श्रीगणेशाय नमः ॥ (१।१)

ॐ नमः श्रीपुरुषोत्तमाय । (२।१)

ॐ नमः श्रीनर्मदायै । (२।२)

ॐ नमो हरिहरहिरण्यगर्भेभ्यो नमो व्यासवाल्मीकिशुकपराशरेभ्यो नमो गुरुगोब्राह्मणेभ्यः । (२।३)

ॐ मज्जन्मातङ्गगण्डच्युतमदमदिरामोदमत्तालिमालं स्नानैः सिद्धाङ्गनानां कुचयुगविगलत् कुङ्कुमासङ्गपिङ्गम् । (२।४)

सायं प्रातर्मुनीनां कुसुमचयसमाच्छन्नतीरस्थवृक्षं पायाद्वो नर्मदाम्भः करिमकरकराक्रान्तरहंस्तरंगम् ॥ (२।५)

उभयतटपुण्यतीर्था प्रक्षालितसकलललोकदुरितौघा । (३।१)

देवमुनिमनुजवन्द्या हरतु सदा नर्मदा दुरितम् ॥ (३।२)

नाशयतु दुरितमखिलं भूतं भव्यं भवच्च भुवि भविनाम् । (४।१)

सकलपवित्रि तव सुधा पुण्यजला नर्मदा भवति ॥ (४।२)

तटपुलिनं शिवदेवा यस्या यतयो ऽपि कामयन्ते वा । (५।१)

मुनिनिवहविहितसेवा शिवाय मम जायतां रेवा ॥ (५।२)

नारायणं नमस्कृत्वा नरं चैव नरोत्तमम् । (६।१)

देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥ (६।२)

नैमिषे पुण्यनिलये नानाऋषिनिषेविते । (७।१)

शौनकः सत्रमासीनः सूत पप्रच्छ विस्तरात् ॥ (७।२)

मन्ये ऽहं धर्मनैपुण्यं त्वयि सूत सदार्चितम् । (८।१)

पुण्यामृतकथावक्ता व्याससशिष्यस्त्वमेव हि ॥ (८।२)

अतस्त्वां परिपृच्छामि धर्मतीर्थाश्रयं कवे । (९।१)

बहूनि सन्ति तीर्थानि बहुशो मे श्रुतानि च ॥ (९।२)

श्रुता दिव्यनदी ब्राह्मी तथा विष्णुनदी मया । (१०।१)

तृतीया न मया क्वापि श्रुता रौद्री सरिद्वरा ॥ (१०।२)

तां वेदगर्भां विख्यातां विबुधौघाभिवन्दिताम् । (११।१)

वद मे त्वं महाप्राज्ञ तीर्थपूगपरिष्कृताम् ॥ (११।२)

कं देशम् आश्रिता रेवा कथं श्रीरुद्रसंभवा । (१२।१)

तत्संश्रितानि तीर्थानि यानि तानि वदस्व मे ॥ (१२।२)

सूत उवाच । (१३।१)

साधु पृष्टं कुलपते चरित्रं नर्मदाश्रितम् । (१३।२)

चित्रं पवित्रं दोषघ्नं श्रुतमुक्तं च सत्तम ॥ (१३।३)

वेदोपवेदवेदाङ्गादीन्यभिव्यस्य पूरितः । (१४।१)

अष्टादशपुराणानां वक्ता सत्यवतीसुतः ॥ (१४।२)

तं नमस्कृत्य वक्ष्यामि पुराणानि यथाक्रमम् । (१५।१)

येषाम् अभिव्याहरणाद् अभिवृद्धिर् वृषायुषोः ॥ (१५।२)

श्रुतिः स्मृतिश्च विप्राणां चक्षुषी परिकीर्तिते । (१६।१)

काणस्तत्रैकया हीनो द्वाभ्यामन्धः प्रकीर्तितः ॥ (१६।२)

श्रुतिस्मृतिपुराणानि विदुषां लोचनत्रयम् । (१७।१)

यस्त्रिभिर्नयनैः पश्येत्सो ऽशो माहेश्वरो मतः ॥ (१७।२)

आत्मनो वेदविद्या च ईश्वरेण विनिर्मिता । (१८।१)

शौनकीया च पौराणी धर्मशास्त्रात्मिका च या ॥ (१८।२)

तिस्रो विद्या इमा मुख्याः सर्वशास्त्रविनिर्णये । (१९।१)

पुराणं पञ्चमो वेद इति ब्रह्मानुशासनम् ॥ (१९।२)

यो न वेद पुराणं हि न स वेदात्र किंचन । (२०।१)

कतमः स हि धर्मो ऽस्ति किं वा ज्ञानं तथाविधम् ॥ (२०।२)

अन्यद्वा तत्किमत्राह पुराणे यन्न दृश्यते । (२१।१)

वेदाः प्रतिष्ठिताः पूर्वं पुराणे नात्र संशयः ॥ (२१।२)

बिभेत्यल्पश्रुताद्वेदो मामयं प्रतरिष्यति । (२२।१)

इतिहासपुराणैश्च कृतोऽयं निश्चयः पुरा ॥ (२२।२)

आत्मा पुराणं वेदानां पृथगंगानि तानि षट् । (२३।१)

यच्च दृष्टं हि वेदेषु तद्दृष्टं स्मृतिभिः किल ॥ (२३।२)

उभाभ्यां यत्तु दृष्टं हि तत्पुराणेषु गीयते । (२४।१)

पुराणं सर्वशास्त्राणां प्रथमं ब्रह्मणः स्मृतम् ॥ (२४।२)

अनन्तरं च वक्त्रेभ्यो वेदास्तस्य विनिर्गताः । (२५।१)

पुराणमेकमेवासीद् अस्मिन् कल्पान्तरे मुने ॥ (२५।२)

त्रिवर्गसाधनं पुण्यं शतकोटिप्रविस्तरम् । (२६।१)

स्मृत्वा जगाद च मुनीन्प्रति देवश्चतुर्मुखः ॥ (२६।२)

प्रवृत्तिः सर्वशास्त्राणां पुराणस्याभवत्ततः । (२७।१)

कालेनाग्रहणं दृष्ट्वा पुराणस्य ततो मुनिः ॥ (२७।२)

व्यासरूपं विभुः कृत्वा संहरेत्स युगे युगे । (२८।१)

अष्टलक्षप्रमाणे तु द्वापरे द्वापरे सदा ॥ (२८।२)

तदष्टादशधा कृत्वा भूलोके ऽस्मिन् प्रभाष्यते । (२९।१)

अद्याप देवलोके तच्छतकोटिप्रविस्तरम् ॥ (२९।२)

तथात्र चतुर्लक्षं संक्षेपेण निवेशितम् । (३०।१)

पुराणानि दशाष्टौ च साम्प्रतं तदिहोच्यते । (३०।२)

नामतस्तानि वक्ष्यामि शृणु त्वमृषिसत्तम ॥ (३०।३)

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च । (३१।१)

वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम् ॥ (३१।२)

ब्राह्मं पुराणं तत्राद्यं संहितायां विभूषितम् । (३२।१)

श्लोकानां दशसाहस्रं नानापुण्यकथायुतम् ॥ (३२।२)

पाद्मं च पञ्चपञ्चाशत्सहस्राणि निगद्यते । (३३।१)

तृतीयं वैष्णवंनाम त्रयोविंशतिसंख्यया ॥ (३३।२)

चतुर्थं वायुना प्रोक्तं वायवीयमिति स्मृतम् । (३४।१)

शिवभक्तिसमायोगाच्छैवं तच्चापराख्यया ॥ (३४।२)

चतुर्विंशतिसंख्यातं सहस्राणि तु शौनक । (३५।१)

चतुर्भिः पर्वभिः प्रोक्तं भविष्यं पञ्चमं तथा ॥ (३५।२)

चतुर्दशसहस्राणि तथा पञ्च शतानि तत् । (३६।१)

मार्कण्डं नवसाहस्रं षष्ठं तत्परिकीर्तितम् ॥ (३६।२)

आग्नेयं सप्तमं प्रोक्तं सहस्राणि तु षोडश । (३७।१)

अष्टमं नारदीयं तु प्रोक्तं वै पञ्चविंशतिः ॥ (३७।२)

नवमं भगवन्नाम भागद्वयविभूषितम् । (३८।१)

तदष्टादशसाहस्रं प्रोच्यते ग्रन्थसंख्यया ॥ (३८।२)

दशमं ब्रह्मवैवर्तं तावत्संख्यम् इहोच्यते । (३९।१)

लैङ्गमेकादशं ज्ञेयं तथैकादशसंख्यया ॥ (३९।२)

भागद्वयं विरचितं तल्लिङ्गमृषिपुंगव । (४०।१)

चतुर्विंशतिसाहस्रं वाराहं द्वादशं विदुः ॥ (४०।२)

विभक्तं सप्तभिः खण्डैः स्कान्दं भाग्यवतां वर । (४१।१)

तदेकाशीतिसाहस्रं संख्यया वै निरूपितम् ॥ (४१।२)

ततस्तु वामनं नाम चतुर्दशतमं स्मृतम् । (४२।१)

संख्यया दशसाहस्रं प्रोक्तं कुलपते पुरा ॥ (४२।२)

कौर्मं पञ्चदशं प्राहुर् भागद्वयविभूषितम् । (४३।१)

दशसप्तसहस्राणि पुरा सांख्यपते कलौ ॥ (४३।२)

मात्स्यं मत्स्येन यत्प्रोक्तं मनवे षोडशं क्रमात् । (४४।१)

तच्चतुर्दशसाहस्रं संख्यया वदतां वर ॥ (४४।२)

गारुडं सप्तदशमं स्मृतं चैकोनविंशतिः । (४५।१)

अष्टादशं तु ब्रह्माण्डं भागद्वयविभूषितम् ॥ (४५।२)

तच्च द्वादशसाहस्रं शतमष्टसमन्वितम् । (४६।१)

तथैवोपपुराणानि यानि चोक्तानि वेधसा ॥ (४६।२)

इदं ब्रह्मपुराणस्य सुलभं सौरमुत्तमम् । (४७।१)

संहिताद्वयसंयुक्तं पुण्यं शिवकथाश्रयम् ॥ (४७।२)

आद्या सनत्कुमारोक्ता द्वितीया सूर्यभाषिता । (४८।१)

सनत्कुमारनाम्ना हि तद्विख्यातं महामुने ॥ (४८।२)

द्वितीयं नारसिंहं च पुराणे पाद्मसंज्ञिते । (४९।१)

शौकेयं हि तृतीयं तु पुराणे वैष्णवे मतम् ॥ (४९।२)

बार्हस्पत्यं चतुर्थं च वायव्यं संमतं सदा । (५०।१)

दौर्वाससं पञ्चमं च स्मृतं भागवते सदा ॥ (५०।२)

भविष्ये नारदोक्तं च सूरिभिः कथितं पुरा । (५१।१)

कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् ॥ (५१।२)

ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाद्वयमेव च । (५२।१)

माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् ॥ (५२।२)

पाराशरं भागवतं कौर्मं चाष्टादशं क्रमात् । (५३।१)

एतान्युपपुराणानि मयोक्तानि यथाक्रमम् ॥ (५३।२)

पुराणसंहितामेतां यः पठेद्वा शृणोति च । (५४।१)

सो ऽनन्तपुण्यभागी स्यान्मृतो ब्रह्मपुरं व्रजेत् ॥ (५४।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे पुराणसंहितावर्णनाम् प्रथमो ऽध्यायः ॥ (५५।१)