श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

भूतीश्वरं ततो गच्छेत्सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । (१।२)

दर्शनाद् एव राजेन्द्र यस्य पापं प्रणश्यति ॥ (१।३)

तत्र स्थाने पुरा पार्थ देवदेवेन शूलिना । (२।१)

उद्धूलनं कृतं गात्रे तेन भूतीश्वरं तु तत् ॥ (२।२)

पुष्ये वा जन्मनक्षत्रे अमावास्यां विशेषतः । (३।१)

भूतीश्वरे नरः स्नात्वा कुलकोटिं समुद्धरेत् ॥ (३।२)

तत्र स्थाने तु यो भक्त्या कुरुते ह्यङ्गगुण्ठनम् । (४।१)

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नराधिप ॥ (४।२)

यावन्तो भूतिकणिका गात्रे लग्नाः शिवालये । (५।१)

तावद्वर्षसहस्राणि शिवलोके महीयते ॥ (५।२)

सर्वेषामेव स्नानानां भस्मस्नानं परं स्मृतम् । (६।१)

पुराणैर् ऋषिभिः प्रोक्तं सर्वशास्त्रेष्वनुत्तमम् ॥ (६।२)

एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चापि यः सदा । (७।१)

स्नानं करोति चाग्नेयं पापं तस्य प्रणश्यति ॥ (७।२)

दिव्यस्नानाद्वरं स्नानं वायव्यं भरतर्षभ । (८।१)

वायव्यादुत्तमं ब्राह्म्यं वरं ब्राह्म्यात् तु वारुणम् ॥ (८।२)

आग्नेयं वारुणाच्छ्रेष्ठं यस्मादुक्तं स्वयम्भुवा । (९।१)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ह्याग्नेयं स्नानम् आचरेत् ॥ (९।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१०।१)

आग्नेयं वारुणं ब्राह्म्यं वायव्यं दिव्यमेव च । (१०।२)

किमुक्तं श्रोतुम् इच्छामि परं कौतूहलं हि मे ॥ (१०।३)

मार्कण्डेय उवाच । (११।१)

आग्नेयं भस्मना स्नानमवगाह्य च वारुणम् । (११।२)

आपोहिष्ठेति च ब्राह्म्यं वायव्यं गोरजः स्मृतम् ॥ (११।३)

सूर्ये दृष्टे तु यत्स्नानं गङ्गातोयेन तत्समम् । (१२।१)

तत्स्नानं पञ्चमं प्रोक्तं दिव्यं पाण्डवसत्तम ॥ (१२।२)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नात्वा भूतीश्वरे तु यः । (१३।१)

पूजयेद् देवमीशानं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः ॥ (१३।२)

तत्र स्थाने तु ये नित्यं ध्यायन्ति परमं पदम् । (१४।१)

सूक्ष्मं चातीन्द्रियं नित्यं ते धन्या नात्र संशयः ॥ (१४।२)

मुक्तितीर्थं तु तत्तीर्थं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम् । (१५।१)

दर्शनादेव यस्यैव पापं याति महत्क्षयम् ॥ (१५।२)

जायते पूजया राज्यं तत्र स्तुत्वा महेश्वरम् । (१६।१)

जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते ॥ (१६।२)

ॐ ज्योतिः स्वरूपम् अनादिमध्यम् अनुत्पाद्यमानम् अनुचार्यमाणाक्षरम् । (१७।१)

सर्वभूतस्थितं शिवं सर्वयोगेश्वरं सर्वलोकेश्वरं मोहशोकहीनं महाज्ञानगम्यम् ॥ (१७।२)

तत्र तीर्थे तु यो गत्वा स्नानं कुर्यान्नरेश्वर । (१८।१)

अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः । (१८।२)

एवम्भूतं न जानन्ति मोक्षापेक्षणिका नराः ॥ (१८।३)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे भूतीश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)