स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 76
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरम् अनुत्तमम् । (१।२)
tato gacchettu rājendra pāreśvaram anuttamam |
भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । (४।१)
bhobho ṛṣivara śreṣṭha tuṣṭāhaṃ tava bhaktitaḥ |
तीर्थे चात्र भवेद् देवि सन्निधानवरेण तु ॥ (६।२)
tīrthe cātra bhaved devi sannidhānavareṇa tu ||
अच्छेद्यम् अप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम् ॥ (९।२)
acchedyam apratarkyaṃ ca devānāṃ tu durāsadam ||
पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन् नृप ॥ (१०।१)
parāśaro mahātmā vai kṛtārtho hyabhavan nṛpa ||
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । (११।१)
tatra tīrthe tu yo bhaktyā śuciḥ prayatamānasaḥ |
स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः ॥ (११।२)
stryathavā puruṣo vāpi kāmakrodhavivarjitaḥ ||
माघे चैत्रे ऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । (१२।१)
māghe caitre 'tha vaiśākhe śrāvaṇe nṛpanandana |
मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा ॥ (१२।२)
māsi mārgaśire caiva śuklapakṣe tu sarvadā ||
तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे ॥ (१३।१)
tatra gatvā śubhe sthāne narmadādakṣiṇe taṭe ||
उपोष्य परया भक्त्या व्रतम् एतत् समाचरेत् । (१४।१)
upoṣya parayā bhaktyā vratam etat samācaret |
रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः ॥ (१४।२)
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā dīpadānaṃ svaśaktitaḥ ||
गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । (१५।१)
gītaṃ nṛtyaṃ tathā vādyaṃ kāmakrodhavivarjitaḥ |
प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः ॥ (१५।२)
prabhāte vimale prāpte dvijāḥ pūjyāḥ svaśaktitaḥ ||
सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । (१६।१)
sampūjya brāhmaṇān pārtha dhanadānahiraṇyataḥ |
वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः ॥ (१६।२)
vastreṇa chatradānena śayyātāmbūlabhojanaiḥ ||
प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । (१७।१)
prīṇayennarmadātīre brāhmaṇāñchaṃsitavratān |
श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च ॥ (१७।२)
śrāddhaṃ kāryaṃ nṛpaśreṣṭha āmaiḥ pakvairjalena ca ||
स्त्रीणां चैव तु शूद्राणाम् आमश्राद्धं प्रशस्यते । (१८।१)
strīṇāṃ caiva tu śūdrāṇām āmaśrāddhaṃ praśasyate |
आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर ॥ (१८।२)
āmaṃ caturguṇaṃ deyaṃ brāhmaṇānāṃ yudhiṣṭhira ||
वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । (१९।१)
vedoktena vidhānena dvijāḥ pūjyāḥ prayatnataḥ |
हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप ॥ (१९।२)
hastamātraiḥ kuśaiścaiva tilaiścaivākṣatairnṛpa ||
विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । (२०।१)
viprā udaṅmukhāḥ kāryāḥ svayaṃ vai dakṣiṇāmukhaḥ |
दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः ॥ (२०।२)
darbheṣu nikṣipedannamityuccārya dvijāgrataḥ ||
प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । (२१।१)
pretā yāntu pare loke tīrthasyāsya prabhāvataḥ |
पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा ॥ (२१।२)
pāpaṃ me praśamaṃ yātu etu vṛddhiṃ śubhaṃ sadā ||
वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । (२२।१)
vṛddhiṃ yātu sadā vaṃśo jñātivargo dvijottama |
एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः ॥ (२२।२)
evamuccārya viprāya dānaṃ deyaṃ svaśaktitaḥ ||
गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । (२३।१)
gobhūtisahiraṇyādi cānnaṃ vastraṃ svaśaktitaḥ |
दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे ॥ (२३।२)
dātavyaṃ pāṇḍavaśreṣṭha pāreśvaravarāśrame ||
ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः ॥ (२४।१)
ye śṛṇvanti paraṃ bhaktyā mucyante sarvapātakaiḥ ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे पारेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्सप्ततितमो ऽध्यायः ॥ (२५।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe pāreśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma ṣaṭsaptatitamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.