युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

देवतीर्थे तु किं नाम माहात्म्यं समुदाहृतम् । (१।२)

फलं किं स्नानदानादिकारिणां जायते मुने ॥ (१।३)

मार्कण्डेय उवाच । (२।१)

पृथिव्यां यानि तीर्थानि देवैर्मुनिगणैरपि । (२।२)

सेवितानि महाबाहो तानि ध्यातानि विष्णुना ॥ (२।३)

समागतान्येकतां वै तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । (३।१)

तत् तीर्थं वैष्णवं पुण्यं देवतीर्थम् इति श्रुतम् ॥ (३।२)

कुरुक्षेत्रं भुवि परमन्तरिक्षे त्रिपुष्करम् । (४।१)

पुरुषोत्तमं दिवि परं देवतीर्थं परात्परम् ॥ (४।२)

देवतीर्थसमं नास्ति तीर्थम् अत्र परत्र च । (५।१)

यत्प्राप्य मनुजस्तप्येन्न कदाचिद् युधिष्ठिर ॥ (५।२)

देवैरुक्तानि तीर्थानि यो ऽत्र स्नानं समाचरेत् । (६।१)

देवतीर्थे स सर्वत्र स्नातो भवति मानवः ॥ (६।२)

एवमस्त्विति तैरुक्ता देवा ऋषिगणा अपि । (७।१)

संतुष्टाः श्रीशमभ्यर्च्य स्वं स्वं स्थानं तु भेजिरे ॥ (७।२)

सूर्यग्रहे ऽत्र वै क्षेत्रे स्नात्वा यत्फलमश्नुते । (८।१)

स्नात्वा श्रीशं समभ्यर्च्य समुपोष्य यथाविधि ॥ (८।२)

यद्ददाति हिरण्यानि दानानि विधिवन्नृप । (९।१)

तदनन्तफलं सर्वं सूर्यस्य ग्रहणे यथा ॥ (९।२)

भूमिदानं धेनुदानं स्वर्णदानमनन्तकम् । (१०।१)

वज्रदानमनन्तं च फलं प्राह शतक्रतुः ॥ (१०।२)

सोमो वै वस्त्रदानेन मौक्तिकानां च भार्गवः । (११।१)

सुवर्णस्य रविर्दानं धर्मराजो ह्यनन्तकम् ॥ (११।२)

देवतीर्थे तु यद्दानं श्रद्धायुक्तेन दीयते । (१२।१)

तदनन्तफलं प्राह बृहस्पतिरुदारधीः ॥ (१२।२)

देवतीर्थे भृगुक्षेत्रे सर्वतीर्थाधिक नृप । (१३।१)

देवतीर्थे नरः स्नात्वा श्रीपतिं यो ऽनुपश्यति ॥ (१३।२)

सोमग्रहे कुलशतं स समुद्धृत्य नाकभाक् । (१४।१)

दानानि द्विजमुख्येभ्यो देवतीर्थे नराधिप ॥ (१४।२)

यैर्दत्तानि नरैर्भोगभागिनः प्रेत्य चेह ते । (१५।१)

देवतीर्थे विप्रभोज्यं हरिम् उद्दिश्य यश्चरेत् ॥ (१५।२)

स सर्वाह्लादमाप्नोति स्वर्गलोके युधिष्ठिर । (१६।१)

देवतीर्थे नरो नारी स्नात्वा नियतमानसौ ॥ (१६।२)

उपोष्यैकादशीं भक्त्या पूजयेद् यः श्रियः पतिम् । (१७।१)

रात्रौ जागरणं कृत्वा घृतेनोद्बोध्य दीपकम् ॥ (१७।२)

द्वादश्यां प्रातरुत्थाय तथा वै नर्मदाजले । (१८।१)

विप्रदाम्पत्यम् अभ्यर्च्य विधिवत्कुरुनन्दन ॥ (१८।२)

वस्त्राभरणताम्बूलपुष्पधूपविलेपनैः । (१९।१)

अक्षये विष्णुलोके ऽसौ मोदते चरितव्रतः ॥ (१९।२)

यः सदैकादशीतिथौ स्नात्वोपोष्यार्चयेद्धरिम् । (२०।१)

रात्रौ जागरणं कुर्याद् वेदशास्त्रविधानतः ॥ (२०।२)

धर्मराजकृतां पापां न स पश्यति यातनाम् । (२१।१)

पञ्चरात्रविधानेन श्रीपतिं यो ऽर्चयिष्यति ॥ (२१।२)

दीक्षामवाप्य विधिवद्वैष्णवीं पापनाशिनीम् । (२२।१)

स्वर्गमोक्षप्रदां पुण्यां भोगदां वित्तदामथ ॥ (२२।२)

राज्यदां वा महाभाग पुत्रदां भाग्यदाम् अथ । (२३।१)

सुकलत्रप्रदां वापि विष्णोर् भक्तिप्रदाम् इति ॥ (२३।२)

तरिष्यति भवाम्भोधिं स नरः कुरुनन्दन । (२४।१)

यो ऽर्चयिष्यति तत्रैव देवतीर्थे श्रियः पतिम् ॥ (२४।२)

विश्वरूपमथो सम्यङ्मूलश्रीपतिमेव वा । (२५।१)

नारायणगिरिं वापि गृहे वैकादशीतिथौ ॥ (२५।२)

भक्तिमाञ्छ्रद्धया युक्तः क्षीरैस्तीर्थोदकैरपि । (२६।१)

सुसूक्ष्मैर् अहतैर् वस्त्रैर् महाकौशेयकैर् नृप ॥ (२६।२)

विचित्रैर् नेत्रजैर् वापि धूपैरगुरुचन्दनैः । (२७।१)

गुग्गुलैर् घृतमिश्रैश्च नैवेद्यैर् विविधैर् अपि ॥ (२७।२)

पायसाद्यैर् मनुष्येन्द्र पयसा वा युधिष्ठिर । (२८।१)

पिष्टदीपैः सुविमलैर् वर्धमानैर् मनोहरैः ॥ (२८।२)

पूजयित्वा नरो याति यथा तच्छृणु भारत । (२९।१)

शङ्खी चक्री गदी पद्मी भूत्वासौ गरुडध्वजः ॥ (२९।२)

देवलोकान् अतिक्रम्य विष्णुलोकं प्रपद्यते । (३०।१)

यस्तु वै परया भक्त्या श्रीपतेः पादपङ्कजम् ॥ (३०।२)

चतुर्धाधिष्ठितं पश्येच्छ्रियं त्रैलोक्यमातरम् । (३१।१)

नृत्यगीतविनोदेन मुच्यते पातकर्ध्रुवम् ॥ (३१।२)

नीराजने तु देवस्य प्रातर्मध्ये दिने तथा । (३२।१)

सायं च नियतो नित्यं यः पश्येत् पूजयेद्धरिम् ॥ (३२।२)

स तीर्त्वा ह्यापदं दुर्गां नैवार्तिं समवाप्नुयात् । (३३।१)

आयुःश्रीवर्धनं पुंसां चक्षुषाम् अपि पूरकम् ॥ (३३।२)

उपपापहरं चैव सदा नीराजनं हरेः । (३४।१)

तदा नीराजनाकाले यो हरेः पठति स्तवम् ॥ (३४।२)

स धन्यो देवदेवस्य प्रसन्नेनान्तरात्मना । (३५।१)

हरेर् नीराजनाशेषं पाणिभ्यां यः प्रयच्छति ॥ (३५।२)

संगृह्य चक्षुषी तेन योजयेन् मार्जयन्मुखम् । (३६।१)

तिमिरादीनक्षिरोगान् नाशयेद् दीप्तिमन्मुखम् ॥ (३६।२)

भवत्य् अशेषदुष्टानां नाशायालं नरोत्तम । (३७।१)

दीपप्रज्वलनं यस्य नित्यमग्रे श्रियः पतेः ॥ (३७।२)

स्नात्वा रेवाजले पुण्ये प्रदद्यादधिकं व्रती । (३८।१)

सप्तद्वीपवती तेन ससागरवनापगा ॥ (३८।२)

प्रदक्षिणीकृता स्याद्वै धरणी शङ्करो ऽब्रवीत् । (३९।१)

इदं यः पठ्यमानं तु शृणुयात् पठते ऽपि वा ॥ (३९।२)

स्मरणं सो ऽतसमये विपाप्मा प्राप्नुयाद्धरेः । (४०।१)

इदं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं पितृगुणप्रियम् ॥ (४०।२)

माहात्म्यं श्रावयेद् विप्राञ्छ्रीपतेः श्राद्धकर्मणि । (४१।१)

घृतेन मधुना तेन तर्पिताः स्युः पितामहाः ॥ (४१।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे श्रीपतिमाहात्म्यवर्णनं नाम पञ्चनवत्युत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (४२।१)