुना । ऋतस्य । योनिम् । अवऽक्षिपन् । अर्कः । उल्काम्ऽइव । द्योः ।
    बृहस्पतिः । उद्धरन् । अश्मनः । गाः । भूम्याः । उद्नाऽइव । वि । त्वचम् । बिभेद ॥

    ā-pruṣāyán ǀ mádhunā ǀ ṛtásya ǀ yónim ǀ ava-kṣipán ǀ arkáḥ ǀ ulkā́m-iva ǀ dyóḥ ǀ
    bṛ́haspátiḥ ǀ uddháran ǀ áśmanaḥ ǀ gā́ḥ ǀ bhū́myāḥ ǀ udnā́-iva ǀ ví ǀ tvácam ǀ bibheda ǁ

    ā-pruṣāyan ǀ madhunā ǀ ṛtasya ǀ yonim ǀ ava-kṣipan ǀ arkaḥ ǀ ulkām-iva ǀ dyoḥ ǀ
    bṛhaspatiḥ ǀ uddharan ǀ aśmanaḥ ǀ gāḥ ǀ bhūmyāḥ ǀ udnā-iva ǀ vi ǀ tvacam ǀ bibheda ǁ

    10.68.4 Aṣṭaka 8.2.17.4Anuvāka 10.5.118

  5. Ṛk 5

    अप॒ ज्योति॑षा॒ तमो॑ अं॒तरि॑क्षादु॒द्नः शीपा॑लमिव॒ वात॑ आजत् ।
    बृह॒स्पति॑रनु॒मृश्या॑ व॒लस्या॒भ्रमि॑व॒ वात॒ आ च॑क्र॒ आ गाः ॥

    अप ज्योतिषा तमो अन्तरिक्षाद् उद्नः शीपालम् इव वात आजत् |
    बृहस्पतिर् अनुमृश्या वलस्याभ्रम् इव वात आ चक्र आ गाः ||

    ápa jyótiṣā támo antárikṣādudnáḥ śī́pālamiva vā́ta ājat ǀ
    bṛ́haspátiranumṛ́śyā valásyābhrámiva vā́ta ā́ cakra ā́ gā́ḥ ǁ

    apa jyotiṣā tamo antarikṣād udnaḥ śīpālam iva vāta ājat |
    bṛhaspatir anumṛśyā valasyābhram iva vāta ā cakra ā gāḥ ||

    अप॑ । ज्योति॑षा । तमः॑ । अ॒न्तरि॑क्षात् । उ॒द्नः । शीपा॑लम्ऽइव । वातः॑ । आ॒ज॒त् ।
    बृह॒स्पतिः॑ । अ॒नु॒ऽमृश्य॑ । व॒लस्य॑ । अ॒भ्रम्ऽइ॑व । वातः॑ । आ । च॒क्रे॒ । आ । गाः ॥

    अप । ज्योतिषा । तमः । अन्तरिक्षात् । उद्नः । शीपालम्ऽइव । वातः । आजत् ।
    बृहस्पतिः । अनुऽमृश्य । वलस्य । अभ्रम्ऽइव । वातः । आ । चक्रे । आ । गाः ॥

    ápa ǀ jyótiṣā ǀ támaḥ ǀ antárikṣāt ǀ udnáḥ ǀ śī́pālam-iva ǀ vā́taḥ ǀ ājat ǀ
    bṛ́haspátiḥ ǀ anu-mṛ́śya ǀ valásya ǀ abhrám-iva ǀ vā́taḥ ǀ ā́ ǀ cakre ǀ ā́ ǀ gā́ḥ ǁ

    apa ǀ jyotiṣā ǀ tamaḥ ǀ antarikṣāt ǀ udnaḥ ǀ śīpālam-iva ǀ vātaḥ ǀ ājat ǀ
    bṛhaspatiḥ ǀ anu-mṛśya ǀ valasya ǀ abhram-iva ǀ vātaḥ ǀ ā ǀ cakre ǀ ā ǀ gāḥ ǁ

    10.68.5 Aṣṭaka 8.2.17.5Anuvāka 10.5.119

  6. Ṛk 6

    य॒दा व॒लस्य॒ पीय॑तो॒ जसुं॒ भेद्बृह॒स्पति॑रग्नि॒तपो॑भिर॒र्कैः ।
    द॒द्भिर्न जि॒ह्वा परि॑विष्ट॒माद॑दा॒विर्नि॒धीँर॑कृणोदु॒स्रिया॑णां ॥

    यदा वलस्य पीयतो जसुम् भेद् बृहस्पतिर् अग्नितपोभिर् अर्कैः |
    दद्भिर् न जिह्वा परिविष्टम् आदद् आविर् निधींर् अकृणोद् उस्रियाणाम् ||

    yadā́ valásya pī́yato jásum bhédbṛ́haspátiragnitápobhirarkáiḥ ǀ
    dadbhírná jihvā́ páriviṣṭamā́dadāvírnidhī́m̐rakṛṇodusríyāṇām ǁ

    yadā valasya pīyato jasum bhed bṛhaspatir agnitapobhir arkaiḥ |
    dadbhir na jihvā pariviṣṭam ādad āvir nidhīṃr akṛṇod usriyāṇām ||

    य॒दा । व॒लस्य॑ । पीय॑तः । जसु॑म् । भेत् । बृह॒स्पतिः॑ । अ॒ग्नि॒तपः॑ऽभिः । अ॒र्कैः ।
    द॒त्ऽभिः । न । जि॒ह्वा । परि॑ऽविष्टम् । आद॑त् । आ॒विः । नि॒ऽधीन् । अ॒कृ॒णो॒त् । उ॒स्रिया॑णाम् ॥

    यदा । वलस्य । पीयतः । जसुम् । भेत् । बृहस्पतिः । अग्नितपःऽभिः । अर्कैः ।
    दत्ऽभिः । न । जिह्वा । परिऽविष्टम् । आदत् । आविः । निऽधीन् । अकृणोत् । उस्रियाणाम् ॥

    yadā́ ǀ valásya ǀ pī́yataḥ ǀ jásum ǀ bhét ǀ bṛ́haspátiḥ ǀ agnitápaḥ-bhiḥ ǀ arkáiḥ ǀ
    dat-bhíḥ ǀ ná ǀ jihvā́ ǀ pári-viṣṭam ǀ ā́dat ǀ āvíḥ ǀ ni-dhī́n ǀ akṛṇot ǀ usríyāṇām ǁ

    yadā ǀ valasya ǀ pīyataḥ ǀ jasum ǀ bhet ǀ bṛhaspatiḥ ǀ agnitapaḥ-bhiḥ ǀ arkaiḥ ǀ
    dat-bhiḥ ǀ na ǀ jihvā ǀ pari-viṣṭam ǀ ādat ǀ āviḥ ǀ ni-dhīn ǀ akṛṇot ǀ usriyāṇām ǁ

    10.68.6 Aṣṭaka 8.2.17.6Anuvāka 10.5.120

  7. Ṛk 7

    बृह॒स्पति॒रम॑त॒ हि त्यदा॑सां॒ नाम॑ स्व॒रीणां॒ सद॑ने॒ गुहा॒ यत् ।
    आं॒डेव॑ भि॒त्त्वा श॑कु॒नस्य॒ गर्भ॒मुदु॒स्रियाः॒ पर्व॑तस्य॒ त्मना॑जत् ॥

    बृहस्पतिर् अमत हि त्यद् आसां नाम स्वरीणां सदने गुहा यत् |
    आण्डेव भित्त्वा शकुनस्य गर्भम् उद् उस्रियाः पर्वतस्य त्मनाजत् ||

    bṛ́haspátirámata hí tyádāsām nā́ma svarī́ṇām sádane gúhā yát ǀ
    āṇḍéva bhittvā́ śakunásya gárbhamúdusríyāḥ párvatasya tmánājat ǁ

    bṛhaspatir amata hi tyad āsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat |
    āṇḍeva bhittvā śakunasya garbham ud usriyāḥ parvatasya tmanājat ||

    बृह॒स्पतिः॑ । अम॑त । हि । त्यत् । आ॒सा॒म् । नाम॑ । स्व॒रीणा॑म् । सद॑ने । गुहा॑ । यत् ।
    आ॒ण्डाऽइ॑व । भि॒त्त्वा । श॒कु॒नस्य॑ । गर्भ॑म् । उत् । उ॒स्रियाः॑ । पर्व॑तस्य । त्मना॑ । आ॒ज॒त् ॥

    बृहस्पतिः । अमत । हि । त्यत् । आसाम् । नाम । स्वरीणाम् । सदने । गुहा । यत् ।
    आण्डाऽइव । भित्त्वा । शकुनस्य । गर्भम् । उत् । उस्रियाः । पर्वतस्य । त्मना । आजत् ॥

    bṛ́haspátiḥ ǀ ámata ǀ hí ǀ tyát ǀ āsām ǀ nā́ma ǀ svarī́ṇām ǀ sádane ǀ gúhā ǀ yát ǀ
    āṇḍā́-iva ǀ bhittvā́ ǀ śakunásya ǀ gárbham ǀ út ǀ usríyāḥ ǀ párvatasya ǀ tmánā ǀ ājat ǁ

    bṛhaspatiḥ ǀ amata ǀ hi ǀ tyat ǀ āsām ǀ nāma ǀ svarīṇām ǀ sadane ǀ guhā ǀ yat ǀ
    āṇḍā-iva ǀ bhittvā ǀ śakunasya ǀ garbham ǀ ut ǀ usriyāḥ ǀ parvatasya ǀ tmanā ǀ ājat ǁ

    10.68.7 Aṣṭaka 8.2.18.1Anuvāka 10.5.121

  8. Ṛk 8

    अश्नापि॑नद्धं॒ मधु॒ पर्य॑पश्य॒न्मत्स्यं॒ न दी॒न उ॒दनि॑ क्षि॒यंतं॑ ।
    निष्टज्ज॑भार चम॒सं न वृ॒क्षाद्बृह॒स्पति॑र्विर॒वेणा॑ वि॒कृत्य॑ ॥

    अश्नापिनद्धम् मधु पर्य् अपश्यन् मत्स्यं न दीन उदनि क्षियन्तम् |
    निष् टज् जभार चमसं न वृक्षाद् बृहस्पतिर् विरवेणा विकृत्य ||

    áśnā́pinaddham mádhu páryapaśyanmátsyam ná dīná udáni kṣiyántam ǀ
    níṣṭájjabhāra camasám ná vṛkṣā́dbṛ́haspátirviravéṇā vikṛ́tya ǁ

    aśnāpinaddham madhu pary apaśyan matsyaṃ na dīna udani kṣiyantam |
    niṣ ṭaj jabhāra camasaṃ na vṛkṣād bṛhaspatir viraveṇā vikṛtya ||

    अश्ना॑ । अपि॑ऽनद्धम् । मधु॑ । परि॑ । अ॒प॒श्य॒त् । मत्स्य॑म् । न । दी॒ने । उ॒दनि॑ । क्षि॒यन्त॑म् ।
    निः । तत् । ज॒भा॒र॒ । च॒म॒सम् । न । वृ॒क्षात् । बृह॒स्पतिः॑ । वि॒ऽर॒वेण॑ । वि॒ऽकृत्य॑ ॥

    अश्ना । अपिऽनद्धम् । मधु । परि । अपश्यत् । मत्स्यम् । न । दीने । उदनि । क्षियन्तम् ।
    निः । तत् । जभार । चमसम् । न । वृक्षात् । बृहस्पतिः । विऽरवेण । विऽकृत्य ॥

    áśnā ǀ ápi-naddham ǀ mádhu ǀ pári ǀ apaśyat ǀ mátsyam ǀ ná ǀ dīné ǀ udáni ǀ kṣiyántam ǀ
    níḥ ǀ tát ǀ jabhāra ǀ camasám ǀ ná ǀ vṛkṣā́t ǀ bṛ́haspátiḥ ǀ vi-ravéṇa ǀ vi-kṛ́tya ǁ

    aśnā ǀ api-naddham ǀ madhu ǀ pari ǀ apaśyat ǀ matsyam ǀ na ǀ dīne ǀ udani ǀ kṣiyantam ǀ
    niḥ ǀ tat ǀ jabhāra ǀ camasam ǀ na ǀ vṛkṣāt ǀ bṛhaspatiḥ ǀ vi-raveṇa ǀ vi-kṛtya ǁ

    10.68.8 Aṣṭaka 8.2.18.2Anuvāka 10.5.122

  9. Ṛk 9

    सोषाम॑विंद॒त्स स्वः१॒॑ सो अ॒ग्निं सो अ॒र्केण॒ वि ब॑बाधे॒ तमां॑सि ।
    बृह॒स्पति॒र्गोव॑पुषो व॒लस्य॒ निर्म॒ज्जानं॒ न पर्व॑णो जभार ॥

    सोषाम् अविन्दत् स स्वः सो अग्निं सो अर्केण वि बबाधे तमांसि |
    बृहस्पतिर् गोवपुषो वलस्य निर् मज्जानं न पर्वणो जभार ||

    sóṣā́mavindatsá sváḥ só agním só arkéṇa ví babādhe támāṃsi ǀ
    bṛ́haspátirgóvapuṣo valásya nírmajjā́nam ná párvaṇo jabhāra ǁ

    soṣām avindat sa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi babādhe tamāṃsi |
    bṛhaspatir govapuṣo valasya nir majjānaṃ na parvaṇo jabhāra ||

    सः । उ॒षाम् । अ॒वि॒न्द॒त् । सः । स्व१॒॑रिति॑ स्वः॑ । सः । अ॒ग्निम् । सः । अ॒र्केण॑ । वि । ब॒बा॒धे॒ । तमां॑सि ।
    बृह॒स्पतिः॑ । गोऽव॑पुषः । व॒लस्य॑ । निः । म॒ज्जान॑म् । न । पर्व॑णः । ज॒भा॒र॒ ॥

    सः । उषाम् । अविन्दत् । सः । स्वरिति स्वः । सः । अग्निम् । सः । अर्केण । वि । बबाधे । तमांसि ।
    बृहस्पतिः । गोऽवपुषः । वलस्य । निः । मज्जानम् । न । पर्वणः । जभार ॥

    sáḥ ǀ uṣā́m ǀ avindat ǀ sáḥ ǀ sváríti sváḥ ǀ sáḥ ǀ agním ǀ sáḥ ǀ arkéṇa ǀ ví ǀ babādhe ǀ támāṃsi ǀ
    bṛ́haspátiḥ ǀ gó-vapuṣaḥ ǀ valásya ǀ níḥ ǀ majjā́nam ǀ ná ǀ párvaṇaḥ ǀ jabhāra ǁ

    saḥ ǀ uṣām ǀ avindat ǀ saḥ ǀ svariti svaḥ ǀ saḥ ǀ agnim ǀ saḥ ǀ arkeṇa ǀ vi ǀ babādhe ǀ tamāṃsi ǀ
    bṛhaspatiḥ ǀ go-vapuṣaḥ ǀ valasya ǀ niḥ ǀ majjānam ǀ na ǀ parvaṇaḥ ǀ jabhāra ǁ

    10.68.9 Aṣṭaka 8.2.18.3Anuvāka 10.5.123

  10. Ṛk 10

    हि॒मेव॑ प॒र्णा मु॑षि॒ता वना॑नि॒ बृह॒स्पति॑नाकृपयद्व॒लो गाः ।
    अ॒ना॒नु॒कृ॒त्यम॑पु॒नश्च॑कार॒ यात्सूर्या॒मासा॑ मि॒थ उ॒च्चरा॑तः ॥

    हिमेव पर्णा मुषिता वनानि बृहस्पतिनाकृपयद् वलो गाः |
    अनानुकृत्यम् अपुनश् चकार यात् सूर्यामासा मिथ उच्चरातः ||

    himéva parṇā́ muṣitā́ vánāni bṛ́haspátinākṛpayadvaló gā́ḥ ǀ
    anānukṛtyámapunáścakāra yā́tsū́ryāmā́sā mithá uccárātaḥ ǁ

    himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayad valo gāḥ |
    anānukṛtyam apunaś cakāra yāt sūryāmāsā mitha uccarātaḥ ||

    हि॒माऽइ॑व । प॒र्णा । मु॒षि॒ता । वना॑नि । बृह॒स्पति॑ना । अ॒कृ॒प॒य॒त् । व॒लः । गाः ।
    अ॒न॒नु॒ऽकृ॒त्यम् । अ॒पु॒नरिति॑ । च॒का॒र॒ । यात् । सूर्या॒मासा॑ । मि॒थः । उ॒त्ऽचरा॑तः ॥

    हिमाऽइव । पर्णा । मुषिता । वनानि । बृहस्पतिना । अकृपयत् । वलः । गाः ।
    अननुऽकृत्यम् । अपुनरिति । चकार । यात् । सूर्यामासा । मिथः । उत्ऽचरातः ॥

    himā́-iva ǀ parṇā́ ǀ muṣitā́ ǀ vánāni ǀ bṛ́haspátinā ǀ akṛpayat ǀ valáḥ ǀ gā́ḥ ǀ
    ananu-kṛtyám ǀ apunáríti ǀ cakāra ǀ yā́t ǀ sū́ryāmā́sā ǀ mitháḥ ǀ ut-cárātaḥ ǁ

    himā-iva ǀ parṇā ǀ muṣitā ǀ vanāni ǀ bṛhaspatinā ǀ akṛpayat ǀ valaḥ ǀ gāḥ ǀ
    ananu-kṛtyam ǀ apunariti ǀ cakāra ǀ yāt ǀ sūryāmāsā ǀ mithaḥ ǀ ut-carātaḥ ǁ

    10.68.10 Aṣṭaka 8.2.18.4Anuvāka 10.5.124

  11. Ṛk 11

    अ॒भि श्या॒वं न कृश॑नेभि॒रश्वं॒ नक्ष॑त्रेभिः पि॒तरो॒ द्याम॑पिंशन् ।
    रात्र्यां॒ तमो॒ अद॑धु॒र्ज्योति॒रह॒न्बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद्गाः ॥

    अभि श्यावं न कृशनेभिर् अश्वं नक्षत्रेभिः पितरो द्याम् अपिंशन् |
    रात्र्यां तमो अदधुर् ज्योतिर् अहन् बृहस्पतिर् भिनद् अद्रिं विदद् गाः ||

    abhí śyāvám ná kṛ́śanebhiráśvam nákṣatrebhiḥ pitáro dyā́mapiṃśan ǀ
    rā́tryām támo ádadhurjyótiráhanbṛ́haspátirbhinádádrim vidádgā́ḥ ǁ

    abhi śyāvaṃ na kṛśanebhir aśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyām apiṃśan |
    rātryāṃ tamo adadhur jyotir ahan bṛhaspatir bhinad adriṃ vidad gāḥ ||

    अ॒भि । श्या॒वम् । न । कृश॑नेभिः । अश्व॑म् । नक्ष॑त्रेभिः । पि॒तरः॑ । द्याम् । अ॒पिं॒श॒न् ।
    रात्र्या॑म् । तमः॑ । अद॑धुः । ज्योतिः॑ । अह॑न् । बृह॒स्पतिः॑ । भि॒नत् । अद्रि॑म् । वि॒दत् । गाः ॥

    अभि । श्यावम् । न । कृशनेभिः । अश्वम् । नक्षत्रेभिः । पितरः । द्याम् । अपिंशन् ।
    रात्र्याम् । तमः । अदधुः । ज्योतिः । अहन् । बृहस्पतिः । भिनत् । अद्रिम् । विदत् । गाः ॥

    abhí ǀ śyāvám ǀ ná ǀ kṛ́śanebhiḥ ǀ áśvam ǀ nákṣatrebhiḥ ǀ pitáraḥ ǀ dyā́m ǀ apiṃśan ǀ
    rā́tryām ǀ támaḥ ǀ ádadhuḥ ǀ jyótiḥ ǀ áhan ǀ bṛ́haspátiḥ ǀ bhinát ǀ ádrim ǀ vidát ǀ gā́ḥ ǁ

    abhi ǀ śyāvam ǀ na ǀ kṛśanebhiḥ ǀ aśvam ǀ nakṣatrebhiḥ ǀ pitaraḥ ǀ dyām ǀ apiṃśan ǀ
    rātryām ǀ tamaḥ ǀ adadhuḥ ǀ jyotiḥ ǀ ahan ǀ bṛhaspatiḥ ǀ bhinat ǀ adrim ǀ vidat ǀ gāḥ ǁ

    10.68.11 Aṣṭaka 8.2.18.5Anuvāka 10.5.125

  12. Ṛk 12

    इ॒दम॑कर्म॒ नमो॑ अभ्रि॒याय॒ यः पू॒र्वीरन्वा॒नोन॑वीति ।
    बृह॒स्पतिः॒ स हि गोभिः॒ सो अश्वैः॒ स वी॒रेभिः॒ स नृभि॑र्नो॒ वयो॑ धात् ॥

    इदम् अकर्म नमो अभ्रियाय यः पूर्वीर् अन्व् आनोनवीति |
    बृहस्पतिः स हि गोभिः सो अश्वैः स वीरेभिः स नृभिर् नो वयो धात् ||

    idámakarma námo abhriyā́ya yáḥ pūrvī́ránvānónavīti ǀ
    bṛ́haspátiḥ sá hí góbhiḥ só áśvaiḥ sá vīrébhiḥ sá nṛ́bhirno váyo dhāt ǁ

    idam akarma namo abhriyāya yaḥ pūrvīr anv ānonavīti |
    bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvaiḥ sa vīrebhiḥ sa nṛbhir no vayo dhāt ||

    इ॒दम् । अ॒क॒र्म॒ । नमः॑ । अ॒भ्रि॒याय॑ । यः । पू॒र्वीः । अनु॑ । आ॒ऽनोन॑वीति ।
    बृह॒स्पतिः॑ । सः । हि । गोभिः॑ । सः । अश्वः॑ । सः । वी॒रेभिः॑ । सः । नृऽभिः॑ । नः॒ । वयः॑ । धा॒त् ॥

    इदम् । अकर्म । नमः । अभ्रियाय । यः । पूर्वीः । अनु । आऽनोनवीति ।
    बृहस्पतिः । सः । हि । गोभिः । सः । अश्वः । सः । वीरेभिः । सः । नृऽभिः । नः । वयः । धात् ॥

    idám ǀ akarma ǀ námaḥ ǀ abhriyā́ya ǀ yáḥ ǀ pūrvī́ḥ ǀ ánu ǀ ā-nónavīti ǀ
    bṛ́haspátiḥ ǀ sáḥ ǀ hí ǀ góbhiḥ ǀ sáḥ ǀ áśvaḥ ǀ sáḥ ǀ vīrébhiḥ ǀ sáḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ naḥ ǀ váyaḥ ǀ dhāt ǁ

    idam ǀ akarma ǀ namaḥ ǀ abhriyāya ǀ yaḥ ǀ pūrvīḥ ǀ anu ǀ ā-nonavīti ǀ
    bṛhaspatiḥ ǀ saḥ ǀ hi ǀ gobhiḥ ǀ saḥ ǀ aśvaḥ ǀ saḥ ǀ vīrebhiḥ ǀ saḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ naḥ ǀ vayaḥ ǀ dhāt ǁ

    10.68.12 Aṣṭaka 8.2.18.6Anuvāka 10.5.126

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.68 · Bṛhaspati

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

LIKE birds who keep their watch, plashing in water, like the loud voices of the thundering rain-cloud, Like merry streamlets bursting from the mountain, thus to Bṛhaspati our hymns have sounded.

Ṛk 2

The Son of Aṅgirases, meeting the cattle, as Bhaga, brought in Aryaman among us. As Friend of men he decks the wife and husband: as for the race, Bṛhaspati, nerve our coursers.

Ṛk 3

Bṛhaspati, having won them from the mountains, strewed down, like barley out of winnowing- baskets, The vigorous, wandering cows who aid the pious, desired of all, of blameless form, well-coloured.

Ṛk 4

As the Sun dews with meath the seat of Order, and casts a flaming meteor down from heaven. So from the rock Bṛhaspati forced the cattle, and cleft the earth's skin as it were with water.

Ṛk 5

Forth from mid air with light he dravc the darkness, as the gale blows a lily from the fiver. Like the wind grasping at the cloud of Vala, Bṛhaspati gathered to himself the cattle,

Ṛk 6

Bṛhaspati, when he with fiery lightnings cleft through the weapon of reviling Vala, Consumedḥim as tongues cat what teeth have compassed: he threw the prisons of the red cows open.

Ṛk 7

That secret name borne by the lowing cattle within the cave Bṛhaspati discovered, And drave, himself, the bright kine from the mountain, like a bird's young after the egg's disclosure.

Ṛk 8

He looked around on rock-imprisoned sweetness as one who eyes a fish in scanty water. Bṛhaspati, cleaving through with varied clamour, brought it forth like a bowl from out the timber.

Ṛk 9

He found the light of heaven, and fire, and Morning: with lucid rays he forced apart the darkness. As from a joint, Bṛhaspati took the marrow of Vala as he gloried in his cattle.

Ṛk 10

As trees for foliage robbed by winter, Vala mourned for the cows Bṛhaspati had taken. He did a deed ne’er done, ne’er to be equalled, whereby the Sun and Moon ascend alternate.

Ṛk 11

Like a dark steed adorned with pearl, the Fathers have decorated heaven With constellations. They set the light in day, in night the darkness. Bṛhaspati cleft the rock and found the cattle.