श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

नर्मदादक्षिणे कूले तीर्थं परमशोभनम् । (१।२)

सर्वपापहरं पार्थ गोपारेश्वरमुत्तमम् । (१।३)

गोदेहान्निःसृतं लिङ्गं पुण्यं भूमितले नृप ॥ (१।४)

युधिष्ठिर उवाच । (२।१)

गोदेहान्निःसृतं कस्माल्लिङ्गं पापक्षयंकरम् । (२।२)

दक्षिणे नर्मदाकूले मणिनागसमीपतः । (२।३)

संक्षेपात्कथ्यतां विप्र गोपारेश्वरसम्भवम् ॥ (२।४)

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (३।१)

कामधेनुस्तपस्तत्र पुरा पार्थ चकार ह । (३।२)

ध्यायते परया भक्त्या देवदेवं महेश्वरम् ॥ (३।३)

तुष्टस्तस्या जगन्नाथ कपिलाय महेश्वरः । (४।१)

निःसृतो देहमध्यात्तु अच्छेद्यः परमेश्वरः ॥ (४।२)

तुष्टो देवि जगन्मातः कपिले परमेश्वरि । (५।१)

आराधनं कृतं यस्मात् तद् वदाशु शुभानने ॥ (५।२)

सुरभ्युवाच । (६।१)

लोकानाम् उपकाराय सृष्टाहं परमेष्ठिना । (६।२)

लोककार्याणि सर्वाणि सिध्यन्ति मत्प्रसादतः ॥ (६।३)

लोकाः स्वर्गं प्रयास्यन्ति मत्प्रसादेन शङ्कर । (७।१)

तीर्थे त्वं भव मे शम्भो लोकानां हितकाम्यया ॥ (७।२)

तथेति भगवानुक्त्वा तीर्थे तत्रावसन्मुदा । (८।१)

तदाप्रभृति तत्तीर्थं विख्यातं वसुधातले । (८।२)

स्नानेनैकेन राजेन्द्र पापसङ्घं व्यपोहति ॥ (८।३)

गोपारेश्वरगोदानं यस्तु भक्त्या च कारयेत् । (९।१)

योग्ये द्विजोत्तमे देया योग्या धेनुः सकाञ्चना ॥ (९।२)

सवत्सा तरुणी शुभ्रा बहुक्षीरा सवस्त्रका । (१०।१)

कृष्णपक्षे चतुर्दश्याम् अष्टम्यां वा प्रदापयेत् ॥ (१०।२)

सर्वेषु चैव मासेषु कार्त्तिके च विशेषतः । (११।१)

दापयेत् परया भक्त्या द्विजे स्वाध्यायतत्परे ॥ (११।२)

विधिना च प्रदद्याद् यो विधिना यस्तु गृह्णते । (१२।१)

तावुभौ पुण्यकर्माणौ प्रेक्षकः पुण्यभाजनम् ॥ (१२।२)

पिण्डदानं प्रकुर्याद् यः प्रेतानां भक्तिसंयुतः । (१३।१)

पिण्डेनैकेन राजेन्द्र प्रेता यान्ति परां गतिम् ॥ (१३।२)

भक्त्या प्रणामं रुद्रस्य ये कुर्वन्ति दिने दिने । (१४।१)

तेषां पापं प्रलीयेत भिन्नपात्रे जलं यथा ॥ (१४।२)

तत्र तीर्थे तु यो राजन्वृषभं च समुत्सृजेत् । (१५।१)

पितरश्चोद्धृतास् तेन शिवलोके महीयते ॥ (१५।२)

युधिष्ठिर उवाच । (१६।१)

वृषोत्सर्गे कृते तात फलं यज्जायते नृणाम् । (१६।२)

तत्सर्वं कथयस्वाशु प्रयत्नेन द्विजोत्तम ॥ (१६।३)

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१७।१)

सर्वलक्षणसम्पूर्णे वृषे चैव तु यत्फलम् । (१७।२)

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्व धर्मनन्दन ॥ (१७।३)

कार्त्तिके चैव वैशाखे पूर्णिमायां नराधिप । (१८।१)

रुद्रस्य सन्निधौ भूत्वा शुचिः स्नातो जितेन्द्रियः ॥ (१८।२)

वृषस्यैव समुत्सर्गं कारयेत् प्रीयतां हरः । (१९।१)

सांनिध्ये कारयेत् पुत्र चतस्रो वत्सिकाः शुभाः ॥ (१९।२)

दत्त्वा तु विप्रमुख्याय सर्वलक्षणसंयुताः । (२०।१)

प्रीयतां च महादेवो ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः ॥ (२०।२)

वृषभे रोमसंख्या या सर्वाङ्गेषु नराधिप । (२१।१)

तावद्वर्षप्रमाणं तु शिवलोके महीयते ॥ (२१।२)

शिवलोके वसित्वा तु यदा मर्त्येषु जायते । (२२।१)

कुले महति सम्भूतिर् धनधान्यसमाकुले ॥ (२२।२)

नीरोगो रूपवांश्चैव विद्याढ्यः सत्यवाक् शुचिः । (२३।१)

गोपारेश्वरमाहात्म्यं मया ख्यातं युधिष्ठिर । (२३।२)

गोदेहान्निःसृतं लिङ्गं नर्मदादक्षिणे तटे ॥ (२३।३)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे गोपारेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः ॥ (२४।१)