स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)

SkPur (Rkh), 1, 47

47 of 232 · 51 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीमार्कण्डेय उवाच । (१।१)

śrīmārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

गीर्वाणाश्च ततः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः । (१।२)

gīrvāṇāśca tataḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ |

1.3१.३

गजैर् गिरिवराकारैर् हयैश्चैव गजोपमैः ॥ (१।३)

gajair girivarākārair hayaiścaiva gajopamaiḥ ||

2.1२.१

स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः । (२।१)

syandanairnagarākāraiḥ siṃhaśārdūlayojitaiḥ |

2.2२.२

कच्छपैर् महिषैश्चान्यैर् मकरैश्च तथापरे ॥ (२।२)

kacchapair mahiṣaiścānyair makaraiśca tathāpare ||

3.1३.१

ब्रह्मलोकमनुप्राप्ता देवाः शक्रपुरोगमाः । (३।१)

brahmalokamanuprāptā devāḥ śakrapurogamāḥ |

3.2३.२

दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं साष्टाङ्गं प्रणताः सुराः ॥ (३।२)

dṛṣṭvā padmodbhavaṃ devaṃ sāṣṭāṅgaṃ praṇatāḥ surāḥ ||

4.1४.१

देवा ऊचुः । (४।१)

devā ūcuḥ |

4.2४.२

जय देव जगद्वन्द्य जय संसृतिकारक । (४।२)

jaya deva jagadvandya jaya saṃsṛtikāraka |

4.3४.३

पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वामेव शरणं गताः ॥ (४।३)

padmayone suraśreṣṭha tvāmeva śaraṇaṃ gatāḥ ||

5.1५.१

सोद्वेगं भाषितं श्रुत्वा देवानां भावितात्मनाम् । (५।१)

sodvegaṃ bhāṣitaṃ śrutvā devānāṃ bhāvitātmanām |

5.2५.२

मेघगम्भीरया वाचा देवराजमुवाच ह ॥ (५।२)

meghagambhīrayā vācā devarājamuvāca ha ||

6.1६.१

किमत्रागमनं देवाः सर्वेषां वै विवर्णता । (६।१)

kimatrāgamanaṃ devāḥ sarveṣāṃ vai vivarṇatā |

6.2६.२

केनापमानिताः सर्वे शीघ्रं मे कथ्यतां स्वयम् ॥ (६।२)

kenāpamānitāḥ sarve śīghraṃ me kathyatāṃ svayam ||

7.1७.१

देवा ऊचुः । (७।१)

devā ūcuḥ |

7.2७.२

अन्धकाख्यो महादैत्यो बलवान् पद्मसम्भव । (७।२)

andhakākhyo mahādaityo balavān padmasambhava |

7.3७.३

तेन देवगणाः सर्वे धनरत्नैर् वियोजिताः ॥ (७।३)

tena devagaṇāḥ sarve dhanaratnair viyojitāḥ ||

8.1८.१

हत्वा देवगणांस् तावद् असिचक्रपरद्द्विश्वधैः । (८।१)

hatvā devagaṇāṃs tāvad asicakraparaddviśvadhaiḥ |

8.2८.२

गृहीत्वा शक्रभार्यां स दानवो ऽपि गतो बलात् ॥ (८।२)

gṛhītvā śakrabhāryāṃ sa dānavo 'pi gato balāt ||

9.1९.१

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । (९।१)

devānāṃ vacanaṃ śrutvā brahmā lokapitāmahaḥ |

9.2९.२

चिन्तयामास राजेन्द्र वधार्थं दानवस्य ह ॥ (९।२)

cintayāmāsa rājendra vadhārthaṃ dānavasya ha ||

10.1१०.१

अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वो दिवौकसाम् । (१०।१)

avadhyo dānavaḥ pāpaḥ sarveṣāṃ vo divaukasām |

10.2१०.२

स त्राता सर्वजगतां नान्यो विद्येत कुत्रचित् ॥ (१०।२)

sa trātā sarvajagatāṃ nānyo vidyeta kutracit ||

11.1११.१

एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् । (११।१)

evamuktāḥ surāḥ sarve brahmaṇā tadanantaram |

11.2११.२

ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः । (११।२)

brahmāṇaṃ te puraskṛtya gatā yatra sa keśavaḥ |

11.3११.३

तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर् ब्रह्माद्याश् चक्रपाणिनम् ॥ (११।३)

tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrair brahmādyāś cakrapāṇinam ||

12.1१२.१

देवा ऊचुः । (१२।१)

devā ūcuḥ |

12.2१२.२

जय त्वं देवदेवेश लक्ष्म्या वक्षःस्थलाश्रितः । (१२।२)

jaya tvaṃ devadeveśa lakṣmyā vakṣaḥsthalāśritaḥ |

12.3१२.३

असुरक्षय देवेश वयं ते शरणं गताः ॥ (१२।३)

asurakṣaya deveśa vayaṃ te śaraṇaṃ gatāḥ ||

13.1१३.१

स्तूयमानः सुरैः सर्वैर्ब्रह्माद्यैश्च जनार्दनः । (१३।१)

stūyamānaḥ suraiḥ sarvairbrahmādyaiśca janārdanaḥ |

13.2१३.२

सम्प्रहृष्टमना भूत्वा सुरसङ्घमुवाच ह ॥ (१३।२)

samprahṛṣṭamanā bhūtvā surasaṅghamuvāca ha ||

14.1१४.१

श्रीवासुदेव उवाच । (१४।१)

śrīvāsudeva uvāca

14.2१४.२

स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । (१४।२)

svāgataṃ devaviprāṇāṃ suprabhātādya śarvarī |

14.3१४.३

किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः ॥ (१४।३)

kiṃ kāryaṃ procyatāṃ kṣipraṃ kasya ruṣṭā divaukasaḥ ||

15.1१५.१

किं दुःखं कश्च संतापः कुतो वा भयम् आगतम् । (१५।१)

kiṃ duḥkhaṃ kaśca saṃtāpaḥ kuto vā bhayam āgatam |

15.2१५.२

कथयन्तु महाभागाः कारणं यन्मनोगतम् ॥ (१५।२)

kathayantu mahābhāgāḥ kāraṇaṃ yanmanogatam ||

16.1१६.१

पराभवः कृतो येन सो ऽद्य यातु यमालयम् । (१६।१)

parābhavaḥ kṛto yena so 'dya yātu yamālayam |

16.2१६.२

एवमुक्तास्तु कृष्णेन कथयामासुरस्य तत् ॥ (१६।२)

evamuktāstu kṛṣṇena kathayāmāsurasya tat ||

17.1१७.१

दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः । (१७।१)

darśayantaḥ svakāndehān lajjamānā hyadhomukhāḥ |

17.2१७.२

हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो ॥ (१७।२)

hṛtarājyā hyandhakena kṛtā nistejasaḥ prabho ||

18.1१८.१

पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः । (१८।१)

piteva putraṃ parirakṣa deva jahīndraśatruṃ saha putrapautraiḥ |

18.2१८.२

तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर् वन्दितपादपद्मः ॥ (१८।२)

tatheti coktaḥ kamalāsanena surāsurair vanditapādapadmaḥ ||

19.1१९.१

शङ्खं चक्रं गदां चापं संगृह्य परमेश्वरः । (१९।१)

śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ cāpaṃ saṃgṛhya parameśvaraḥ |

19.2१९.२

उत्थितो भोगपर्यङ्काद् देवानां पुरतस्तदा ॥ (१९।२)

utthito bhogaparyaṅkād devānāṃ puratastadā ||

20.1२०.१

श्रीवासुदेव उवाच । (२०।१)

śrīvāsudeva uvāca

20.2२०.२

पाताले यदि वा मर्त्ये नाके वा यदि तिष्ठति । (२०।२)

pātāle yadi vā martye nāke vā yadi tiṣṭhati |

20.3२०.३

तं हनिष्याम्यहं पापं येन संतापिताः सुराः ॥ (२०।३)

taṃ haniṣyāmyahaṃ pāpaṃ yena saṃtāpitāḥ surāḥ ||

21.1२१.१

स्वं स्थानं यान्तु गीर्वाणाः संतुष्टा भावितौजसः । (२१।१)

svaṃ sthānaṃ yāntu gīrvāṇāḥ saṃtuṣṭā bhāvitaujasaḥ |

21.2२१.२

विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास्ते सवासवाः ॥ (२१।२)

viṣṇostadvacanaṃ śrutvā brahmādyāste savāsavāḥ ||

22.1२२.१

स्वयानैस्तु हरिं नत्वा हृदि तुष्टा दिवं ययुः ॥ (२२।१)

svayānaistu hariṃ natvā hṛdi tuṣṭā divaṃ yayuḥ ||

23.1२३.१

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे गीर्वाणस्वर्गमनवर्णनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (२३।१)

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe gīrvāṇasvargamanavarṇanaṃ nāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur (Rkh), 1, 47

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit