स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 229
Select a line for its word-by-word analysis.
शिवप्रीत्या यथा प्रोक्तं वायुना देवसंसदि ॥ (१।३)
śivaprītyā yathā proktaṃ vāyunā devasaṃsadi ||
स्थितः संक्षेपतः सर्वं मया तत्कथितं तव ॥ (४।२)
sthitaḥ saṃkṣepataḥ sarvaṃ mayā tatkathitaṃ tava ||
नर्मदाचरितं पुण्यं शृणु तस्यास्ति यत्फलम् । (५।१)
narmadācaritaṃ puṇyaṃ śṛṇu tasyāsti yatphalam |
यत्फलं सर्ववेदैः स्यात् सषडङ्गपदक्रमैः ॥ (५।२)
yatphalaṃ sarvavedaiḥ syāt saṣaḍaṅgapadakramaiḥ ||
पठितैश्च श्रुतैर् वापि तस्माद् बहुतरं भवेत् । (६।१)
paṭhitaiśca śrutair vāpi tasmād bahutaraṃ bhavet |
सर्वतीर्थेषु यत्पुण्यं स्नात्वा सागरमादितः ॥ (७।२)
sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ snātvā sāgaramāditaḥ ||
सकृत्स्नात्वा तथा श्रुत्वा नर्मदायां फलं हि तत् । (८।१)
sakṛtsnātvā tathā śrutvā narmadāyāṃ phalaṃ hi tat |
यः शृणोति नरो भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु । (९।१)
yaḥ śṛṇoti naro bhaktyā tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu |
स प्राप्य शिवसंस्थानं रुद्रकन्यासमावृतः ॥ (९।२)
sa prāpya śivasaṃsthānaṃ rudrakanyāsamāvṛtaḥ ||
एतद् धर्ममुपाख्यानं सर्वशास्त्रेषु सत्तमम् ॥ (१०।२)
etad dharmamupākhyānaṃ sarvaśāstreṣu sattamam ||
देशे वा मण्डले वापि वा ग्रामे नगरे ऽपि वा । (११।१)
deśe vā maṇḍale vāpi vā grāme nagare 'pi vā |
गृहे वा तिष्ठते यस्य चातुर्वर्ण्यस्य भारत ॥ (११।२)
gṛhe vā tiṣṭhate yasya cāturvarṇyasya bhārata ||
स ब्रह्मा स शिवः साक्षात्स च देवो जनार्दनः । (१२।१)
sa brahmā sa śivaḥ sākṣātsa ca devo janārdanaḥ |
त्रिविधं कारणं लोके धर्मपन्थानमुत्तमम् ॥ (१२।२)
trividhaṃ kāraṇaṃ loke dharmapanthānamuttamam ||
देवतानां गुरुं शास्त्रं परमं सिद्धिकारणम् । (१३।१)
devatānāṃ guruṃ śāstraṃ paramaṃ siddhikāraṇam |
श्रुत्वेश्वरमुखात्पार्थ मयापि तव कीर्तितम् ॥ (१३।२)
śrutveśvaramukhātpārtha mayāpi tava kīrtitam ||
दक्षिणे चोत्तरे कूले यानि तीर्थानि कानिचित् । (१४।१)
dakṣiṇe cottare kūle yāni tīrthāni kānicit |
स्पर्शनाद् दर्शनात् तेषां कीर्तनाच्छ्रवणात् तथा । (१५।१)
sparśanād darśanāt teṣāṃ kīrtanācchravaṇāt tathā |
मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (१५।२)
mucyate sarvapāpebhyo rudralokaṃ sa gacchati ||
इदं यः शृणुयान् नित्यं पुराणं शिवभाषितम् । (१६।१)
idaṃ yaḥ śṛṇuyān nityaṃ purāṇaṃ śivabhāṣitam |
ब्राह्मणो वेदविद्यावान् क्षत्रियो विजयी भवेत् ॥ (१६।२)
brāhmaṇo vedavidyāvān kṣatriyo vijayī bhavet ||
धनभागी भवेद् वैश्यः शूद्रो वै धर्मभाग्भवेत् । (१७।१)
dhanabhāgī bhaved vaiśyaḥ śūdro vai dharmabhāgbhavet |
सौभाग्यं सन्ततिं स्वर्गं नारी श्रुत्वाप्नुयाद्धनम् ॥ (१७।२)
saubhāgyaṃ santatiṃ svargaṃ nārī śrutvāpnuyāddhanam ||
ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः । (१८।१)
brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ |
माहात्म्यं नर्मदायास्तु श्रुत्वा पापबहिष्कृताः ॥ (१८।२)
māhātmyaṃ narmadāyāstu śrutvā pāpabahiṣkṛtāḥ ||
एते श्रुत्वैव पापेभ्यो मुच्यन्ते नात्र संशयः । (२०।१)
ete śrutvaiva pāpebhyo mucyante nātra saṃśayaḥ |
ये पुनर्भावितात्मानः शृण्वन्ति सततं नृप ॥ (२०।२)
ye punarbhāvitātmānaḥ śṛṇvanti satataṃ nṛpa ||
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गन्धपुष्पविभूषणैः । (२२।१)
tasmātsarvaprayatnena gandhapuṣpavibhūṣaṇaiḥ |
पूजितं परया भक्त्या शास्त्रमेतत्फलप्रदम् ॥ (२२।२)
pūjitaṃ parayā bhaktyā śāstrametatphalapradam ||
उत्तमं सर्वशास्त्रेभ्यो यो ददाति द्विजन्मने ॥ (२३।२)
uttamaṃ sarvaśāstrebhyo yo dadāti dvijanmane ||
नर्मदासर्वतीर्थेषु स्नाने दाने च यत्फलम् । (२४।१)
narmadāsarvatīrtheṣu snāne dāne ca yatphalam |
स्वर्गदं पुत्रदं धन्यं यशस्यं कीर्तिवर्धनम् ॥ (२५।२)
svargadaṃ putradaṃ dhanyaṃ yaśasyaṃ kīrtivardhanam ||
पठतां शृण्वतां राजन् सर्वकामार्थसिद्धिदम् ॥ (२६।२)
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ rājan sarvakāmārthasiddhidam ||
शान्तिरस्तु शिवं चास्तु लोकाः सन्तु निरामयाः । (२७।१)
śāntirastu śivaṃ cāstu lokāḥ santu nirāmayāḥ |
गोब्राह्मणेभ्यः स्वस्त्यस्तु धर्मं धर्मात्मजाश्रयः ॥ (२७।२)
gobrāhmaṇebhyaḥ svastyastu dharmaṃ dharmātmajāśrayaḥ ||
नर्मदा धर्मदा चास्तु शर्मदा पार्थ ते सदा ॥ (२८।२)
narmadā dharmadā cāstu śarmadā pārtha te sadā ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे मार्कण्डेययुधिष्ठिरसंवादे रेवाखण्डपठनश्रवणदानादिफलश्रुतिवर्णनं नामैकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (२९।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe mārkaṇḍeyayudhiṣṭhirasaṃvāde revākhaṇḍapaṭhanaśravaṇadānādiphalaśrutivarṇanaṃ nāmaikonatriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.