श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

अतः परं प्रवक्ष्यामि कम्बुकेश्वरमुत्तमम् । (१।२)

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो दानवो बलदर्पितः ॥ (१।३)

अवध्यः सर्वलोकानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । (२।१)

तस्य पुत्रो महातेजाः प्रह्लादो नाम नामतः ॥ (२।२)

विष्णुप्रसादाद्भक्त्या च तस्य राज्ये प्रतिष्ठितः । (३।१)

विरोचनस्तस्य सुतस् तस्यापि बलिरेव च ॥ (३।२)

बलिपुत्रो ऽभवद् बाणस्तस्मादपि च शम्बरः । (४।१)

शम्बरस्यान्वये जातः कम्बुर्नाम महासुरः ॥ (४।२)

ज्ञात्वा विष्णुमयं घोरं महद्भयमुपस्थितम् । (५।१)

दानवानां विनाशाय नान्यो हेतुः कदाचन ॥ (५।२)

स त्यक्त्वा पुत्रदारांश्च सुहृद्बन्धुपरिग्रहान् । (६।१)

चचार मौनमास्थाय तपः कम्बुर्महामतिः ॥ (६।२)

अक्षसूत्रकरो भूत्वा दण्डी मुण्डी च मेखली । (७।१)

शाकयावकभक्षश्च वल्कलाजिनसंवृतः ॥ (७।२)

स्नात्वा नित्यं धृतिपरो नर्मदाजलमाश्रितः । (८।१)

पूजयंस्तु महादेवमर्बुदं वर्षसंख्यया ॥ (८।२)

ततस्तुतोष भगवान्देवदेवो महेश्वरः । (९।१)

उवाच दानवं काले मेघगम्भीरया गिरा ॥ (९।२)

भोभोः कम्बो महाभाग तुष्टो ऽहं तव सुव्रत । (१०।१)

इष्टं व्रतानां परमं मौनं सर्वार्थसाधनम् ॥ (१०।२)

चरितं च त्वया लोके देवदानवदुश्चरम् । (११।१)

वरं वृणीष्व भद्रं ते यत्ते मनसि रोचते ॥ (११।२)

कम्बुरुवाच । (१२।१)

यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । (१२।२)

अक्षय्यश्चाव्ययश्चैव स्वेच्छया विचराम्यहम् ॥ (१२।३)

दैत्यदानवसङ्घानां संयुगेष्वपलायिता । (१३।१)

भयं चान्यन्न विद्येत मुक्त्वा देवं गदाधरम् ॥ (१३।२)

तस्याहं संयुगे साध्यो येनोपायेन शङ्कर । (१४।१)

भवामि न सदा कालं तं वदस्व वरं मम ॥ (१४।२)

ईश्वर उवाच । (१५।१)

मम संनिहितो यत्र त्वं भविष्यसि दानव । (१५।२)

तत्र विष्णुभयं नास्ति वसात्र विगतज्वरः ॥ (१५।३)

तस्य देवाधिदेवस्य वेदगर्भस्य संयुगे । (१६।१)

शङ्खचक्रधरस्येशा नाहं सर्वे सुरासुराः ॥ (१६।२)

किं पुनर्यो द्विषत्येनं लोकालोकप्रभुं हरिम् । (१७।१)

स सुखी वर्तते कालं न निमेषं मतं मम ॥ (१७।२)

तस्मात् त्वं परया भक्त्या सर्वभूतहिते रतः । (१८।१)

वसिष्यसि चिरं कालम् इत्युक्त्वादर्शनं गतः ॥ (१८।२)

गते चादर्शनं देवे तत्र तीर्थे महामतिः । (१९।१)

स्थापयामास देवेशं शिवं शान्तमनामयम् ॥ (१९।२)

तस्मिंस्तीर्थे महादेवं स्थापयित्वा दिवं गतः । (२०।१)

तदाप्रभृति तत्पार्थ कम्बुतीर्थमिति श्रुतम् । (२०।२)

विख्यातं सर्वलोकेषु महापातकनाशनम् ॥ (२०।३)

कम्बुतीर्थे नरः स्नात्वा विधिनाभ्यर्च्य भास्करम् । (२१।१)

ऋग्यजुःसाममन्त्रैश्च स्तूयमानो नृपोत्तम ॥ (२१।२)

तस्य पुण्यं समुद्दिष्टं ब्राह्मणैर्वेदपारगैः । (२२।१)

तत्सर्वं तु शृणुष्वाद्य ममैव गदतो नृप ॥ (२२।२)

ऋग्यजुःसामगीतेषु साङ्गोपाङ्गेषु यत्फलम् । (२३।१)

तत्फलं समवाप्नोति गायत्रीमात्रमन्त्रवित् ॥ (२३।२)

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः । (२४।१)

पूजयेद् देवमीशानं सो ऽग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ (२४।२)

अकामो वा सकामो वा तत्र तीर्थे कलेवरम् । (२५।१)

यस्त्यजेन्नात्र सन्देहो रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (२५।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे कम्बुकेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम विंशत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (२६।१)