श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो गच्छेन्महाराज पिङ्गलावर्तम् उत्तमम् । (१।२)

सङ्गमस्य समीपस्थं रेवाया उत्तरे तटे । (१।३)

हव्यवाहेन राजेन्द्र स्थापितः पिङ्गलेश्वरः ॥ (१।४)

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

हव्यवाहेन भगवन्नीश्वरः स्थापितः कथम् । (२।२)

एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद् वक्तुम् अर्हसि ॥ (२।३)

मार्कण्डेय उवाच । (३।१)

शम्भुना रेतसा राजंस्तर्पितो हव्यवाहनः । (३।२)

प्राप्तसौख्येन रौद्रेण गौर्याक्रीडनचेतसा ॥ (३।३)

हव्यवाहमुखे क्षिप्तं रुद्रेणामिततेजसा । (४।१)

रुद्रस्य रेतसा दग्धस् तीर्थयात्राकृतादरः ॥ (४।२)

सागरांश्च नदीर्गत्वा क्रमाद्रेवां समागतः । (५।१)

चचार परया भक्त्या ध्यानमुग्रं हुताशनः ॥ (५।२)

वायुभक्षः शतं साग्रं यावत्तेपे हुताशनः । (६।१)

तावत्तुष्टो महादेवो वरदो जातवेदसः । (६।२)

संनिधौ समुपेत्याथ वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥ (६।३)

ईश्वर उवाच । (७।१)

वरं वृणीष्व हव्याश यस्ते मनसि वर्तते ॥ (७।२)

वह्निर् उवाच । (८।१)

नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमो ऽस्तु ते । (८।२)

रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर । (८।३)

कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय ॥ (८।४)

ईश्वर उवाच । (९।१)

हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् । (९।२)

अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे ॥ (९।३)

इत्युक्त्वा च महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत । (१०।१)

अनन्तरं हव्यवाहः सस्नौ रेवाजले त्वरन् ॥ (१०।२)

तदैव रोगनिर्मुक्तो ऽभवद्दिव्यस्वरूपवान् । (११।१)

स्थापयामास देवेशं स वह्निः पिङ्गलेश्वरम् ॥ (११।२)

नाम्ना संपूजयामास तुष्टाव स्तुतिभिर्मुदा । (१२।१)

ततो जगाम देशं स्वं देवानां हव्यवाहनः ॥ (१२।२)

हव्यवाहेन भूपैवं स्थापितः पिङ्गलेश्वरः । (१३।१)

जितक्रोधो हि यस्तत्र उपवासं समाचरेत् ॥ (१३।२)

अतिरान्त्रफलं तस्य अन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात् । (१४।१)

गुणान्विताय विप्राय कपिलां तत्र भारत ॥ (१४।२)

अलंकृत्य सवत्सां च शक्त्यालङ्कारभूषिताम् । (१५।१)

यः प्रयच्छति राजेन्द्र स गच्छेत्परमां गतिम् ॥ (१५।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे पिङ्गलेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम षडशीतितमो ऽध्यायः ॥ (१६।१)