स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 229

229 of 232 · 58 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

एवं ते कथितं राजन्पुराणं धर्मसंहितम् । (१।२)

evaṃ te kathitaṃ rājanpurāṇaṃ dharmasaṃhitam |

1.3१.३

शिवप्रीत्या यथा प्रोक्तं वायुना देवसंसदि ॥ (१।३)

śivaprītyā yathā proktaṃ vāyunā devasaṃsadi ||

2.1२.१

षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोटिस्तथैव च । (२।१)

ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭistathaiva ca |

2.2२.२

आदिमध्यावसानेषु नर्मदायां पदे पदे ॥ (२।२)

ādimadhyāvasāneṣu narmadāyāṃ pade pade ||

3.1३.१

मया द्वादशसाहस्री संहिता या श्रुता पुरा । (३।१)

mayā dvādaśasāhasrī saṃhitā yā śrutā purā |

3.2३.२

देवदेवस्य गदतः साम्प्रतं कथिता तव ॥ (३।२)

devadevasya gadataḥ sāmprataṃ kathitā tava ||

4.1४.१

पृष्टस्त्वयाहं भूपाल पर्वते ऽमरकण्टके । (४।१)

pṛṣṭastvayāhaṃ bhūpāla parvate 'marakaṇṭake |

4.2४.२

स्थितः संक्षेपतः सर्वं मया तत्कथितं तव ॥ (४।२)

sthitaḥ saṃkṣepataḥ sarvaṃ mayā tatkathitaṃ tava ||

5.1५.१

नर्मदाचरितं पुण्यं शृणु तस्यास्ति यत्फलम् । (५।१)

narmadācaritaṃ puṇyaṃ śṛṇu tasyāsti yatphalam |

5.2५.२

यत्फलं सर्ववेदैः स्यात् सषडङ्गपदक्रमैः ॥ (५।२)

yatphalaṃ sarvavedaiḥ syāt saṣaḍaṅgapadakramaiḥ ||

6.1६.१

पठितैश्च श्रुतैर् वापि तस्माद् बहुतरं भवेत् । (६।१)

paṭhitaiśca śrutair vāpi tasmād bahutaraṃ bhavet |

6.2६.२

सत्रयाजी फलं यत्र लभते द्वादशाब्दिकम् ॥ (६।२)

satrayājī phalaṃ yatra labhate dvādaśābdikam ||

7.1७.१

चरिते तु श्रुते देव्या लभते तादृशं फलम् । (७।१)

carite tu śrute devyā labhate tādṛśaṃ phalam |

7.2७.२

सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं स्नात्वा सागरमादितः ॥ (७।२)

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ snātvā sāgaramāditaḥ ||

8.1८.१

सकृत्स्नात्वा तथा श्रुत्वा नर्मदायां फलं हि तत् । (८।१)

sakṛtsnātvā tathā śrutvā narmadāyāṃ phalaṃ hi tat |

8.2८.२

आदिमध्यावसानेन नर्मदाचरितं शुभम् ॥ (८।२)

ādimadhyāvasānena narmadācaritaṃ śubham ||

9.1९.१

यः शृणोति नरो भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु । (९।१)

yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu |

9.2९.२

स प्राप्य शिवसंस्थानं रुद्रकन्यासमावृतः ॥ (९।२)

sa prāpya śivasaṃsthānaṃ rudrakanyāsamāvṛtaḥ ||

10.1१०.१

रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते । (१०।१)

rudrasyānucaro bhūtvā tenaiva saha modate |

10.2१०.२

एतद् धर्ममुपाख्यानं सर्वशास्त्रेषु सत्तमम् ॥ (१०।२)

etad dharmamupākhyānaṃ sarvaśāstreṣu sattamam ||

11.1११.१

देशे वा मण्डले वापि वा ग्रामे नगरे ऽपि वा । (११।१)

deśe vā maṇḍale vāpi vā grāme nagare 'pi vā |

11.2११.२

गृहे वा तिष्ठते यस्य चातुर्वर्ण्यस्य भारत ॥ (११।२)

gṛhe vā tiṣṭhate yasya cāturvarṇyasya bhārata ||

12.1१२.१

स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः । (१२।१)

sa brahmā sa śivaḥ sākṣātsa ca devo janārdanaḥ |

12.2१२.२

त्रिविधं कारणं लोके धर्मपन्थानमुत्तमम् ॥ (१२।२)

trividhaṃ kāraṇaṃ loke dharmapanthānamuttamam ||

13.1१३.१

देवतानां गुरुं शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम् । (१३।१)

devatānāṃ guruṃ śāstraṃ paramaṃ siddhikāraṇam |

13.2१३.२

श्रुत्वेश्वरमुखात्पार्थ मयापि तव कीर्तितम् ॥ (१३।२)

śrutveśvaramukhātpārtha mayāpi tava kīrtitam ||

14.1१४.१

दक्षिणे चोत्तरे कूले यानि तीर्थानि कानिचित् । (१४।१)

dakṣiṇe cottare kūle yāni tīrthāni kānicit |

14.2१४.२

प्रधानतः सुपुण्यानि कथितानि विशेषतः ॥ (१४।२)

pradhānataḥ supuṇyāni kathitāni viśeṣataḥ ||

15.1१५.१

स्पर्शनाद् दर्शनात् तेषां कीर्तनाच्छ्रवणात् तथा । (१५।१)

sparśanād darśanāt teṣāṃ kīrtanācchravaṇāt tathā |

15.2१५.२

मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (१५।२)

mucyate sarvapāpebhyo rudralokaṃ sa gacchati ||

16.1१६.१

इदं यः शृणुयान् नित्यं पुराणं शिवभाषितम् । (१६।१)

idaṃ yaḥ śṛṇuyān nityaṃ purāṇaṃ śivabhāṣitam |

16.2१६.२

ब्राह्मणो वेदविद्यावान् क्षत्रियो विजयी भवेत् ॥ (१६।२)

brāhmaṇo vedavidyāvān kṣatriyo vijayī bhavet ||

17.1१७.१

धनभागी भवेद् वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत् । (१७।१)

dhanabhāgī bhaved vaiśyaḥ śūdro vai dharmabhāgbhavet |

17.2१७.२

सौभाग्यं सन्ततिं स्वर्गं नारी श्रुत्वाप्नुयाद्धनम् ॥ (१७।२)

saubhāgyaṃ santatiṃ svargaṃ nārī śrutvāpnuyāddhanam ||

18.1१८.१

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः । (१८।१)

brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ |

18.2१८.२

माहात्म्यं नर्मदायास्तु श्रुत्वा पापबहिष्कृताः ॥ (१८।२)

māhātmyaṃ narmadāyāstu śrutvā pāpabahiṣkṛtāḥ ||

19.1१९.१

पापभेदी कृतघ्नश्च स्वामिविश्वासघातकः । (१९।१)

pāpabhedī kṛtaghnaśca svāmiviśvāsaghātakaḥ |

19.2१९.२

गोघ्नश्च गरदश्चैव कन्याविक्रयकारकः ॥ (१९।२)

goghnaśca garadaścaiva kanyāvikrayakārakaḥ ||

20.1२०.१

एते श्रुत्वैव पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः । (२०।१)

ete śrutvaiva pāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ |

20.2२०.२

ये पुनर्भावितात्मानः शृण्वन्ति सततं नृप ॥ (२०।२)

ye punarbhāvitātmānaḥ śṛṇvanti satataṃ nṛpa ||

21.1२१.१

पूजयन्त इदं देवाः पूजिता गुरवश्च तैः । (२१।१)

pūjayanta idaṃ devāḥ pūjitā guravaśca taiḥ |

21.2२१.२

नर्मदा पूजिता तेन भगवांश्च महेश्वरः ॥ (२१।२)

narmadā pūjitā tena bhagavāṃśca maheśvaraḥ ||

22.1२२.१

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धपुष्पविभूषणैः । (२२।१)

tasmātsarvaprayatnena gandhapuṣpavibhūṣaṇaiḥ |

22.2२२.२

पूजितं परया भक्त्या शास्त्रमेतत्फलप्रदम् ॥ (२२।२)

pūjitaṃ parayā bhaktyā śāstrametatphalapradam ||

23.1२३.१

लेखापयित्वा सकलं नर्मदाचरितं शुभम् । (२३।१)

lekhāpayitvā sakalaṃ narmadācaritaṃ śubham |

23.2२३.२

उत्तमं सर्वशास्त्रेभ्यो यो ददाति द्विजन्मने ॥ (२३।२)

uttamaṃ sarvaśāstrebhyo yo dadāti dvijanmane ||

24.1२४.१

नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नाने दाने च यत्फलम् । (२४।१)

narmadāsarvatīrtheṣu snāne dāne ca yatphalam |

24.2२४.२

तत्फलं समवाप्नोति स नरो नात्र संशयः ॥ (२४।२)

tatphalaṃ samavāpnoti sa naro nātra saṃśayaḥ ||

25.1२५.१

एतत्पुराणं रुद्रोक्तं महापुण्यफलप्रदम् । (२५।१)

etatpurāṇaṃ rudroktaṃ mahāpuṇyaphalapradam |

25.2२५.२

स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्तिवर्धनम् ॥ (२५।२)

svargadaṃ putradaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ kīrtivardhanam ||

26.1२६.१

सर्वपापहरं पार्थ दुःखदुःस्वप्ननाशनम् । (२६।१)

sarvapāpaharaṃ pārtha duḥkhaduḥsvapnanāśanam |

26.2२६.२

पठतां शृण्वतां राजन् सर्वकामार्थसिद्धिदम् ॥ (२६।२)

paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ rājan sarvakāmārthasiddhidam ||

27.1२७.१

शान्तिरस्तु शिवं चास्तु लोकाः सन्तु निरामयाः । (२७।१)

śāntirastu śivaṃ cāstu lokāḥ santu nirāmayāḥ |

27.2२७.२

गोब्राह्मणेभ्यः स्वस्त्यस्तु धर्मं धर्मात्मजाश्रयः ॥ (२७।२)

gobrāhmaṇebhyaḥ svastyastu dharmaṃ dharmātmajāśrayaḥ ||

28.1२८.१

नरकान्तकरी रेवा सतीर्था विश्वपावनी । (२८।१)

narakāntakarī revā satīrthā viśvapāvanī |

28.2२८.२

नर्मदा धर्मदा चास्तु शर्मदा पार्थ ते सदा ॥ (२८।२)

narmadā dharmadā cāstu śarmadā pārtha te sadā ||

29.1२९.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे मार्कण्डेययुधिष्ठिरसंवादे रेवाखण्डपठनश्रवणदानादिफलश्रुतिवर्णनं नामैकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (२९।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe mārkaṇḍeyayudhiṣṭhirasaṃvāde revākhaṇḍapaṭhanaśravaṇadānādiphalaśrutivarṇanaṃ nāmaikonatriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 229

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit