श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । (१।२)

नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः ॥ (१।३)

तत्र गङ्गा महापुण्या चचार विपुलं तपः । (२।१)

पुरा वर्षशतं साग्रं परमं व्रतमास्थिता ॥ (२।२)

ध्यात्वा देवं जगद्योनिं नारायणमकल्मषम् । (३।१)

आत्मानं परमं धाम सरित्सा जगतीपते ॥ (३।२)

ततो जनार्दनो देव आगत्येदमुवाच ह ॥ (४।१)

विष्णुरुवाच । (५।१)

तपसा तव तुष्टो ऽहं मत्पादाम्बुजसम्भवे । (५।२)

मत्तः किमिच्छसे देवि ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ (५।३)

गङ्गोवाच । (६।१)

त्वत्पादकमलाद्भ्रष्टा गङ्गा सहचरा विभो । (६।२)

यदृच्छया त्रिलोकेश वन्द्यमाना दिवौकसैः ॥ (६।३)

नृपो भगीरथस् तस्मात् तपः कृत्वा सुदुष्करम् । (७।१)

समाराध्य जगन्नाथं शङ्करं लोकशङ्करम् ॥ (७।२)

अवतारयामास हि मां पृथिव्यां धरणीधर । (८।१)

मया वै युवयोर् वाक्यादवतारः कृतो भुवि ॥ (८।२)

वैष्णवीमिति मां मत्वा जनः सर्वाप्लुतो मयि । (९।१)

ये वै ब्रह्मणो लोके ये च वै गुरुतल्पगाः ॥ (९।२)

त्यागिनः पितृमातृभ्यां ये च स्वर्णहरा नराः । (१०।१)

गोघ्ना ये मनुजा लोके तथा ये प्राणिहिंसकाः ॥ (१०।२)

अगम्यागामिनो ये च ह्यभक्ष्यस्य च भक्षकाः । (११।१)

ये चानृतप्रवक्तारो ये च विश्वासघातकाः ॥ (११।२)

देवब्राह्मणवित्तानां हर्तारो ये नराधमाः । (१२।१)

देवब्रह्मगुरुस्त्रीणां ये च निन्दाकरा नराः ॥ (१२।२)

ब्रह्मशापप्रदग्धा ये ये चैवात्महनो द्विजाः । (१३।१)

भ्रष्टानशनसंन्यासनियतव्रतचारिणः ॥ (१३।२)

तथैवापेयपेयाश्च ये च स्वगुरुनिन्दकाः । (१४।१)

निषेधका ये दानानां पात्रदानपराङ्मुखाः ॥ (१४।२)

ऋतुघ्ना ये स्वपत्नीनां पित्रोः सेहपरा न हि । (१५।१)

बान्धवेषु च दीनेषु करुणा यस्य नास्ति वै ॥ (१५।२)

क्षेत्रसेतुविभेदी च पूर्वमार्गप्रलोपकः । (१६।१)

नास्तिकः शास्त्रहीनस्तु विप्रः सन्ध्याविवर्जितः ॥ (१६।२)

अहुताशी ह्यसंतुष्टः सर्वाशी सर्वविक्रयी । (१७।१)

कदर्या नास्तिकाः क्रूराः कृतघ्ना ये द्विजायः ॥ (१७।२)

पैशुन्या रसविक्रेयाः सर्वकालविनाकृताः । (१८।१)

स्वगोत्रां परगोत्रां वा ये भुञ्जन्ति द्विजाधमाः ॥ (१८।२)

ते मां प्राप्य विमुच्यन्ते पापसङ्घैः सुसंचितैः । (१९।१)

तत्पापक्षारतप्ताया न शर्म मम विद्यते ॥ (१९।२)

तथा कुरु जगन्नाथ यथाहं शर्म चाप्नुयाम् । (२०।१)

एवमुक्तस्तु देवेशस्तुष्टः प्रोवाच जाह्नवीम् ॥ (२०।२)

विष्णुरुवाच । (२१।१)

अहमत्र वसिष्यामि गङ्गाधरसहायवान् । (२१।२)

प्रविशस्व सदा रेवां त्वमत्रैव च मूर्तिना ॥ (२१।३)

मम पादतलं प्राप्य वह त्रिपथगामिनि । (२२।१)

यदा बहूदककाले नर्मदाजलसंभृता ॥ (२२।२)

प्रावृट्कालं समासाद्य भविष्यति जलाकुला । (२३।१)

प्लाव्योभयतटं देवी प्राप्य मामुत्तरस्थितम् ॥ (२३।२)

प्लावयिष्यति तोयेन यदा शङ्खं करे स्थितम् । (२४।१)

तदा पर्वशतोद्युक्तं वैष्णवं पर्वसंज्ञितम् ॥ (२४।२)

न तेन सदृशं किंचिद्व्यतीपातादिसंक्रमम् । (२५।१)

अयने द्वे च न तथा पुण्यात्पुण्यतरं यथा ॥ (२५।२)

तस्मिन्पर्वणि देवेशि शङ्खं संस्पृश्य मानवः । (२६।१)

स्नानमाचरते तोये मिश्रे गाङ्गेयनार्मदे ॥ (२६।२)

पुण्यं त्वशेषपुण्यानां मङ्गलानां च मङ्गलम् । (२७।१)

विष्णुना विधृतो येन तस्माच्छान्तिः प्रचक्रमे ॥ (२७।२)

तत्रान्तं पापसङ्घस्य ध्रुवमाप्नोति मानवः । (२८।१)

शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा तर्पयेत् पितृदेवताः ॥ (२८।२)

तृप्तास्ते द्वादशाब्दानि सिद्धिं च सार्वकामिकीम् । (२९।१)

गङ्गावहे तु यः श्राद्धं शङ्खोद्धारे प्रदास्यति ॥ (२९।२)

तेन पिण्डप्रदानेन नृत्यन्ति पितरस्तथा । (३०।१)

शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा पूजयेद् बलकेशवौ ॥ (३०।२)

रात्रौ जागरणं कृत्वा शुद्धो भवति जाह्नवि । (३१।१)

यत्त्वं लोककृतं कर्म मन्यसे भुवि दुःसहम् ॥ (३१।२)

तस्मिन्पर्वणि तत्सर्वं तत्र स्नात्वा व्यपोहय । (३२।१)

एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ विष्णुश्चान्तरधीयत ॥ (३२।२)

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । (३३।१)

ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः ॥ (३३।२)

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । (३४।१)

गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः ॥ (३४।२)

तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । (३५।१)

अनिवर्तिका गतिस्तेषां विष्णुलोकात्कदाचन ॥ (३५।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे गङ्गावहकतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टसप्तत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (३६।१)