Ṛgveda · Maṇḍala 10 · Sūkta 145

Ṛk 10.145.6

Upaniṣatsapatnībādhanam · Indrāṇī

The whole sūkta Link

Saṃhitā

उप॑ तेऽधां॒ सह॑मानाम॒भि त्वा॑धां॒ सही॑यसा ।
मामनु॒ प्र ते॒ मनो॑ व॒त्सं गौरि॑व धावतु प॒था वारि॑व धावतु ॥

उप ते ऽधां सहमानाम् अभि त्वाधां सहीयसा |
माम् अनु प्र ते मनो वत्सं गौर् इव धावतु पथा वार् इव धावतु ||

úpa te’dhām sáhamānāmabhí tvādhām sáhīyasā ǀ
mā́mánu prá te máno vatsám gáuriva dhāvatu pathā́ vā́riva dhāvatu ǁ

upa te 'dhāṃ sahamānām abhi tvādhāṃ sahīyasā |
mām anu pra te mano vatsaṃ gaur iva dhāvatu pathā vār iva dhāvatu ||

Padapāṭha

उप॑ । ते॒ । अ॒धा॒म् । सह॑मानाम् । अ॒भि । त्वा॒ । अ॒धा॒म् । सही॑यसा ।
माम् । अनु॑ । प्र । ते॒ । मनः॑ । व॒त्सम् । गौःऽइ॑व । धा॒व॒तु॒ । प॒था । वाःऽइ॑व । धा॒व॒तु॒ ॥

उप । ते । अधाम् । सहमानाम् । अभि । त्वा । अधाम् । सहीयसा ।
माम् । अनु । प्र । ते । मनः । वत्सम् । गौःऽइव । धावतु । पथा । वाःऽइव । धावतु ॥

úpa ǀ te ǀ adhām ǀ sáhamānām ǀ abhí ǀ tvā ǀ adhām ǀ sáhīyasā ǀ
mā́m ǀ ánu ǀ prá ǀ te ǀ mánaḥ ǀ vatsám ǀ gáuḥ-iva ǀ dhāvatu ǀ pathā́ ǀ vā́ḥ-iva ǀ dhāvatu ǁ

upa ǀ te ǀ adhām ǀ sahamānām ǀ abhi ǀ tvā ǀ adhām ǀ sahīyasā ǀ
mām ǀ anu ǀ pra ǀ te ǀ manaḥ ǀ vatsam ǀ gauḥ-iva ǀ dhāvatu ǀ pathā ǀ vāḥ-iva ǀ dhāvatu ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
10.145.06
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
8.8.03.06
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
10.11.113
Devatā देवता
Upaniṣatsapatnībādhanam
Ṛṣi ऋषि
Indrāṇī
Chandas छन्दस्
Anuṣṭubh, Paṅkti
Svara स्वरः
पञ्चमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 10.145.6

Interpretations

Sāyaṇa

हे पते ते तव सममानां सपत्न्या अभिभवित्रीमिमामोषधिमुपाधाम्। शिरस उपाधानं करोमि। सहीयसाभिभवितृतरेण तेनोपधानेन त्वामभ्यधाम्। अभितोधारयामि। ते तव भर्तुर्मनो मामनुलक्ष्य प्र धावतु। प्रकर्षेण शीघ्रं गच्छतु। तत्र निदर्शनद्वयमुच्यते। गौरिव यथा गौर्वत्सं शीघ्रं गच्छति पथा निम्नेन मार्गेण वारिव वारुदकं यथा स्वभावतो गच्छति तद्वत्। अनेन निदर्शनद्वयेनौत्सुक्यातिशयः स्वाभाविकत्वं च प्रतिपाद्यते॥६॥