स्कन्दपुराण (रेवाखण्ड)Skandapurāṇa (Revākhaṇḍa)
SkPur (Rkh), 1, 47
Select a line for its word-by-word analysis.
गीर्वाणाश्च ततः सर्वे ब्रह्माणं शरणं गताः । (१।२)
gīrvāṇāśca tataḥ sarve brahmāṇaṃ śaraṇaṃ gatāḥ |
कच्छपैर् महिषैश्चान्यैर् मकरैश्च तथापरे ॥ (२।२)
kacchapair mahiṣaiścānyair makaraiśca tathāpare ||
दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं साष्टाङ्गं प्रणताः सुराः ॥ (३।२)
dṛṣṭvā padmodbhavaṃ devaṃ sāṣṭāṅgaṃ praṇatāḥ surāḥ ||
सोद्वेगं भाषितं श्रुत्वा देवानां भावितात्मनाम् । (५।१)
sodvegaṃ bhāṣitaṃ śrutvā devānāṃ bhāvitātmanām |
केनापमानिताः सर्वे शीघ्रं मे कथ्यतां स्वयम् ॥ (६।२)
kenāpamānitāḥ sarve śīghraṃ me kathyatāṃ svayam ||
हत्वा देवगणांस् तावद् असिचक्रपरद्द्विश्वधैः । (८।१)
hatvā devagaṇāṃs tāvad asicakraparaddviśvadhaiḥ |
गृहीत्वा शक्रभार्यां स दानवो ऽपि गतो बलात् ॥ (८।२)
gṛhītvā śakrabhāryāṃ sa dānavo 'pi gato balāt ||
अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वो दिवौकसाम् । (१०।१)
avadhyo dānavaḥ pāpaḥ sarveṣāṃ vo divaukasām |
स त्राता सर्वजगतां नान्यो विद्येत कुत्रचित् ॥ (१०।२)
sa trātā sarvajagatāṃ nānyo vidyeta kutracit ||
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा तदनन्तरम् । (११।१)
evamuktāḥ surāḥ sarve brahmaṇā tadanantaram |
ब्रह्माणं ते पुरस्कृत्य गता यत्र स केशवः । (११।२)
brahmāṇaṃ te puraskṛtya gatā yatra sa keśavaḥ |
तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर् ब्रह्माद्याश् चक्रपाणिनम् ॥ (११।३)
tuṣṭuvurvividhaiḥ stotrair brahmādyāś cakrapāṇinam ||
जय त्वं देवदेवेश लक्ष्म्या वक्षःस्थलाश्रितः । (१२।२)
jaya tvaṃ devadeveśa lakṣmyā vakṣaḥsthalāśritaḥ |
स्तूयमानः सुरैः सर्वैर्ब्रह्माद्यैश्च जनार्दनः । (१३।१)
stūyamānaḥ suraiḥ sarvairbrahmādyaiśca janārdanaḥ |
स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । (१४।२)
svāgataṃ devaviprāṇāṃ suprabhātādya śarvarī |
किं कार्यं प्रोच्यतां क्षिप्रं कस्य रुष्टा दिवौकसः ॥ (१४।३)
kiṃ kāryaṃ procyatāṃ kṣipraṃ kasya ruṣṭā divaukasaḥ ||
किं दुःखं कश्च संतापः कुतो वा भयम् आगतम् । (१५।१)
kiṃ duḥkhaṃ kaśca saṃtāpaḥ kuto vā bhayam āgatam |
दर्शयन्तः स्वकान्देहान् लज्जमाना ह्यधोमुखाः । (१७।१)
darśayantaḥ svakāndehān lajjamānā hyadhomukhāḥ |
हृतराज्या ह्यन्धकेन कृता निस्तेजसः प्रभो ॥ (१७।२)
hṛtarājyā hyandhakena kṛtā nistejasaḥ prabho ||
पितेव पुत्रं परिरक्ष देव जहीन्द्रशत्रुं सह पुत्रपौत्रैः । (१८।१)
piteva putraṃ parirakṣa deva jahīndraśatruṃ saha putrapautraiḥ |
तथेति चोक्तः कमलासनेन सुरासुरैर् वन्दितपादपद्मः ॥ (१८।२)
tatheti coktaḥ kamalāsanena surāsurair vanditapādapadmaḥ ||
शङ्खं चक्रं गदां चापं संगृह्य परमेश्वरः । (१९।१)
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ cāpaṃ saṃgṛhya parameśvaraḥ |
उत्थितो भोगपर्यङ्काद् देवानां पुरतस्तदा ॥ (१९।२)
utthito bhogaparyaṅkād devānāṃ puratastadā ||
पाताले यदि वा मर्त्ये नाके वा यदि तिष्ठति । (२०।२)
pātāle yadi vā martye nāke vā yadi tiṣṭhati |
तं हनिष्याम्यहं पापं येन संतापिताः सुराः ॥ (२०।३)
taṃ haniṣyāmyahaṃ pāpaṃ yena saṃtāpitāḥ surāḥ ||
स्वं स्थानं यान्तु गीर्वाणाः संतुष्टा भावितौजसः । (२१।१)
svaṃ sthānaṃ yāntu gīrvāṇāḥ saṃtuṣṭā bhāvitaujasaḥ |
विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा ब्रह्माद्यास्ते सवासवाः ॥ (२१।२)
viṣṇostadvacanaṃ śrutvā brahmādyāste savāsavāḥ ||
स्वयानैस्तु हरिं नत्वा हृदि तुष्टा दिवं ययुः ॥ (२२।१)
svayānaistu hariṃ natvā hṛdi tuṣṭā divaṃ yayuḥ ||
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे रेवाखण्डे गीर्वाणस्वर्गमनवर्णनं नाम सप्तचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (२३।१)
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe gīrvāṇasvargamanavarṇanaṃ nāma saptacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.