स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 226

226 of 232 · 51 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

mārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततः क्रोशान्तरे पुण्यं तीर्थं तद्विमलेश्वरम् । (१।२)

tataḥ krośāntare puṇyaṃ tīrthaṃ tadvimaleśvaram |

1.3१.३

यत्र स्नानेन दानेन जपहोमार्चनादिभिः ॥ (१।३)

yatra snānena dānena japahomārcanādibhiḥ ||

2.1२.१

विमलेश्वरमाराध्य यो यदिच्छेत्स तल्लभेत् । (२।१)

vimaleśvaramārādhya yo yadicchetsa tallabhet |

2.2२.२

स्वर्गलाभादिकं वापि पार्थिवं वा यथेप्सितम् ॥ (२।२)

svargalābhādikaṃ vāpi pārthivaṃ vā yathepsitam ||

3.1३.१

पुरा त्रिशिरसं हत्वा त्वष्टुः पुत्रं शतक्रतुः । (३।१)

purā triśirasaṃ hatvā tvaṣṭuḥ putraṃ śatakratuḥ |

3.2३.२

यस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्वैमल्यं परमं गतः ॥ (३।२)

yasya tīrthasya māhātmyādvaimalyaṃ paramaṃ gataḥ ||

4.1४.१

यत्र वेदनिधिर्विप्रो महत्तप्त्वा तपः पुरा । (४।१)

yatra vedanidhirvipro mahattaptvā tapaḥ purā |

4.2४.२

नानाकर्ममलैः क्षीणैर् विमलो ऽभवद् अर्कवत् ॥ (४।२)

nānākarmamalaiḥ kṣīṇair vimalo 'bhavad arkavat ||

5.1५.१

महादेवप्रसादेन सोमवत् प्रियदर्शनः । (५।१)

mahādevaprasādena somavat priyadarśanaḥ |

5.2५.२

पुरा भानुमतीं भानुः सुतां स्मरशरार्दितः ॥ (५।२)

purā bhānumatīṃ bhānuḥ sutāṃ smaraśarārditaḥ ||

6.1६.१

चकमे तेन दोषेण कुष्ठरोगार्दितो ऽभवत् । (६।१)

cakame tena doṣeṇa kuṣṭharogārdito 'bhavat |

6.2६.२

स चाप्यत्र तपस्तप्त्वा विमलत्वम् उपागतः ॥ (६।२)

sa cāpyatra tapastaptvā vimalatvam upāgataḥ ||

7.1७.१

महादेवेन तुष्टेन स्वस्थानं मुदितो ऽभजत् । (७।१)

mahādevena tuṣṭena svasthānaṃ mudito 'bhajat |

7.2७.२

तथैव च पुरा पार्थ विभाण्डकसुतो मुनिः ॥ (७।२)

tathaiva ca purā pārtha vibhāṇḍakasuto muniḥ ||

8.1८.१

योगिसङ्गं वने प्राप्य पुरे च नृपतेस् तथा । (८।१)

yogisaṅgaṃ vane prāpya pure ca nṛpates tathā |

8.2८.२

राजसंसर्गदोषाद्वै मालिन्यं परमात्मनः ॥ (८।२)

rājasaṃsargadoṣādvai mālinyaṃ paramātmanaḥ ||

9.1९.१

विचारयन्नभ्युपेत्य रेवासागरसङ्गमम् । (९।१)

vicārayannabhyupetya revāsāgarasaṅgamam |

9.2९.२

शान्तया भार्यया सार्द्धं तप्त्वा द्वादशवत्सरान् ॥ (९।२)

śāntayā bhāryayā sārddhaṃ taptvā dvādaśavatsarān ||

10.1१०.१

कृच्छ्रचान्द्रायणैर् देवं तोषयंस्त्र्यम्बकं मुनिः । (१०।१)

kṛcchracāndrāyaṇair devaṃ toṣayaṃstryambakaṃ muniḥ |

10.2१०.२

महादेवेन तुष्टेन सो ऽपि वैमल्यमाप्तवान् ॥ (१०।२)

mahādevena tuṣṭena so 'pi vaimalyamāptavān ||

11.1११.१

शर्वाण्या प्रेरितः शर्वः पुरा दारुवने नृप । (११।१)

śarvāṇyā preritaḥ śarvaḥ purā dāruvane nṛpa |

11.2११.२

मोहनान्मुनिपत्नीनां स्वं दीक्ष्य विमलं किल ॥ (११।२)

mohanānmunipatnīnāṃ svaṃ dīkṣya vimalaṃ kila ||

12.1१२.१

विचार्य परमस्थानं नर्मदोदधिसङ्गमम् । (१२।१)

vicārya paramasthānaṃ narmadodadhisaṅgamam |

12.2१२.२

तत्र स्थित्वा महाराज तपस्तप्त्वा सहोमया ॥ (१२।२)

tatra sthitvā mahārāja tapastaptvā sahomayā ||

13.1१३.१

विमलो ऽसौ यतो जातस्तेनासौ विमलेश्वरः । (१३।१)

vimalo 'sau yato jātastenāsau vimaleśvaraḥ |

13.2१३.२

तेन नाम्ना स्वयं तस्थौ लोकानां हितकाम्यया ॥ (१३।२)

tena nāmnā svayaṃ tasthau lokānāṃ hitakāmyayā ||

14.1१४.१

ततस्तिलोत्तमां सृष्ट्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । (१४।१)

tatastilottamāṃ sṛṣṭvā brahmā lokapitāmahaḥ |

14.2१४.२

प्रजानाथो ऽपि तां सृष्ट्वा दृष्ट्वाग्रे सुमनोहराम् ॥ (१४।२)

prajānātho 'pi tāṃ sṛṣṭvā dṛṣṭvāgre sumanoharām ||

15.1१५.१

भावियोगबलाक्रान्तः स तस्यामभिको ऽभवत् । (१५।१)

bhāviyogabalākrāntaḥ sa tasyāmabhiko 'bhavat |

15.2१५.२

तेन वीक्ष्य सदोषत्वं रेवातीरद्वयं श्रितः ॥ (१५।२)

tena vīkṣya sadoṣatvaṃ revātīradvayaṃ śritaḥ ||

16.1१६.१

तीर्थान्यनुसरन्मौनी त्रिस्नायी संस्मरञ्छिवम् । (१६।१)

tīrthānyanusaranmaunī trisnāyī saṃsmarañchivam |

16.2१६.२

रेवार्णवसमायोगे स्नात्वा सम्पूज्य शङ्करम् । (१६।२)

revārṇavasamāyoge snātvā sampūjya śaṅkaram |

16.3१६.३

कालेनाल्पेन राजर्षे ब्रह्माप्यमलतां गतः ॥ (१६।३)

kālenālpena rājarṣe brahmāpyamalatāṃ gataḥ ||

17.1१७.१

एवमन्ये ऽपि बहुशो देवर्षिनृपसत्तमाः । (१७।१)

evamanye 'pi bahuśo devarṣinṛpasattamāḥ |

17.2१७.२

त्यक्त्वा दोषमलं तत्र विमला बहवो ऽभवन् ॥ (१७।२)

tyaktvā doṣamalaṃ tatra vimalā bahavo 'bhavan ||

18.1१८.१

तथा त्वमपि राजेन्द्र तत्र स्नात्वा शिवार्चनात् । (१८।१)

tathā tvamapi rājendra tatra snātvā śivārcanāt |

18.2१८.२

अमलो ऽपि विशेषेण वैमल्यं प्राप्स्यसे परम् ॥ (१८।२)

amalo 'pi viśeṣeṇa vaimalyaṃ prāpsyase param ||

19.1१९.१

तत्र स्नात्वा नरो नारी पूजयित्वा महेश्वरम् । (१९।१)

tatra snātvā naro nārī pūjayitvā maheśvaram |

19.2१९.२

पापदोषविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते ॥ (१९।२)

pāpadoṣavinirmukto brahmaloke mahīyate ||

20.1२०.१

तत्रोपवासं यः कृत्वा पश्येत विमलेश्वरम् । (२०।१)

tatropavāsaṃ yaḥ kṛtvā paśyeta vimaleśvaram |

20.2२०.२

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां सर्वपर्वसु पार्थिव ॥ (२०।२)

aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ sarvaparvasu pārthiva ||

21.1२१.१

सप्तजन्मकृतं पापं हित्वा याति शिवालयम् । (२१।१)

saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ hitvā yāti śivālayam |

21.2२१.२

श्राद्धं कृत्वा विधानेन पितॄणाम् अनृणी भवेत् । (२१।२)

śrāddhaṃ kṛtvā vidhānena pitṝṇām anṛṇī bhavet |

21.3२१.३

ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम् ॥ (२१।३)

brāhmaṇān bhojayecchaktyā tebhyo dadyācca dakṣiṇām ||

22.1२२.१

यद्यदिष्टतमं लोके यच्चैवात्महितं गृहे । (२२।१)

yadyadiṣṭatamaṃ loke yaccaivātmahitaṃ gṛhe |

22.2२२.२

तत्तद्गुणवते देयं तत्रैवाक्षयमिच्छता । (२२।२)

tattadguṇavate deyaṃ tatraivākṣayamicchatā |

22.3२२.३

स्वर्णधान्यानि वासांसि छत्रोपानत्कमण्डलुम् ॥ (२२।३)

svarṇadhānyāni vāsāṃsi chatropānatkamaṇḍalum ||

23.1२३.१

गृहं देवस्य वै शक्त्या कृत्वा स्याद् भुवि भूपतिः । (२३।१)

gṛhaṃ devasya vai śaktyā kṛtvā syād bhuvi bhūpatiḥ |

23.2२३.२

गीतनृत्यकथाभिश्च तोषयेत् परमेश्वरम् ॥ (२३।२)

gītanṛtyakathābhiśca toṣayet parameśvaram ||

24.1२४.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे विमलेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम षड्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (२४।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe vimaleśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaḍviṃśatyadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 226

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit