श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

चतुर्थं सम्प्रवक्ष्यामि देवस्य चरितं महत् । (१।२)

श्रुतमात्रेण येनैव सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (१।३)

कपाली कान्थिको भूत्वा यथा स व्यचरन्महीम् । (२।१)

पिशाचैर् राक्षसैर् भूतैर् डाकिनीयोगिनीवृतः ॥ (२।२)

भैरवं रूपमास्थाय प्रेतासनपरिग्रहः । (३।१)

त्रैलोक्यस्याभयं दत्त्वा चचार विपुलं तपः ॥ (३।२)

आषाढी तु कृता तत्र ह्याषाढीनाम विश्रुतम् । (४।१)

कन्था मुक्ता ततो ऽन्यत्र देवेन परमेष्ठिना ॥ (४।२)

तदाप्रभृति राजेन्द्र स कन्थेश्वर उच्यते । (५।१)

तस्य दर्शनमात्रेण ह्यश्वमेधफलं लभेत् ॥ (५।२)

देवो मार्गे पुनस्तत्र भ्रमते च यदृच्छया । (६।१)

विक्रीणाति बलाकारो दृष्ट्वा चोक्तो हरेण तु ॥ (६।२)

यदि भद्र न चेत्कोपं करोषि मयि साम्प्रतम् । (७।१)

बलाभिर्भर मे लिङ्गं ददामि बहु ते धनम् ॥ (७।२)

एवमुक्तो ऽथ देवेन स वणिग्लोभमोहितः । (८।१)

योजयामास बलका लिङ्गे चोत्तममध्यमान् ॥ (८।२)

तावद्यावत्क्षयं सर्वे गताः काले सुसंचिताः । (९।१)

स्थितं समुन्नतं लिङ्गं दृष्ट्वा शोकमुपागमत् ॥ (९।२)

कृत्वा तु खण्डखण्डानि स देवः परमेश्वरः । (१०।१)

उवाच प्रहसन्वाक्यं तं दृष्ट्वा गतसाध्वसम् ॥ (१०।२)

न च मे पूरितं लिङ्गं यास्यामि यदि मन्यसे । (११।१)

ददामि तत्र वित्तं ते यदि लिङ्गं प्रपूरितम् ॥ (११।२)

वणिगुवाच । (१२।१)

अधन्यः कृतपुण्यो ऽहं निग्राह्यः परमेश्वर । (१२।२)

तव प्रियम् अकुर्वाणः शोचिष्ये शाश्वतीः समाः ॥ (१२।३)

एतच्छ्रुत्वा वचस् तस्य वणिक्पुत्रस्य भारत । (१३।१)

असंक्षयं धनं दत्त्वा स्थितस् तत्र महेश्वरः ॥ (१३।२)

तदा प्रभृति राजेन्द्र बलाकैरिव भूषितम् । (१४।१)

प्रत्ययार्थं स्थितं लिङ्गं लोकानुग्रहकाम्यया ॥ (१४।२)

देवेन रचितं पार्थ क्रीडया सुप्रतिष्ठितम् । (१५।१)

देवमार्गम् इति ख्यातं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । (१५।२)

पश्यन् प्रपूजयन् वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (१५।३)

देवमार्गे तु यो गत्वा पूजयेद् बलाकेश्वरम् । (१६।१)

पञ्चायतनमासाद्य रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (१६।२)

देवमार्गे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । (१७।१)

न भवेत् पुनरावृत्ती रुद्रलोकात् कदाचन ॥ (१७।२)

देवमार्गस्य माहात्म्यं भक्त्या श्रुत्वा नरोत्तम । (१८।१)

मुच्यते सर्वपापेभ्यो नात्र कार्या विचारणा ॥ (१८।२)

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे श्रीकपालतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नाम चतुर्दशोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)