स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 156

156 of 232 · 89 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

नास्ति लोकेषु तत्तीर्थं पृथिव्यां यन्नरेश्वर । (१।२)

nāsti lokeṣu tattīrthaṃ pṛthivyāṃ yannareśvara |

1.3१.३

शुक्लतीर्थेन सदृशमुपमानेन गीयते ॥ (१।३)

śuklatīrthena sadṛśamupamānena gīyate ||

2.1२.१

शुक्लतीर्थं महातीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम् । (२।१)

śuklatīrthaṃ mahātīrthaṃ narmadāyāṃ vyavasthitam |

2.2२.२

प्रागुदक्प्रवणे देशे मुनिसङ्घनिषेवितम् ॥ (२।२)

prāgudakpravaṇe deśe munisaṅghaniṣevitam ||

3.1३.१

वैशाखे च तथा मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशी । (३।१)

vaiśākhe ca tathā māsi kṛṣṇapakṣe caturdaśī |

3.2३.२

कैलासादुमया सार्द्धं स्वयमायाति शङ्करः ॥ (३।२)

kailāsādumayā sārddhaṃ svayamāyāti śaṅkaraḥ ||

4.1४.१

मध्याह्नसमये स्नात्वा पश्यत्यात्मानमात्मना । (४।१)

madhyāhnasamaye snātvā paśyatyātmānamātmanā |

4.2४.२

ब्रह्मविष्ण्विन्द्रसहितः शुक्लतीर्थे समाहितः ॥ (४।२)

brahmaviṣṇvindrasahitaḥ śuklatīrthe samāhitaḥ ||

5.1५.१

कार्त्तिक्यां तु विशेषेण वैशाख्यां च नरोत्तम । (५।१)

kārttikyāṃ tu viśeṣeṇa vaiśākhyāṃ ca narottama |

5.2५.२

ब्रह्मविष्णुमहादेवान् स्नात्वा पश्यति तद्दिने ॥ (५।२)

brahmaviṣṇumahādevān snātvā paśyati taddine ||

6.1६.१

देवराजः सुरैः सार्द्धं वायुमार्गव्यवस्थितः । (६।१)

devarājaḥ suraiḥ sārddhaṃ vāyumārgavyavasthitaḥ |

6.2६.२

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा पश्यति शङ्करम् ॥ (६।२)

kṛṣṇapakṣe caturdaśyāṃ snātvā paśyati śaṅkaram ||

7.1७.१

गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः सिद्धविद्याधरोरगाः । (७।१)

gandharvāpsaraso yakṣāḥ siddhavidyādharoragāḥ |

7.2७.२

तद्दिने ते ऽपि देवेशं दृष्ट्वा मुञ्चन्ति किल्बिषम् ॥ (७।२)

taddine te 'pi deveśaṃ dṛṣṭvā muñcanti kilbiṣam ||

8.1८.१

अर्धयोजनविस्तारं तदर्द्धेनैव चायतम् । (८।१)

ardhayojanavistāraṃ tadarddhenaiva cāyatam |

8.2८.२

शुक्लतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् ॥ (८।२)

śuklatīrthaṃ mahāpuṇyaṃ mahāpātakanāśanam ||

9.1९.१

यत्र स्थितैः प्रदृश्यन्ते वृक्षाग्राणि नरोत्तमैः । (९।१)

yatra sthitaiḥ pradṛśyante vṛkṣāgrāṇi narottamaiḥ |

9.2९.२

तत्र स्थिता महापापैर् मुच्यन्ते पूर्वसंचितैः ॥ (९।२)

tatra sthitā mahāpāpair mucyante pūrvasaṃcitaiḥ ||

10.1१०.१

पापोपपातकैर्युक्तो नरः स्नात्वा प्रमुच्यते । (१०।१)

pāpopapātakairyukto naraḥ snātvā pramucyate |

10.2१०.२

उपार्जिता विनश्येत भ्रूणहत्यापि दुस्त्यजा ॥ (१०।२)

upārjitā vinaśyeta bhrūṇahatyāpi dustyajā ||

11.1११.१

यस्मात्तत्रैव देवेश उमया सह तिष्ठति । (११।१)

yasmāttatraiva deveśa umayā saha tiṣṭhati |

11.2११.२

वैशाख्यां च विशेषेण कैलासादेति शङ्करः ॥ (११।२)

vaiśākhyāṃ ca viśeṣeṇa kailāsādeti śaṅkaraḥ ||

12.1१२.१

तेन तीर्थं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम् । (१२।१)

tena tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapātakanāśanam |

12.2१२.२

कथितं ब्रह्मणा पूर्वं मया तव तथा नृप ॥ (१२।२)

kathitaṃ brahmaṇā pūrvaṃ mayā tava tathā nṛpa ||

13.1१३.१

रजकेन यथा धौतं वस्त्रं भवति निर्मलम् । (१३।१)

rajakena yathā dhautaṃ vastraṃ bhavati nirmalam |

13.2१३.२

तथा तत्र वपुःस्नानं पुरुषस्य भवेच्छुचि ॥ (१३।२)

tathā tatra vapuḥsnānaṃ puruṣasya bhavecchuci ||

14.1१४.१

पूर्वे वयसि पापानि कृत्वा पुष्टानि मानवः । (१४।१)

pūrve vayasi pāpāni kṛtvā puṣṭāni mānavaḥ |

14.2१४.२

अहोरात्रोषितो भूत्वा शुक्लतीर्थे व्यपोहति ॥ (१४।२)

ahorātroṣito bhūtvā śuklatīrthe vyapohati ||

15.1१५.१

शुक्लतीर्थे महाराज राकां रेवाजलाञ्जलिम् । (१५।१)

śuklatīrthe mahārāja rākāṃ revājalāñjalim |

15.2१५.२

कल्पकोटिसहस्राणि दत्त्वा स्युः पितरः शिवाः ॥ (१५।२)

kalpakoṭisahasrāṇi dattvā syuḥ pitaraḥ śivāḥ ||

16.1१६.१

न माता न पिता बन्धुः पतनं नरकार्णवे । (१६।१)

na mātā na pitā bandhuḥ patanaṃ narakārṇave |

16.2१६.२

उद्धरन्ति यथा पुण्यं शुक्लतीर्थे नरेश्वर ॥ (१६।२)

uddharanti yathā puṇyaṃ śuklatīrthe nareśvara ||

17.1१७.१

तपसा ब्रह्मचर्येण न तां गच्छन्ति सद्गतिम् । (१७।१)

tapasā brahmacaryeṇa na tāṃ gacchanti sadgatim |

17.2१७.२

शुक्लतीर्थे मृतो जन्तुर्देहत्यागेन यां लभेत् ॥ (१७।२)

śuklatīrthe mṛto janturdehatyāgena yāṃ labhet ||

18.1१८.१

कार्त्तिकस्य तु मासस्य कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । (१८।१)

kārttikasya tu māsasya kṛṣṇapakṣe caturdaśīm |

18.2१८.२

घृतेन स्नापयेद् देवमुपोष्य प्रयतो नरः ॥ (१८।२)

ghṛtena snāpayed devamupoṣya prayato naraḥ ||

19.1१९.१

स्नात्वा प्रभाते रेवायां दद्यात्सघृतकम्बलम् । (१९।१)

snātvā prabhāte revāyāṃ dadyātsaghṛtakambalam |

19.2१९.२

सहिरण्यं यथाशक्ति देवमुद्दिश्य शङ्करं ॥ (१९।२)

sahiraṇyaṃ yathāśakti devamuddiśya śaṅkaraṃ ||

20.1२०.१

देवस्य पूरणं कुर्याद्घृतेन घृतकम्बलम् । (२०।१)

devasya pūraṇaṃ kuryādghṛtena ghṛtakambalam |

20.2२०.२

स गच्छति महातेजाः शिवलोकं मृतो नरः ॥ (२०।२)

sa gacchati mahātejāḥ śivalokaṃ mṛto naraḥ ||

21.1२१.१

एकविंशकुलोपेतो यावदाभूतसम्प्लवम् । (२१।१)

ekaviṃśakulopeto yāvadābhūtasamplavam |

21.2२१.२

शुक्लतीर्थे नरः स्नात्वा ह्युमां रुद्रं च यो ऽर्चयेत् ॥ (२१।२)

śuklatīrthe naraḥ snātvā hyumāṃ rudraṃ ca yo 'rcayet ||

22.1२२.१

गन्धपुष्पादिधूपैश्च सो ऽश्वमेधफलं लभेत् । (२२।१)

gandhapuṣpādidhūpaiśca so 'śvamedhaphalaṃ labhet |

22.2२२.२

मासोपवासं यः कुर्यात् तत्र तीर्थे नरेश्वर ॥ (२२।२)

māsopavāsaṃ yaḥ kuryāt tatra tīrthe nareśvara ||

23.1२३.१

मुच्यते स महत्पापैः सप्तजन्मसुसंचितैः । (२३।१)

mucyate sa mahatpāpaiḥ saptajanmasusaṃcitaiḥ |

23.2२३.२

उष्ट्रीक्षीरमविक्षीरं नवश्राद्धे च भोजनम् ॥ (२३।२)

uṣṭrīkṣīramavikṣīraṃ navaśrāddhe ca bhojanam ||

24.1२४.१

वृषलीगमनं चैव तथाभक्ष्यस्य भक्षणम् । (२४।१)

vṛṣalīgamanaṃ caiva tathābhakṣyasya bhakṣaṇam |

24.2२४.२

अविक्रये ऽनृते पापं माहिषे ऽयाज्ययाजके ॥ (२४।२)

avikraye 'nṛte pāpaṃ māhiṣe 'yājyayājake ||

25.1२५.१

वार्द्धुष्ये पङ्क्तिगरदे देवब्राह्मणदूषके । (२५।१)

vārddhuṣye paṅktigarade devabrāhmaṇadūṣake |

25.2२५.२

एवमादीनि पापानि तथान्यान्यपि भारत ॥ (२५।२)

evamādīni pāpāni tathānyānyapi bhārata ||

26.1२६.१

चान्द्रायणेन नश्यन्ति शुक्लतीर्थे न संशयः । (२६।१)

cāndrāyaṇena naśyanti śuklatīrthe na saṃśayaḥ |

26.2२६.२

शुक्लतीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः ॥ (२६।२)

śuklatīrthe tu yaḥ snātvā tarpayet pitṛdevatāḥ ||

27.1२७.१

तस्य ते द्वादशाब्दानि तृप्तिं यान्ति सुतर्पिताः । (२७।१)

tasya te dvādaśābdāni tṛptiṃ yānti sutarpitāḥ |

27.2२७.२

पादुकोपानहौ छत्रं शय्यामासनम् एव च ॥ (२७।२)

pādukopānahau chatraṃ śayyāmāsanam eva ca ||

28.1२८.१

सुवर्णं धनधान्यं च श्राद्धं युक्तहलं तथा । (२८।१)

suvarṇaṃ dhanadhānyaṃ ca śrāddhaṃ yuktahalaṃ tathā |

28.2२८.२

अन्नं पानीयसंहितं तस्मिंस्तीर्थे ददन्ति ये ॥ (२८।२)

annaṃ pānīyasaṃhitaṃ tasmiṃstīrthe dadanti ye ||

29.1२९.१

हृष्टाः पुष्टा मृता यान्ति शिवलोकं न संशयः । (२९।१)

hṛṣṭāḥ puṣṭā mṛtā yānti śivalokaṃ na saṃśayaḥ |

29.2२९.२

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शिवमुद्दिश्य भारत ॥ (२९।२)

tatra tīrthe tu yo bhaktyā śivamuddiśya bhārata ||

30.1३०.१

भिक्षामात्रं तथान्नं ये ते ऽपि स्वर्यान्ति वै नराः । (३०।१)

bhikṣāmātraṃ tathānnaṃ ye te 'pi svaryānti vai narāḥ |

30.2३०.२

यज्विनां व्रतिनां चैव तत्र तीर्थनिवासिनाम् ॥ (३०।२)

yajvināṃ vratināṃ caiva tatra tīrthanivāsinām ||

31.1३१.१

अपि वालाग्रमात्रं हि दत्तं भवति चाक्षयम् । (३१।१)

api vālāgramātraṃ hi dattaṃ bhavati cākṣayam |

31.2३१.२

अग्निप्रवेशं यः कुर्याच्छुक्लतीर्थे समाहितः ॥ (३१।२)

agnipraveśaṃ yaḥ kuryācchuklatīrthe samāhitaḥ ||

32.1३२.१

रागद्वेषविनिर्मुक्तो हृदि ध्यात्वा जनार्दनम् । (३२।१)

rāgadveṣavinirmukto hṛdi dhyātvā janārdanam |

32.2३२.२

सर्वकामसुसम्पूर्णः स गच्छेद् वारुणं पुरम् ॥ (३२।२)

sarvakāmasusampūrṇaḥ sa gacched vāruṇaṃ puram ||

33.1३३.१

न रोगो न जरा तत्र यत्र देवो ऽंभसां पतिः । (३३।१)

na rogo na jarā tatra yatra devo 'ṃbhasāṃ patiḥ |

33.2३३.२

अनाशकं तु यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे युधिष्ठिर ॥ (३३।२)

anāśakaṃ tu yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe yudhiṣṭhira ||

34.1३४.१

अनिवर्तिका गतिस् तस्य रुद्रलोकाद् असंशयम् । (३४।१)

anivartikā gatis tasya rudralokād asaṃśayam |

34.2३४.२

अवशः स्ववशो वापि जन्तुस्तत्क्षेत्रमण्डले ॥ (३४।२)

avaśaḥ svavaśo vāpi jantustatkṣetramaṇḍale ||

35.1३५.१

मृतः स तु न सन्देहो रुद्रस्यानुचरो भवेत् । (३५।१)

mṛtaḥ sa tu na sandeho rudrasyānucaro bhavet |

35.2३५.२

शुक्लतीर्थे तु यः कन्यां शक्त्या दद्याद् अलंकृताम् ॥ (३५।२)

śuklatīrthe tu yaḥ kanyāṃ śaktyā dadyād alaṃkṛtām ||

36.1३६.१

विधिना यो नृपश्रेष्ठ कुरुते वृषमोक्षणम् । (३६।१)

vidhinā yo nṛpaśreṣṭha kurute vṛṣamokṣaṇam |

36.2३६.२

तस्य यत् फलम् उद्दिष्टं पुराणे रुद्रभाषितम् ॥ (३६।२)

tasya yat phalam uddiṣṭaṃ purāṇe rudrabhāṣitam ||

37.1३७.१

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप । (३७।१)

tadahaṃ sampravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanā nṛpa |

37.2३७.२

यावन्तो रोमकूपाः स्युः सर्वाङ्गेषु पृथक्पृथक् ॥ (३७।२)

yāvanto romakūpāḥ syuḥ sarvāṅgeṣu pṛthakpṛthak ||

38.1३८.१

तावद् वर्षसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । (३८।१)

tāvad varṣasahasrāṇi rudraloke mahīyate |

38.2३८.२

शुक्लतीर्थे तु यद् दत्तं ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ॥ (३८।२)

śuklatīrthe tu yad dattaṃ grahaṇe candrasūryayoḥ ||

39.1३९.१

वर्धते तद्गुणं तावद्दिनानि दश पञ्च च । (३९।१)

vardhate tadguṇaṃ tāvaddināni daśa pañca ca |

39.2३९.२

शुक्लतीर्थे शुचिर्भूत्वा यः करोति प्रदक्षिणम् ॥ (३९।२)

śuklatīrthe śucirbhūtvā yaḥ karoti pradakṣiṇam ||

40.1४०.१

पृथ्वी प्रदक्षिणा तेन कृता यत्तस्य तत्फलम् । (४०।१)

pṛthvī pradakṣiṇā tena kṛtā yattasya tatphalam |

40.2४०.२

शोभनं मिथुनं यस्तु रुद्रम् उद्दिश्य पूजयेत् ॥ (४०।२)

śobhanaṃ mithunaṃ yastu rudram uddiśya pūjayet ||

41.1४१.१

सप्त जन्मानि तस्यैव वियोगो न च वै क्वचित् । (४१।१)

sapta janmāni tasyaiva viyogo na ca vai kvacit |

41.2४१.२

एतत्ते कथितं राजन् संक्षेपेण फलं महत् ॥ (४१।२)

etatte kathitaṃ rājan saṃkṣepeṇa phalaṃ mahat ||

42.1४२.१

शुक्लतीर्थस्य यत्पुण्यं यथा देवाच्छ्रुतं मया । (४२।१)

śuklatīrthasya yatpuṇyaṃ yathā devācchrutaṃ mayā |

42.2४२.२

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पुराणे विहितं फलम् ॥ (४२।२)

ya idaṃ śṛṇuyādbhaktyā purāṇe vihitaṃ phalam ||

43.1४३.१

स लभेन्नात्र सन्देहः सत्यं सत्यं पुनः पुनः । (४३।१)

sa labhennātra sandehaḥ satyaṃ satyaṃ punaḥ punaḥ |

43.2४३.२

पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् ॥ (४३।२)

putrārthī labhate putraṃ dhanārthī labhate dhanam ||

44.1४४.१

मोक्षार्थी लभते मोक्षं स्नानदानफलं महत् ॥ (४४।१)

mokṣārthī labhate mokṣaṃ snānadānaphalaṃ mahat ||

45.1४५.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे शुक्लतीर्थमहात्म्यवर्णनं नाम षट्पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (४५।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe śuklatīrthamahātmyavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 156

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit