Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 140

Ṛk 1.140.9

Agni · Dīrghatamas Aucathya

The whole sūkta Link

Saṃhitā

अ॒धी॒वा॒सं परि॑ मा॒तू रि॒हन्नह॑ तुवि॒ग्रेभिः॒ सत्व॑भिर्याति॒ वि ज्रयः॑ ।
वयो॒ दध॑त्प॒द्वते॒ रेरि॑ह॒त्सदानु॒ श्येनी॑ सचते वर्त॒नीरह॑ ॥

अधीवासम् परि मातू रिहन्न् अह तुविग्रेभिः सत्वभिर् याति वि ज्रयः |
वयो दधत् पद्वते रेरिहत् सदानु श्येनी सचते वर्तनीर् अह ||

adhīvāsám pári mātū́ rihánnáha tuvigrébhiḥ sátvabhiryāti ví jráyaḥ ǀ
váyo dádhatpadváte rérihatsádā́nu śyénī sacate vartanī́ráha ǁ

adhīvāsam pari mātū rihann aha tuvigrebhiḥ satvabhir yāti vi jrayaḥ |
vayo dadhat padvate rerihat sadānu śyenī sacate vartanīr aha ||

Padapāṭha

अ॒धी॒वा॒सम् । परि॑ । मा॒तुः । रि॒हन् । अह॑ । तु॒वि॒ऽग्रेभिः॑ । सत्व॑ऽभिः । या॒ति॒ । वि । ज्रयः॑ ।
वयः॑ । दध॑त् । प॒त्ऽवते॑ । रेरि॑हत् । सदा॑ । अनु॑ । श्येनी॑ । स॒च॒ते॒ । व॒र्त॒निः । अह॑ ॥

अधीवासम् । परि । मातुः । रिहन् । अह । तुविऽग्रेभिः । सत्वऽभिः । याति । वि । ज्रयः ।
वयः । दधत् । पत्ऽवते । रेरिहत् । सदा । अनु । श्येनी । सचते । वर्तनिः । अह ॥

adhīvāsám ǀ pári ǀ mātúḥ ǀ rihán ǀ áha ǀ tuvi-grébhiḥ ǀ sátva-bhiḥ ǀ yāti ǀ ví ǀ jráyaḥ ǀ
váyaḥ ǀ dádhat ǀ pat-váte ǀ rérihat ǀ sádā ǀ ánu ǀ śyénī ǀ sacate ǀ vartaníḥ ǀ áha ǁ

adhīvāsam ǀ pari ǀ mātuḥ ǀ rihan ǀ aha ǀ tuvi-grebhiḥ ǀ satva-bhiḥ ǀ yāti ǀ vi ǀ jrayaḥ ǀ
vayaḥ ǀ dadhat ǀ pat-vate ǀ rerihat ǀ sadā ǀ anu ǀ śyenī ǀ sacate ǀ vartaniḥ ǀ aha ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.140.09
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.2.06.00
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Dīrghatamas Aucathya
Chandas छन्दस्
Jagatī, Triṣṭubh, Jagatī Or Triṣṭubh
Svara स्वरः
निषादः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.140.9

Interpretations

Sri Aurobindo

Tearing about her the robe that conceals the Mother he moves on utterly to the Delight with the creatures of pure Being who manifest the Force; he establishes wideness, he breaks through to the goal for this traveller, even though swiftly rushing, he cleaves always to the paths. (16 HTMF 154)

हिन्दी

उसके चारों ओर लिपटी हुई, अन्य को छुपाने वाली पोशाक को चीरते हुए, वे, शक्ति को प्रकट करने वाले और पवित्र सत्ता के जीवों के साथ आनंद की ओर पूर्ण रूप से चलते हैं; इस यात्री के लिये वे विशालता को स्थापित करते हैं, वे बेध कर लक्ष्य तक पहुँच जाते हैं, यद्यपि स्फूर्ति से दौड़ते हुए, वे पथ से सदैव जुड़े रहते हैं।(रिहन्न, रेरिहत् अनिश्चित हैं)