स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 149
Select a line for its word-by-word analysis.
तस्यैवानन्तरं तीर्थं लिङ्गेश्वरमिति श्रुतम् । (१।२)
tasyaivānantaraṃ tīrthaṃ liṅgeśvaramiti śrutam |
तत्र तीर्थे तु यः स्नानं कृत्वा देवं नमस्यति । (३।१)
tatra tīrthe tu yaḥ snānaṃ kṛtvā devaṃ namasyati |
स मुच्यते नृपश्रेष्ठ महापापैः पुराकृतैः ॥ (३।२)
sa mucyate nṛpaśreṣṭha mahāpāpaiḥ purākṛtaiḥ ||
द्वादश्यां कृष्णपक्षस्य शुक्ले च समुपोषितः । (४।१)
dvādaśyāṃ kṛṣṇapakṣasya śukle ca samupoṣitaḥ |
गन्धमाल्यैर्जगन्नाथं पूजयेत् पाण्डुनन्दन ॥ (४।२)
gandhamālyairjagannāthaṃ pūjayet pāṇḍunandana ||
तर्पयित्वा पितॄन् देवान् स्नात्वा तद्गतमानसः । (७।१)
tarpayitvā pitṝn devān snātvā tadgatamānasaḥ |
केशवं पूजयेन् नित्यं मासि मार्गशिरे बुधः ॥ (८।२)
keśavaṃ pūjayen nityaṃ māsi mārgaśire budhaḥ ||
गोविन्दं फाल्गुने मासि विष्णुं चैत्रे समर्चयेत् ॥ (९।२)
govindaṃ phālgune māsi viṣṇuṃ caitre samarcayet ||
वैशाखे मधुहन्तारं ज्येष्ठे देवं त्रिविक्रमम् । (१०।१)
vaiśākhe madhuhantāraṃ jyeṣṭhe devaṃ trivikramam |
वामनं तु तथाषाढे श्रावणे श्रीधरं स्मरेत् ॥ (१०।२)
vāmanaṃ tu tathāṣāḍhe śrāvaṇe śrīdharaṃ smaret ||
दामोदरं कार्त्तिके तु कीर्तयन् नावसीदति ॥ (११।२)
dāmodaraṃ kārttike tu kīrtayan nāvasīdati ||
वाचिकं मानसं पापं कर्मजं यत्पुरा कृतम् । (१२।१)
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ karmajaṃ yatpurā kṛtam |
स्वयं विनुद्धः सततमुन्मिषन्निमिषंस्तथा । (१३।१)
svayaṃ vinuddhaḥ satatamunmiṣannimiṣaṃstathā |
शीघ्रं प्रपश्य भुञ्जानो मन्त्रहीनं समुद्गिरेत् ॥ (१३।२)
śīghraṃ prapaśya bhuñjāno mantrahīnaṃ samudgiret ||
यन्मासाधिपतेर् विष्णोर् मासनामानुकीर्तनम् ॥ (१४।२)
yanmāsādhipater viṣṇor māsanāmānukīrtanam ||
ता निशास्ते च दिवसास्ते मासास्ते च वत्सराः । (१५।१)
tā niśāste ca divasāste māsāste ca vatsarāḥ |
नावसर्पति हृत्पद्मात्स योगी नात्र संशयः ॥ (१६।२)
nāvasarpati hṛtpadmātsa yogī nātra saṃśayaḥ ||
ते भाग्यहीना मनुजाः सुशोच्यास्ते भूमिभाराय कृतावताराः । (१७।१)
te bhāgyahīnā manujāḥ suśocyāste bhūmibhārāya kṛtāvatārāḥ |
अचेतनास्ते पशुभिः समाना ये भक्तिहीना भगवत्यनन्ते ॥ (१७।२)
acetanāste paśubhiḥ samānā ye bhaktihīnā bhagavatyanante ||
ते पूर्णकार्याः पुरुषाः पृथिव्यां ते स्वाङ्गपाताद्भुवनं पुनन्ति । (१८।१)
te pūrṇakāryāḥ puruṣāḥ pṛthivyāṃ te svāṅgapātādbhuvanaṃ punanti |
विचक्षणा विश्वविभूषणास्ते ये भक्तियुक्ता भगवत्यनन्ते ॥ (१८।२)
vicakṣaṇā viśvavibhūṣaṇāste ye bhaktiyuktā bhagavatyanante ||
एतत्तीर्थवरं पुण्यं लिङ्गो यत्र जनार्दनः । (२०।१)
etattīrthavaraṃ puṇyaṃ liṅgo yatra janārdanaḥ |
वञ्चयित्वा रिपून्संख्ये क्रोधो भूत्वा सनातनः ॥ (२०।२)
vañcayitvā ripūnsaṃkhye krodho bhūtvā sanātanaḥ ||
उपप्लवे चन्द्रमसो रवेश्च यो ह्यष्टकानामयनद्वये च । (२१।१)
upaplave candramaso raveśca yo hyaṣṭakānāmayanadvaye ca |
पानीयमप्यत्र तिलैर्विमिश्रं दद्यात् पितृभ्यः प्रयतो मनुष्यः ॥ (२१।२)
pānīyamapyatra tilairvimiśraṃ dadyāt pitṛbhyaḥ prayato manuṣyaḥ ||
घोणोन्मीलितमेरुरन्ध्रनिवहो दुःखाब्धिमज्जत्प्लवः प्रादुर्भूतरसातलोदरबृहत्पङ्कार्धमग्नक्षुरः । (२२।१)
ghoṇonmīlitamerurandhranivaho duḥkhābdhimajjatplavaḥ prādurbhūtarasātalodarabṛhatpaṅkārdhamagnakṣuraḥ |
फूत्कारोत्करनुन्नवातविदलद्दिग्दन्तिनादश्रुतिन्यस्तस्तब्धवपुः श्रुतिर्भवतु वः क्रोडो हरिः शान्तये ॥ (२२।२)
phūtkārotkaranunnavātavidaladdigdantinādaśrutinyastastabdhavapuḥ śrutirbhavatu vaḥ kroḍo hariḥ śāntaye ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे लिङ्गवाराहतीर्थमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (२३।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe liṅgavārāhatīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikonapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.