Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Vimada Aindra Or Vimada Prājāpatya Or Vimada Aindra And Vasukṛt Vāsukra

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Ekapadāvirāj Or A Single Pāda For Peace, Anuṣṭubh, Virājvirāj, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   भ॒द्रं नो॒ अपि॑ वातय॒ मनः॑ ॥

   भद्रं नो अपि वातय मनः ||

   bhadrám no ápi vātaya mánaḥ ǁ

   bhadraṃ no api vātaya manaḥ ||

   भ॒द्रम् । नः॒ । अपि॑ । वा॒त॒य॒ । मनः॑ ॥

   भद्रम् । नः । अपि । वातय । मनः ॥

   bhadrám ǀ naḥ ǀ ápi ǀ vātaya ǀ mánaḥ ǁ

   bhadram ǀ naḥ ǀ api ǀ vātaya ǀ manaḥ ǁ

   10.20.1 Aṣṭaka 7.7.2.1Anuvāka 10.2.37Interpretations

2. Ṛk 2

   अ॒ग्निमी॑ळे भु॒जां यवि॑ष्ठं शा॒सा मि॒त्रं दु॒र्धरी॑तुं ।
   यस्य॒ धर्म॒न्त्स्व१॒॑रेनीः॑ सप॒र्यंति॑ मा॒तुरूधः॑ ॥

   अग्निम् ईळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम् |
   यस्य धर्मन् स्वर् एनीः सपर्यन्ति मातुर् ऊधः ||

   agnímīḷe bhujā́m yáviṣṭham śāsā́ mitrám durdhárītum ǀ
   yásya dhármantsvárénīḥ saparyánti mātúrū́dhaḥ ǁ

   agnim īḷe bhujāṃ yaviṣṭhaṃ śāsā mitraṃ durdharītum |
   yasya dharman svar enīḥ saparyanti mātur ūdhaḥ ||

   अ॒ग्निम् । ई॒ळे॒ । भु॒जाम् । यवि॑ष्ठम् । शा॒सा । मि॒त्रम् । दुः॒ऽधरी॑तुम् ।
   यस्य॑ । धर्म॑न् । स्वः॑ । एनीः॑ । स॒प॒र्यन्ति॑ । मा॒तुः । ऊधः॑ ॥

   अग्निम् । ईळे । भुजाम् । यविष्ठम् । शासा । मित्रम् । दुःऽधरीतुम् ।
   यस्य । धर्मन् । स्वः । एनीः । सपर्यन्ति । मातुः । ऊधः ॥

   agním ǀ īḷe ǀ bhujā́m ǀ yáviṣṭham ǀ śāsā́ ǀ mitrám ǀ duḥ-dhárītum ǀ
   yásya ǀ dhárman ǀ sváḥ ǀ énīḥ ǀ saparyánti ǀ mātúḥ ǀ ū́dhaḥ ǁ

   agnim ǀ īḷe ǀ bhujām ǀ yaviṣṭham ǀ śāsā ǀ mitram ǀ duḥ-dharītum ǀ
   yasya ǀ dharman ǀ svaḥ ǀ enīḥ ǀ saparyanti ǀ mātuḥ ǀ ūdhaḥ ǁ

   10.20.2 Aṣṭaka 7.7.2.2Anuvāka 10.2.38Interpretations

3. Ṛk 3

   यमा॒सा कृ॒पनी॑ळं भा॒साके॑तुं व॒र्धयं॑ति ।
   भ्राज॑ते॒ श्रेणि॑दन् ॥

   यम् आसा कृपनीऌअम् भासाकेतुं वर्धयन्ति |
   भ्राजते श्रेणिदन् ||

   yámāsā́ kṛpánīḷam bhāsā́ketum vardháyanti ǀ
   bhrā́jate śréṇidan ǁ

   yam āsā kṛpanīḷam bhāsāketuṃ vardhayanti |
   bhrājate śreṇidan ||

   यम् । आ॒सा । कृ॒पऽनी॑ळम् । भा॒साऽके॑तुम् । व॒र्धय॑न्ति ।
   भ्राज॑ते । श्रेणि॑ऽदन् ॥

   यम् । आसा । कृपऽनीळम् । भासाऽकेतुम् । वर्धयन्ति ।
   भ्राजते । श्रेणिऽदन् ॥

   yám ǀ āsā́ ǀ kṛpá-nīḷam ǀ bhāsā́-ketum ǀ vardháyanti ǀ
   bhrā́jate ǀ śréṇi-dan ǁ

   yam ǀ āsā ǀ kṛpa-nīḷam ǀ bhāsā-ketum ǀ vardhayanti ǀ
   bhrājate ǀ śreṇi-dan ǁ

   10.20.3 Aṣṭaka 7.7.2.3Anuvāka 10.2.39Interpretations

4. Ṛk 4

   अ॒र्यो वि॒शां गा॒तुरे॑ति॒ प्र यदान॑ड्दि॒वो अंता॑न् ।
   क॒विर॒भ्रं दीद्या॑नः ॥

   अर्यो विशां गातुर् एति प्र यद् आनड् दिवो अन्तान् |
   कविर् अभ्रं दीद्यानः ||

   aryó viśā́m gātúreti prá yádā́naḍdivó ántān ǀ
   kavírabhrám dī́dyānaḥ ǁ

   aryo viśāṃ gātur eti pra yad ānaḍ divo antān |
   kavir abhraṃ dīdyānaḥ ||

   अ॒र्यः । वि॒शाम् । गा॒तुः । ए॒ति॒ । प्र । यत् । आन॑ट् । दि॒वः । अन्ता॑न् ।
   क॒विः । अ॒भ्रम् । दीद्या॑नः ॥

   अर्यः । विशाम् । गातुः । एति । प्र । यत् । आनट् । दिवः । अन्तान् ।
   कविः । अभ्रम् । दीद्यानः ॥

   aryáḥ ǀ viśā́m ǀ gātúḥ ǀ eti ǀ prá ǀ yát ǀ ā́naṭ ǀ diváḥ ǀ ántān ǀ
   kavíḥ ǀ abhrám ǀ dī́dyānaḥ ǁ

   aryaḥ ǀ viśām ǀ gātuḥ ǀ eti ǀ pra ǀ yat ǀ ānaṭ ǀ divaḥ ǀ antān ǀ
   kaviḥ ǀ abhram ǀ dīdyānaḥ ǁ

   10.20.4 Aṣṭaka 7.7.2.4Anuvāka 10.2.40Interpretations

5. Ṛk 5

   जु॒षद्ध॒व्या मानु॑षस्यो॒र्ध्वस्त॑स्था॒वृभ्वा॑ य॒ज्ञे ।
   मि॒न्वन्त्सद्म॑ पु॒र ए॑ति ॥

   जुषद् धव्या मानुषस्योर्ध्वस् तस्थाव् ऋभ्वा यज्ञे |
   मिन्वन् सद्म पुर एति ||

   juṣáddhavyā́ mā́nuṣasyordhvástasthāvṛ́bhvā yajñé ǀ
   minvántsádma purá eti ǁ

   juṣad dhavyā mānuṣasyordhvas tasthāv ṛbhvā yajñe |
   minvan sadma pura eti ||

   जु॒षत् । ह॒व्या । मानु॑षस्य । ऊ॒र्ध्वः । त॒स्थौ॒ । ऋभ्वा॑ । य॒ज्ञे ।
   मि॒न्वन् । सद्म॑ । पु॒रः । ए॒ति॒ ॥

   जुषत् । हव्या । मानुषस्य । ऊर्ध्वः । तस्थौ । ऋभ्वा । यज्ञे ।
   मिन्वन् । सद्म । पुरः । एति ॥

   juṣát ǀ havyā́ ǀ mā́nuṣasya ǀ ūrdhváḥ ǀ tasthau ǀ ṛ́bhvā ǀ yajñé ǀ
   minván ǀ sádma ǀ puráḥ ǀ eti ǁ

   juṣat ǀ havyā ǀ mānuṣasya ǀ ūrdhvaḥ ǀ tasthau ǀ ṛbhvā ǀ yajñe ǀ
   minvan ǀ sadma ǀ puraḥ ǀ eti ǁ

   10.20.5 Aṣṭaka 7.7.2.5Anuvāka 10.2.41Interpretations

6. Ṛk 6

   स हि क्षेमो॑ ह॒विर्य॒ज्ञः श्रु॒ष्टीद॑स्य गा॒तुरे॑ति ।
   अ॒ग्निं दे॒वा वाशी॑मंतं ॥

   स हि क्षेमो हविर् यज्ञः श्रुष्टीद् अस्य गातुर् एति |
   अग्निं देवा वाशीमन्तम् ||

   sá hí kṣémo havíryajñáḥ śruṣṭī́dasya gātúreti ǀ
   agním devā́ vā́śīmantam ǁ

   sa hi kṣemo havir yajñaḥ śruṣṭīd asya gātur eti |
   agniṃ devā vāśīmantam ||

   सः । हि । क्षेमः॑ । ह॒विः । य॒ज्ञः । श्रु॒ष्टी । इत् । अ॒स्य॒ । गा॒तुः । ए॒ति॒ ।
   अ॒ग्निम् । दे॒वाः । वाशी॑ऽमन्तम् ॥

   सः । हि । क्षेमः । हविः । यज्ञः । श्रुष्टी । इत् । अस्य । गातुः । एति ।
   अग्निम् । देवाः । वाशीऽमन्तम् ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ kṣémaḥ ǀ havíḥ ǀ yajñáḥ ǀ śruṣṭī́ ǀ ít ǀ asya ǀ gātúḥ ǀ eti ǀ
   agním ǀ devā́ḥ ǀ vā́śī-mantam ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ kṣemaḥ ǀ haviḥ ǀ yajñaḥ ǀ śruṣṭī ǀ it ǀ asya ǀ gātuḥ ǀ eti ǀ
   agnim ǀ devāḥ ǀ vāśī-mantam ǁ

   10.20.6 Aṣṭaka 7.7.2.6Anuvāka 10.2.42Interpretations

7. Ṛk 7

   य॒ज्ञा॒साहं॒ दुव॑ इषे॒ऽग्निं पूर्व॑स्य॒ शेव॑स्य ।
   अद्रेः॑ सू॒नुमा॒युमा॑हुः ॥

   यज्ञासाहं दुव इषे ऽग्निम् पूर्वस्य शेवस्य |
   अद्रेः सूनुम् आयुम् आहुः ||

   yajñāsā́ham dúva iṣe’gním pū́rvasya śévasya ǀ
   ádreḥ sūnúmāyúmāhuḥ ǁ

   yajñāsāhaṃ duva iṣe 'gnim pūrvasya śevasya |
   adreḥ sūnum āyum āhuḥ ||

   य॒ज्ञ॒ऽसह॑म् । दुवः॑ । इ॒षे॒ । अ॒ग्निम् । पूर्व॑स्य । शेव॑स्य ।
   अद्रेः॑ । सू॒नुम् । आ॒युम् । आ॒हुः॒ ॥

   यज्ञऽसहम् । दुवः । इषे । अग्निम् । पूर्वस्य । शेवस्य ।
   अद्रेः । सूनुम् । आयुम् । आहुः ॥

   yajña-sáham ǀ dúvaḥ ǀ iṣe ǀ agním ǀ pū́rvasya ǀ śévasya ǀ
   ádreḥ ǀ sūnúm ǀ āyúm ǀ āhuḥ ǁ

   yajña-saham ǀ duvaḥ ǀ iṣe ǀ agnim ǀ pūrvasya ǀ śevasya ǀ
   adreḥ ǀ sūnum ǀ āyum ǀ āhuḥ ǁ

   10.20.7 Aṣṭaka 7.7.3.1Anuvāka 10.2.43Interpretations

8. Ṛk 8

   नरो॒ ये के चा॒स्मदा विश्वेत्ते वा॒म आ स्युः॑ ।
   अ॒ग्निं ह॒विषा॒ वर्धं॑तः ॥

   नरो ये के चास्मद् आ विश्वेत् ते वाम आ स्युः |
   अग्निं हविषा वर्धन्तः ||

   náro yé ké cāsmádā́ víśvétté vāmá ā́ syuḥ ǀ
   agním havíṣā várdhantaḥ ǁ

   naro ye ke cāsmad ā viśvet te vāma ā syuḥ |
   agniṃ haviṣā vardhantaḥ ||

   नरः॑ । ये । के । च॒ । अ॒स्मत् । आ । विश्वा॑ । इत् । ते । वा॒मे । आ । स्यु॒रिति॑ स्युः ।
   अ॒ग्निम् । ह॒विषा॑ । वर्ध॑न्तः ॥

   नरः । ये । के । च । अस्मत् । आ । विश्वा । इत् । ते । वामे । आ । स्युरिति स्युः ।
   अग्निम् । हविषा । वर्धन्तः ॥

   náraḥ ǀ yé ǀ ké ǀ ca ǀ asmát ǀ ā́ ǀ víśvā ǀ ít ǀ té ǀ vāmé ǀ ā́ ǀ syuríti syuḥ ǀ
   agním ǀ havíṣā ǀ várdhantaḥ ǁ

   naraḥ ǀ ye ǀ ke ǀ ca ǀ asmat ǀ ā ǀ viśvā ǀ it ǀ te ǀ vāme ǀ ā ǀ syuriti syuḥ ǀ
   agnim ǀ haviṣā ǀ vardhantaḥ ǁ

   10.20.8 Aṣṭaka 7.7.3.2Anuvāka 10.2.44Interpretations

9. Ṛk 9

   कृ॒ष्णः श्वे॒तो॑ऽरु॒षो यामो॑ अस्य ब्र॒ध्न ऋ॒ज्र उ॒त शोणो॒ यश॑स्वान् ।
   हिर॑ण्यरूपं॒ जनि॑ता जजान ॥

   कृष्णः श्वेतो ऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् |
   हिरण्यरूपं जनिता जजान ||

   kṛṣṇáḥ śvetó’ruṣó yā́mo asya bradhná ṛjrá utá śóṇo yáśasvān ǀ
   híraṇyarūpam jánitā jajāna ǁ

   kṛṣṇaḥ śveto 'ruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇo yaśasvān |
   hiraṇyarūpaṃ janitā jajāna ||

   कृ॒ष्णः । श्वे॒तः । अ॒रु॒षः । यामः॑ । अ॒स्य॒ । ब्र॒ध्नः । ऋ॒ज्रः । उ॒त । शोणः॑ । यश॑स्वान् ।
   हिर॑ण्यऽरूपम् । जनि॑ता । ज॒जा॒न॒ ॥

   कृष्णः । श्वेतः । अरुषः । यामः । अस्य । ब्रध्नः । ऋज्रः । उत । शोणः । यशस्वान् ।
   हिरण्यऽरूपम् । जनिता । जजान ॥

   kṛṣṇáḥ ǀ śvetáḥ ǀ aruṣáḥ ǀ yā́maḥ ǀ asya ǀ bradhnáḥ ǀ ṛjráḥ ǀ utá ǀ śóṇaḥ ǀ yáśasvān ǀ
   híraṇya-rūpam ǀ jánitā ǀ jajāna ǁ

   kṛṣṇaḥ ǀ śvetaḥ ǀ aruṣaḥ ǀ yāmaḥ ǀ asya ǀ bradhnaḥ ǀ ṛjraḥ ǀ uta ǀ śoṇaḥ ǀ yaśasvān ǀ
   hiraṇya-rūpam ǀ janitā ǀ jajāna ǁ

   10.20.9 Aṣṭaka 7.7.3.3Anuvāka 10.2.45Interpretations

10. Ṛk 10

    ए॒वा ते॑ अग्ने विम॒दो म॑नी॒षामूर्जो॑ नपाद॒मृते॑भिः स॒जोषाः॑ ।
    गिर॒ आ व॑क्षत्सुम॒तीरि॑या॒न इष॒मूर्जं॑ सुक्षि॒तिं विश्व॒माभाः॑ ॥

    एवा ते अग्ने विमदो मनीषाम् ऊर्जो नपाद् अमृतेभिः सजोषाः |
    गिर आ वक्षत् सुमतीर् इयान इषम् ऊर्जं सुक्षितिं विश्वम् आभाः ||

    evā́ te agne vimadó manīṣā́mū́rjo napādamṛ́tebhiḥ sajóṣāḥ ǀ
    gíra ā́ vakṣatsumatī́riyāná íṣamū́rjam sukṣitím víśvamā́bhāḥ ǁ

    evā te agne vimado manīṣām ūrjo napād amṛtebhiḥ sajoṣāḥ |
    gira ā vakṣat sumatīr iyāna iṣam ūrjaṃ sukṣitiṃ viśvam ābhāḥ ||

    ए॒व । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । वि॒ऽम॒दः । म॒नी॒षाम् । ऊर्जः॑ । न॒पा॒त् । अ॒मृते॑भिः । स॒ऽजोषाः॑ ।
    गिरः॑ । आ । व॒क्ष॒त् । सु॒ऽम॒तीः । इ॒या॒नः । इष॑म् । ऊर्ज॑म् । सु॒ऽक्षि॒तिम् । विश्व॑म् । आ । अ॒भा॒रित्य॑भाः ॥

    एव । ते । अग्ने । विऽमदः । मनीषाम् । ऊर्जः । नपात् । अमृतेभिः । सऽजोषाः ।
    गिरः । आ । वक्षत् । सुऽमतीः । इयानः । इषम् । ऊर्जम् । सुऽक्षितिम् । विश्वम् । आ । अभारित्यभाः ॥

    evá ǀ te ǀ agne ǀ vi-madáḥ ǀ manīṣā́m ǀ ū́rjaḥ ǀ napāt ǀ amṛ́tebhiḥ ǀ sa-jóṣāḥ ǀ
    gíraḥ ǀ ā́ ǀ vakṣat ǀ su-matī́ḥ ǀ iyānáḥ ǀ íṣam ǀ ū́rjam ǀ su-kṣitím ǀ víśvam ǀ ā́ ǀ abhārítyabhāḥ ǁ

    eva ǀ te ǀ agne ǀ vi-madaḥ ǀ manīṣām ǀ ūrjaḥ ǀ napāt ǀ amṛtebhiḥ ǀ sa-joṣāḥ ǀ
    giraḥ ǀ ā ǀ vakṣat ǀ su-matīḥ ǀ iyānaḥ ǀ iṣam ǀ ūrjam ǀ su-kṣitim ǀ viśvam ǀ ā ǀ abhārityabhāḥ ǁ

    10.20.10 Aṣṭaka 7.7.3.4Anuvāka 10.2.46Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.